ਯਸ਼੍ਚ ਮਾਨੁषਮਾਤ੍ਰੋऽਯਮਿਤਿ ਬ੍ਰੂਯਾਤ੍ਸ ਮਨ੍ਦਧੀਃ । ਹृषੀਕੇਸ਼ਮਵਜ੍ਞਾਨਾਤ੍ਤਮਾਹੁਃ ਪੁਰੁषਾਧਮਮ੍
ਜੋ ਕੋਈ, ਮੂਰਖਤਾ ਕਰਕੇ, ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਮਨੁੱਖ ਹੈ, ਤੇ ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਲਾ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯੋਗਿਨਂ ਤਂ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਂ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਂ ਮਾਨੁषੀਂ ਤਨੁਮ੍ । ਅਵਮਨ੍ਯੇਦ੍ਵਾਸੁਦੇਵਂ ਤਮਾਹੁਸ੍ਤਮਸਂ ਜਨਾਃ
ਜੋ ਵਾਸੁਦੇਵ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਯੋਗੀ ਹੈ, ਜੋ ਮਨੁੱਖੀ ਦੇਹ ਵਿਚ ਆਇਆ ਹੈ, ਨੂੰ ਹਲਕਾ ਸਮਝਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਲੋਕ ਹਨ ਜੋ ਅੰਧਕਾਰ ਵਿਚ ਫਸੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਦੇਵਂ ਚਰਾਚਰਾਤ੍ਮਾਨਂ ਸ਼੍ਰੀਵਤ੍ਸਾਙ੍ਕਂ ਸੁਵਰ੍ਚਸਮ੍। ਪਦ੍ਮਨਾਭਂ ਨ ਜਾਨਾਤਿ ਤਮਾਹੁਸ੍ਤਾਮਸਂ ਬੁਧਾਃ
ਜੋ ਉਸ ਦੇਵ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਜੋ ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੈ, ਜੋ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜਿਸ ਦੀ ਨਾਭੀ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਅਗਿਆਨੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਿਰੀਟਕੌਸ੍ਤੁਭਧਰਂ ਮਿਤ੍ਰਾਣਾਮਭਯਂਕਰਮ੍। ਅਵਜਾਨਨ੍ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਂ ਘੋਰੇ ਤਮਸਿ ਮਞ੍ਜਤਿ
ਜੋ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਜੋ ਮੋਹਰ ਤੇ ਕੌਸਤੁਭ ਰਤਨ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਭੈ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਨੂੰ ਹਲਕਾ ਸਮਝਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਅੰਧਕਾਰ ਵਿਚ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਤ੍ਵਾਰ੍ਥਂ ਲੋਕਾਨਾਮੀਸ਼੍ਵਰੇਸ਼੍ਵਰਃ । ਵਾਸੁਦੇਵੋ ਨਮਸ੍ਕਾਰ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਲੋਕੈਃ ਸੁਰੋਤ੍ਤਮਾਃ । ਤਸ੍ਯਾਮਹਾਤ੍ਮਾਜੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਜਗਤਃ ਪਤਿਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਅਸਲ ਹਕੀਕਤ ਨੂੰ ਸਮਝ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਵਾਸੁਦੇਵ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ ਭਗਵਾਨ੍ਦੇਵਾਨ੍ਸਰ੍षਿਗਕਣਾਨ੍ਪੁਰਾ। ਵਿਸृਜ੍ਯ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਿ ਜਗਾਮ ਭਵਨਂ ਸ੍ਵਕਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।
ਤਤੋ ਦੇਵਾਃ ਸਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾ ਮੁਨਯੋऽਪ੍ਸਰਸੋऽਪਿ ਚ। ਕਥਾਂ ਤਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਗੀਤਾਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰੀਤਾ ਦਿਵਂ ਯਯੁਃ
ਫਿਰ ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ, ਰਿਸ਼ੀ ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੱਲੋਂ ਗਾਈ ਗਈ ਉਹ ਕਥਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਅਸਮਾਨ ਵੱਲ ਪਰਤ ਗਏ।
ਏਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤਂ ਮਯਾ ਤਾਤ ऋषੀਣਾਂ ਭਾਵਿਤਾਤ੍ਮਨਾਮ੍। ਵਾਸੁਦੇਵਂ ਕਥਯਤਾਂ ਸਮਵਾਯੇ ਪੁਰਾਤਨਮ੍
ਪਿਆਰੇ, ਇਹ ਮੈਂ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਸੁਣਿਆ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
ਰਾਮਸ੍ਯ ਜਾਮਦਗ੍ਨ੍ਯਸ੍ਯ ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯਸ੍ਯ ਧੀਮਤਃ । ਵ੍ਯਾਸਨਾਰਦਯੋਸ਼੍ਚਾਪਿ ਸਕਾਸ਼ਾਦ੍ਭਰਤਰ੍षਭ
ਇਹ ਮੈਂ ਜਾਮਦਗਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ, ਬੁਧੀਮਾਨ ਮਾਰਕੰਡੇ, ਅਤੇ ਵਿਆਸ ਤੇ ਨਾਰਦ ਤੋਂ ਵੀ ਸੁਣਿਆ, ਭਾਰਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ।
ਏਤਮਰ੍ਥਂ ਚ ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਚ ਪ੍ਰਭੁਮਵ੍ਯਯਮ੍ । ਵਾਸੁਦੇਵਂ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਂ ਲੋਕਾਨਾਮੀਸ਼੍ਵਰੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਇਹ ਗੱਲ ਸਮਝ ਕੇ ਅਤੇ ਅਵਿਨਾਸੀ ਪ੍ਰਭੂ ਵਾਸੁਦੇਵ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਸੁਣ ਕੇ—
ਯਸ੍ਯ ਚੈਵਾਤ੍ਮਜੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਜਗਤਃ ਪਿਤਾ । ਕਥਂ ਨ ਵਾਸੁਦੇਵੋऽਯਮਰ੍ਚ੍ਯਸ਼੍ਚੇਜ੍ਯਸ਼੍ਚ ਮਾਨਵੈਃ
ਜਿਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਪਿਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਾਸੁਦੇਵ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਦੇ ਯੋਗ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ?
ਵਾਰਿਤੋऽਸਿ ਮਯਾ ਤਾਤ ਮੁਨਿਰ੍ਭਿਰ੍ਵੇਦਪਾਰਗੈਃ । ਮਾ ਗਚ੍ਛ ਸਂਯੁਗਂ ਤੇਨ ਵਾਸੁਦੇਵੇਨ ਧਨ੍ਵਿਨਾ
ਪਿਆਰੇ, ਮੈਂ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਹੈ; ਵਾਸੁਦੇਵ, ਜੋ ਧਨੁਸ਼ ਧਾਰੀ ਹੈ, ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕਰਨ ਨਾ ਜਾ।
ਮਾ ਪਾਣ੍ਡਵੈਃ ਸਾਰ੍ਧਮਿਤਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਮੋਹਾਨ੍ਨ ਬੁਧ੍ਯਸੇ। ਮਨ੍ਯੇ ਤ੍ਵਾਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਂ ਕ੍ਰੂਰਂ ਤਥਾ ਚਾਸਿ ਤਮੋਵृਤਃ
ਤੂੰ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਨਾ ਲੜਨ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਮੋਹ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਨਿਰਦਈ ਰਾਕਸ਼ਸ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ, ਤੇ ਤੂੰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਲਿਪਟਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਯਸ੍ਮਾਦ੍ਦ੍ਵਿषਸਿ ਗੋਵਿਨ੍ਦਂ ਪਾਣ੍ਡਵਂ ਤਂ ਧਨਞ੍ਜਯਮ੍ । ਨਰਨਾਰਾਯਣੌ ਦੇਵੀ ਕੋऽਨ੍ਯੋ ਦ੍ਵਿष੍ਯਾਦ੍ਧਿ ਮਾਨਵਃ
ਤੂੰ ਗੋਵਿੰਦ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵ ਧਨੰਜਯ ਨੂੰ, ਜੋ ਨਰ ਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਰੂਪ ਹਨ, ਵਿਰੋਧ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਹੋਰ ਕਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਰੋਧ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਬ੍ਰਵੀਮਿ ਤੇ ਰਾਜਨ੍ਨੇष ਵੈ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤੋऽਵ੍ਯਯਃ । ਸਰ੍ਕਵਲੋਕਮਯੋ ਨਿਤ੍ਯਃ ਸ਼ਾਸ੍ਤਾ ਧਾਤਾ ਧਰੋ ਧ੍ਰੁਵਃ
ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਰਾਜਾ: ਉਹ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਅਵਿਨਾਸੀ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ, ਸਦਾ ਮਾਲਕ, ਰਚਨਹਾਰ, ਸੰਭਾਲਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਅਟੱਲ ਹੈ।
ਯੋ ਧਾਰਯਤਿ ਲੋਕਾਂਸ੍ਤ੍ਰੀਂਸ਼੍ਚਰਾਚਰਗੁਰੁਃ ਪ੍ਰਭੁਃ । ਯੋਦ੍ਧਾ ਜਯਸ਼੍ਚ ਜੇਤਾ ਚ ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਕृਤਿਰੀਸ਼੍ਵਰਃ
ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦਾ ਹੈ, ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਤੇ ਅਧਿਆਪਕ ਹੈ, ਜੋ ਯੋਧਾ, ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ।
ਰਾਜਨ੍ਸਰ੍ਵਮਯੋ ਹ੍ਯੇष ਤਮੋਰਾਗਵਿਵਰ੍ਜਿਤਃ । ਯਤਃ ਕृष੍ਣਸ੍ਤਤੋ ਧਰ੍ਮੋ ਯਤੋ ਧਰ੍ਮਸ੍ਤਤੋ ਜਯਃ
ਰਾਜਾ, ਉਹ ਸਭ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਹਨੇਰੇ ਤੇ ਲਾਲਚ ਤੋਂ ਰਹਿਤ; ਜਿੱਥੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਧਰਮ ਹੈ, ਤੇ ਜਿੱਥੇ ਧਰਮ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਜਿੱਤ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਯੋਗੇਨ ਯੋਗੇਨਾਤ੍ਮਮਯੇਨ ਚ । ਧृਤਾਃ ਪਾਣ੍ਡੁਸੁਤਾ ਰਾਜਞ੍ਜਯਸ਼੍ਚੈषਾਂ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਉਸ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਅਤੇ ਆਤਮਕ ਜੋੜ ਨਾਲ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸੰਭਾਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਰਾਜਾ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਹੋਵੇਗੀ।
ਸ਼੍ਰੇਯੋਯੁਕ੍ਤਾਂ ਸਦਾ ਬੁਦ੍ਧਿਂ ਪਾਣ੍ਡਵਾਨਾਂ ਦਧਾਤਿ ਯਃ। ਬਲਂ ਚੈਵ ਰਣੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਭਯੇਭ੍ਯਸ਼੍ਚੈਵ ਰਕ੍ਸ਼ਤਿ
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਸੋਚ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਤਾਕਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸ ਏष ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤੋ ਦੇਵਾਃ ਸਰ੍ਵਗੁਹ੍ਯਮਯਃ ਸ਼ਿਵਃ । ਵਾਸੁਦੇਵ ਇਤਿ ਜ੍ਞੇਯੋ ਯਨ੍ਮਾਂ ਪृਚ੍ਛਸਿ ਭਾਰਤ
ਉਹ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਸਾਰੇ ਰਾਜ਼ਾਂ ਦਾ ਸਰੋਤ, ਮੰਗਲਮਈ ਹੈ—ਵਾਸੁਦੇਵ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈਂ, ਭਾਰਤ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਕਯੈਰ੍ਵੈਸ਼੍ਯੈਃ ਸ਼ੂਦ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਕृਤਲਕ੍ਸ਼ਣੈਃ । ਸੇਵ੍ਯਤੇऽਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯਤੇ ਚੈਵ ਨਿਤ੍ਯਯੁਕ੍ਤੈਃ ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਭਿਃਕ
ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਸ਼ਤਰੀ, ਵੈਸ਼ ਤੇ ਸ਼ੂਦਰ, ਜੋ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਕਰਤਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਠਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਵੱਲੋਂ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਦ੍ਵਾਪਰਸ੍ਯ ਯੁਗਸ੍ਯਾਨ੍ਤੇ ਆਦੌ ਕਲਿਯੁਗਸ੍ਯ ਚ। ਸਾਤ੍ਵਤਂ ਵਿਧਿਮਾਸ੍ਥਾਯ ਗੀਤਃ ਸਂਕਰ੍षਣੇਨ ਵੈ
ਦਵਾਪਰ ਯੁਗ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਕਲਿਜੁਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਤੇ, ਸਾਤਵਤ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼ ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਵੱਲੋਂ ਗਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸ ਏष ਸਰ੍ਵਂ ਸੁਰਮਰ੍ਤ੍ਯਲੋਕਂ ਸਮੁਦ੍ਰਕਕ੍ਸ਼੍ਯਾਨ੍ਤਰਿਤਾਂ ਪੁਰੀਂ ਚ। ਯੁਗੇਯੁਗੇ ਮਾਨੁषਂ ਚੈਵ ਵਾਸਂ ਪੁਨਃਪੁਨਃ ਸृਜਤੇ ਵਾਸੁਦੇਵਾਃਕ
ਵਾਸੁਦੇਵ ਜੀ ਹਰ ਵਾਰੀ ਦੇਵਤੇਆਂ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕ, ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਨਗਰੀ ਅਤੇ ਹਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਵਾਸ ਲਈ ਥਾਂ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਵਾਸੁਦੇਵੋ ਮਹਦ੍ਭੂਤਂ ਸਰ੍ਵਲੋਕੇषੁ ਕਥ੍ਯਤੇ। ਤਸ੍ਯਾਗਮਂ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਂ ਚ ਜ੍ਞਾਤੁਮਿਚ੍ਛੇ ਪਿਤਾਮਹ
ਵਾਸੁਦੇਵ ਜੀ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਅਚੰਭਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਿਤਾਮਹ ਜੀ ਉਸ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਤੇ ਆਧਾਰ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਵਾਸੁਦੇਵੋ ਮਹਦ੍ਭੂਤਂ ਸਰ੍ਵਦੈਵਤਦੈਵਤਮ੍ । ਨ ਪਰਂ ਪੁਣ੍ਡਰੀਕਾਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਭਰਤਰ੍षਭ
ਵਾਸੁਦੇਵ ਜੀ ਵੱਡਾ ਅਚੰਭਾ ਹਨ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਹਨ। ਪੂਨਡਰੀਕ-ਆਖ ਵਾਲੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਭਾਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ।
ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਮੇ ਤਾਤ ਰਾਮਸ੍ਯ ਜਾਮਦਗ੍ਨ੍ਯਸ੍ਯ ਜਲ੍ਪਤਃ। ਨਾਰਦਸ੍ਯ ਚ ਦੇਵਰ੍षੇਃ ਕृष੍ਣਦ੍ਵੈਪਾਯਨਸ੍ਯ ਚ। ਅਸਿਤੋ ਦੇਵਲਸ਼੍ਚਾਪਿ ਵਾਲਖਿਲ੍ਯਾਸ੍ਤਪੋਧਨਾਃ
ਮੈਂ, ਪਿਆਰੇ, ਰਾਮ ਜੀ (ਜਮਦਗਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ), ਦੇਵਰਸ਼ੀ ਨਾਰਦ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦਵੈਪਾਯਨ, ਅਤੇ ਅਸੀਤ, ਦੇਵਲ, ਵਾਲਖਿਲਿਆ ਤਪਸਵੀਆਂ ਦੀ ਬਾਤ ਸੁਣੀ ਹੈ।
ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯਸ਼੍ਚ ਗੋਵਿਨ੍ਦੇ ਕਥਯਤ੍ਯਦ੍ਭੁਤਂ ਮਹਤ੍। ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਦਿਭੂਤਾਤ੍ਮਾ ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਃ
ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਜੀ ਵੀ ਗੋਵਿੰਦ ਦੀ ਵੱਡੀ ਅਚੰਭੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸਦੇ ਹਨ: ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਤੇ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਤੇ ਸਰਵੋਤਮ ਪੁਰਖ ਹੈ।
ਆਪੋ ਵਾਯੁਸ਼੍ਚ ਤੇਜਸ਼੍ਚ ਤ੍ਰਯਮੇਤਦਕਲ੍ਪਯਤ੍। ਸ ਸृष੍ਟ੍ਵਾ ਪृਥਿਵੀਂ ਦੇਵੀਂ ਸਰ੍ਵਲੋਕੇਸ਼੍ਵਰਃ ਪ੍ਰਭੁਃ
ਉਸ ਨੇ ਪਾਣੀ, ਹਵਾ ਤੇ ਅੱਗ — ਇਹ ਤਿੰਨ ਤੱਤ ਬਣਾਏ। ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਰਚ ਕੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ।
ਅਪ੍ਸੁ ਵੈ ਸ਼ਯਨਂ ਚਕ੍ਰੇ ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਃ । ਸਰ੍ਵਦੇਵਮਯੋ ਦੇਵਃ ਸ਼ਯਾਨਃ ਸ਼ਯਨੇ ਸੁਖਮ੍
ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਤੇ ਸਰਵੋਤਮ ਪੁਰਖ ਨੇ ਪਾਣੀ ਉੱਤੇ ਆਪਣਾ ਵਿਛੌਨਾ ਬਣਾਇਆ। ਜੋ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਵਿਛੌਨੇ 'ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਲਿਆ।
ਮੁਖਤਃ ਸੋऽਗ੍ਨਿਮਸृਜਤ੍ਪ੍ਰਾਣਾਦ੍ਵਾਯੁਮਥਾਪਿ ਚ। ਸਰਸ੍ਵਤੀਂ ਚ ਵੇਦਾਂਸ਼੍ਚ ਮਨਸਃ ਸਸृਜੇऽਚ੍ਯੁਤ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਅੱਗ, ਸਾਹ ਤੋਂ ਹਵਾ, ਤੇ ਮਨ ਤੋਂ ਸਰਸਵਤੀ ਤੇ ਵੇਦ ਬਣਾਏ।