ਬਹੁਸ਼ੋऽਸਿ ਮਯਾ ਰਾਜਂਸ੍ਤਥ੍ਯਮੁਕ੍ਤੋ ਹਿਤਂ ਵਚਃ। ਅਜੇਯਾਃ ਪਾਣ੍ਡਵਾ ਯੁਦ੍ਧੇ ਦੇਵੈਰਪਿ ਸਵਾਸਵੈਃ
ਰਾਜਾ, ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਵਾਰੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੱਚੀ ਤੇ ਭਲਾਈ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਆਖੀ ਹੈ: ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਨਹੀਂ।
ਯਤ੍ਤੁ ਸ਼ਕ੍ਯਂ ਮਯਾ ਕਰ੍ਤੁਂ ਵृਦ੍ਧੇਨਾਦ੍ਯ ਗਤਾਯੁषਾ। ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤਿ ਪਸ਼੍ਯੇਦਾਨੀਂ ਸਬਾਨ੍ਧਵਃ
ਪਰ ਜੋ ਕੁਝ ਮੈਂ, ਬੁੱਢਾ ਤੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਮੁਤਾਬਕ ਕਰਾਂਗਾ—ਹੁਣ ਤੇਰੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਵੇਖ ਲੈਣ।
ਅਦ੍ਯ ਪਾਣ੍ਡੁਸੁਤਾਨੇਕਃ ਸਸੈਨ੍ਯਾਨ੍ਸਹ ਬਨ੍ਧੁਭਿਃ । ਸੋऽਹਂ ਨਿਵਾਰਯਿष੍ਯਾਮਿ ਸਰ੍ਵਲੋਕਸ੍ਯ ਪਸ਼੍ਯਤਃ
ਅੱਜ, ਮੈਂ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰੋਕਾਂਗਾ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤੇ ਤੁ ਭੀष੍ਮੇਣ ਪੁਤ੍ਰਾਸ੍ਤਵ ਜਨੇਸ਼੍ਵਰ । ਦਧ੍ਮੁਃ ਸ਼ਙ੍ਖਾਨ੍ਮੁਦਾ ਯੁਕ੍ਤਾ ਭੇਰੀਃ ਸਂਜਘ੍ਨਿਰੇ ਭृਸ਼ਮ੍
ਭੀਸ਼ਮ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਤੇਰੇ ਪੁੱਤ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਸਿੰਘ-ਨਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸਾਂਖ ਵਜਾਏ ਤੇ ਡੌਲ ਬਜਾਏ।
ਪਾਣ੍ਡਵਾ ਹਿ ਤਤੋ ਰਾਜਞ੍ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਂ ਨਿਨਦਂ ਮਹਤ੍। ਦਧ੍ਮੁਃ ਸ਼ਙ੍ਖਾਂਸ਼੍ਚ ਭੇਰੀਸ਼੍ਚ ਮੁਰਜਾਂਸ਼੍ਚਾਪ੍ਯਨਾਦਯਨ੍
ਫਿਰ, ਰਾਜਾ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਉਹ ਵੱਡਾ ਗੂੰਜ ਸੁਣ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਸਾਂਖ ਤੇ ਡੌਲ ਵਜਾਏ, ਤੇ ਮੁਰਜਾ ਵੀ ਵਜਾਏ।
ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾਤੇ ਤਤਸ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਯੁਦ੍ਧੇ ਭੀष੍ਮੇਣ ਦਾਰੁਣੇ। ਕ੍ਰੋਧਿਤੋ ਮਮ ਪੁਤ੍ਰੇਣ ਦੁਃਖਿਤੇਨ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਭੀਸ਼ਮ ਵਲੋਂ ਉਹ ਡਰਾਉਣੀ ਯੁੱਧ ਦੀ ਕਸਮ ਖਾ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੇਰਾ ਪੁੱਤ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਦੁਖੀ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ।
ਭੀष੍ਮਃ ਕਿਮਕਰੋਤ੍ਤਤ੍ਰ ਪਾਣ੍ਡਵੇਯੇषੁ ਭਾਰਤ। ਪਿਤਾਮਹੇ ਵਾ ਪਞ੍ਚਾਲਾਸ੍ਤਨ੍ਮਮਾਚਕ੍ਸ਼੍ਵ ਸਞ੍ਜਯ
ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਕੀ ਕੀਤਾ, ਭਾਰਤ? ਜਾਂ ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੇ ਪੰਚਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਕੀ ਕੀਤਾ? ਦੱਸੋ, ਸੰਜਯ।
ਗਤਪੂਰ੍ਵਾਹ੍ਣਭੂਯਿष੍ਠੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਹਨਿ ਭਾਰਤ। ਪਸ਼੍ਚਿਮਾਂ ਦਿਸ਼ਮਾਸ੍ਥਾਯ ਸ੍ਥਿਤੇ ਚਾਪਿ ਦਿਵਾਕਰੇ
ਜਦੋਂ ਉਸ ਦਿਨ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਲੰਘ ਗਿਆ, ਭਾਰਤ, ਤੇ ਸੂਰਜ ਪੱਛਮੀ ਪਾਸੇ ਟਿਕ ਗਿਆ ਸੀ—
ਜਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇषੁ ਹृष੍ਟੇषੁ ਪਾਣ੍ਡਵੇषੁ ਮਹਾਤ੍ਸਸੁ। ਸਰ੍ਵਧਰ੍ਮਵਿਸ਼ੇषਜ੍ਞਃ ਪਿਤਾ ਦੇਵਵ੍ਰਤਸ੍ਤਵ
ਜਦੋਂ ਜਿੱਤ ਹੋ ਗਈ ਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਮਹਾਨ ਯੋਧਿਆਂ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ, ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦੇਵਵ੍ਰਤ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜਾਣਕਾਰੀ ਰੱਖਦੇ ਸਨ, ਹੇ ਰਾਜਾ,
ਅਭ੍ਯਯਾਞ੍ਜਵਨੈਰਸ਼੍ਵੈਃ ਪਾਣ੍ਡਵਾਨਾਮਨੀਕਿਨੀਮ੍ । ਮਹਤ੍ਯਾ ਸੇਨਯਾ ਗੁਪ੍ਤਸ੍ਤਵ ਪੁਤ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ
ਤੇਜ਼ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਵੱਲ ਵਧੇ, ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੋ ਕੇ।
ਪ੍ਰਾਵਰ੍ਤਤ ਤਤੋ ਯੁਦ੍ਧਂ ਤੁਮੁਲਂ ਰੋਮਹਰ੍षਣਮ੍ । ਅਸ੍ਮਾਕਂ ਪਾਣ੍ਡਵੈਃ ਸਾਰ੍ਧਮਨਾਯਾਤ੍ਤਵ ਭਾਰਤ
ਫਿਰ ਸਾਡੀ ਪਾਸੇ ਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨਾਲ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਰੋਮਾਂ ਖੜੇ ਕਰ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਲੜਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਹਟਿਆ।
ਘਨੁषਾਂ ਕੂਜਤਾਂ ਤਤ੍ਰ ਤਲਾਨਾਂ ਚਾਭਿਹਨ੍ਯਤਾਮ੍। ਮਹਾਨ੍ਸਮਭਵਚ੍ਛਬ੍ਦੋ ਗਿਰੀਣਾਮਿਵ ਦੀਰ੍ਯਤਾਮ੍
ਉਥੇ ਧਨੁਸ਼ਾਂ ਦੀ ਤਣਨ ਅਤੇ ਢਾਲਾਂ ਦੀ ਵੱਜਣ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸ਼ੋਰ ਹੋਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਦਾ ਆਵਾਜ਼।
ਤਿष੍ਠ ਸ੍ਥਿਤੋऽਸ੍ਮਿ ਵਿਦ੍ਧ੍ਯੈਨਂ ਨਿਵਰ੍ਤਸ੍ਵ ਸ੍ਥਿਰੋ ਭਵ। ਸ੍ਥਿਰੋऽਸ੍ਮਿ ਪ੍ਰਹਰਸ੍ਵੇਤਿ ਸ਼ਬ੍ਦੋऽਸ਼੍ਰੂਯਤ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ
“ਠਹਿਰ! ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਹਾਂ! ਉਸਨੂੰ ਵੱਜੋ! ਵਾਪਸ ਆ! ਡਟ ਕੇ ਰਹੋ! ਮੈਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹਾਂ—ਹਮਲਾ ਕਰੋ!”—ਇਹ ਜ਼ੋਰ-ਜ਼ੋਰ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਹਰ ਪਾਸੇ ਸੁਣਾਈ ਦਿੱਤੀਆਂ।
ਕਾਞ੍ਚਨੇषੁ ਤਨੁਤ੍ਰੇषੁ ਕਿਰੀਟੇषੁ ਧ੍ਵਜੇषੁ ਚ। ਸ਼ਿਲਾਨਾਮਿਵ ਸ਼ੈਲੇषੁ ਪਤਿਤਾਨਾਮਭੂਦ੍ਧ੍ਵਨਿਃ
ਸੋਨੇ ਦੇ ਕਵਚ, ਪਤਲੇ ਸਰੀਰ, ਮੁਕੁਟਾਂ ਅਤੇ ਝੰਡਿਆਂ ਉੱਤੇ, ਆਵਾਜ਼ ਐਸਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਪੱਥਰ ਡਿੱਗ ਰਹੇ ਹੋਣ।
ਪਤਿਤਾਨ੍ਯੁਤ੍ਤਮਾਙ੍ਗਾਨਿ ਬਾਹਵਸ਼੍ਚ ਵਿਭੂषਿਤਾਃ । ਵ੍ਯਚੇष੍ਟਨ੍ਤ ਮਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਸ਼ਤਸ਼ੋऽਥ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ
ਕੱਟੇ ਹੋਏ ਸਿਰ ਤੇ ਸਜਾਏ ਹੋਏ ਬਾਂਹਾਂ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਕੇ ਤੜਫ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਹृਤੋਤ੍ਤਮਾਹ੍ਗਾਃ ਕੇਚਿਤ੍ਤੁ ਤਥੈਵੋਦ੍ਯਤਕਾਰ੍ਮੁਕਾਃ। ਪ੍ਰਗृਹੀਤਾਯੁਧਾਸ਼੍ਚਾਪਿ ਤਸ੍ਥੁਃ ਪੁਰੁषਸਤ੍ਤਮਾਃਕ
ਕੁਝ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਉਤਾਰ ਲਏ ਗਏ, ਫਿਰ ਵੀ ਤਣੇ ਹੋਏ ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਹਥਿਆਰ ਫੜ ਕੇ ਖੜੇ ਰਹੇ, ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ।
ਪ੍ਰਾਵਰ੍ਤਤ ਮਹਾਵੇਗਾ ਨਦੀ ਰੁਧਿਰਵਾਹਿਨੀ । ਮਾਤਙ੍ਗਾਙ੍ਗਸ਼ਿਲਾ ਰੌਦ੍ਰਾ ਮਾਂਸਸ਼ੋਣਿਤਕਰ੍ਦਮਾ
ਉਥੇ ਇੱਕ ਤੇਜ਼ ਵਹਿਣ ਵਾਲੀ ਭਿਆਨਕ ਨਦੀ ਚਲ ਪਈ, ਜੋ ਲਹੂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਅੰਗ ਤੇ ਪੱਥਰ ਲੈ ਕੇ, ਮਾਸ ਤੇ ਲਹੂ ਨਾਲ ਗੰਦੀ।
ਵਰਸ਼੍ਵਨਰਨਾਗਾਨਾਂ ਸ਼ਰੀਰਪ੍ਰਭਵਾ ਤਦਾ। ਪਰਲੋਕਾਰ੍ਣਵਮੁਖੀ ਗृਧ੍ਰਗੋਮਾਯੁਮੋਦਿਨੀ
ਉਹ ਨਦੀ ਚੰਗੇ ਘੋੜਿਆਂ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ, ਪਰਲੋਕ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਜਾਂਦੀ, ਗਿੱਧਾਂ ਤੇ ਗਿੱਟਿਆਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦੀ।
ਨ ਦृष੍ਟਂ ਨ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਵਾਪਿ ਯੁਦ੍ਧਮੇਤਾਦृਸ਼ਂ ਨृਪ। ਯਥਾ ਤਵ ਸੁਤਾਨਾਂ ਚ ਪਾਣ੍ਡਵਾਨਾਂ ਚ ਭਾਰਤ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਨਾ ਕਿਸੇ ਨੇ ਦੇਖੀ, ਨਾ ਸੁਣੀ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਜਿਵੇਂ ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਵਿਚ ਹੋਈ, ਹੇ ਭਾਰਤ।
ਨਾਸੀਦ੍ਰਥਪਥਸ੍ਤਤ੍ਰ ਯੌਧੈਰ੍ਯੁਧਿ ਨਿਪਾਤਿਤੈਃ । ਗਜੈਸ਼੍ਚ ਪਤਿਤੈਰ੍ਨੀਲੈਰ੍ਗਿਰਿਸ਼੍ਰृਙ੍ਗੈਨਿਰਵਾਵृਤਃ
ਉਥੇ ਰਥਾਂ ਲਈ ਕੋਈ ਰਸਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗੇ ਯੋਧਿਆਂ ਤੇ ਨੀਲੇ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਰਗੇ ਸਰੀਰਾਂ ਨਾਲ ਰਸਤਾ ਰੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਵਿਕੀਰ੍ਣੈਃ ਕਵਚੈਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰੈਃ ਸ਼ਿਰਸ੍ਤ੍ਰਣੈਸ਼੍ਚ ਮਾਰਿष । ਸ਼ੁਸ਼ੁਭੇ ਤਦ੍ਰਾਣਸ੍ਥਾਨਂ ਸ਼ਰਦੀਵ ਨਭਸ੍ਤਲਮ੍
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਵਚ ਤੇ ਸਿਰ-ਬੰਦ ਪਏ ਹੋਏ, ਉਹ ਜੰਗ ਦਾ ਮੈਦਾਨ ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਆਸਮਾਨ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਵਿਨਿਰ੍ਭਿਨ੍ਨਾਃ ਸ਼ਰੈਃ ਕੇਚਿਦਨ੍ਤ੍ਰਾਪੀਡਪ੍ਰਕਰ੍षਿਣਃ । ਅਭੀਤਾਃ ਸਮਰੇ ਸ਼ਤ੍ਰੂਨਭ੍ਯਧਾਵਨ੍ਤ ਦਰ੍ਪਿਤਾਃ
ਕੁਝ, ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਛੇਦ ਕੇ ਤੇ ਅੰਦਰਲੇ ਅੰਗ ਬਾਹਰ ਆ ਗਏ, ਫਿਰ ਵੀ ਡਰ-ਭੈਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਤਾਤ ਭ੍ਰਾਤਃ ਸਖੇ ਬਨ੍ਧੋ ਵਯਸ੍ਯ ਮਮ ਮਾਤੁਲ । ਮਾ ਮਾਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜੇਤ੍ਯਨ੍ਯੇ ਚੁਕ੍ਰੁਸ਼ੁਃ ਪਤਿਤਾ ਰਣੇ
“ਪਿਤਾ! ਭਰਾ! ਦੋਸਤ! ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ! ਸਾਥੀ! ਮਾਮਾ! ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਨਾ ਦੇਵੀਂ!”—ਇਹ ਹੋਰ ਲੋਕ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਦੇ ਹੋਏ ਰੋ ਰਹੇ ਸਨ।
ਅਥਾਭ੍ਯੇਹਿ ਤ੍ਵਮਾਗਚ੍ਛ ਕਿਂ ਭੀਤੋਸਿ ਕ੍ਵ ਯਾਸ੍ਯਸਿ। ਸ੍ਥਿਤੋऽਹਂ ਸਮਰੇ ਮਾ ਭੈਰਿਤਿ ਚਾਨ੍ਯੇ ਵਿਚੁਕ੍ਰੁਸ਼ੁਃ
“ਇੱਥੇ ਆ! ਆ ਜਾ! ਤੂੰ ਡਰਿਆ ਕਿਉਂ? ਕਿੱਥੇ ਜਾਵੇਂਗਾ? ਮੈਂ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਡਟ ਕੇ ਖੜਾ ਹਾਂ—ਡਰ ਨਾ!”—ਇਹ ਹੋਰ ਲੋਕ ਚੀਕ ਰਹੇ ਸਨ।
ਤਤ੍ਰ ਭੀष੍ਮਃ ਸ਼ਾਨ੍ਤਨਵੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਮਣ੍ਡਲਕਾਰ੍ਮੁਕਃ । ਮੁਮੀਚ ਬਾਣਾਨ੍ਦੀਪ੍ਤਾਗ੍ਰਾਨਹੀਨਾਸ਼ੀਵਿषਾਨਿਵ
ਉਥੇ ਭੀਸ਼ਮ, ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਗੋਲ ਧਨੁਸ਼ ਫੜ ਕੇ, ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਤੀਰ ਛੱਡ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਸੱਪ।
ਸ਼ਰੈਰੇਕਾਯਨੀਕੁਰ੍ਵਨ੍ਦਿਸ਼ਃ ਸਰ੍ਵਾ ਯਤਵ੍ਰਤਃ । ਜਘਾਨ ਪਾਣ੍ਡਵਰਥਾਨਾਦਿਸ਼੍ਯ ਭਾਰਤਰ੍षਭ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਰੋਕ ਕੇ, ਸੰਜਮ ਵਾਲਾ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ, ਹੇ ਭਾਰਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ।
ਸ ਨृਤ੍ਯਨ੍ਵੈ ਰਥੋਪਸ੍ਥੇ ਦਰ੍ਸ਼ਯਨ੍ਪਾਣਿਲਾਘਵਮ੍ । ਅਲਾਤਚਕ੍ਰਵਦ੍ਰਾਜਂਸ੍ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਮ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਨੱਚਦਾ ਹੋਇਆ, ਹੱਥਾਂ ਦੀ ਚੁਸਤਤਾ ਦਿਖਾ ਰਿਹਾ ਸੀ; ਰਾਜਾ ਜੀ, ਕਦੇ ਇੱਥੇ ਕਦੇ ਉੱਥੇ, ਉਹ ਅੱਗ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮਦਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਸੀ।
ਤਮੇਕਂ ਸਮਰੇ ਸ਼ੂਰਂ ਪਾਣ੍ਡਵਾਃ ਸृਞ੍ਜਯੈਃ ਸਹ। ਅਨੇਕਸ਼ਤਸਾਹਸ੍ਰਂ ਸਮਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤ ਲਾਘਵਾਤ੍
ਪਾਂਡਵ ਤੇ ਸ੍ਰੰਜਯਾ ਮਿਲ ਕੇ, ਉਸ ਇੱਕ ਜੰਗੀ ਨੂੰ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਐਸਾ ਤੇਜ਼ ਦੇਖਦੇ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਸੈਂਕੜੇ-ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਹੋਵੇ।
ਮਾਯਾਕृਤਾਤ੍ਮਾਨਮਿਵ ਭੀष੍ਮਂ ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਮ ਮੇਨਿਰੇ । ਪੂਰ੍ਵਸ੍ਯਾਂ ਦਿਸ਼ਿ ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪ੍ਰਤੀਚ੍ਯਾਂ ਦਦृਸ਼ੁਰ੍ਜਨਾਃ
ਉਥੇ, ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਮਾਇਆ ਵਾਲਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸਮਝਿਆ; ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਉਦੀਚ੍ਯਾਂ ਚੈਵਮਾਲੋਕ੍ਯ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਸ੍ਯਾਂ ਪੁਨਃ ਪ੍ਰਭੋ। ਏਵਂ ਸ ਸਮਰੇ ਸ਼ੂਰੋ ਗਾਙ੍ਗੇਯਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਦृਸ਼੍ਯਤ
ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਵੇਖ ਕੇ, ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਫਿਰੋਂ ਵੇਖਿਆ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗੰਗਾ ਪੁੱਤਰ ਉਹ ਜੰਗੀ ਹਰ ਪਾਸੇ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਸੀ।