ਨ ਨਿਵਰ੍ਤਯਿਤੁਂ ਚਾਪਿ ਸ਼ਕ੍ਯੇਯਂ ਮਹਤੀ ਚਮੂਃ । ਅਨ੍ਯੋਨ੍ਯਪ੍ਰੇਯਾ ਪਸ਼੍ਯ ਦ੍ਰਵਤੀਯਂ ਵਰੂਥਿਨੀ
ਇਹ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਰੋਕੀ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੀ; ਵੇਖ, ਇਹ ਟੋਲੀ ਇਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਕੇ ਭੱਜ ਰਹੀ ਹੈ।
ਏष ਚਾਸ੍ਤਂ ਗਿਰਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਭਾਨੁਮਾਨ੍ਪ੍ਰਤਿਪਦ੍ਯਤੇ। ਚਕ੍ਸ਼ੂਂषਿ ਸਰ੍ਵਲੋਕਸ੍ਯ ਸਂਹਰਨ੍ਨਿਵ ਸਰ੍ਵਥਾ
ਹੁਣ ਸੂਰਜ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਪਹਾੜੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਡੁੱਬ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਹਟਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।
ਤਤ੍ਰਾਵਹਾਰਂ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਮਨ੍ਯੇऽਹਂ ਪੁਰੁषਰ੍षਭ । ਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਾ ਭੀਤਾਸ਼੍ਚ ਨੋ ਯੋਧਾ ਨ ਯੋਤ੍ਸ੍ਯਨ੍ਤਿ ਕਥਂਚਨ
ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਹੁਣ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ; ਸਾਡੇ ਯੋਧੇ ਥੱਕੇ ਤੇ ਡਰੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਹੁਣ ਹੋਰ ਲੜ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਭੀष੍ਮੋ ਦ੍ਰੋਣਮਾਚਾਰ੍ਯਸਤ੍ਤਮਮ੍ । ਅਵਹਾਰਮਥੋ ਚਕ੍ਰੇ ਤਾਵਕਾਨਾਂ ਮਹਾਰਥਃ
ਇੰਝ ਕਹਿ ਕੇ, ਮਹਾਰਥੀ ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦ੍ਰੋਣ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਤੇਰੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ।
ਤਤਃ ਸਰਥਨਾਗਾਸ਼੍ਵਾ ਜਂਯ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਸਮੋਪਕਾਃ। ਪਾਞ੍ਚਾਲਾਃ ਪਾਣ੍ਡਵਾਸ਼੍ਚੈਵ ਪ੍ਰਣੇਦੁਸ਼੍ਚ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਫਿਰ ਪਾਂਚਾਲ ਤੇ ਪਾਂਡਵ, ਆਪਣੇ ਰਥਾਂ, ਹਾਥੀਆਂ ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਥਾਂ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਮੁੜ ਮੁੜ ਸ਼ੰਖ ਵਜਾਉਣ ਲੱਗੇ।
ਪ੍ਰਯਯੁਃ ਸ਼ਿਬਿਰਾਯੈਵ ਧਨਞ੍ਜਯਪੁਰਸ੍ਕृਤਾਃ। ਵਾਦਿਤ੍ਰਘੋषੈਃ ਸਂਹृष੍ਟਾ ਪ੍ਰਣਦ੍ਯਨ੍ਤੋ ਮਹਾਰਥਾਃ
ਧਨੰਜਯ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ, ਮਹਾਰਥੀ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਤੇ ਚੀਕਾਂ ਮਾਰਦੇ ਹੋਏ, ਵਾਜਿਆਂ ਦੀ ਧੁਨ 'ਚ ਆਪਣੇ ਸ਼ਿਵਿਰ ਵੱਲ ਵਾਪਸ ਚਲੇ।
ਤਤੋऽਵਹਾਰਃ ਸੈਨ੍ਯਾਨਾਂ ਤਵ ਤੇषਾਂ ਚ ਭਾਰਤ। ਅਸ੍ਤਂ ਗਚ੍ਛਤਿ ਸੂਰ੍ਯੇऽਭੂਤ੍ਸਨ੍ਧ੍ਯਾਕਾਲੇ ਚ ਵਰ੍ਤਤਿ
ਭਾਰਤ, ਜਦ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬ ਗਿਆ ਤੇ ਸੰਧਿਆ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ, ਤੇਰੀ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਹੋ ਗਈ।
ਪ੍ਰਭਾਤਾਯਾਂ ਚ ਸ਼ਰ੍ਵਰ੍ਯਾਂ ਭੀष੍ਮਃ ਸ਼ਾਨ੍ਤਨਸ੍ਤਦਾ। ਅਨੀਕਾਨ੍ਯਨੁਸਂਯਾਨੇ ਵ੍ਯਾਦਿਦੇਸ਼ਾਯ ਭਾਰਤ
ਜਦ ਰਾਤ ਬੀਤ ਗਈ ਤੇ ਸਵੇਰ ਹੋਈ, ਤਾਂ ਸ਼ਾਂਤਨੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਫੌਜਾਂ ਦੀ ਬਣਤਰ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ, ਭਾਰਤ।
ਗਾਰੁਡਂ ਚ ਮਹਾਵ੍ਯੂਹਂ ਚਕ੍ਰੇ ਸ਼ਾਨ੍ਤਨਵਸ੍ਤਦਾ। ਪੁਤ੍ਰਾਣਾਂ ਤੇ ਜਯਾਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ੀ ਭੀष੍ਮਃ ਕੁਰੁਪਿਤਾਮਹਃ
ਫਿਰ ਸ਼ਾਂਤਨੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ, ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਮਹਾਂ ਗਾਰੁੜਾ ਵਿਉਹ ਬਣਾਇਆ।
ਗਰੁਡਸ੍ਯ ਸ੍ਵਯਂ ਤੁਣ੍ਡੇ ਪਿਤਾ ਦੇਵਵ੍ਰਤਸ੍ਤਵ। ਚਕ੍ਸ਼ੁषੀ ਚ ਭਰਜ੍ਵਾਜਃ ਕृਤਵਰ੍ਮਾ ਚ ਸਾਤ੍ਵਤਃ
ਗਾਰੁੜਾ ਦੇ ਚੁੰਝ ਵਿੱਚ ਤੇਰਾ ਪਿਤਾ ਦੇਵਵ੍ਰਤ ਖੁਦ ਖੜਾ ਸੀ, ਤੇ ਭਾਰਦਵਾਜ ਤੇ ਸਾਤਵਤ ਕ੍ਰਤਵਰਮਾ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਬਣੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਅਸ਼੍ਵਤ੍ਥਾਮਾ ਕृਪਸ਼੍ਚੈਵ ਸ਼ਿਰ ਆਸ੍ਤਾਂ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨੌ । ਤ੍ਰੈਗਰ੍ਤ੍ਤੈਰਥ ਕੈਕੇਯੈਰ੍ਵਾਟਧਾਨੈਸ਼੍ਚ ਸਂਯੁਗੇ
ਅਸ਼ਵੱਠਾਮਾ ਤੇ ਕ੍ਰਿਪਾ, ਦੋਵੇਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਯੋਧੇ, ਫੌਜ ਦੇ ਅੱਗੇ ਖੜੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਤ੍ਰਿਗਰਤ, ਕੈਕੇਯ ਤੇ ਵਾਟਧਾਨ ਜੰਗ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਕੇ ਖੜੇ ਹੋਏ।
ਭੂਰਿਸ਼੍ਰਵਾਃ ਸ਼ਲਃ ਸ਼ਲ੍ਯੋ ਭਗਦਤ੍ਤਸ਼੍ਚ ਮਾਰਿष । ਮਦ੍ਰਕਾਃ ਸਿਨ੍ਧੁਸੌਵੀਰਾਸ੍ਤਥਾ ਪਾਞ੍ਚਨਦਾਸ਼੍ਚ ਯੇ
ਭੂਰੀਸ਼ਰਵਾ, ਸ਼ਲ, ਸ਼ਲਯ ਤੇ ਭਗਦੱਤ, ਮਦਰਾ, ਸਿੰਧੂ, ਸੌਵੀਰ ਅਤੇ ਪੰਜ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਲੋਕ, ਸਭ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ।
ਜਯਦ੍ਰਥੇਨ ਸਹਿਤਾ ਗ੍ਰੀਵਾਯਾਂ ਸਨ੍ਨਿਵੇਸ਼ਿਤਾਃ । ਪृष੍ਠੇ ਦੁਰ੍ਯੋਧਨੋ ਰਾਜਾ ਸੋਦਰ੍ਯੈਃ ਸਾਨੁਗੈਰ੍ਵृਤਃ
ਉਹ ਜੈਦਰਥ ਦੇ ਨਾਲ ਗਰਦਨ ਵਾਲੇ ਹਿੱਸੇ 'ਚ ਖੜੇ ਸਨ। ਪਿੱਛੇ ਦੁਰਯੋਧਨ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਤੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਵਿਨ੍ਦਾਨੁਵਿਨ੍ਦਾਵਾਵਨ੍ਤ੍ਯੌ ਕਾਮ੍ਭੋਜਸ਼੍ਚ ਸ਼ਕੈਃ ਸਹ। ਪਚ੍ਛਮਾਸਨ੍ਮਹਾਰਾਜ ਸ਼ੂਰਸੇਨਾਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ
ਵਿੰਧ ਤੇ ਅਨੁਵਿੰਧ (ਅਵੰਤੀ ਦੇ), ਕਾਂਭੋਜ ਤੇ ਸ਼ਕ, ਮਹਾਰਾਜਾ, ਸਾਰੇ ਸ਼ੂਰਸੇਨ ਪੱਛਮੀ ਪਾਸੇ ਖੜੇ ਸਨ।
ਮਾਗਧਾਸ਼੍ਚ ਕਲਿਙ੍ਗਾਸ਼੍ਚ ਦਾਸੇਰਕਗਣੈਃ ਸਹ । ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਂ ਪਕ੍ਸ਼ਮਾਸਾਦ੍ਯ ਸ੍ਥਿਤਾ ਵ੍ਯੂਹਸ੍ਯ ਦਂਸ਼ਿਤਾਃ
ਮਾਗਧ ਤੇ ਕਲਿੰਗ, ਦਸੇਰਕਾ ਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਦੱਖਣੀ ਪੱਖ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਯੁੱਧ ਦੀ ਲੜੀ 'ਚ ਖੜੇ ਹੋਏ।
ਕਾਕਰੁਸ਼ਾ ਵਿਕੁਞ੍ਚਾਸ਼੍ਚ ਮੁਣ੍ਡਾਃ ਕੁਣ੍ਡੀਵृषਾਸ੍ਤਥਾ। ਬृਹਦ੍ਵਲੇਨ ਸਹਿਤਾ ਵਾਮਂ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਮਵਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਕਾਕਰੁਸ਼, ਵਿਕੁੰਚ, ਮੁੰਡਾ ਤੇ ਕੁੰਡੀਵ੍ਰਿਤਸ, ਬ੍ਰਿਹਦਵਲਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਖੜੇ ਹੋਏ।
ਵ੍ਯੂਢਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤੁ ਤਤ੍ਸੈਨ੍ਯਂ ਸਵ੍ਯਸਾਚੀ ਪਰਂਤਪਃ। ਧृष੍ਟਦ੍ਯੁਮ੍ਨੇਨ ਸਹਿਤਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਵ੍ਯੂਹਤ ਸਂਯੁਗੇ
ਜਦੋਂ ਸਵਿਆਸਾਚੀ, ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦਯੁਮਨ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਫੌਜ ਦੀ ਲੜੀ ਵੇਖੀ, ਤਾਂ ਜੰਗ ਲਈ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਲੜੀ 'ਚ ਲਾ ਦਿੱਤੀ।
ਅਰ੍ਧਚਨ੍ਦ੍ਰੇਣ ਵ੍ਯੂਹੇਨ ਵ੍ਯੂਹਨ੍ਤਮਤਿਦਾਰੁਣਮ੍ । ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਂ ਸ਼ृਙ੍ਗਮਾਸ੍ਵਯ ਭਿਮਸੇਨੋ ਵ੍ਯਰੋਚਤ
ਅੱਧ ਚੰਦ ਦੀ ਆਕਾਰ ਵਾਲੀ, ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਲੜੀ 'ਚ, ਭੀਮਸੇਨ ਦੱਖਣੀ ਸਿਰੇ 'ਤੇ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਨਾਨਾਸਂਸ੍ਤ੍ਰੌਪਸਂषਤ੍ਰੈਰ੍ਨਾਨਾਦੇਸ਼੍ਯੈਰ੍ਨृਪੈਰ੍ਵृਤਃ । ਤਦਨ੍ਯੇਵ ਵਿਰਾਟਸ਼੍ਚ ਦ੍ਰੁਪਦਸ਼੍ਚ ਮਹਾਰਥਃ
ਕਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਥਿਆਰਾਂ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਵਿਰਾਟ ਤੇ ਮਹਾਰਥੀ ਦ੍ਰੁਪਦ ਵੀ ਉਥੇ ਸਨ।
ਤਦਨਨ੍ਤਰਮੇਵਾਸੀਨ੍ਨੀਲੋ ਨੀਲਾਯੁਧੈਃ ਸਹ । ਨੀਲਾਦਨਨ੍ਤਰਸ਼੍ਚੈਵ ਧृष੍ਟਕੇਤੁਰ੍ਮਹਾਬਲਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨੀਲ, ਨੀਲੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਵਾਲੇ ਯੋਧਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਤੇ ਨੀਲ ਦੇ ਪਾਸ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਕੇਤੁ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ।
ਚੇਦਿਕਾਸ਼ਿਕਰੂਪੇਸ਼੍ਚ ਪੌਰਵੈਰਪਿ ਸਂਵृਤਃ। ਧृष੍ਟਦ੍ਯੁਮ੍ਨਃ ਸ਼ਿਖਣ੍ਡੀ ਚ ਪਾਞ੍ਚਾਲਾਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਭਦ੍ਰਕਾਃ
ਚੇਦੀ, ਕਾਸ਼ੀ, ਕਰੂਪ ਤੇ ਪੌਰਵ, ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦਯੁਮਨ, ਸ਼ਿਖੰਡੀ, ਪਾਂਚਾਲ ਤੇ ਪ੍ਰਭਦਰਕਾ ਨੂੰ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਮਧ੍ਯੇ ਸੈਨ੍ਯਸ੍ਯ ਮਹਤਃ ਸ੍ਥਿਤਾ ਯੁਦ੍ਧਾਯ ਭਾਰਤ। ਤਤ੍ਰੈਵ ਧਰ੍ਮਰਾਜੋऽਪਿ ਗਜਾਨੀਕੇਨ ਸਂਵृਤਃ
ਉਸ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਜੰਗ ਲਈ ਤਿਆਰ, ਭਾਰਤ, ਧਰਮਰਾਜ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਹਾਥੀ ਦਲ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਖੜਾ ਸੀ।
ਤਤਸ੍ਤੁ ਸਾਤ੍ਯਕੀ ਰਾਜਨ੍ਦ੍ਰੌਪਦ੍ਯਾਃ ਪਞ੍ਚ ਚਾਤ੍ਮਜਾਃ । ਅਭਿਮਨ੍ਯੁਸ੍ਤਤਃ ਸ਼ੂਰ ਇਰਾਵਾਂਸ਼੍ਚ ਤਤਃ ਪਰਮ੍
ਫਿਰ ਸਾਤ੍ਯਕੀ, ਰਾਜਾ, ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੇ ਪੰਜ ਪੁੱਤਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ੂਰ ਅਭਿਮਨਯੁ ਤੇ ਫਿਰ ਇਰਾਵਾਨ।
ਭੈਮਸੇਨਿਸ੍ਤਤੋ ਰਾਜਨ੍ਕੇਕਯਾਸ਼੍ਚ ਮਹਾਰਥਾਃ । ਏਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਮਹਾਰਾਜ ਵਾਮਂ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਮੁਪਾਸ਼੍ਰਿਤਾਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਜਾ, ਭੀਮਸੇਨ ਤੇ ਕੇਕਯ ਦੇ ਮਹਾਰਥੀ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਖੜੇ ਹੋਏ।
ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਜਗਤੋ ਗੋਪ੍ਤਾ ਗੋਪ੍ਤਾ ਯਸ੍ਯ ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ। `ਤਤ੍ਰਾਨੁਰਥਿਨਾਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋ ਵਾਮਸ਼੍ਰृਙ੍ਗੇ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਃ।' ਏਵਮੇਤਂ ਮਹਾਵ੍ਯੂਹਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਵ੍ਯੂਹਨ੍ਤ ਪਾਣ੍ਡਵਾਃ
ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ, ਜਿਸਦਾ ਰਖਵਾਲਾ ਜਨਾਰਦਨ ਹੈ, ਉਹ ਖੱਬੇ ਸਿਰੇ 'ਤੇ, ਅਨੁਯਾਈਆਂ 'ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਖੜਾ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਵੱਡੀ ਲੜੀ ਬਣਾਈ।
ਵਧਾਰ੍ਥਂ ਤਵ ਪੁਤ੍ਰਾਮਾਂ ਤਤ੍ਪਕ੍ਸ਼ੇ ਯੇ ਚ ਸਙ੍ਗਤਾਃ । ਤਤਃ ਪ੍ਰਵਵृਤੇ ਯੁਦ੍ਧਂ ਵ੍ਯਤਿषਕ੍ਤਰਥਦ੍ਵਿਪਮ੍
ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ, ਜੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ, ਰਥ ਤੇ ਹਾਥੀ ਮਿਲ ਕੇ ਲੜਨ ਲੱਗੇ।
ਤਾਵਕਾਨਾਂ ਪਰੇषਾਂ ਚ ਨਿਘ੍ਨਤਾਮਿਤਰੇਤਰਮ੍ । ਹਯੌਘਾਸ਼੍ਚ ਰਥੌਘਾਸ਼੍ਵ ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਵਿਸ਼ਾਂਪਤੇ
ਤੇਰੀ ਫੌਜ ਤੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ, ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ ਹੋਏ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਉਥੇ-ਉਥੇ ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਰਥਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੇ।
ਸਂਪਤਨ੍ਤੋ ਵ੍ਯਦृਸ਼੍ਯਨ੍ਤ ਨਿਘ੍ਨਨ੍ਤਸ੍ਤੇ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍ । ਧਾਵਤਾਂ ਚ ਰਥੋਘਾਨਾਂ ਨਿਘ੍ਨਤਾਂ ਚ ਪृਥਕ੍ ਪृਥਕ੍
ਉਹ ਇਕ-ਦੂਜੇ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਤੇ ਮਾਰਦੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੇ। ਰਥਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਦੌੜਦੇ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਦੇ ਨਜ਼ਰ ਆਏ।
ਬਭੂਵ ਤੁਮੁਲਃ ਸ਼ਬ੍ਦੋ ਵਿਮਿਸ਼੍ਰੋ ਦੁਨ੍ਦੁਭਿਸ੍ਵਨੈਃ । ਦਿਵਸ੍ਪृਙ੍ਵਰਵੀਰਾਣਾਂ ਨਿਘ੍ਨਤਾਮਿਤਰੇਤਰਮ੍ । ਸਂਪ੍ਰਹਾਰੇ ਸੁਤੁਮੁਲੇ ਤਵ ਤੇषਾਂ ਚ ਭਾਰਤ
ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿਚ ਡੰਡੋਰੀਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਇੱਕ ਭਾਰੀ ਸ਼ੋਰ ਉਠਿਆ, ਜਦੋਂ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸਿਆਂ ਦੇ ਬਹਾਦਰ ਜਵਾਨ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਲੜਾਈ ਵਿਚ ਵੱਜ ਰਹੇ ਸਨ, ਹੇ ਭਾਰਤ।
ਤਤੋ ਵ੍ਯੂਢੇष੍ਵਨੀਕੇषੁ ਤਾਵਕੇषੁ ਪਰੇषੁ ਚ। ਧਨਞ੍ਜਯੋ ਰਥਾਨੀਕਮਵਧੀਤ੍ਤਵ ਭਾਰਤ
ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਤੇਰੇ ਤੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਕਤਾਰਾਂ ਵਿਚ ਖੜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਧਨੰਜਯ ਨੇ ਰਥਾਂ ਦੀ ਟੋਲੀ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤੀ, ਹੇ ਭਾਰਤ।