ਪ੍ਰਹृष੍ਟਾਸ਼੍ਚ ਸੁਤਾਸ੍ਤੁਭ੍ਯਂ ਕੁਰਵਸ਼੍ਚਾਪਿ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ । ਤਤੋ ਦੁਃਸ਼ਾਸਨੋ ਰਾਜਞ੍ਸ਼੍ਵੇਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਨਿਪਾਤਿਤਮ੍
ਪਰ ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਕੁਰੁ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ; ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਦੁਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਸ਼੍ਵੇਤ ਨੂੰ ਡਿੱਗਿਆ ਵੇਖਿਆ—
ਵਾਦਿਤ੍ਰਨਿਨਦੈਰ੍ਘੋਰੈਰ੍ਨृਤ੍ਯਤਿ ਸ੍ਮ ਸਮਂਤਤਃ । ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਹਤੇ ਮਹੇष੍ਵਾਸੇ ਭੀष੍ਮੇਣਾਹਵਸ਼ੋਭਿਨਾ
—ਡਰਾਉਣੇ ਵਾਜਿਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ 'ਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਨੱਚਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਜਦੋਂ ਵੱਡੇ ਧਨੁਧਾਰੀ ਭੀਸ਼ਮ, ਜੰਗ ਦੀ ਸ਼ਾਨ, ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਪ੍ਰਾਵੇਪਨ੍ਤ ਮਹੇष੍ਵਾਸਾਃ ਸ਼ਿਖਣ੍ਡਿਪ੍ਰਮੁਖਾ ਰਥਾਃ । ਤਤੋ ਧਨਂਜਯੋ ਰਾਜਨ੍ਵਾਰ੍ष੍ਣੇਯਸ਼੍ਚਾਪਿ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ
ਵੱਡੇ ਧਨੁਧਾਰੀ, ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ 'ਚ, ਕੰਬ ਗਏ; ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਧਨੰਜਯ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਗਏ।
ਅਵਹਾਰਂ ਸ਼ਨੈਸ਼੍ਚਕ੍ਰੁਰ੍ਨਿਹਤੇ ਵਾਹਿਨੀਪਤੌ। ਤਤੋऽਵਹਾਰਃ ਸੈਨ੍ਯਾਨਾਂ ਤਵ ਤੇषਾਂ ਚ ਭਾਰਤ
ਫੌਜ ਦੇ ਮੁਖੀ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਉਹ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਪਿੱਛੇ ਹਟਣ ਲੱਗੇ; ਫਿਰ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਤੇਰੀ ਫੌਜ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਦੋਵਾਂ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਗਈ।
ਤਾਵਕਾਨਾਂ ਪਰੇषਾਂ ਚ ਨਰ੍ਦਤਾਂ ਚ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ । ਪਾਰ੍ਥਾ ਵਿਮਨਸੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਨ੍ਯਵਰ੍ਤਨ੍ਤ ਮਹਾਰਥਾਃ । ਚਿਨ੍ਤਯਨ੍ਤੋ ਵਧਂ ਘੋਰਂ ਦ੍ਵੈਰਥੇਨ ਪਰਂਤਪਾਃ
ਤੇਰੇ ਲੋਕ ਤੇ ਵੈਰੀ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਗੂੰਜਦੇ ਹੋਏ, ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਗਏ; ਵੱਡੇ ਰਥੀ, ਮਨ ਉਲਝਿਆ ਹੋਇਆ, ਵਾਪਸ ਮੁੜ ਗਏ, ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਇਕ-ਇਕ ਰਥੀ ਦੀ ਮੌਤ ਨੂੰ ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ, ਹੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਵਾਲੇ।
( ਸ਼੍ਵੇਤੇ ਸੇਨਾਪਤੌ ਤਾਤ ਸਂਗ੍ਰਮੇ ਨਿਹਤੇ ਪਰੈਃ। ਕਿਮਕੁਰ੍ਵਨ੍ਮਹੇष੍ਵਾਸਾਃ ਪਾਞ੍ਚਾਲਾਃ ਪਾਣ੍ਡਵੈਃ ਸਹ
ਜਦੋਂ ਸ਼੍ਵੇਤ, ਫੌਜ ਦਾ ਮੁਖੀ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਵੈਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਹੇ ਪਿਤਾ, ਤਾਂ ਵੱਡੇ ਧਨੁਧਾਰੀ ਪਾਂਚਾਲ ਤੇ ਪਾਂਡਵ ਕੀ ਕਰਦੇ ਸਨ?
ਸੇਨਾਪਤਿਂ ਸਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਸ਼੍ਵੇਤਂ ਯੁਧਿ ਨਿਪਾਤਿਤਮ੍ । ਤਦਰ੍ਥਂ ਯਤਤਾਂ ਚਾਪਿ ਪਰੇषਾਂ ਪ੍ਰਪਲਾਯਿਨਾਮ੍
ਫੌਜ ਦੇ ਮੁਖੀ ਸ਼੍ਵੇਤ ਦੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਣ ਦੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਅਤੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਉਸ ਲਈ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਤੇ ਭੱਜਦੇ ਵੇਖ ਕੇ—
ਮਨਃ ਪ੍ਰੀਣਾਤਿ ਮੇ ਵਾਕ੍ਯਂ ਜਯਂ ਸਂਜਯ ਸ਼੍ਰृਣ੍ਵਤਃ। ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਪਾਯਂ ਚਿਨ੍ਤਯਨ੍ਤਃ ਸਞ੍ਜਨਾਃ ਪ੍ਰਸ੍ਰਵਨ੍ਤਿ ਮੇ
ਮੇਰਾ ਮਨ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸੰਜਯ, ਜਦੋਂ ਤੇਰੀ ਜਿੱਤ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣਦਾ ਹਾਂ; ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਅਤੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਭੱਜਣ ਦੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੈਂ ਉਲਟਾ ਉਪਾਅ ਸੋਚਦਾ ਹਾਂ।
ਸ ਹਿ ਵੀਰੋऽਨੁਰਕ੍ਤਸ਼੍ਚ ਵृਦ੍ਧਃ ਕੁਰੁਪਤਿਸ੍ਤਦਾ । ਕृਤਂ ਵੈਰਂ ਸਦਾ ਤੇਨ ਪਿਤੁਃ ਪੁਤ੍ਰੇਣ ਧੀਮਤਾ
ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਵੀਰ, ਭਗਤ ਅਤੇ ਵੱਡਾ, ਕੁਰੁਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਸਮਝਦਾਰ ਪੁੱਤਰ ਕਾਰਨ ਵੈਰ ਰੱਖਦਾ ਸੀ।
ਤਸ੍ਯੋਦ੍ਵੇਗਭਯਾਚ੍ਚਾਪਿ ਸਂਸ਼੍ਰਿਤਃ ਪਾਣ੍ਡਵਾਨ੍ਪੁਰਾ । ਸਰ੍ਵਂ ਬਲਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਦੁਰ੍ਗਂ ਸਂਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਤਿष੍ਠਤਿ
ਉਸ ਤੋਂ ਡਰ ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਪਾਸ ਆ ਗਿਆ, ਸਾਰੀ ਫੌਜ ਛੱਡ ਕੇ ਕਿਲੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਟਿਕ ਗਿਆ।
ਪਾਣ੍ਡਵਾਨਾਂ ਪ੍ਰਤਾਪੇਨ ਦੁਰ੍ਗਂ ਦੇਸ਼ਂ ਨਿਵੇਸ਼੍ਯ ਚ । ਸਪਤ੍ਨਾਨ੍ਸਤਤਂ ਬਾਧਨ੍ਨਾਰ੍ਯਵृਤ੍ਤਿਮਨੁष੍ਠਿਤਃ
ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਉਹ ਕਿਲੇ ਵਾਲੇ ਥਾਂ 'ਚ ਟਿਕ ਗਿਆ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਦਾ, ਆਦਰਸ਼ ਚਲਣ ਵਾਲਾ।
ਆਸ਼੍ਚਰ੍ਯਂ ਵੈ ਸਦਾ ਤੇषਾਂ ਪੁਰਾ ਰਾਜ੍ਞਾਂ ਸੁਦੁਰ੍ਮਤਿਃ। ਤਤੋ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰੇ ਭਕ੍ਤਃ ਕਥਂ ਸਞ੍ਜਯ ਸੂਦਿਤਃ ।।)
ਉਹ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਪੁਰਾਣੀ ਮਾੜੀ ਸੋਚ ਵਾਕਈ ਹੈਰਾਨੀ ਵਾਲੀ ਸੀ; ਤਾਂ, ਸੰਜਯ, ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੇ ਭਗਤ ਨੇ ਕਿਵੇਂ ਮੌਤ ਪਾਈ?
ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਃ ਸਂਮਤਃ ਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਰਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ਮੇ ਪੁਰੁषਾਧਮਃ। ਨ ਯੁਦ੍ਧਂ ਰੋਚਯੇਦ੍ਭੀष੍ਮੋ ਨ ਚਾਚਾਰ੍ਯਃ ਕਥਂਚਨ
ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ, ਨਿਕੰਮਾ ਤੇ ਘਟੀਆ, ਚੁਣਿਆ ਤੇ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ; ਭੀਸ਼ਮ ਜਾਂ ਅਚਾਰਯ ਕਦੇ ਵੀ ਜੰਗ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ।
ਨ ਕृਪੋ ਨ ਚ ਗਾਨ੍ਧਾਰੀ ਨਾਹਂ ਸਞ੍ਜਯ ਰੋਚਯੇ । ਨ ਵਾਸੁਦੇਵੋ ਵਾਰ੍ष੍ਣੇਯੋ ਧਰ੍ਮਰਾਜਸ਼੍ਚ ਪਾਣ੍ਡਵਃ
ਕ੍ਰਿਪ, ਗਾਂਧਾਰੀ, ਮੈਂ, ਸੰਜਯ, ਕੋਈ ਵੀ ਮਨਜ਼ੂਰ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਨਾ ਵਾਸੁਦੇਵ, ਨਾ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ, ਨਾ ਧਰਮਰਾਜ ਪਾਂਡਵ।
ਨ ਭੀਮੋ ਨਾਰ੍ਜੁਨਸ਼੍ਚੈਵ ਨ ਯਮੌ ਪੁਰੁषਰ੍षਭੌ । ਵਾਰ੍ਯਮਾਣੋ ਮਯਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਗਾਨ੍ਧਾਰ੍ਯਾ ਵਿਦੁਰੇਣ ਚ
ਭੀਮ, ਅਰਜੁਨ, ਮਾਦਰੀ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ, ਕੋਈ ਵੀ ਨਹੀਂ; ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੇਰੇ, ਗਾਂਧਾਰੀ ਅਤੇ ਵਿਦੁਰ ਵੱਲੋਂ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ—
ਜਾਮਦਗ੍ਨ੍ਯੇਨ ਰਾਮੇਣ ਵ੍ਯਾਸੇਨ ਚ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ । ਦੁਰ੍ਯੋਧਨੋ ਯੁਧ੍ਯਮਾਨੋ ਨਿਤ੍ਯਮੇਵ ਹਿ ਸਞ੍ਜਯ
ਜਾਮਦਗਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਵਿਅਾਸ ਵੱਲੋਂ ਵੀ; ਪਰ ਦੁਰਯੋਧਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਜੰਗ 'ਤੇ ਅੜਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਹੇ ਸੰਜਯ।
ਕਰ੍ਣਸ੍ਯ ਮਤਮਾਸ੍ਥਾਯ ਸੌਬਲਸ੍ਯ ਚ ਪਾਪਕृਤ੍ । ਦੁਃਸ਼ਾਸਨਸ੍ਯ ਚ ਤਥਾ ਪਾਣ੍ਡਵਾਨ੍ਨਾਨ੍ਵਚਿਨ੍ਤਯਤ੍
ਕਰਨ, ਸੁਬਲ ਦੇ ਪੁੱਤ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਮੰਨ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਬਾਰੇ ਸੋਚਿਆ ਹੀ ਨਹੀਂ।
ਤਸ੍ਯਾਹਂ ਵ੍ਯਸਨਂ ਘੋਰਂ ਮਨ੍ਯੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਤੁ ਸਞ੍ਜਯ । ਸ਼੍ਵੇਤਸ੍ਯ ਚ ਵਿਨਾਸ਼ੇਨ ਭੀष੍ਮਸ੍ਯ ਵਿਜਯੇਨ ਚ
ਸੰਜਯਾ, ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹ ਹੁਣ ਭਿਆਨਕ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਫਸ ਗਿਆ ਹੈ—ਸ਼੍ਵੇਤ ਦੇ ਮਰ ਜਾਣ ਅਤੇ ਭੀਸ਼ਮ ਦੀ ਜਿੱਤ ਕਰਕੇ।
ਸਂਕ੍ਰੁਦ੍ਧਃ ਕृष੍ਣਸਹਿਤਃ ਪਾਰ੍ਥਃ ਕਿਮਕਰੋਦ੍ਯੁਧਿ । ਅਰ੍ਜੁਨਾਦ੍ਧਿ ਭਯਂ ਭੂਯਸ੍ਤਨ੍ਮੇ ਤਾਤ ਨ ਸ਼ਾਮ੍ਯਤਿ
ਪਾਰਥ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਕੀ ਕੀਤਾ? ਮੈਨੂੰ ਅਰਜੁਨ ਤੋਂ ਡਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਿਤਾ ਜੀ, ਉਹ ਕਦੇ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਸ ਹਿ ਸ਼ੂਰਸ਼੍ਚ ਕੌਨ੍ਤੇਯਃ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਕਾਰੀ ਧਨਂਜਯਃ । ਮਨ੍ਯੇ ਸ਼ਰੈਃ ਸ਼ਰੀਰਾਣਿ ਸ਼ਤ੍ਰੂਣਾਂ ਪ੍ਰਮਥਿष੍ਯਤਿ
ਕੁੰਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤ ਧਨੰਜਯਾ ਵੱਡਾ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਮੈਂ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਚੁਰ-ਚੁਰ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ।
ਐਨ੍ਦ੍ਰਿਮਿਨ੍ਦ੍ਰਾਨੁਜਸਮਂ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਸਦृਸ਼ਂ ਬਲੇ । ਅਮੋਘਕ੍ਰੋਧਸਂਕਲ੍ਪਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਃ ਕਿਮਭੂਨ੍ਮਨਃ
ਜਿਸ ਨੂੰ ਇੰਦਰ ਦੇ ਭਰਾ ਵਰਗਾ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ ਮਹਾਂਇੰਦਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਗੁੱਸਾ ਤੇ ਇਰਾਦਾ ਕਦੇ ਫੋਕਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ—ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਤੁਹਾਡੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕੀ ਆਇਆ?
ਤਥੈਵ ਵੇਦਵਿਚ੍ਛੂਰੋ ਜ੍ਵਲਨਾਰ੍ਕਸਮਦ੍ਯੁਤਿਃ । ਇਨ੍ਦ੍ਰਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਦਮੇਯਾਤ੍ਮਾ ਪ੍ਰਪਤਨ੍ਸਮਿਤਿਂਜਯਃ
ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਵੀਰ ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਅੱਗ ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੇ ਕਾਬੂ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ।
ਵਜ੍ਰਸਂਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਰੂਪਾਣਾਮਸ੍ਤ੍ਰਾਣਾਂ ਚ ਪ੍ਰਯੋਜਕਃ । ਸਖਙ੍ਗਾਕ੍ਸ਼ੇਪਹਸ੍ਤਸ੍ਤੁ ਘੋषਂ ਚਕ੍ਰੇ ਮਹਾਰਥਃ
ਉਹ, ਜਿਸ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਵਜਰ ਵਰਗੇ ਹਨ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਤਲਵਾਰ ਫੜ ਕੇ, ਵੱਡਾ ਰਥੀ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ।
ਸ ਸਞ੍ਜਯ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞੋ ਦ੍ਰੁਪਦਸ੍ਯਾਤ੍ਮਜੋ ਬਲੀ । ਧृष੍ਟਦ੍ਯੁਮ੍ਨਃ ਕਿਮਕਰੋਚ੍ਛ੍ਵੇਤੇ ਯੁਧਿ ਨਿਪਾਤਿਤੇ
ਸੰਜਯਾ, ਡ੍ਰੁਪਦ ਦੇ ਪੁੱਤ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦੁੰਮਨ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸਮਝਦਾਰ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੈ, ਸ਼੍ਵੇਤ ਦੇ ਮਰ ਜਾਣ ਤੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਕੀ ਕੀਤਾ?
ਪੁਰਾ ਚੈਵਾਪਰਾਧੇਨ ਵਧੇਨ ਚ ਚਮੂਪਤੇਃ । ਮਨ੍ਯੇ ਮਨਃ ਪ੍ਰਜਜ੍ਵਾਲ ਪਾਣ੍ਡਵਾਨਾਂ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾਮ੍
ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਈ ਗਲਤੀ ਅਤੇ ਫੌਜ ਦੇ ਮੁਖੀ ਦੇ ਮਰਣ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਦਿਲ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭੜਕ ਉਠੇ।
ਤੇषਾਂ ਕ੍ਰੋਧਂ ਚਿਨ੍ਤਯਂਸ੍ਤੁ ਅਹਃਸੁ ਚ ਨਿਸ਼ਾਸੁ ਚ । ਨ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਮਧਿਗਚ੍ਛਾਮਿ ਦੁਰ੍ਯੋਦਨਕृਤੇਨ ਹਿ । ਕਥਂ ਚਾਭੂਨ੍ਮਹਾਯੁਦ੍ਧਂ ਸਰ੍ਵਮਾਚਕ੍ਸ਼੍ਵ ਸਞ੍ਜਯ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਦਿਨ ਤੇ ਰਾਤ ਸੋਚ ਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਕਦੇ ਚੈਨ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ—ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੀ ਕਰਤੂਤ ਕਰਕੇ। ਸੰਜਯਾ, ਦੱਸ ਕਿ ਉਹ ਵੱਡਾ ਜੰਗ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ।
ਸ਼੍ਰृਣੁ ਰਾਜਨ੍ਸ੍ਥਿਰੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਤਵਾਪਨਯਨੋ ਮਹਾਨ੍ । ਨ ਚ ਦੁਰ੍ਯੋਧਨੇ ਦੋषਮਿਮਾਮਾਧਾਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਸੁਣੋ ਰਾਜਨ, ਦਿਲ ਮਜਬੂਤ ਰੱਖੋ; ਤੁਹਾਡਾ ਨੁਕਸਾਨ ਵੱਡਾ ਹੈ। ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਸਾਰਾ ਦੋਸ਼ ਦੁਰਯੋਧਨ 'ਤੇ ਨਾ ਪਾਓ।
ਗਤੋਦਕੇ ਸੇਤੁਬਨ੍ਧੋ ਯਾਦृਕ੍ਤਾਦृਙ੍ਭਤਿਸ੍ਤਵ। ਸਂਦੀਪ੍ਤੇ ਭਵਨੇ ਯਦ੍ਵਤ੍ਕੂਪਸ੍ਯ ਖਨਨਂ ਤਥਾ
ਜਦ ਪਾਣੀ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਫਿਰ ਪੂਲ ਬਣਾਉਣਾ, ਜਾਂ ਜੋ ਭੋਜਨ ਹੈ ਉਹੋ ਜਿਹਾ ਹੀ; ਜਦ ਘਰ ਸੜ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਖੂਹ ਖੋਦਣਾ—ਤੁਹਾਡੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੁਣ ਐਸੇ ਹੀ ਹੈ।
ਗਤਪੂਰ੍ਵਾਹ੍ਣਭੂਯਿष੍ਠੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਹਨਿ ਦਾਰੁਣੇ । ਤਾਵਕਾਨਾਂ ਪਰੇषਾਂ ਚ ਪੁਨਰ੍ਯੁਦ੍ਧਮਵਰ੍ਤਤ
ਉਸ ਡਰਾਉਣੇ ਦਿਨ, ਜਦ ਜ਼ਿਆਦातर ਸਵੇਰ ਲੰਘ ਚੁੱਕੀ ਸੀ, ਤੁਹਾਡੇ ਤੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਦੇ ਫੌਜਾਂ ਵਿਚ ਫਿਰ ਜੰਗ ਛਿੜ ਗਿਆ।
ਸ਼੍ਵੇਤਂ ਤੁ ਨਿਹਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਿਰਾਟਸ੍ਯ ਚਮੂਪਤਿਮ੍ । ਕृਤਵਰ੍ਮਣਾ ਚ ਸਹਿਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ਼ਲ੍ਯਮਵਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਸ਼੍ਵੇਤ, ਜੋ ਵਿਰਾਟ ਦੀ ਫੌਜ ਦਾ ਮੁਖੀ ਸੀ, ਮਰਿਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਤਵਰਮਣ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ਲਯ ਨੂੰ ਖੜਾ ਵੇਖ ਕੇ,