ਤਤੋ ਭੀष੍ਮਂ ਪੁਰਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਤਵ ਪੁਤ੍ਰੋ ਮਹਾਬਲਃ । ਵृਤਸ੍ਤੁ ਸਰ੍ਵਸੈਨ੍ਯੇਨ ਪ੍ਰਾਯਾਚ੍ਛ੍ਵੇਤਰਥਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਫਿਰ, ਤੇਰਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪੁੱਤਰ, ਭੀਸ਼ਮ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿਚ, ਸਾਰੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਸ਼ਵੇਤ ਦੇ ਰਥ ਵੱਲ ਵਧਿਆ।
ਮृਤ੍ਯੋਰਾਸ੍ਯਮਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਮਦ੍ਰਰਾਜਮਮੋਚਯਤ੍ । ਤਤੋ ਯੁਦ੍ਧਂ ਸਮਭਵਤ੍ਤੁਮੁਲਂ ਰੋਮਹਰ੍षਣਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਮਦਰਾ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਮੌਤ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਬਚਾ ਲਿਆ। ਫਿਰ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਰੋਮਾਂਚਕ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ।
ਤਾਵਕਾਨਾਂ ਪਰੇषਾਂ ਚ ਵ੍ਯਤਿषਕ੍ਤਰਥਦ੍ਵਿਪਮ੍ । ਸੌਭਦ੍ਰੇ ਭੀਮਸੇਨ ਚ ਸਾਤ੍ਯਕੌ ਚ ਮਹਾਰਥੇ
ਤੇਰੇ ਤੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਦੇ ਰਥ ਤੇ ਹਾਥੀ ਆਪਸ ਵਿਚ ਫਸ ਗਏ, ਤੇ ਸੌਭਦ੍ਰ, ਭੀਮਸੇਨ ਤੇ ਸਾਤਯਕੀ ਵੱਡੇ ਯੋਧੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ।
ਕੈਕੇਯੇ ਚ ਵਿਰਾਟੇ ਚ ਧृष੍ਟਦ੍ਯੁਮ੍ਨੇ ਚ ਪਾਰ੍षਤੇ । ਏਤੇषੁ ਨਰਸਿਂਹੇषੁ ਚੇਦਿਮਤ੍ਸ੍ਯੇषੁ ਚੈਵ ਹ । ਵਵਰ੍ष ਸ਼ਰਵਰ੍षਾਣਿ ਕੁਰੁਵृਦ੍ਧਃ ਪਿਤਾਮਹਃ
ਕੈਕੇਯ, ਵਿਰਾਟ, ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦਯੁਮਨ (ਪ੍ਰਿਸ਼ਤ ਦੇ ਪੁੱਤਰ), ਤੇ ਚੇਦੀ ਤੇ ਮਤਸਿਆ ਦੇ ਸ਼ੇਰ-ਵਾਂਗ ਯੋਧਿਆਂ ਉੱਤੇ, ਪਿਤਾਮਹ ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
ਏਵਂ ਸ਼੍ਵੇਤੇ ਮਹੇष੍ਵਾਸੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਸ਼ਲ੍ਯਰਥਂ ਪ੍ਰਤਿ। ਕੁਰਵਃ ਪਾਣ੍ਡਵੇਯਾਸ਼੍ਚ ਕਿਮਕੁਰ੍ਵਤ ਸਞ੍ਜਯ
ਜਦੋਂ ਸ਼ਵੇਤ, ਵੱਡਾ ਧਨੁਧਾਰੀ, ਸ਼ਲਯ ਦੇ ਰਥ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਕੁਰੁ ਤੇ ਪਾਂਡਵ ਕੀ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਸੰਜਯ?
ਭੀष੍ਮਃ ਸ਼ਾਨ੍ਤਨਵਃ ਕਿਂ ਵਾ ਤਨ੍ਮਮਾਚਕ੍ਸ਼੍ਵ ਪृਚ੍ਛਤਃ
ਭੀਸ਼ਮ, ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਕੀ ਕਰਦਾ ਸੀ? ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ, ਮੈਂ ਪੁੱਛ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
ਸ਼੍ਵੇਤਂ ਸੇਨਾਪਤਿਂ ਸ਼ੂਰਂ ਪੁਰਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਮਹਾਰਥਾਃ । ਰਾਜ੍ਞੋ ਬਲਂ ਦਰ੍ਸ਼ਯਨ੍ਤਸ੍ਤਵ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਭਾਰਤ
ਸ਼ਵੇਤ, ਸ਼ੂਰ ਸੈਨਾਪਤੀ, ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਵੱਡੇ ਰਥੀ ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਫੌਜ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਿਖਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਭਾਰਤਾ।
ਸ਼ਿਖਣ੍ਡਿਨਂ ਪੁਰਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਤ੍ਰਾਤੁਮੈਚ੍ਛਨ੍ਮਹਾਰਥਾਃ । ਅਭ੍ਯਵਰ੍ਤਨ੍ਤ ਭੀष੍ਮਸ੍ਯ ਰਥਂ ਹੇਮਪਰਿष੍ਕृਤਮ੍
ਸ਼ਿਖੰਡਿਨ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖ ਕੇ, ਵੱਡੇ ਰਥੀ ਭੀਸ਼ਮ ਦੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੇ ਰਥ ਵੱਲ ਵਧੇ।
ਜਿਘਾਂਸਨ੍ਤਂ ਯੁਧਾਂਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਤਦਾਸੀਤ੍ਤੁਮੁਲਂ ਮਹਤ੍ । ਤਤ੍ਤੇऽਹਂ ਸਂਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਮਹਾਵੈਸ਼ਸਮਚ੍ਯੁਤ
ਯੁੱਧ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਦੀ ਨੀਅਤ ਨਾਲ, ਵੱਡਾ ਤੇ ਹਲਚਲ ਭਰਿਆ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਹ ਡਰਾਉਣੀ ਹਾਲਤ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵਰਣਨ ਕਰਾਂਗਾ, ਨਿਰਦੋਸ਼।
ਤਾਵਕਾਨਾਂ ਪਰੇषਾਂ ਚ ਯਥਾ ਯੁਦ੍ਧਮਵਰ੍ਤਤ । ਤਤ੍ਰਾਕਰੋਦ੍ਰਥੋਪਸ੍ਥਾਞ੍ਸ਼ੂਨ੍ਯਾਞ੍ਸ਼ਾਨ੍ਤਨਵੋ ਬਹੂਨ੍
ਤੇਰੇ ਤੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਯੁੱਧ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ, ਮੈਂ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਉਥੇ ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਕਈ ਰਥਾਂ ਦੀ ਫਰਸ਼ ਖਾਲੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
ਤਤ੍ਰਾਦ੍ਭੁਤਂ ਮਹਚ੍ਚਕ੍ਰੇ ਸ਼ਰੈਰਾਰ੍ਚ੍ਛਦ੍ਰਥੋਤ੍ਤਮਾਨ੍ । ਸਮਾਵृਣੋਚ੍ਛਰੈਰਰ੍ਕਮਰ੍ਕਤੁਲ੍ਯਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍
ਉਥੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਤੇ ਅਜੀਬ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਿ ਬਣੀ। ਉਸ ਮਹਾਨ ਯੋਧੇ ਨੇ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਚੰਗੇ ਰਥਾਂ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲਿਆ, ਇਤਨਾ ਕਿ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਵੀ ਓਹਲੇ ਹੋ ਗਿਆ।
ਨੁਦਨ੍ਸਮਨ੍ਤਾਤ੍ਸਮਰੇ ਰਵਿਰੁਦ੍ਯਨ੍ਯਥਾ ਤਮਃ । ਤੇਨਾਜੌ ਪ੍ਰੇषਿਤਾ ਰਾਜਞ੍ਸ਼ਰਾਃ ਸ਼ਤਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ
ਜੰਗ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਹਰ ਪਾਸੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਹਟਾਉਂਦਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਰਾਜਾ ਜੀ, ਉਸ ਨੇ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਸੈਂਕੜੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਤੀਰ ਛੱਡੇ।
ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾਨ੍ਤਕਰਾਃ ਸਙ੍ਖ੍ਯੇ ਮਹਾਵੇਗਾ ਮਹਾਬਲਾਃ । ਸ਼ਿਰਾਂਸਿ ਪਾਤਯਾਮਾਸੁਰ੍ਵੀਰਾਣਾਂ ਸ਼ਤਸ਼ੋ ਰਣੇ
ਉਹ ਤੀਰ, ਜੋ ਤੇਜ਼ ਤੇ ਤਾਕਤਵਰ ਸਨ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦੇ ਵਧੀਰੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਸੈਂਕੜੇ ਵੀਰਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਢਾਹ ਦਿੰਦੇ ਸਨ।
ਗਜਾਨ੍ਕਣ੍ਟਕਸਨ੍ਨਾਹਾਨ੍ਵਜ੍ਰੇਣੇਵ ਸ਼ਿਲੋਚ੍ਚਯਾਨ੍ । ਰਥਾ ਰਥੇषੁ ਸਂਸਕ੍ਤਾ ਵ੍ਯਦृਸ਼੍ਯਨ੍ਤ ਵਿਸ਼ਾਂਪਤੇ
ਕਵਚ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਹਾਥੀ, ਜਿਵੇਂ ਬਿਜਲੀ ਨਾਲ ਪਹਾੜੀ ਚੱਟਾਨਾਂ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਰਥ ਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਹੋਏ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਇਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਿ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਸੀ।
ਏਕੇ ਰਥਂ ਪਰ੍ਯਵਹਂਸ੍ਤੁਰਗਾਃ ਸਤੁਰਂਗਮਮ੍ । ਯੁਵਾਨਂ ਨਿਹਤਂ ਵੀਰਂ ਲਮ੍ਬਮਾਨਂ ਸਕਾਰ੍ਮੁਕਮ੍
ਕਈ ਘੋੜੇ ਚਾਰਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਵਾਲਾ ਰਥ ਖਿੱਚਦੇ ਹੋਏ, ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ, ਮਾਰੇ ਹੋਏ ਵੀਰ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦੇ, ਜਿਸ ਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਹਾਲੇ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਲਟਕ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਉਦੀਰ੍ਣਾਸ਼੍ਚ ਹਯਾ ਰਾਜਨ੍ਵਹਨਕ੍ਤਸ੍ਤਤ੍ਰਤਤ੍ਰ ਹ। ਬਦ੍ਧਸ੍ਵਙ੍ਗਨਿषਙ੍ਗਾਸ਼੍ਚ ਵਿਧ੍ਵਸ੍ਤਸ਼ਿਰਸੋ ਹਤਾਃ
ਰਾਜਾ ਜੀ, ਘੋੜੇ ਇੱਥੇ-ਉੱਥੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਦੌੜਦੇ, ਆਪਣੇ ਜੁਆ ਅਤੇ ਤੀਰਦਾਨ ਲੈ ਜਾਂਦੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਤੂਟੇ ਹੋਏ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ।
ਸ਼ਤਸ਼ਃ ਪਤਿਤਾ ਭੂਮੌ ਵੀਰਸ਼ਯ੍ਯਾਸੁ ਸ਼ੇਰਤੇ । ਪਰਸ੍ਪੇਰਣ ਧਾਵਨ੍ਤਃ ਪਤਿਤਾਃ ਪੁਨਰੁਤ੍ਥਿਤਾਃ
ਸੈਂਕੜੇ ਜਮੀਨ 'ਤੇ ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ, ਵੀਰਾਂ ਦੀਆਂ ਸਿੱਟਾਂ 'ਤੇ ਵਿਸ਼੍ਰਾਮ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ; ਕੁਝ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਵੱਲ ਦੌੜਦੇ, ਡਿੱਗਦੇ ਤੇ ਫਿਰ ਉੱਠ ਜਾਂਦੇ।
ਉਤ੍ਥਾਯ ਚ ਪ੍ਰਧਾਵਨ੍ਤੋ ਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵਯੁਦ੍ਧਮਵਾਪ੍ਨੁਵਨ੍ । ਪੀਡਿਤਾਃ ਪੁਨਰਨ੍ਯੋਨ੍ਯਂ ਲੁਠਨ੍ਤੋ ਰਣਮੂਰ੍ਧਨਿ
ਉੱਠ ਕੇ, ਉਹ ਫਿਰ ਦੌੜਦੇ ਤੇ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਦੁੰਦ ਯੁੱਧ ਕਰਦੇ, ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਫੜਦੇ, ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਪੀੜਾ ਵਿੱਚ ਵਲਦੇ।
ਸਚਾਪਾਃ ਸਨਿषਙ੍ਗਾਸ਼੍ਚ ਜਾਤਰੂਪਪਰਿष੍ਕृਤਾਃ । ਵਿਸ੍ਰਬ੍ਧਹਤਵੀਰਾਸ਼੍ਚ ਸ਼ਤਸ਼ਃ ਪਰਿਪੀਡਿਤਾਃ
ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੇ ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਤੀਰਦਾਨ ਲੈ ਕੇ, ਸੈਂਕੜੇ ਨਿਰਭੈ, ਮਾਰੇ ਹੋਏ ਵੀਰ, ਚਾਰ ਪਾਸਿਆਂ ਪੀੜੇ ਹੋਏ ਪਏ ਸਨ।
ਤੇਨਤੇਨਾਭ੍ਯਧਾਵਨ੍ਤ ਵਿਸृਜਨ੍ਤਸ਼੍ਚ ਭਾਰਤ । ਮਤ੍ਤੋ ਗਜਃ ਪਰ੍ਯਵਰ੍ਤਦ੍ਧਯਾਂਸ਼੍ਚ ਹਤਸਾਦਿਨਃ
ਕਿਤੇ-ਕਿਤੇ, ਉਹ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਵੱਲ ਹਮਲਾ ਕਰਦੇ, ਹਥਿਆਰ ਛੱਡਦੇ, ਭਾਰਤ, ਪਾਗਲ ਹਾਥੀ ਵਾਪਸ ਮੁੜ ਜਾਂਦਾ, ਤੇ ਘੋੜੇ ਆਪਣੇ ਸਵਾਰਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਜਾਂਦੇ।
ਸਰਥਾ ਰਥਿਨਸ਼੍ਚਾਪਿ ਵਿਮृਦ੍ਗਨ੍ਤਃ ਸਮਨ੍ਤਤਃ । ਸ੍ਯਾਨ੍ਦਨਾਦਪਤਤ੍ਕਸ਼੍ਚਿਨ੍ਨਿਹਤੋऽਨ੍ਯੇਨ ਸਾਯਕੈਃ
ਰਥੀ ਤੇ ਯੋਧੇ, ਆਪਣੇ ਰਥਾਂ ਸਮੇਤ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਕੁਚਲੇ ਜਾਂਦੇ; ਕੁਝ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ ਵਾਹਨ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦੇ।
ਹਤਸਾਰਥਿਰਪ੍ਯੁਚ੍ਚੈਃ ਪਪਾਤ ਕਾष੍ਠਵਦ੍ਰਥਃ । ਯੁਧ੍ਯਮਾਨਸ੍ਯ ਸਂਗ੍ਰਾਮੇ ਵ੍ਯੂਢੇ ਰਜਸਿ ਚੋਤ੍ਥਿਤੇ
ਜਦ ਰਥ ਦਾ ਸਾਰਥੀ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਰਥ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਲੱਕੜ ਵਾਂਗ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਜਦ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਯੋਧਾ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਲੜਦਾ ਰਿਹਾ ਤੇ ਧੂੜ ਉੱਠੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਧਨੁਃਕੂਜਿਤਵਿਜ੍ਞਾਨਂ ਤਤ੍ਰਾਸੀਤ੍ਪ੍ਰਤਿਯੁਦ੍ਧ੍ਯਤਃ। ਗਾਤ੍ਰਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ੇਨ ਯੋਧਾਨਾਂ ਵ੍ਯਜ੍ਞਾਸ੍ਤ ਪਰਿਪਨ੍ਥਿਨਮ੍
ਉਥੇ, ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਟੰਨ-ਟੰਨ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਵਾਪਸੀ ਵਲ ਲੜਦੇ ਯੋਧਿਆਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਹੋਈ; ਯੋਧਿਆਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਛੂਹਣ ਨਾਲ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣਦੇ ਸਨ।
ਯੁਦ੍ਧ੍ਯਮਾਨਂ ਸ਼ਰੈ ਰਾਜਨ੍ਸਿਞ੍ਜਿਨੀਧ੍ਵਜਿਨੀਰਵਾਤ੍। ਅਨ੍ਯੋਨ੍ਯਂ ਵੀਰਸਂਸ਼ਬ੍ਦੋ ਨਾਸ਼੍ਰੂਯਤ ਭਟੈਃ ਕृਤਃ
ਰਾਜਾ ਜੀ, ਜਦ ਉਹ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਲੜ ਰਹੇ ਸਨ, ਧਨੁਸ਼ ਦੀਆਂ ਤੰਦਾਂ ਤੇ ਝੰਡਿਆਂ ਦੀ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਆਵਾਜ਼, ਯੋਧਿਆਂ ਦੀਆਂ ਲਲਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਓਹਲੇ ਕਰ ਗਈ; ਜੰਗੀ ਸ਼ੋਰ ਸੁਣਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ ਸੀ।
ਸ਼ਬ੍ਦਾਯਮਾਨੇ ਸਂਗ੍ਰਾਮੇ ਪਟਹੇ ਕਰ੍ਣਦਾਰਿਣਿ। ਯੁਧ੍ਯਮਾਨਸ੍ਯ ਸਂਗ੍ਰਾਮੇ ਕੁਰ੍ਵਤਃ ਪੌਰੁषਂ ਸ੍ਵਕਮ੍
ਜਦ ਜੰਗ ਦੀ ਗੂੰਜ ਤੇ ਪਟਾਹੇ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਕੰਨ ਚੀਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਸ਼ੌਰਿਆਂ ਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਨਾਸ਼੍ਰੌषਂ ਨਾਮਗੋਤ੍ਰਾਣਿ ਕੀਰ੍ਤਨਂ ਚ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍ । ਭੀष੍ਮਚਾਪਚ੍ਯੁਤੈਰ੍ਬਾਣੈਰਾਰ੍ਤਾਨਾਂ ਯੁਧ੍ਯਤਾਂ ਮृਧੇ
ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਂ, ਵੰਸ਼ ਜਾਂ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਨਹੀਂ ਸੁਣ ਸਕਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਭੀਸ਼ਮ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਤੋਂ ਛੱਡੇ ਤੀਰ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਲੜਦੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪੀੜਤ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
ਪਰਸ੍ਪਰੇषਾਂ ਵੀਰਾਣਾਂ ਮਨਾਂਸਿ ਸਮਕਮ੍ਪਯਨ੍ । ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਤ੍ਯਾਕੁਲੇ ਯੁਦ੍ਧੇ ਦਾਰੁਣੇ ਰੋਮਹਰ੍षਣੇ
ਉਸ ਬਹੁਤ ਹੀ ਉਲਝਣ ਭਰੀ, ਡਰਾਉਣੀ ਤੇ ਰੋਂਗਟੇ ਖੜੇ ਕਰ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ, ਵੀਰਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਕੰਬ ਰਹੇ ਸਨ।
ਪਿਤਾ ਪੁਤ੍ਰਂ ਚ ਸਮਰੇ ਨਾਭਿਜਾਨਾਤਿ ਕਸ਼੍ਚਨ । ਚਕ੍ਰੇ ਭਗ੍ਨੇ ਯੁਗੇ ਚ੍ਛਿਨ੍ਨੇ ਏਕਧੁਰ੍ਯੇ ਹਯੇ ਹਤਃ
ਜਦ ਪਹੀਏ ਟੁੱਟੇ, ਯੁਗਾ ਟੁੱਟ ਗਏ, ਤੇ ਇਕਲਾ ਘੋੜਾ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਪਿਤਾ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਛਾਣ ਸਕਿਆ।
ਆਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਃ ਸ੍ਯਨ੍ਦਨਾਦ੍ਵੀਰਃ ਸਮਾਰਥਿਰਜਿਹ੍ਮਗੈਃ। ਏਵਂ ਚ ਸਮਰੇ ਸਰ੍ਵੇ ਵੀਰਾਸ਼੍ਚ ਵਿਰਥੀਕृਤਾਃ
ਵੀਰ ਆਪਣੇ ਰਥ ਤੋਂ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਰਥ ਦੇ ਸਾਥੀ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਘੋੜਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹੋਏ, ਸਾਰੇ ਯੋਧੇ ਰਥ-ਰਹਿਤ ਹੋ ਗਏ।
ਤੇਨ ਤੇਨ ਸ੍ਮ ਦृਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇ ਧਾਵਮਾਨਾਃ ਸਮਂਤਤਃ । ਗਜੋ ਹਤਃ ਸ਼ਿਰਸ਼੍ਛਿਨ੍ਨਂ ਮਰ੍ਮ ਭਿਨ੍ਨਂ ਹਯੋ ਹਤਃ
ਇੱਥੇ-ਉੱਥੇ, ਸਭ ਪਾਸੇ ਦੌੜਦੇ ਹੋਏ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਸਨ: ਕੋਈ ਹਾਥੀ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਕੋਈ ਘੋੜਾ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਜਿਸ ਦਾ ਸਿਰ ਵੱਖ ਹੋ ਗਿਆ ਜਾਂ ਜਿਸ ਦੇ ਅੰਗ ਛੇਤੀ ਗਏ।