ਤ੍ਰਿਵਿਧਂ ਨਰਕਸ੍ਯੇਦਂ ਦ੍ਵਾਰਂ ਨਾਸ਼ਨਮਾਤ੍ਮਨਃ । ਕਾਮਃ ਕ੍ਰੋਧਸ੍ਤਥਾ ਲੋਭਸ੍ਤਸ੍ਮਾਦੇਤਤ੍ਰਯਂ ਤ੍ਯਜੇਤ੍
ਨਰਕ ਦੇ ਤਿੰਨ ਦਰਵਾਜੇ ਹਨ, ਜੋ ਆਪ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੇ ਹਨ: ਇੱਛਾ, ਗੁੱਸਾ ਤੇ ਲਾਲਚ; ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਤਿੰਨ ਛੱਡ ਦੇਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਏਤੈਰ੍ਵਿਮੁਕ੍ਤਃ ਕੌਨ੍ਤੇਯ ਤਮੋਦ੍ਵਾਰੈਸ੍ਤ੍ਰਿਭਿਰ੍ਨਰਃ । ਆਚਰਤ੍ਯਾਤ੍ਮਨਃ ਸ਼੍ਰੇਯਸ੍ਤਤੋ ਯਾਤਿ ਪਰਾਂ ਗਤਿਮ੍
ਇਹ ਤਿੰਨ ਹਨੇਰੇ ਦੇ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਹੇ ਕੌਂਤੀਪੁਤ੍ਰ, ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉੱਚ ਦਰਜੇ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਃ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਧਿਮੁਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਵਰ੍ਤਤੇ ਕਾਮਕਾਰਤਃ। ਨ ਸ ਸਿਦ੍ਧਿਮਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਨ ਸੁਖਂ ਨ ਪਰਾਂ ਗਤਿਮ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਹੁਕਮ ਛੱਡ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨ ਸੁਖ ਪਾਉਂਦਾ, ਨ ਸਫਲਤਾ, ਨ ਉੱਚ ਦਰਜਾ।
ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਤੇ ਕਾਰ੍ਯਾਕਾਰ੍ਯਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤੌ । ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਧਾਨੋਕ੍ਤਂ ਕਰ੍ਮ ਕਰ੍ਤੁਮਿਹਾਰ੍ਹਸਿ
ਇਸ ਲਈ, ਤੈਨੂੰ ਕਰਣਯੋਗ ਤੇ ਨਾ ਕਰਣਯੋਗ ਦੀ ਥਾਂ-ਥਾਂ ਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰ ਹੀ ਮਾਪਦੰਡ ਹੈ। ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਹੁਕਮ ਜਾਣ ਕੇ, ਇੱਥੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਯੇ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਧਿਮੁਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਯਜਨ੍ਤੇ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾਨ੍ਵਿਤਾ। ਤੇषਾਂ ਨਿष੍ਠਾ ਤੁ ਕਾ ਕृष੍ਣ ਸਤ੍ਵਮਾਹੋ ਸਜਸ੍ਤਮਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਹੁਕਮ ਛੱਡ ਕੇ, ਭਰੋਸੇ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਕੀ ਹੈ, ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ? ਕੀ ਉਹ ਸਤਵ, ਰਜ ਜਾਂ ਤਮ ਵਿਚ ਹਨ?
ਤ੍ਰਿਵਿਧਾ ਭਵਤਿ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾ ਦੇਹਿਨਾਂ ਸਾ ਸ੍ਵਭਾਵਜਾ। ਸਾਤ੍ਵਿਕੀ ਰਾਜਸੀ ਚੈਵ ਤਾਮਸੀ ਚੇਤਿ ਤਾਂ ਸ਼੍ਰृਣੁ
ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਭਰੋਸਾ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ: ਸਤਵ, ਰਜ ਤੇ ਤਮ। ਉਹਨਾਂ ਬਾਰੇ ਸੁਣ।
ਸਤ੍ਵਾਨੁਰੂਪਾ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾ ਭਵਤਿ ਭਾਰਤ। ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਮਯੋऽਯਂ ਪੁਰੁषੋ ਯੋ ਯਚ੍ਛ੍ਰਦ੍ਧਃ ਸ ਏਵ ਸਃ
ਹਰੇਕ ਦੀ ਭਰੋਸਾ ਉਸਦੇ ਸੁਭਾਵ ਅਨੁਸਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਭਾਰਤ। ਮਨੁੱਖ ਭਰੋਸੇ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਜਿਸ ਦੀ ਜਿਹੀ ਭਰੋਸਾ, ਉਹ ਉਹੀ ਹੈ।
ਯਜਨ੍ਤੇ ਸਾਤ੍ਵਿਕਾ ਦੇਵਾਨ੍ਯਕ੍ਸ਼ਰਕ੍ਸ਼ਾਂਸਿ ਰਾਜਸਾਃ। ਪ੍ਰੇਤਾਨ੍ਭੂਤਗਣਾਂਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯੇ ਯਜਨ੍ਤੇ ਤਾਮਸਾ ਜਨਾਃ
ਸਤਵ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਰਜ ਵਾਲੇ ਯਕਸ਼ ਤੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੀ; ਹੋਰ, ਤਮ ਵਾਲੇ, ਭੂਤ-ਪਰੇਤ ਤੇ ਹੋਰ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਅਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਹਿਤਂ ਘੋਰਂ ਤਪ੍ਯਨ੍ਤੇ ਯੇ ਤਪੋ ਜਨਾਃ । ਦਮ੍ਭਾਹਙ੍ਕਾਰਸਂਯੁਕ੍ਤਾਃ ਕਾਮਰਾਗਬਲਾਨ੍ਵਿਤਾਃ
ਜੋ ਲੋਕ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਨੁਸਾਰ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀ, ਡਰਾਉਣੀ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਦਿਖਾਵਾ, ਅਹੰਕਾਰ, ਇੱਛਾ, ਲਗਨ ਤੇ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ—
ਕਰ੍ਸ਼ਯਨ੍ਤਃ ਸ਼ਰੀਰਸ੍ਥਂ ਭੂਤਗ੍ਰਾਮਮਚੇਤਸਃ। ਮਾਂ ਚੈਵਾਨ੍ਤਃ ਸ਼ਰੀਰਸ੍ਥਂ ਤਾਨ੍ਵਿਦ੍ਧ੍ਯਾਸੁਰਨਿਸ਼੍ਚਯਾਨ੍
ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਭੂਤਾਂ ਨੂੰ ਤਕਲੀਫ ਦਿੰਦੇ, ਅਸਮਝ, ਤੇ ਮੇਰੇ ਨੂੰ ਵੀ ਜੋ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ—ਉਹ ਅਸੁਰਾਂ ਵਾਲੇ ਨਿਸ਼ਚੇ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਇਹ ਜਾਣ।
ਆਹਾਰਸ੍ਤ੍ਵਪਿ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਤ੍ਰਿਵਿਧੋ ਭਵਤਿ ਪ੍ਰਿਯਃ । ਯਜ੍ਞਸ੍ਤਪਸ੍ਤਥਾ ਦਾਨਂ ਤੇषਾਂ ਭੇਦਮਿਮਂ ਸ਼੍ਰृਣੁ
ਖਾਣਾ ਵੀ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦਾ ਪਸੰਦ ਆਉਂਦਾ ਹੈ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਯਜਨ, ਤਪ ਅਤੇ ਦਾਨ ਵੀ ਹਨ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੱਖ-ਵੱਖਤਾ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ।
ਆਯੁਃਸਤ੍ਵਬਲਾਰੋਗ੍ਯਸੁਖਪ੍ਰੀਤਿਵਿਵਰ੍ਧਨਾਃ । ਰਸ੍ਯਾਃਸ੍ਰਿਗ੍ਧਾਃ ਸ੍ਥਿਰਾ ਹृਦ੍ਯਾ ਆਹਾਰਾਃਸਾਤ੍ਵਿਕਪ੍ਰਿਯਾਃ
ਜੋ ਖਾਣਾ ਜੀਵਨ, ਪਵਿਤਰਤਾ, ਤਾਕਤ, ਸਿਹਤ, ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੁਆਦਲੇ, ਤੇਲਦਾਰ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਅਤੇ ਮਨ ਭਾਉਣੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਤਵਿਕ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਕਟ੍ਵਮ੍ਲਲਵਣਾਤ੍ਯੁष੍ਣਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਰੂਕ੍ਸ਼ਵਿਦਾਹਿਨਃ । ਆਹਾਰਾ ਰਾਜਸਸ੍ਯੇष੍ਟਾ ਦੁਃਖਸ਼ੋਕਾਮਯਪ੍ਰਦਾਃ
ਕੜਵੇ, ਖੱਟੇ, ਨਮਕੀਨ, ਬਹੁਤ ਗਰਮ, ਤੇਜ਼, ਸੁੱਕੇ ਅਤੇ ਜਲਣ ਵਾਲੇ ਖਾਣੇ ਰਾਜਸੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਇਹ ਦੁੱਖ, ਗਮ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਯਾਤਯਾਮਂ ਗਤਰਸਂ ਪੂਤਿ ਪਰ੍ਯੁषਿਤਂ ਚ ਯਤ੍। ਉਚ੍ਛਿष੍ਟਮਪਿ ਚਾਮੇਧ੍ਯਂ ਭੋਜਨਂ ਤਾਮਸਪ੍ਰਿਯਮ੍
ਜੋ ਖਾਣਾ ਬੇਸੁਆਦ, ਪੁਰਾਣਾ, ਸੜਿਆ, ਗੰਦਾ, ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਅਸ਼ੁੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤਾਮਸੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਅਫਲਾਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ਿਭਿਰ੍ਯਜ੍ਞੋ ਵਿਧਿਦृष੍ਟੋ ਯ ਇਜ੍ਯਤੇ। ਯष੍ਟਵ੍ਯਮੇਵੇਤਿ ਮਨਃ ਸਮਾਧਾਯ ਸ ਸਾਤ੍ਵਿਕਃ
ਜੋ ਯਜਨ ਧਰਮ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਫਲ ਦੀ ਇੱਛਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, 'ਇਹ ਕਰਨਾ ਹੀ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ' ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਰੱਖ ਕੇ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਤਵਿਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਭਿਸਂਘਾਯ ਤੁ ਫਲਂ ਦਮ੍ਭਾਰ੍ਥਮਪਿ ਚੈਵ ਯਤ੍। ਇਜ੍ਯਤੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਤਂ ਯਜ੍ਞਂ ਵਿਦ੍ਧਿ ਰਾਜਸਮ੍
ਪਰ ਜੋ ਯਜਨ ਫਲ ਦੀ ਇੱਛਾ ਜਾਂ ਦਿਖਾਵੇ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਉਸ ਯਜਨ ਨੂੰ ਰਾਜਸੀ ਜਾਣੋ।
ਵਿਧਿਹੀਨਮਸृष੍ਟਾਨ੍ਨਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਹੀਨਮਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮ੍ । ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਵਿਰਹਿਤਂ ਯਜ੍ਞਂ ਤਾਮਸਂ ਪਰਿਚਕ੍ਸ਼ਤੇ
ਜੋ ਯਜਨ ਨਿਯਮਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਭੋਜਨ ਨਾ ਦਿੱਤਾ ਹੋਵੇ, ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਦਕਸ਼ਣਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਤਾਮਸੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਦੇਵਦ੍ਵਿਜਗੁਰੁਪ੍ਰਾਜ੍ਞਪੂਜਨਂ ਸ਼ੌਚਮਾਰ੍ਜਵਮ੍ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯਮਹਿਂਸਾ ਚ ਸ਼ਾਰੀਰਂ ਤਪ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਦੇਵਤੇ, ਦੁਜਾਤੀ, ਅਧਿਆਪਕ ਅਤੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ, ਸਫਾਈ, ਸਿੱਧਾ ਮਨ, ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ ਅਤੇ ਅਹਿੰਸਾ—ਇਹ ਸਰੀਰਕ ਤਪ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਨੁਦ੍ਵੇਗਕਰਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਸਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰਿਯਹਿਤਂ ਚ ਯਤ੍ । ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਾਭ੍ਯਸਨਂ ਚੈਵ ਵਾਙ੍ਭਯਂ ਤਪ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਬੋਲ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਦੁਖੀ ਨਾ ਕਰੇ, ਸੱਚਾ, ਮਿੱਠਾ ਤੇ ਭਲਾ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਪਾਠ-ਪੜ੍ਹਾਈ ਵੀ—ਇਹ ਬੋਲੀ ਦਾ ਤਪ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਨਃਪ੍ਰਸਾਦਃ ਸਮ੍ਯਤ੍ਵਂ ਮੌਨਮਾਤ੍ਮਵਿਨਿਗ੍ਰਹਃ । ਭਾਵਸਂਸ਼ੁਦ੍ਧਿਰਿਤ੍ਯੇਤਤ੍ਤਪੋ ਮਾਨਸਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਮਨ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਨਰਮਤਾ, ਚੁੱਪ, ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾ ਦੀ ਪਵਿਤਰਤਾ—ਇਹ ਮਨ ਦਾ ਤਪ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾ ਪਰਯਾ ਤਪ੍ਤਂ ਤਪਸ੍ਤਤ੍ਰਿਵਿਧਂ ਨਰੈਃ । ਅਫਲਾਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ਿਭਿਰ੍ਯੁਕ੍ਤੈਃ ਸਾਤ੍ਵਿਕਂ ਪਰਿਚਕ੍ਸ਼ਤੇ
ਇਹ ਤਿੰਨ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦਾ ਤਪ, ਜੋ ਉੱਚੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ, ਫਲ ਦੀ ਇੱਛਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਮਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਤਵਿਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਤ੍ਕਾਰਮਾਨਪੂਜਾਰਾਥਂ ਤਪੋ ਦਮ੍ਭੇਨ ਚੈਵ ਯਤ੍ । ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਤਦਿਹ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਰਾਜਸਂ ਚਲਮਧ੍ਰੁਵਮ੍
ਜੋ ਤਪ ਇੱਜ਼ਤ, ਮਾਣ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਲਈ ਜਾਂ ਦਿਖਾਵੇ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਰਾਜਸੀ, ਅਸਥਿਰ ਅਤੇ ਅਸਥਾਈ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਮੂਢਗ੍ਰਾਹੇਣਾਤ੍ਮਨੋ ਯਤ੍ਪੀਡਯਾ ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਤਪਃ । ਪਰਸ੍ਯੋਤ੍ਸਾਦਨਾਰ੍ਥਂ ਵਾ ਤਤ੍ਤਾਮਸਮੁਦਾਹृਤਮ੍
ਜੋ ਤਪ ਮੂਰਖਤਾ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਤਾਉਣ ਜਾਂ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤਾਮਸੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦਾਤਵ੍ਯਮਿਤਿ ਯਦ੍ਦਾਨਂ ਦੀਯਤੇऽਨੁਪਕਾਰਿਣੇ । ਦੇਸ਼ੇ ਕਾਲੇ ਚ ਪਾਤ੍ਰੇ ਚ ਤਦ੍ਦਾਨਂ ਸਾਤ੍ਵਿਕਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਜੋ ਦਾਨ 'ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ' ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਰੱਖ ਕੇ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਕੁਝ ਨਾ ਮਿਲੇ, ਠੀਕ ਥਾਂ, ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਯੋਗ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਤਵਿਕ ਦਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਤ੍ਤੁ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਪਕਾਰਾਰ੍ਥਂ ਫਲਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਵਾ ਪੁਨਃ । ਦੀਯਤੇ ਚ ਪਰਿਕ੍ਲਿष੍ਟਂ ਤਦ੍ਦਾਨਂ ਰਾਜਸਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਪਰ ਜੋ ਦਾਨ ਵਾਪਸ ਕੁਝ ਲੈਣ ਦੀ ਉਮੀਦ, ਕਿਸੇ ਫਲ ਦੀ ਇੱਛਾ ਜਾਂ ਮਨ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀਪਨ ਨਾਲ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਰਾਜਸੀ ਦਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਦੇਸ਼ਕਾਲੇ ਯਦ੍ਦਾਨਮਪਾਤ੍ਰੇਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਦੀਯਤੇ। ਅਸਤ੍ਕृਤਮਵਜ੍ਞਾਤਂ ਤਤ੍ਤਾਮਸਮੁਦਾਹृਤਮ੍
ਜੋ ਦਾਨ ਗਲਤ ਥਾਂ ਜਾਂ ਸਮੇਂ, ਅਯੋਗ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ, ਬਿਨਾਂ ਆਦਰ ਜਾਂ ਤਿਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤਾਮਸੀ ਦਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਓਂਤਤ੍ਸਦਿਤਿ ਨਿਰ੍ਦੇਸ਼ੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਸ੍ਤ੍ਰਿਵਿਧਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ । ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਸ੍ਤੇਨ ਵੇਦਾਸ਼੍ਚ ਯਜ੍ਞਾਸ਼੍ਚ ਵਿਹਿਤਾਃ ਪੁਰਾ
'ਓਮ', 'ਤਤ', 'ਸਤ'—ਇਹ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਤਿੰਨ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦਾ ਨਾਂ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਵੇਦ ਅਤੇ ਯਜਨ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੋਏ।
ਤਸ੍ਮਾਦੋਮਿਤ੍ਯੁਦਾਹृਤ੍ਯ ਯਜ੍ਞਦਾਨਤਪਃਕ੍ਰਿਯਾਃ । ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਨ੍ਤੇ ਵਿਧਾਨੋਕ੍ਤਾਃ ਸਤਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਦਿਨਾਮ੍
ਇਸ ਲਈ 'ਓਮ' ਉਚਾਰ ਕੇ, ਯਜਨ, ਦਾਨ ਅਤੇ ਤਪ ਦੀਆਂ ਕਰਮਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਤਦਿਤ੍ਯਨਭਿਸਂਧਾਯ ਫਲਂ ਯਜ੍ਞਤਪਃਕ੍ਰਿਯਾਃ । ਦਾਨਕ੍ਰਿਯਾਸ਼੍ਚ ਵਿਵਿਧਾਃ ਕ੍ਰਿਯਨ੍ਤੇ ਮੋਕ੍ਸ਼ਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ਿਭਿਃ
ਫਲ ਦੀ ਲਾਲਚ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਯੱਗ, ਤਪ, ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਾਨ ਦੇ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸਦ੍ਭਾਵੇ ਸਾਧੁਭਾਵੇ ਚ ਸਦਿਤ੍ਯੇਤਤ੍ਪ੍ਰੁਯੁਜ੍ਯਤੇ। ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤੇ ਕਰ੍ਮਣਿ ਤਥਾ ਸਚ੍ਛਬ੍ਦਃ ਪਾਰ੍ਥ ਯੁਜ੍ਯਤੇ
‘ਸਤ’ ਸ਼ਬਦ ਸਚਾਈ ਅਤੇ ਚੰਗੇਪਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ, ਹੇ ਅਰਜੁਨ, ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਚੰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਲਈ ਵੀ ਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।