ਯਤਨ੍ਤੋ ਯੋਗਿਨਸ਼੍ਚੈਨਂ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤ੍ਯਾਤ੍ਮਨ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਯਤਨ੍ਤੋऽਪ੍ਯਕृਤਾਤ੍ਮਾਨੋ ਨੈਨਂ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤ੍ਯਚੇਤਸਃ
ਜੋ ਯੋਗੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਪੱਕਾ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਕੇ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ।
ਯਦਾਦਿਤ੍ਯਗਤਂ ਤੇਜੋ ਜਗਦ੍ਭਾਸਯਤੇऽਖਿਲਮ੍। ਯਚ੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਸਿ ਯਚ੍ਚਾਗ੍ਨੌ ਤਤ੍ਤੇਜੋ ਵਿਦ੍ਧਿ ਮਾਰ੍ਮਕਮ੍
ਜੋ ਤੇਜ ਸੂਰਜ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਚੰਦ ਤੇ ਅੱਗ ਵਿਚ ਹੈ—ਉਹ ਤੇਜ ਮੇਰਾ ਹੀ ਸਮਝੋ।
ਗਾਮਾਵਿਸ਼੍ਯ ਚ ਭੂਤਾਨਿ ਧਾਰਯਮ੍ਯਹਮੋਜਸਾ । ਪੁष੍ਣਾਮਿ ਚੌषਧੀਃ ਸਰ੍ਵਾਃ ਸੋਮੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਰਸਾਤ੍ਮਕਃ
ਧਰਤੀ ਵਿਚ ਵੱਸ ਕੇ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਸਹਾਰਦਾ ਹਾਂ; ਤੇ ਚੰਦ ਬਣ ਕੇ, ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਪੌਦੇ ਰਸ ਨਾਲ ਪਾਲਦਾ ਹਾਂ।
ਅਹਂ ਵੈਸ਼੍ਵਾਨਰੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਾਣਿਨਾਂ ਦੇਹਮਾਸ਼੍ਰਿਤਃ । ਪ੍ਰਾਣਾਪਾਨਸਮਾਯੁਕ੍ਤਃ ਪਚਾਮ੍ਯਨ੍ਨਂ ਚਤੁਰ੍ਵਿਧਮ੍
ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਅੱਗ ਬਣ ਕੇ, ਮੈਂ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹਾਂ; ਪ੍ਰਾਣ ਤੇ ਅਪਾਨ ਦੇ ਜੋੜ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਚਾਰ ਕਿਸਮ ਦਾ ਭੋਜਨ ਪਚਾਉਂਦਾ ਹਾਂ।
ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਚਾਹਂ ਹृਦਿ ਸਨ੍ਨਿਵਿष੍ਟੋ ਮਤ੍ਤਃ ਸ੍ਮृਤਿਰ੍ਜ੍ਞਾਨਮਪੋਹਨਂ ਚ । ਵੇਦੈਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵੈਰਹਮੇਵ ਵੇਦ੍ਯੋ ਵੇਦਾਨ੍ਤਕृਦ੍ਵੇਦਵਿਦੇਵ ਚਾਹਮ੍
ਮੈਂ ਹਰ ਜੀਵ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਯਾਦ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਭੁੱਲ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਵੇਦਾਂ ਰਾਹੀਂ ਮੈਨੂੰ ਹੀ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਅੰਤ ਤੇ ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ ਵੀ ਮੈਂ ਹੀ ਹਾਂ।
ਦ੍ਵਾਵਿਮੌ ਪੁਰੁषੌ ਲੋਕੇ ਕ੍ਸ਼ਰਸ਼੍ਚਾਕ੍ਸ਼ਰ ਏਵ ਚ। ਕ੍ਸ਼ਰਃ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਭੂਤਾਨਿ ਕੂਟਸ੍ਥੋऽਕ੍ਸ਼ਰ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵ ਹਨ: ਇਕ ਨਾਸਵੰਤ ਤੇ ਇਕ ਅਬਿਨਾਸੀ। ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਨਾਸਵੰਤ ਹਨ; ਜੋ ਸਦਾ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਅਬਿਨਾਸੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਤ੍ਤਮਃ ਪੁਰੁषਸ੍ਤ੍ਵਨ੍ਯਃ ਪਰਮਾਤ੍ਮੇਤ੍ਯੁਦਾਹृਤਃ । ਯੋ ਲੋਕਤ੍ਰਯਮਾਵਿਸ਼੍ਯ ਬਿਭਰ੍ਤ੍ਯਵ੍ਯਯ ਈਸ਼੍ਵਰਃ
ਪਰ ਇੱਕ ਹੋਰ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਜੀਵ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਰਮਾਤਮਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਵੱਸ ਕੇ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਭੂ ਹੋ ਕੇ, ਸਭ ਨੂੰ ਥਾਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਕ੍ਸ਼ਰਮਤੀਤੋऽਹਮਕ੍ਸ਼ਰਾਦਪਿ ਚੋਤ੍ਤਮਃ । ਅਤੋऽਸ੍ਮਿ ਲੋਕੇ ਵੇਦੇ ਚ ਪ੍ਰਸ੍ਥਿਤਃ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਃ
ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਨਾਸਵੰਤ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹਾਂ ਤੇ ਅਬਿਨਾਸੀ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧੀਆ ਹਾਂ, ਇਸ ਲਈ ਸੰਸਾਰ ਤੇ ਵੇਦਾਂ ਵਿਚ ਮੈਨੂੰ ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯੋ ਮਾਮੇਵਮਸਂਮੂਢੋ ਜਾਨਾਤਿ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਮ੍ । ਸ ਸਰ੍ਵਵਿਦ੍ਭਜਤਿ ਮਾਂ ਸਰ੍ਵਭਾਵੇਨ ਭਾਰਤ
ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ ਜਾਣ ਕੇ, ਭਟਕਣ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣ ਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਪੂਰੇ ਮਨ ਨਾਲ ਪੂਜਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਭਾਰਤ।
ਇਤਿ ਗੁਹ੍ਯਤਮਂ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਮਿਦਮੁਕ੍ਤਂ ਮਯਾऽਨਘ। ਏਵਦ੍ਬੁਦ੍ਧ੍ਵਾ ਬੁਦ੍ਧਿਮਾਨ੍ਸ੍ਯਾਤ੍ਕृਤਕृਤ੍ਯਸ਼੍ਚ ਭਾਰਤ
ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਗੁਪਤ ਉਪਦੇਸ਼ ਮੈਂ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਹੇ ਨਿਰਮਲ। ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਬੁਧੀਮਾਨ ਤੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਭਾਰਤ।
ਅਭਯਂ ਸਤ੍ਵਸਂਸ਼ੁਦ੍ਧਿਰ੍ਜ੍ਞਾਨਯੋਗਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਿਃ । ਦਾਨਂ ਦਮਸ਼੍ਚ ਯਜ੍ਞਸ਼੍ਚ ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਸ੍ਤਪ ਆਰ੍ਜਵਮ੍
ਨਿਡਰਤਾ, ਮਨ ਦੀ ਪਵਿਤਰਤਾ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਜੋਗ ਵਿਚ ਟਿਕੇ ਰਹਿਣਾ, ਦਾਨ, ਸਨਯਮ, ਯਜ, ਪਾਠ, ਤਪ ਤੇ ਸਚਾਈ—
ਅਹਿਂਸਾ ਸਤ੍ਯਮਕ੍ਰੋਧਸ੍ਤ੍ਯਾਗਃ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਰਪੈਸ਼ੁਨਮ੍ । ਦਯਾ ਭੂਤੇष੍ਵਲੋਲੁਤ੍ਵਂ ਮਾਰ੍ਦਵਂ ਹ੍ਰੀਰਚਾਪਲਮ੍
ਅਹਿੰਸਾ, ਸਚ, ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਤਿਆਗ, ਸ਼ਾਂਤੀ, ਨਫਰਤ ਨਾ ਹੋਣਾ, ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਦਇਆ, ਲਾਲਚ ਨਾ ਹੋਣਾ, ਨਰਮੀ, ਲਾਜ ਤੇ ਬੇਪਰਵਾਹੀ ਨਾ ਹੋਣਾ—
ਤੇਜਃ ਕ੍ਸ਼ਮਾ ਧृਤਿਃ ਸ਼ੌਚਮਦ੍ਰੋਹੋ ਨਾਤਿਮਾਨਿਤਾ । ਭਵਨ੍ਤਿ ਸਂਪਦਂ ਦੈਵੀਮਭਿਜਾਤਸ੍ਯ ਭਾਰਤ
ਜੋਸ਼, ਮਾਫੀ, ਹੌਸਲਾ, ਸਫਾਈ, ਵੈਰ ਨਾ ਹੋਣਾ, ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾ ਹੋਣਾ—ਇਹ ਗੁਣ ਦਿਵਿਆ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਵਿਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਭਾਰਤ।
ਦਮ੍ਭੋ ਦਰ੍ਪੋऽਭਿਮਾਨਸ਼੍ਚ ਕ੍ਰੋਧਃ ਪਾਰੁष੍ਯਮੇਵ ਚ । ਅਜ੍ਞਾਨਂ ਚਾਭਿਜਾਤਸ੍ਯ ਪਾਰ੍ਥ ਸਂਪਦਮਾਸੁਰੀਮ੍
ਢੋਂਗ, ਅਹੰਕਾਰ, ਮਾਣ, ਗੁੱਸਾ, ਰੁਖਾਪਣ ਤੇ ਅਗਿਆਨ—ਇਹ ਗੁਣ ਆਸੁਰ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਵਿਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਪਾਰਥ।
ਦੈਵੀ ਸਂਪਦ੍ਵਿਮੋਕ੍ਸ਼ਾਯ ਨਿਬਨ੍ਧਾਯਾਸੁਰੀ ਮਤਾ। ਮਾ ਸ਼ੁਚਃ ਸਂਪਦਂ ਦੈਵੀਮਭਿਜਾਤੋऽਸਿ ਪਾਣ੍ਡਵ
ਦਿਵਿਆ ਗੁਣ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਹਨ; ਆਸੁਰ ਗੁਣ ਬੰਨ੍ਹਦੇ ਹਨ। ਤੂੰ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰ, ਹੇ ਪਾਂਡਵ, ਤੂੰ ਦਿਵਿਆ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਜਨਮ ਲਿਆ ਹੈ।
ਦ੍ਵੌ ਭੂਤਸਰ੍ਗੌ ਲੋਕੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ਦੈਵ ਆਸੁਰ ਏਵ ਚ। ਦੈਵੋ ਵਿਸ੍ਤਰਸ਼ਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤ ਆਸੁਰਂ ਪਾਰ੍ਥ ਮੇ ਸ਼ृਣੁ
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵ ਬਣਦੇ ਹਨ: ਦਿਵਿਆ ਤੇ ਆਸੁਰ। ਦਿਵਿਆ ਗੁਣ ਮੈਂ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸੇ ਹਨ; ਹੁਣ ਆਸੁਰ ਗੁਣ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਸੁਣ, ਹੇ ਪਾਰਥ।
ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਿਂ ਚ ਨਿਵृਤ੍ਤਿਂ ਚ ਜਨਾ ਨ ਵਿਦੁਰਾਸੁਰਾਃ। ਨ ਸ਼ੌਚਂ ਨਾਪਿ ਚਾਚਾਰੋ ਨ ਸਤ੍ਯਂ ਤੇषੁ ਵਿਦ੍ਯਤੇ
ਆਸੁਰ ਮਨੁੱਖ ਨਾਂ ਕਰਮ ਦਾ ਰਾਹ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਨਾਂ ਤਿਆਗ ਦਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਨਾਂ ਪਵਿਤਰਤਾ, ਨਾਂ ਚੰਗਾ ਚਲਣ, ਨਾਂ ਹੀ ਸਚ ਹੈ।
ਅਸਤ੍ਯਮਪ੍ਰਤਿष੍ਠਂ ਤੇ ਜਗਦਾਹੁਰਨੀਸ਼੍ਵਰਮ੍ । ਅਪਰਸ੍ਪਰਸਂਭੂਤਂ ਕਿਮਨ੍ਯਤ੍ਕਾਮਹੈਤੁਕਮ੍
ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸੰਸਾਰ ਸਚ ਨਹੀਂ, ਕੋਈ ਆਧਾਰ ਨਹੀਂ, ਕੋਈ ਪ੍ਰਭੂ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਆਪਸ ਵਿਚ ਮਿਲਣ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਇੱਥੇ ਇੱਛਾ ਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ—ਹੋਰ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਏਤਾਂ ਦृष੍ਟਿਮਵष੍ਟਭ੍ਯ ਨष੍ਟਾਤ੍ਮਾਨੋऽਲ੍ਪਬੁਦ੍ਧਯਃ । ਪ੍ਰਭਵਨ੍ਤ੍ਯੁਗ੍ਰਕਰ੍ਮਾਣਃ ਕ੍ਸ਼ਯਾਯ ਜਗਤੋऽਹਿਤਾਃ
ਇਹ ਸੋਚ ਫੜ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਗੁੰਮ, ਥੋੜੀ ਸਮਝ ਵਾਲੇ, ਕਠੋਰ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਵੈਰੀ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਉੱਠਦੇ ਹਨ।
ਕਾਮਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਦੁष੍ਪੂਰਂ ਦਮ੍ਭਮਾਨਮਦਾਨ੍ਵਿਤਾਃ । ਮੋਹਾਦ੍ਗृਹੀਤ੍ਵਾऽਸਦ੍ਗ੍ਰਾਹਾਨ੍ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਨ੍ਤੇऽਸ਼ੁਚਿਵ੍ਰਤਾਃ
ਅਤਿ ਲਾਲਚੀ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ, ਢੋਂਗ, ਮਾਣ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ, ਭਟਕਣ ਵਿਚ ਫਸ ਕੇ, ਝੂਠੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ, ਗੰਦੇ ਰਾਹਾਂ ਤੇ ਚਲਦੇ ਹਨ।
ਚਿਨ੍ਤਾਮਪਰਿਮੇਯਾਂ ਚ ਪ੍ਰਲਯਾਨ੍ਤਾਮੁਪਾਸ਼੍ਰਿਤਾਃ। ਕਾਮੋਪਭੋਗਪਰਮਾ ਏਤਾਵਦਿਤਿ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਾਃ
ਅਣਗਿਣਤ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਵਿਚ ਫਸੇ, ਜੋ ਮੌਤ ਤੱਕ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ, ਇੱਛਾ ਦੀ ਮੌਜ ਮਾਣਨ ਨੂੰ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਇਸ ਵਿਚ ਪੱਕੇ ਹਨ।
ਆਸ਼ਾਪਾਸ਼ਸ਼ਤੈਰ੍ਬਦ੍ਧਾਃ ਕਾਮਕ੍ਰੋਧਪਰਾਯਣਾਃ । ਈਹਨ੍ਤੋ ਕਾਮਭੋਗਾਰ੍ਥਮਨ੍ਯਾਯੇਨਾਰ੍ਥਸਂਚਯਾਨ੍
ਅਨੇਕਾਂ ਆਸਾਂ ਦੇ ਰੱਸਿਆਂ ਵਿਚ ਬੰਨ੍ਹੇ, ਇੱਛਾ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਲੀਨ, ਇੱਛਾ ਦੀ ਮੌਜ ਲਈ, ਨਿਆਇਕ ਰਾਹ ਛੱਡ ਕੇ, ਦੌਲਤ ਜੋੜਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਇਦਮਦ੍ਯ ਮਯਾ ਲਬ੍ਧਮਿਮਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯੇ ਮਨੋਰਥਮ੍ । ਇਦਮਸ੍ਤੀਦਮਪਿ ਮੇ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਪੁਨਰ੍ਧਨਮ੍
ਇਹ ਅੱਜ ਮੈਂ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਹੈ; ਇਹ ਮਨਚਾਹਾ ਵੀ ਮੈਂ ਲੈ ਲਵਾਂਗਾ। ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਇਹ ਹੈ, ਤੇ ਹੋਰ ਧਨ ਵੀ ਮੁੜ ਆਵੇਗਾ।
ਅਸੌ ਮਯਾ ਹਤਃ ਸ਼ਤ੍ਰੁਰ੍ਹਨਿष੍ਯੇ ਚਾਪਰਾਨਪਿ। ਈਸ਼੍ਵਰੋऽਹਮਹਂ ਭੋਗੀ ਸਿਦ੍ਧੋऽਹਂ ਬਲਵਾਨ੍ਸੁਖੀ
ਉਹ ਵੈਰੀ ਮੈਂ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰ ਦਿਆਂਗਾ। ਮੈਂ ਹੀ ਸਰਤਾਜ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਹੀ ਭੋਗਣ ਵਾਲਾ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਹੀ ਸਫਲ, ਤਾਕਤਵਰ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹਾਂ।
ਆਢ੍ਯੋऽਭਿਜਨਵਾਨਸ੍ਮਿ ਕੋऽਨ੍ਯੋਸ੍ਤਿ ਸਦृਸ਼ੋ ਮਯਾ । ਯਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਦਾਸ੍ਯਾਮਿ ਮੋਦਿष੍ਯ ਇਤ੍ਯਜ੍ਞਾਨਵਿਮੋਹਿਤਾਃ
ਮੈਂ ਧਨਵਾਨ ਤੇ ਉੱਚ ਘਰ ਦਾ ਹਾਂ; ਹੋਰ ਕੌਣ ਮੇਰੇ ਵਰਗਾ ਹੈ? ਮੈਂ ਯਗ ਕਰਾਂਗਾ, ਦਾਨ ਦੇਵਾਂਗਾ, ਮੌਜ ਕਰਾਂਗਾ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਗਿਆਨ ਵਿਚ ਫਸੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਅਨੇਕਚਿਤ੍ਤਵਿਭ੍ਰਾਨ੍ਤ ਮੋਹਜਾਲਸਮਾਵृਤਾਃ । ਪ੍ਰਸਕ੍ਤਾਃ ਕਾਮਭੋਗੇषੁ ਪਤਨ੍ਤਿ ਨਰਕੇऽਸ਼ੁਚੌ
ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਵਿਚ ਭਟਕਦੇ, ਮੋਹ ਦੇ ਜਾਲ ਵਿਚ ਘਿਰੇ, ਇੰਦਰੀ ਭੋਗਾਂ ਨਾਲ ਲਗਨ ਵਾਲੇ, ਗੰਦੇ ਨਰਕ ਵਿਚ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਆਤ੍ਮਸਂਭਾਵਿਤਾਃ ਸ੍ਤਬ੍ਧਾ ਧਨਮਾਨਮਦਾਨ੍ਵਿਤਾਃ । ਯਜਨ੍ਤੇ ਨਾਮਯਜ੍ਞੈਸ੍ਤੇ ਦਮ੍ਭੇਨਾਵਿਧਿਪੂਰ੍ਵਕਮ੍
ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵਧੀਆ ਸਮਝਣ ਵਾਲੇ, ਅੜੀਅਲ, ਧਨ ਤੇ ਮਾਣ ਦੇ ਨਸ਼ੇ ਵਿਚ, ਨਾਂ-ਮਾਤਰ ਯਗ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਦਿਖਾਵਾ ਕਰਕੇ, ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਹੀਂ।
ਅਹਙ੍ਕਾਰਂ ਬਲਂ ਦਰ੍ਪਂ ਕਾਮਂ ਕ੍ਰੋਧਂ ਚ ਸਂਸ਼੍ਰਿਤਾਃ । ਮਾਮਤ੍ਮਪਰਦੇਹੇषੁ ਪ੍ਰਦ੍ਵਿषਨ੍ਤੋऽਭ੍ਯਸੂਯਕਾਃ
ਅਹੰਕਾਰ, ਤਾਕਤ, ਘਮੰਡ, ਇੱਛਾ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਮੈਨੂੰ ਵੈਰ ਕਰਦੇ, ਈਰਖਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਤਾਨਹਂ ਦ੍ਵਿषਤਃ ਕ੍ਰੂਰਾਨ੍ਸਂਸਾਰੇषੁ ਨਰਾਧਮਾਨ੍ । ਕ੍ਸ਼ਿਪਾਮ੍ਯਜਸ੍ਰਮਸ਼ੁਭਾਨਾਸੁਰੀष੍ਵੇਵ ਯੋਨਿषੁ
ਉਹ ਵੈਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਕਰੂੜ, ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਦਰਜੇ ਦੇ ਮਨੁੱਖ, ਮੈਂ ਸਦਾ ਹੀ ਮੰਦੇ ਜਨਮਾਂ ਵਿਚ, ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਸੁੱਟ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।
ਆਸੁਰੀਂ ਯੋਨਿਮਾਪਨ੍ਨਾ ਮੂਢਾ ਜਨ੍ਮਨਿਜਨ੍ਮਨਿ । ਮਾਮਪ੍ਰਾਪ੍ਯੈਵ ਕੌਨ੍ਤੇਯ ਤਤੋ ਯਾਨ੍ਤ੍ਯਧਮਾਂ ਗਤਿਮ੍
ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ, ਮੂਰਖ, ਜਨਮ ਦਰ ਜਨਮ, ਮੈਨੂੰ ਨਾ ਪਾ ਕੇ, ਹੇ ਕੌਂਤੀਪੁਤ੍ਰ, ਸਭ ਤੋਂ ਨੀਵੇਂ ਦਰਜੇ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।