ਯਥਾ ਸਰ੍ਵਗਤਂ ਸੌਕ੍ਸ਼੍ਮ੍ਯਾਦਾਕਾਸ਼ਂ ਨੋਪਲਿਪ੍ਯਤੇ। ਸਰ੍ਵਤ੍ਰਾਵਸ੍ਥਿਤੋ ਦੇਹੇ ਤਥਾਤ੍ਮਾ ਨੋਪਲਿਪ੍ਯਤੇ
ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਹਰ ਥਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਨਜ਼ੁਕੀ ਕਰਕੇ, ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀ ਨਹੀਂ, ਤਿਵੇਂ ਆਤਮਾ ਵੀ ਹਰ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਹੋ ਕੇ, ਲੱਗਦੀ ਨਹੀਂ।
ਯਥਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਯਤ੍ਯੇਕਃ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਂ ਲੋਕਮਿਮਂ ਰਵਿਃ । ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੀ ਤਥਾ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਯਤਿ ਭਾਰਤ
ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਸੂਰਜ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਚਮਕ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਖੇਤਰ ਦੇ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਸਾਰੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਚਮਕ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਭਾਰਤ।
ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਜ੍ਞਯੋਰੇਵਮਨ੍ਤਰਂ ਜ੍ਞਾਨਚਕ੍ਸ਼ੁषਾ । ਭੂਤਪ੍ਰਕृਤਿਮੋਕ੍ਸ਼ਂ ਚ ਯੇ ਵਿਦੁਰ੍ਯਾਨ੍ਤਿ ਤੇ ਪਰਮ੍
ਜੋ ਗਿਆਨ ਦੀ ਅੱਖ ਨਾਲ ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਵਿਚ ਅੰਤਰ ਨੂੰ, ਤੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਕੁਦਰਤ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਨੂੰ ਸਮਝਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਪਰਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਪਰਂ ਭੂਯਃ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਜ੍ਞਾਨਾਨਾਂ ਜ੍ਞਾਨਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਯਜ੍ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਮੁਨਯਃ ਸਰ੍ਵੇ ਪਰਾਂ ਸਿਦ੍ਧਿਮਿਤੋ ਗਤਾਃ
ਮੈਂ ਫਿਰ ਗਿਆਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਗਿਆਨ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਸਾਰੇ ਮੁਨੀ ਇਥੋਂ ਉੱਚੀ ਸਿਧੀ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚੇ ਹਨ।
ਇਦਂ ਜ੍ਞਾਨਮੁਪਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਮਮ ਸਾਧਰ੍ਮ੍ਯਮਾਗਤਾਃ। ਸਰ੍ਗੇऽਪਿ ਨੋਪਜਾਯਨ੍ਤੇ ਪ੍ਰਲਯੇ ਨ ਵ੍ਯਥਨ੍ਤਿ ਚ
ਇਸ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਆਧਾਰ ਬਣਾਕੇ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਵਰਗੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਉਹ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਿਚ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ, ਤੇ ਪ੍ਰਲੈ ਵਿਚ ਦੁਖੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।
ਮਮ ਯੋਨਿਰ੍ਮਹਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਗਰ੍ਭਂ ਦਧਾਮ੍ਯਹਮ੍ । ਸਂਭਵਃ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਤਤੋ ਭਵਤਿ ਭਾਰਤ
ਮੇਰੀ ਜਣਨੀ ਮਹਾਂ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ; ਉਸ ਵਿਚ ਮੈਂ ਬੀਜ ਰੱਖਦਾ ਹਾਂ। ਉਸ ਤੋਂ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਯੋਨਿषੁ ਕੌਨ੍ਤੇਯ ਮੂਰ੍ਤਯਃ ਸਂਭਵਨ੍ਤਿਃ ਯਾਃ । ਤਾਸਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਮਹਦ੍ਯੋਨਿਰਹਂ ਬੀਜਪ੍ਰਦਃ ਪਿਤਾ
ਹੇ ਕੌਂਤਿਆ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਰੂਪਾਂ ਸਾਰੇ ਜਣਨੀਆਂ ਵਿਚ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਜਣਨੀ ਮਹਾਂ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ, ਤੇ ਮੈਂ ਬੀਜ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਪਿਤਾ ਹਾਂ।
ਸਤ੍ਵਂ ਰਜਸ੍ਤਮ ਇਤਿ ਗੁਣਾਃ ਪ੍ਰਕृਤਿਸਂਭਵਾਃ । ਨਿਬਧ੍ਨਨ੍ਤਿ ਮਹਾਬਾਹੋ ਦੇਹੇ ਦੇਹਿਨਮਵ੍ਯਯਮ੍
ਸੱਤ, ਰਜ ਤੇ ਤਮ — ਇਹ ਗੁਣ ਕੁਦਰਤ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਹਨ, ਹੇ ਮਹਾਂਬਾਹੂ, ਇਹ ਅਵਿਨਾਸੀ ਜੀਵ ਨੂੰ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਤਤ੍ਰ ਸਤ੍ਤ੍ਵਂ ਨਿਰ੍ਮਲਤ੍ਵਾਤ੍ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕਮਨਾਮਯਮ੍ । ਸੁਖਸਙ੍ਗੇਨ ਬਧ੍ਨਾਤਿ ਜ੍ਞਾਨਸਙ੍ਗੇਨ ਚਾਨਘ
ਉਥੇ ਸਤਵ ਗੁਣ ਆਪਣੀ ਪਵਿਤਰਤਾ ਕਰਕੇ ਚਮਕਦਾ ਹੈ ਤੇ ਕੋਈ ਦੁਖ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ। ਇਹ ਸੁਖ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਤੇ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਕਰਕੇ ਬੰਨ੍ਹ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ।
ਰਜੋ ਰਾਗਾਤ੍ਮਕਂ ਵਿਦ੍ਧਿ ਤृष੍ਣਾਸਙ੍ਗਸਮੁਦ੍ਭਵਮ੍ । ਤਨ੍ਨਿਬਧ੍ਨਾਤਿ ਕੌਨ੍ਤੇਯ ਕਰ੍ਮਸਙ੍ਗੇਨ ਦੇਹਿਨਮ੍
ਰਜੋ ਗੁਣ ਨੂੰ ਤੂੰ ਜੋਸ਼ ਤੇ ਲਾਲਚ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸਮਝ। ਇਹ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਤੇ ਲਗਾਵ ਨਾਲ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਰਮ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਕਰਕੇ ਜੀਵ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਕੁੰਤੀ ਪੁੱਤ।
ਤਮਸ੍ਤ੍ਵਜ੍ਞਾਨਜਂ ਵਿਦ੍ਧਿ ਮੋਹਨਂ ਸਰ੍ਵਦੇਹਿਨਾਮ੍ । ਪ੍ਰਮਾਦਾਲਸ੍ਯਨਿਦ੍ਰਾਭਿਸ੍ਤਨ੍ਨਿਬਧ੍ਨਾਤਿ ਭਾਰਤ
ਤਮੋ ਗੁਣ ਨੂੰ ਅਗਿਆਨ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਜਾਣ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਭਟਕਾ ਦੇਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਲਾਪਰਵਾਹੀ, ਆਲਸ ਤੇ ਨੀਂਦ ਰਾਹੀਂ ਬੰਨ੍ਹ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਭਾਰਤ।
ਸਤ੍ਵਂ ਸੁਖੇ ਸਂਜਯਤਿ ਰਜਃ ਕਰ੍ਮਣਿ ਭਾਰਤ । ਜ੍ਞਾਨਮਾਵृਤ੍ਯ ਤੁ ਤਮਃ ਪ੍ਰਮਾਦੇ ਸਂਜਯਤ੍ਯੁਤ
ਸਤਵ ਜੀਵ ਨੂੰ ਸੁਖ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਰਜੋ ਕਰਮ ਵੱਲ, ਹੇ ਭਾਰਤ। ਪਰ ਤਮੋ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਢੱਕ ਕੇ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਰਜਸ੍ਤਮਸ਼੍ਚਾਭਿਭੂਯ ਸਤ੍ਵਂ ਭਵਤਿ ਭਾਰਤ। ਰਜਃ ਸਤ੍ਵਂ ਤਮਸ਼੍ਚੈਵ ਤਮਃ ਸਤ੍ਵਂ ਰਜਸ੍ਤਥਾ
ਜਦੋਂ ਸਤਵ ਰਜੋ ਤੇ ਤਮੋ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਤਾਂ ਰਜੋ ਸਤਵ ਤੇ ਤਮੋ ਨੂੰ ਹਰਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਤਮੋ ਵੀ ਸਤਵ ਤੇ ਰਜੋ ਨੂੰ ਹਰਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਦ੍ਵਾਰੇषੁ ਦੇਹੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ਪ੍ਰਾਕਾਸ਼ ਉਪਜਾਯਤੇ। ਜ੍ਞਾਨਂ ਯਦਾ ਤਦਾ ਵਿਦ੍ਯਾਦ੍ਵਿਵृਦ੍ਧਂ ਸਤ੍ਵਮਿਤ੍ਯੁਤ
ਜਦੋਂ ਇਸ ਸਰੀਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਵਿਚ ਚਾਨਣ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਮਝ ਲੈ ਕਿ ਸਤਵ ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ।
ਲੋਭਃ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਿਰਾਰਮ੍ਭਃ ਕਰ੍ਮਣਾਮਸ਼ਮਃ ਸ੍ਪृਹਾ । ਰਜਸ੍ਯੇਤਾਨਿ ਜਾਯਨ੍ਤੇ ਵਿਵृਦ੍ਧੇ ਭਰਤਰ੍षਭ
ਲਾਲਚ, ਚੁਸਤਤਾ, ਕੰਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ, ਬੇਚੈਨੀ ਤੇ ਇੱਛਾ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਰਜੋ ਵਧਣ ਤੇ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਭਾਰਤ ਵੰਸ਼ੀ।
ਅਪ੍ਰਕਾਸ਼ੋऽਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਿਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਮਾਦੋ ਮੋਹ ਏਵ ਚ । ਤਮਸ੍ਯੇਤਾਨਿ ਜਾਯਨ੍ਤੇ ਵਿਵृਦ੍ਧੇ ਕੁਰੁਨਨ੍ਦਨ
ਅੰਧਕਾਰ, ਸੁਸਤਤਾ, ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਤੇ ਭਟਕਣਾ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਤਮੋ ਵਧਣ ਤੇ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਕੁਰੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਜ।
ਯਦਾ ਸਤ੍ਵੇ ਪ੍ਰਵृਦ੍ਧੇ ਤੁ ਪ੍ਰਲਯਂ ਯਾਤਿ ਦੇਹਭृਤ੍ । ਤਦੋਤ੍ਤਮਵਿਦਾਂ ਲੋਕਾਨਮਲਾਨ੍ਪ੍ਰਤਿਪਦ੍ਯਤੇ
ਜਦੋਂ ਸਤਵ ਵਧਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ ਤੇ ਜੀਵ ਦੀ ਮੌਤ ਆਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਉੱਚੇ ਤੇ ਪਵਿਤਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਉੱਤਮ ਗਿਆਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਹਨ।
ਰਜਸਿ ਪ੍ਰਲਯਂ ਗਤ੍ਵਾ ਕਰ੍ਮਸਙ੍ਗਿषੁ ਜਾਯਤੇ । ਤਥਾ ਪ੍ਰਲੀਨਸ੍ਤਮਸਿ ਮੂਢਯੋਨਿषੁ ਜਾਯਤੇ
ਰਜੋ ਵਿਚ ਮਰਨ ਵਾਲਾ ਕਰਮ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਤਮੋ ਵਿਚ ਮਰਨ ਵਾਲਾ ਮੂਰਖਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਕਰ੍ਮਣਃ ਸੁਕृਤਸ੍ਯਾਹੁਃ ਸਾਤ੍ਵਿਕਂ ਨਿਰ੍ਮਲਂ ਫਲਮ੍। ਰਜਸਸ੍ਤੁ ਫਲਂ ਦੁਃਖਮਜ੍ਞਾਨਂ ਤਮਸਃ ਫਲਮ੍
ਚੰਗੇ ਕਰਮ ਦਾ ਫਲ ਪਵਿਤਰ ਤੇ ਸਤਵ ਗੁਣ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਰਜੋ ਦਾ ਫਲ ਦੁਖ ਹੈ, ਤੇ ਤਮੋ ਦਾ ਫਲ ਅਗਿਆਨ ਹੈ।
ਸਤ੍ਵਾਤ੍ਸਂਜਾਯਤੇ ਜ੍ਞਾਨਂ ਰਜਸੋ ਲੋਭ ਏਵ ਚ। ਪ੍ਰਮਾਦਮੋਹੌ ਤਮਸੋ ਭਵਤੋऽਜ੍ਞਾਨਮੇਵ ਚ
ਸਤਵ ਤੋਂ ਗਿਆਨ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਰਜੋ ਤੋਂ ਲਾਲਚ। ਤਮੋ ਤੋਂ ਲਾਪਰਵਾਹੀ, ਭਟਕਣਾ ਤੇ ਅਗਿਆਨ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਊਰ੍ਧ੍ਵਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਸਤ੍ਵਸ੍ਥਾ ਮਧ੍ਯੇ ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਰਾਜਸਾਃ । ਜਘਨ੍ਯਗੁਣਵृਤ੍ਤਸ੍ਥਾ ਅਘੋ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਤਾਮਸਾਃ
ਸਤਵ ਵਿਚ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਉੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਰਜੋ ਵਾਲੇ ਵਿਚਲੇ ਪੱਧਰ ਤੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਤੇ ਤਮੋ ਵਿਚ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹੇਠਾਂ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਨਾਨ੍ਯਂ ਗੁਣੇਭ੍ਯਃ ਕਰ੍ਤਾਰਂ ਯਦਾ ਦ੍ਰष੍ਟਾऽਨੁਪਸ਼੍ਯਤਿ । ਗੁਣੇਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਪਰਂ ਵੇਤ੍ਤਿ ਮਦ੍ਭਾਵਂ ਸੋऽਧਿਗਚ੍ਛਤਿ
ਜਦੋਂ ਦੇਖਣ ਵਾਲਾ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਕਰਤਾ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ, ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਉਪਰਲੇ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਗੁਣਾਨੇਤਾਨਤੀਤ੍ਯ ਤ੍ਰੀਨ੍ਦੇਹੀ ਦੇਹਸਮੁਦ੍ਭਵਾਨ੍ । ਜਨ੍ਮਮृਤ੍ਯੁਜਰਾਦੁਃਖੈਰ੍ਵਿਮੁਕ੍ਤੋऽਮृਤਮਸ਼੍ਰੁਤੇ
ਇਹ ਤਿੰਨ ਗੁਣ ਜੋ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਕੇ ਜੀਵ ਜਨਮ, ਮੌਤ, ਬੁਢਾਪਾ ਤੇ ਦੁਖ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਅਮਰਤਾ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਕੈਰ੍ਲਿਙ੍ਗੈਸ੍ਤ੍ਰੀਨ੍ਗੁਣਾਨੇਤਾਨੀਤੋ ਭਵਤਿ ਪ੍ਰਭੋ । ਕਿਮਾਚਾਰਃ ਕਥਂ ਚੈਤਾਂਸ੍ਤ੍ਰੀਨ੍ਗੁਣਾਨਤਿਵਰ੍ਤਤੇ
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਕਿਹੜੇ ਲਕੜਾਂ ਨਾਲ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਇਹ ਤਿੰਨ ਗੁਣ ਪਾਰ ਕਰ ਗਿਆ ਹੈ? ਉਸ ਦਾ ਚਲਣ-ਚਲਨ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਇਹ ਤਿੰਨ ਗੁਣ ਕਿਵੇਂ ਪਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ?
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਂ ਚ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਿਂ ਚ ਮੋਹਮੇਵ ਚ ਪਾਣ੍ਡਵ। ਨ ਦ੍ਵੇष੍ਟਿ ਸਂਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਾਨਿ ਨ ਨਿਵृਤ੍ਤਾਨਿ ਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ਤਿ
ਉਹ ਚਾਨਣ, ਚੁਸਤਤਾ ਜਾਂ ਭਟਕਣ ਆਉਣ ਤੇ ਨਫ਼ਰਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਹੇ ਪਾਂਡਵ; ਤੇ ਜਦੋਂ ਇਹ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
ਉਦਾਸੀਨਵਦਾਸੀਨੋ ਗੁਣੈਰ੍ਯੋ ਨ ਵਿਚਾਲ੍ਯਤੇ । ਗੁਣਾ ਵਰ੍ਤਨ੍ਤ ਇਤ੍ਯੇਵ ਯੋऽਵਤਿष੍ਠਤਿ ਨੇਙ੍ਗਤੇ
ਜੋ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਅਡੋਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਹਿਲਦਾ ਨਹੀਂ; ਜੋ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗੁਣ ਹੀ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਉਹ ਆਪ ਨਹੀਂ ਹਿਲਦਾ—ਉਹ ਅਡੋਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸਮਦੁਃਖਸੁਖਃ ਸ੍ਵਸ੍ਥਃ ਸਮਲੋष੍ਟਾਸ਼੍ਮਕਾਞ੍ਚਨਃ । ਤੁਲ੍ਯਪ੍ਰਿਯਾਪ੍ਰਿਯੋ ਧੀਰਸ੍ਤੁਲ੍ਯਨਿਨ੍ਦਾਤ੍ਮਸਂਸ੍ਤੁਤਿਃ
ਜੋ ਦੁੱਖ ਤੇ ਸੁੱਖ ਵਿਚ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਮਿੱਟੀ, ਪੱਥਰ ਤੇ ਸੋਨੇ ਨੂੰ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਸਮਝਦਾ ਹੈ, ਚੰਗਾ ਤੇ ਮਾੜਾ, ਪਿਆਰ ਤੇ ਨਫ਼ਰਤ ਵਿਚ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸ਼ਲਾਘਾ ਜਾਂ ਨਿੰਦਾ ਨਾਲ ਹਿਲਦਾ ਨਹੀਂ—
ਮਾਨਾਪਮਾਨਯੋਸ੍ਤੁਲ੍ਯਸ੍ਤੁਲ੍ਯੋ ਮਿਤ੍ਰਾਰਿਪਕ੍ਸ਼ਯੋਃ । ਸਰ੍ਵਾਰਮ੍ਭਪਰਿਤ੍ਯਾਗੀ ਗੁਣਾਤੀਤਃ ਸ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਇਜ਼ਤ ਤੇ ਬੇਇਜ਼ਤੀ ਵਿਚ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਦੋਸਤ ਤੇ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਕੰਮ ਛੱਡ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਉਹ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਗਿਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਾਂ ਚ ਯੋऽਵ੍ਯਭਿਚਾਰੇਣ ਭਕ੍ਤਿਯੋਗੇਨ ਸੇਵਤੇ । ਸ ਗੁਣਾਨ੍ਸਮਤੀਤ੍ਯੈਤਾਨ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਭੂਯਾਯ ਕਲ੍ਪਤੇ
ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚਲ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਹਨਾਂ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮ ਨਾਲ ਇਕ ਹੋਣ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਹਿ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਹਮਮृਤਸ੍ਯਾਵ੍ਯਯਸ੍ਯ ਚ। ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਸ੍ਯ ਚ ਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਸੁਖਸ੍ਯੈਕਾਨ੍ਤਿਕਸ੍ਯ ਚ
ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹਾਂ, ਅਮਰਤਾ ਤੇ ਅਟੱਲਤਾ ਦਾ, ਸਦੀਵੀ ਧਰਮ ਦਾ ਤੇ ਪੂਰਨ ਸੁੱਖ ਦਾ।