ਇਨ੍ਦ੍ਰਸਦ੍ਮਪ੍ਰਤੀਕਾਸ਼ਂ ਸਂਪੂਰ੍ਣਂ ਵਿਤ੍ਤਸਂਚਯੈਃ। ਤਸ੍ਯ ਮਧ੍ਯੇ ਸਭਾ ਦਿਵ੍ਯਾ ਨਾਨਾਰਤ੍ਨਵਿਭੂषਿਤਾ
ਉਹ ਮਹਲ ਇੰਦਰ ਦੇ ਘਰ ਵਰਗਾ, ਧਨ-ਦੌਲਤ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਦਿਵਿਆ ਸਭਾ ਘਰ ਸੀ, ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਤਸ੍ਯਾਂ ਸਭਾਯਾਂ ਰਾਜਰ੍षਿਃ ਸਰ੍ਵਾਲਙ੍ਕਾਰਭੂषਿਤਃ। ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯੈਸ਼੍ਚਾਪਿ ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਭਿਸ਼੍ਚਾਪਿ ਸਂਵृਤਃ
ਉਸ ਸਭਾ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਸਾਰੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਖ਼ਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਸਂਸ੍ਤੂਯਮਾਨੋ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰਃ ਸੂਤਮਾਗਧਬਨ੍ਦਿਭਿਃ। ਕਾਰ੍ਯਾਰ੍ਥਿषੁ ਤਦਾऽਭ੍ਯੇਤ੍ਯ ਕृਤ੍ਵਾ ਕਾਰ੍ਯਂ ਗਤੇषੁ ਸਃ
ਰਾਜਾ ਸੂਤ, ਮਾਗਧ ਅਤੇ ਗਾਇਕਾਂ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ; ਉਹ ਆਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਕੰਮ ਨਿਭਾ ਕੇ, ਕੰਮ ਹੋ ਜਾਣ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੁਖਸਤ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਸੀ।
ਸੁਖਾਸੀਨੋऽਭਵਦ੍ਰਾਜਾ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਕਾਲੇ ਮਹਰ੍षਯਃ। ਸ਼ਕੁਨ੍ਤਾਨਾਂ ਸ੍ਵਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਨਿਮਿਤ੍ਤਜ੍ਞਾਸ੍ਤ੍ਵਲਕ੍ਸ਼ਯਨ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ ਰਾਜਾ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਬੈਠਾ ਸੀ; ਮਹਾਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਜੋ ਨਿਸ਼ਾਨਿਆਂ ਦੀ ਪਹਚਾਣ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਕੇ ਨਿਮਿਤ ਵੇਖਣ ਲੱਗੇ।
ਸ਼ਕੁਨ੍ਤਲੇ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਿ ਸ਼ੋਭਨਾਨਿ ਭਵਨ੍ਤਿ ਨਃ। ਕਾਰ੍ਯਸਿਦ੍ਧਿਂ ਵਦਨ੍ਤ੍ਯੇਤੇ ਧ੍ਰੁਵਂ ਰਾਜ੍ਞੀ ਭਵਿष੍ਯਸਿ। ਅਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤੁ ਦਿਵਸੇ ਪੁਤ੍ਰੋ ਯੁਵਰਾਜੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਸਕੁੰਤਲਾ ਲਈ ਸਾਡੇ ਲਈ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ਚੰਗੇ ਹਨ; ਇਹ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ਕੰਮ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤੂੰ ਰਾਣੀ ਬਣੇਗੀ, ਅਤੇ ਅੱਜ ਦੇ ਦਿਨ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਯੁਵਰਾਜ ਬਣੇਗਾ।
ਵਰ੍ਧਮਾਨਪੁਰਦ੍ਵਾਰਂ ਤੂਰ੍ਯਘੋषਨਿਨਾਦਿਤਮ੍। ਸ਼ਕੁਨ੍ਤਲਾਂ ਪੁਰਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਵਿਵਿਸ਼ੁਸ੍ਤੇ ਮਹਰ੍षਯਃ
ਵਰਧਮਾਨਪੁਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜੇ ਤੇ ਵਾਜਿਆਂ ਦੀ ਧੁਨ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਸੀ; ਮਹਾਰਿਸ਼ੀਆਂ ਸਕੁੰਤਲਾ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਕਰਕੇ ਅੰਦਰ ਦਾਖਲ ਹੋਏ।
ਪ੍ਰਵਿਸ਼ਨ੍ਤਂ ਨृਪਸੁਤਂ ਪ੍ਰਸ਼ਸ਼ਂਸੁਸ਼੍ਚ ਵੀਕ੍ਸ਼ਕਾਃ। ਵਰ੍ਧਮਾਨਪੁਰਦ੍ਵਾਰਂ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ਨ੍ਨੇਵ ਪੌਰਵਃ
ਜਦੋਂ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਅੰਦਰ ਆਇਆ, ਵੇਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ; ਪੌਰਵ ਵੰਸ਼ੀ ਵਰਧਮਾਨਪੁਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜੇ ਰਾਹੀਂ ਅੰਦਰ ਗਿਆ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਲੋਕਸ੍ਥਮਾਤ੍ਮਾਨਂ ਮੇਨੇ ਹਰ੍षਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇੰਦਰ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਸਮਝਣ ਲੱਗਾ।
ਤਤੋ ਵੈ ਨਾਗਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸਮਾਹੂਯ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍। ਦ੍ਰष੍ਟੁਕਾਮਾ ਨृਪਸੁਤਂ ਸਮਪਦ੍ਯਨ੍ਤ ਭਾਰਤ
ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਸ਼ਹਰੀ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ, ਪਰਸਪਰ ਗੱਲ ਕਰਦੇ, ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਨ ਲੱਗੇ, ਹੇ ਭਾਰਤ।
ਦੇਵਤੇਵ ਜਨਸ੍ਯਾਗ੍ਰੇ ਭ੍ਰਾਜਤੇ ਸ਼੍ਰੀਰਿਵਾਗਤਾ। ਜਯਨ੍ਤੇਨੇਵ ਪੌਲੋਮੀ ਇਨ੍ਦ੍ਰਲੋਕਾਦਿਹਾਗਤਾ
ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਐਸੇ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਦੇਵੀ ਆ ਗਈ ਹੋਵੇ, ਜਿਵੇਂ ਖੁਸ਼ੀ ਆਪ ਆ ਗਈ ਹੋਵੇ, ਜਿਵੇਂ ਪੌਲੋਮੀ ਜਯੰਤ ਦੇ ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਲੋਕ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆਈ ਹੋਵੇ।
ਇਤਿ ਬ੍ਰੁਵਨ੍ਤਸ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਮਹਰ੍षੀਨਿਦਮਬ੍ਰੁਵਨ੍। ਅਭਿਵਾਦਯਨ੍ਤਃ ਸਹਿਤਾ ਮਹਰ੍षੀਨ੍ਦੇਵਵਰ੍ਚਸਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਮਹਾਰਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਕੋਲ ਗਏ, ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਮਹਾਰਸ਼ੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਲੀ ਚਮਕ ਸੀ।
ਅਦ੍ਯ ਨਃ ਸਫਲਂ ਜਨ੍ਮ ਕृਤਾਰ੍ਥਾਸ਼੍ਚ ਤਤੋ ਵਯਮ੍। ਏਵਂ ਯੇ ਸ੍ਮ ਪ੍ਰਪਸ਼੍ਯਾਮੋ ਮਹਰ੍षੀਨ੍ਸੂਰ੍ਯਵਰ੍ਚਸਃ
ਅੱਜ ਸਾਡਾ ਜਨਮ ਸਫਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਮੁਰਾਦ ਪੂਰੀ ਹੋਈ ਸਮਝਦੇ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਅਸੀਂ ਇਹ ਮਹਾਰਸ਼ੀ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਦੇਖ ਰਹੇ ਹਾਂ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਹਿਤਾਃ ਕੇਚਿਦਨ੍ਵਗਚ੍ਛਨ੍ਤ ਪੌਰਵਮ੍। ਹੈਮਵਤ੍ਯਾਃ ਸੁਤਮਿਵ ਕੁਮਾਰਂ ਪੁष੍ਕਰੇਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਕੁਝ ਲੋਕ ਇਕੱਠੇ ਪੌਰਵ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲ ਪਏ, ਜੋ ਹਿਮਾਵਤ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਾਂਗ, ਕਮਲ-ਆਖਾਂ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਯੇ ਕੇਚਿਦਬ੍ਰੁਵਨ੍ਮੂਢਾਃ ਸ਼ਾਕੁਨ੍ਤਲਦਿਦृਕ੍ਸ਼ਵਃ। ਕृष੍ਣਾਜਿਨੇਨ ਸਂਛਨ੍ਨਾਨਨਿਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਹ੍ਯਵੇਕ੍ਸ਼ਿਤੁਮ੍
ਪਰ ਕੁਝ ਮੂਰਖ, ਜੋ ਸ਼ਕੁੰਤਲਾ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਸੀ, ਕਹਿ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਖਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਕਾਲੇ ਹਿਰਨ ਦੀ ਖਾਲ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਪਿਸ਼ਾਚਾ ਇਵ ਦृਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇ ਨਾਗਰਾਣਾਂ ਵਿਰੂਪਿਣਃ। ਵਿਨਾ ਸਨ੍ਧ੍ਯਾਂ ਪਿਸ਼ਾਚਾਸ੍ਤੇ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ਨ੍ਤਿ ਪੁਰੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ, ਜੋ ਸ਼ਹਰ ਦੇ ਰੂਪ-ਹੀਣ ਸਨ, ਪਿਸਾਚਾਂ ਵਾਂਗ ਦਿਸ ਰਹੇ ਸਨ; ਜਿਵੇਂ ਪਿਸਾਚ ਸਾਂਝ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕ੍ਸ਼ੁਤ੍ਪਿਪਾਸਾਰ੍ਦਿਤਾਨ੍ਦੀਨਾਨ੍ਵਲ੍ਕਲਾਜਿਨਵਾਸਸਃ। ਤ੍ਵਗਸ੍ਥਿਭੂਤਾਨ੍ਨਿਰ੍ਮਾਂਸਾਨ੍ਧਮਨੀਸਨ੍ਤਤਾਨਪਿ
ਭੁੱਖ ਤੇ ਪਿਆਸ ਨਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰ, ਛਾਲ ਤੇ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਦੀ ਖਾਲ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਸਰੀਰ ਹੱਡੀਆਂ ਤੇ ਚਮੜੀ ਹੀ ਰਹਿ ਗਿਆ, ਮਾਸ ਨਹੀਂ, ਨਸਾਂ ਉਭਰੀ ਹੋਈਆਂ—
ਪਿਙ੍ਗਲਾਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ਪਿਙ੍ਗਜਟਾਨ੍ਦੀਰ੍ਘਦਨ੍ਤਾਨ੍ਨਿਰੂਦਰਾਨ੍। ਵਿਸ਼ੀਰ੍षਕਾਨੂਰ੍ਧ੍ਵਹਸ੍ਤਾਨ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਹਾਸ੍ਯਨ੍ਤਿ ਨਾਗਰਾਃ
ਪੀਲੇ ਅੱਖਾਂ, ਪੀਲੇ ਜਟਾਂ, ਲੰਬੇ ਦੰਦ, ਸੁੱਕੇ ਚਿਹਰੇ, ਟੁੱਟੇ ਸਿਰ, ਉੱਠੇ ਹੋਏ ਹੱਥ—ਇਹ ਸਭ ਦੇਖ ਕੇ, ਸ਼ਹਰੀ ਹੱਸ ਪਏ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤਵਤਾਂ ਤੇषਾਂ ਗਿਰਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮਹਰ੍षਯਃ। ਅਨ੍ਯੋਨ੍ਯਂ ਤੇ ਸਮਾਹੂਯ ਇਦਂ ਵਚਨਮਬ੍ਰੁਵਨ੍
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹਾਰਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਤੇ ਇਹ ਵਾਕ ਕਿਹਾ:
ਉਕ੍ਤਂ ਭਗਵਤਾ ਵਾਕ੍ਯਂ ਨ ਕृਤਂ ਸਤ੍ਯਵਾਦਿਨਾ। ਪੁਰਪ੍ਰਵੇਸ਼ਨਂ ਨਾਤ੍ਰ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਮਿਤਿ ਸ਼ਾਸਨਮ੍
ਜੋ ਆਦਰਨੀਯ ਨੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਜੋ ਸੱਚ ਬੋਲਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਮਲ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ: 'ਸ਼ਹਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ'—ਇਹੀ ਆਗਿਆ ਸੀ।
ਕਿਂ ਕਾਰਣਂ ਪ੍ਰਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮੋ ਨਗਰਂ ਦੁਰ੍ਜਨੈਰ੍ਵृਤਮ੍। ਤ੍ਯਕ੍ਤਸਙ੍ਗਸ੍ਯ ਚ ਮੁਨੇਰ੍ਨਗਰੇ ਕਿਂ ਪ੍ਰਯੋਜਨਮ੍
ਅਸੀਂ ਕਿਉਂ ਸ਼ਹਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਈਏ, ਜਿੱਥੇ ਮੰਦ ਲੋਕ ਹਨ? ਜਿਸ ਮੁਨੀ ਨੇ ਮੋਹ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਉਸ ਲਈ ਸ਼ਹਰ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ?
ਗਮਿष੍ਯਾਮੋ ਵਨਂ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਗਙ੍ਗਾਯਾਮੁਨਸਙ੍ਗਮਮ੍। ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮੁਨਿਗਣਾਃ ਪ੍ਰਤਿਜਗ੍ਮੁਰ੍ਯਥਾਗਤਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਆਓ ਅਸੀਂ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚੱਲੀਏ, ਗੰਗਾ ਤੇ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਵਾਲੀ ਥਾਂ। ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਮਹਾਰਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਟੋਲੀ ਜਿਵੇਂ ਆਈ ਸੀ, ਵਾਪਸ ਚੱਲ ਪਈ।
ਗਤਾਨ੍ਮੁਨਿਗਣਾਨ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪੁਤ੍ਰਂ ਸਂਗृਹ੍ਯ ਪਾਣਿਨਾ। ਮਾਤਾਪਿਤृਭ੍ਯਾਂ ਰਹਿਤਾ ਯਥਾ ਸ਼ੋਚਨ੍ਤਿ ਦਾਰਕਾਃ
ਮਹਾਰਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜ ਲਿਆ; ਜਿਵੇਂ ਮਾਪਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋਏ ਬੱਚੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਉਦਾਸ ਹੋ ਗਈ।
ਤਥਾ ਸ਼ੋਕਪਰੀਤਾਙ੍ਗੀ ਧृਤਿਮਾਲਮ੍ਬ੍ਯ ਦੁਃਖਿਤਾ। ਗਤੇषੁ ਤੇषੁ ਵਿਪ੍ਰੇषੁ ਰਾਜਮਾਰ੍ਗੇਣ ਭਾਮਿਨੀ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਦੁਖ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਪਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਕੇ, ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੇ ਚਲੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਜ-ਮਾਰਗ 'ਤੇ ਤੁਰ ਪਈ।
ਪੁਤ੍ਰੇਣੈਵ ਸਹਾਯੇਨ ਸਾ ਜਗਾਮ ਸ਼ਨੈਃ ਸ਼ਨੈਃ। ਅਦृष੍ਟਪੂਰ੍ਵਾਨ੍ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਵੈ ਰਾਜਮਾਰ੍ਗੇਣ ਪੌਰਵਃ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਤੁਰਦੀ ਰਹੀ, ਰਾਜ-ਮਾਰਗ 'ਤੇ ਪੌਰਵਾਂ ਦੇ ਅਜਿਹੇ ਨਜ਼ਾਰੇ ਵੇਖਦੀ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖੇ ਸਨ।
ਹਰ੍ਮ੍ਯਪ੍ਰਸਾਦਚੈਤ੍ਯਾਂਸ਼੍ਚ ਸਭਾ ਦਿਵ੍ਯਾ ਵਿਚਿਤ੍ਰਿਤਾਃ। ਕੌਤੂਹਲਸਮਾਵਿष੍ਟੋ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਿਸ੍ਮਯਮਾਗਤਃ
ਉਸ ਨੇ ਮਹਲ, ਪ੍ਰਾਸਾਦ, ਮੰਦਰ ਤੇ ਵਿਲੱਖਣ, ਸੋਹਣੀਆਂ ਸਭਾਵਾਂ ਵੇਖੀਆਂ; ਉਤਸੁਕਤਾ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ, ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਤੱਕਦੀ ਰਹੀ।
ਸਰ੍ਵੇ ਬ੍ਰੁਵਨ੍ਤਿ ਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪਦ੍ਮਹੀਨਾਮਿਵ ਸ਼੍ਰਿਯਮ੍। ਗਤ੍ਯਾ ਚ ਸਂਹੀਸਦृਸ਼ੀਂ ਕੋਕਿਲੇਨ ਸ੍ਵਰੇ ਸਮਾਮ੍
ਸਾਰੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਕਹਿ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਉਹ ਕਮਲ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋਈ ਸੋਭਾ ਵਾਂਗ ਹੈ; ਉਸ ਦੀ ਚਾਲ ਹੰਸ ਵਾਂਗ, ਤੇ ਆਵਾਜ਼ ਕੋਕਿਲ ਵਾਂਗ ਮਿੱਠੀ ਹੈ।
ਮੁਖੇਨ ਚਨ੍ਦ੍ਰਸਦृਸ਼ੀਂ ਸ਼੍ਰਿਯਾ ਪਦ੍ਮਾਲਯਾਸਮਾਮ੍। ਸ੍ਮਿਤੇਨ ਕੁਨ੍ਦਸਦृਸ਼ੀਂ ਪਦ੍ਮਗਰ੍ਭਸਮਤ੍ਵਚਮ੍
ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਚੰਦ ਵਰਗਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਸੋਭਾ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਸਮਾਨ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਮੁਸਕਾਨ ਚੰਬੇ ਦੀ ਫੁੱਲ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਚਮਕ ਕਮਲ ਦੇ ਦਿਲ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ ਸੀ।
ਪਦ੍ਮਪਤ੍ਰਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼ੀਂ ਤਪ੍ਤਜਾਮ੍ਬੂਨਦਪ੍ਰਭਾਮ੍। ਕਰਾਨ੍ਤਮਿਤਮਧ੍ਯੈषਾ ਸੁਕੇਸ਼ੀ ਸਂਹਤਸ੍ਤਨੀ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕਮਲ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਵੱਡੀਆਂ ਸਨ, ਉਸ ਦੀ ਚਮਕ ਪਿਘਲੇ ਸੋਨੇ ਵਰਗੀ ਸੀ; ਉਸ ਦੇ ਹੱਥ ਘੁਟਣਾਂ ਤੱਕ ਆਉਂਦੇ ਸਨ, ਵਾਲ ਸੁੰਦਰ ਸਨ, ਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਛਾਤੀਆਂ ਭਰਪੂਰ ਤੇ ਨਜ਼ਦੀਕ-ਨਜ਼ਦੀਕ ਸਨ।
ਜਘਨਂ ਸੁਵਿਸ਼ਾਲਂ ਵੈ ਊਰੂ ਕਰਿਕਰੋਪਮੌ। ਰਕ੍ਤਤੁਙ੍ਗਤਲੌ ਪਾਦੌ ਧਰਣ੍ਯਾਂ ਸੁਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤੌ
ਉਸ ਦੀ ਕਮਰ ਚੌੜੀ ਤੇ ਸੁਡੋਲ ਸੀ, ਉਸ ਦੀਆਂ رانਾਂ ਨੌਜਵਾਨ ਹਾਥੀ ਦੀ ਸੁੰਡ ਵਾਂਗ ਸਨ; ਉਸ ਦੇ ਪੈਰ ਲਾਲ ਤੇ ਉੱਚੇ ਸਨ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਟਿਕੇ ਹੋਏ।
ਏਵਂ ਰੂਪਸਮਾਯੁਕ੍ਤਾ ਸ੍ਵਰ੍ਗਲੋਕਾਦਿਵਾਗਤਾ। ਇਤਿ ਸ੍ਮ ਸਰ੍ਵੇऽਮਨ੍ਯਨ੍ਤ ਦੁष੍ਯਨ੍ਤਨਗਰੇ ਜਨਾਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੋਭਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਐਸਾ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਆਈ ਹੋਵੇ; ਦੁਸ਼ਯੰਤ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਐਸਾ ਹੀ ਸੋਚਿਆ।