ਸਰ੍ਵਭੂਤਸ੍ਥਮਾਤ੍ਮਾਨਂ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਿ ਚਾਤ੍ਮਨਿ। ਈਕ੍ਸ਼ਤੇ ਕਯੋਗਯੁਕ੍ਤਾਤ੍ਮਾ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਸਮਦਰ੍ਸ਼ਨਃ
ਜੋ ਮਨ ਯੋਗ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਥਾਂ ਇਕਸਾਰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਰ ਜੀਵ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
ਯੋ ਮਾਂ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਸਰ੍ਵਂ ਚ ਮਯਿ ਪਸ਼੍ਯਤਿ । ਤਸ੍ਯਾਹਂ ਨ ਪ੍ਰਣਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸ ਚ ਮੇ ਨ ਪ੍ਰਣਸ਼੍ਯਤਿ
ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਹਰ ਥਾਂ ਵੇਖਦਾ ਹੈ ਤੇ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਵਿਚ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਮੈਂ ਕਦੇ ਗੁੰਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਤੇ ਉਹ ਵੀ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕਦੇ ਗੁੰਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਸਰ੍ਵਭੂਤਸ੍ਥਿਤਂ ਯੋ ਮਾਂ ਭਜਤ੍ਯੇਕਤ੍ਵਮਾਸ੍ਥਿਤਃ । ਸਰ੍ਵਥਾ ਵਰ੍ਤਮਾਨੋऽਪਿ ਸ ਯੋਗੀ ਮਯਿ ਵਰ੍ਤਤੇ
ਜੋ ਇਕਤਾ ਵਿਚ ਟਿਕ ਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੋਇਆ ਭਜਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਯੋਗੀ ਜਿਵੇਂ ਵੀ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਰਹੇ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਵਿਚ ਹੀ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਆਤ੍ਮੌਪਮ੍ਯੇਨ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਸਮਂ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਯੋऽਰ੍ਜੁਨ । ਸੁਖਂਕ ਵਾ ਯਦਿ ਵਾ ਦੁਃਖਂ ਸ ਯੋਗੀ ਮਰਮੋ ਮਤਃ
ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨਜੀਰ ਬਣਾਕੇ, ਹਰ ਥਾਂ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਅਰਜੁਨ, ਚਾਹੇ ਸੁਖ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਦੁੱਖ, ਉਹ ਯੋਗੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯੋऽਯਂ ਯੋਗਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਃ ਸਾਮ੍ਯੇਨ ਮਧੁਸੂਦਨ। ਏਤਸ੍ਯਾਹਂ ਨ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਚਞ੍ਚਲਤ੍ਵਾਤ੍ਸ੍ਥਿਤਿਂ ਸ੍ਥਿਰਾਂ
ਹੇ ਮਧੁਸੂਦਨ, ਜੋ ਯੋਗ ਤੁਸੀਂ ਸਮਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਢਿੱਲੀ ਟਿਕਾਊ ਹਾਲਤ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਮਨ ਬਹੁਤ ਚਲਾਏ।
ਚਞ੍ਚਲਂ ਹਿ ਮਨਃ ਕृष੍ਣ ਪ੍ਰਮਾਥਿ ਬਲਵਦ੍ਦृਢਮ੍ । ਤਸ੍ਯਾਹਂ ਨਿਗ੍ਰਹਂ ਮਨ੍ਯੇ ਵਾਯੋਰਿਵ ਸੁਦੁष੍ਕਰਮ੍
ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਮਨ ਤਾਂ ਵਾਕਈ ਚਲਾਏ, ਉਤਸ਼ਾਹੀ, ਤਾਕਤਵਾਨ ਤੇ ਜਿੱਦਦੀ ਹੈ; ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨਾ ਹਵਾ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਾਂਗ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ।
ਅਸਂਸ਼ਯਂ ਮਹਾਬਾਹੋ ਮਨੋ ਦੁਰ੍ਨਿਗ੍ਰਹਂ ਚਲਮ੍। ਅਭ੍ਯਾਸੇਨ ਤੁ ਕੌਨ੍ਤੇਯ ਵੈਰਾਗ੍ਯੇਣ ਚ ਗृਹ੍ਯਤੇ
ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੁ, ਮਨ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨਾ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਔਖਾ ਤੇ ਚਲਾਏ ਹੈ; ਪਰ ਹੇ ਕੌਂਤਿਆ, ਅਭਿਆਸ ਤੇ ਵੈਰਾਗ ਨਾਲ ਇਹ ਕਾਬੂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅਸਂਯਤਾਤ੍ਮਨਾ ਯੋਗੋ ਦੁष੍ਪ੍ਰਾਪ ਇਤਿ ਮੇ ਮਤਿਃ। ਵਸ਼੍ਯਾਤ੍ਮਨਾ ਤੁ ਯਤਤਾ ਸ਼ਕ੍ਯੋऽऽਵਾਪ੍ਤੁਮੁਪਾਯਤਃ
ਮੇਰੀ ਸੋਚ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਅਣਕਾਬੂ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਯੋਗ ਪਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ; ਪਰ ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਕੇ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਯੋਗ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅਯਤਿਃ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯੋਪੇਤੋ ਯੋਗਾਚ੍ਚਲਿਤਮਾਨਸਃ। ਅਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਯੋਗਸਂਸਿਦ੍ਧਿਂ ਕਾਂ ਗਤਿਂ ਕृष੍ਣ ਗਚ੍ਛਤਿ
ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਘੱਟ ਹੈ ਪਰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਯੋਗ ਤੋਂ ਹਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਯੋਗ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸਿਧੀ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ, ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਉਹ ਕਿਹੜੀ ਰਾਹ ਲੈਂਦਾ ਹੈ?
ਕਚ੍ਚਿਨ੍ਨੋਭਯਵਿਭ੍ਰष੍ਟਸ਼੍ਛਿਨ੍ਨਾਭ੍ਰਮਿਵ ਨਸ਼੍ਯਤਿ। ਅਪ੍ਰਤਿਕष੍ਠੋ ਮਹਾਬਾਹੋ ਵਿਮੂਢੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਪਥਿ
ਕੀ ਉਹ ਦੋਹਾਂ ਰਾਹਾਂ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਕੇ, ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੁ, ਵਿੱਖਰੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਭਟਕ ਕੇ, ਕੋਈ ਆਸਰਾ ਨਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ?
ਏਤਨ੍ਮੇ ਸਂਸ਼ਯਂ ਕृष੍ਣ ਛੇਤ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸ੍ਯਸ਼ੇषਤਃ । ਤ੍ਵਦਨ੍ਯਃ ਸਂਸ਼ਯਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਛੇਤ੍ਤਾ ਨ ਹ੍ਯੁਪਪਦ੍ਯਤੇ
ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਮੇਰਾ ਇਹ ਸੰਦੇਹ ਤੁਸੀਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੂਰ ਕਰੋ; ਤੁਸੀਂ ਛੱਡ ਕੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਇਸ ਸੰਦੇਹ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਪਾਰ੍ਥ ਨੈਵੇਹ ਨਾਮੁਤ੍ਰ ਵਿਨਾਸ਼ਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵਿਦ੍ਯਤੇ। ਨ ਹਿ ਕਲ੍ਯਾਣਕृਤ੍ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ਦੁਰ੍ਗਤਿਂ ਤਾਤ ਗਚ੍ਛਤਿ
ਹੇ ਪਾਰਥ, ਉਸ ਲਈ ਨਾ ਇੱਥੇ ਤੇ ਨਾ ਪਰਲੋਕ ਵਿਚ ਨਸ਼ਟ ਹੋਣ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ; ਕਿਉਂਕਿ ਜੋ ਭਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਿਆਰੇ, ਉਹ ਕਦੇ ਮਾੜਾ ਅੰਤ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ।
ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਪੁਣ੍ਯਕृਤਾਂ ਲੋਕਾਨੁषਿਤ੍ਵਾ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤੀਃ ਸਮਾਃ । ਸ਼ੁਚੀਨਾਂ ਸ਼੍ਰੀਮਤਾਂ ਗੇਹੇ ਯੋਗਭ੍ਰष੍ਟੋऽਭਿਜਾਯਤੇ
ਧਰਮ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਾ ਕੇ, ਉਥੇ ਲੰਬਾ ਸਮਾਂ ਰਹਿ ਕੇ, ਜੋ ਯੋਗ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸੁਖੀ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਅਥਵਾ ਯੋਗਿਨਾਮੇਵ ਕੁਲੇ ਭਵਤਿ ਧੀਮਤਾਮ੍ । ਏਤਦ੍ਧਿ ਦੁਰ੍ਲਭਤਰਂ ਲੋਕੇ ਜਨ੍ਮ ਯਦੀਦृਸ਼੍ਯਮ੍
ਜਾਂ ਫਿਰ ਉਹ ਗਿਆਨਵਾਨ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਐਸਾ ਜਨਮ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਹੀ ਔਖਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਤਂ ਬੁਦ੍ਧਿਸਂਯੋਗਂ ਲਭਤੇ ਪੌਰ੍ਵਦੇਹਿਕਮ੍ । ਯਤਤੇ ਚ ਤਤੋ ਭੂਯਃ ਸਂਸਿਦ੍ਧੌ ਕੁਰੁਨਨ੍ਦਨ
ਉਥੇ ਉਹ ਪਿਛਲੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਮੁੜ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਫਿਰ ਪੂਰਨਤਾ ਲਈ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਕੁਰੁਵੰਸ਼ੀ।
ਪੂਰ੍ਵਾਭ੍ਯਾਸੇਨ ਤੇਨੈਵ ਹ੍ਰਿਯਤੇ ਹ੍ਯਵਸ਼ੇऽਪਿ ਸਃ। ਜਿਜ੍ਞਾਸੁਰਪਿ ਯੋਗਸ੍ਯ ਸ਼ਬ੍ਦਬ੍ਰਹ੍ਮਾਤਿਵਰ੍ਤਤੇ
ਉਸ ਪਿਛਲੇ ਅਭਿਆਸ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਹ ਬਿਨਾ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਦੇ ਵੀ ਅੱਗੇ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਯੋਗ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਾਦ੍ਯਤਮਾਨਸ੍ਤੁ ਯੋਗੀ ਸਂਸ਼ੁਦ੍ਧਕਿਲ੍ਵਿषਃ । ਅਨੇਕਨ੍ਮਸਂਸਿਦ੍ਧਸ੍ਤਤੋ ਯਾਤਿ ਪਰਾਂ ਗਤਿਮ੍
ਜੋ ਯੋਗੀ ਪੂਰੇ ਜਤਨ ਨਾਲ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਤੋਂ ਸਾਫ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਕਈ ਜਨਮਾਂ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਪੂਰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਖਰਕਾਰ ਉੱਚੀ ਮਾਰਗ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਤਪਸ੍ਵਿਭ੍ਯੋऽਧਿਕੋ ਯੋਗੀ ਜ੍ਞਾਨਿਭ੍ਯੋਪਿ ਮਤੋऽਧਿਕਃ । ਕਰ੍ਮਿਭ੍ਯਸ਼੍ਚਾਧਿਕੋ ਯੋਗੀ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਯੋਗੀ ਭਾਵਾਰ੍ਜੁਨ
ਯੋਗੀ ਤਪਸਵੀਆਂ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਤੇ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਅਰਜੁਨ, ਤੂੰ ਯੋਗੀ ਬਣ।
ਯੋਗਿਨਾਮਪਿ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਮਦ੍ਗਤੇਨਾਨ੍ਤਰਾਤ੍ਮਨਾ। ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਵਾਨ੍ਭਜਤੇ ਯੋ ਮਾਂ ਸ ਮੇ ਯੁਕ੍ਤਤਮੋ ਮਤਃ
ਸਭ ਯੋਗੀਆਂ ਵਿਚੋਂ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਵਿਚ ਲਗਾ ਕੇ, ਪੂਰੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਜੋੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਮਯ੍ਯਾਸਕ੍ਤਮਨਾਃ ਪਾਰ੍ਥ ਯੋਗਂ ਯੁਞ੍ਜਨ੍ਮਦਾਸ਼੍ਰਯਃ। ਅਸਂਸ਼ਯਂ ਸਮਗ੍ਰਂ ਮਾਂ ਯਥਾ ਜ੍ਞਾਸ੍ਯਸਿ ਤਚ੍ਛृਣੁ
ਪਾਰਥ, ਆਪਣਾ ਮਨ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ, ਮੇਰੀ ਓਟ ਵਿਚ ਯੋਗ ਅਭਿਆਸ ਕਰ, ਸੁਣ ਕਿ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਸੰਦੇਹ ਦੇ ਕਿਵੇਂ ਜਾਣੇਗਾ।
ਜ੍ਞਾਨਂ ਤੇऽਹਂ ਸਵਿਜ੍ਞਾਨਮਿਦਂ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮ੍ਯਸ਼ੇषਤਃ । ਯਜ੍ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਨੇਹ ਭੂਯੋऽਨ੍ਯਜ੍ਜ੍ਞਾਤਵ੍ਯਮਵਸ਼ਿष੍ਯਤੇ
ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਗਿਆਨ ਤੇ ਸਮਝ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਹੋਰ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਲਈ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ।
ਮਨੁष੍ਯਾਣਾਂ ਸਹਸ੍ਰੇषੁ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ਯਤਤਿ ਸਿਦ੍ਧਯੇ। ਯਤਤਾਮਪਿ ਸਿਦ੍ਧਾਨਾਂ ਕਸ਼੍ਚਿਨ੍ਮਾਂ ਵੇਤ੍ਤਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵਤਃ
ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੋਈ ਇੱਕ ਹੀ ਪੂਰਨਤਾ ਲਈ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ, ਜੋ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਪੂਰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਕੋਈ ਇੱਕ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਅਸਲ ਰੂਪ ਵਿਚ ਜਾਣਦਾ ਹੈ।
ਭੂਮਿਰਾਪੋऽਨਲੋ ਵਾਯੁਃ ਸ੍ਵਂ ਮਨੋ ਬੁਦ੍ਧਿਰੇਵ ਚ । ਅਹਂਕਾਰ ਇਤੀ ਯਂ ਮੇ ਭਿਨ੍ਨਾ ਪ੍ਰਕृਤਿਰष੍ਟਧਾ
ਧਰਤੀ, ਪਾਣੀ, ਅੱਗ, ਹਵਾ, ਆਕਾਸ਼, ਮਨ, ਬੁੱਧੀ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ — ਇਹ ਅੱਠ ਮੇਰੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਹਨ।
ਅਪਰੇਯਮਿਤਸ੍ਤ੍ਵਨ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਕृਤਿਂ ਵਿਦ੍ਧਿ ਮੇ ਪਰਾਮ੍ । ਜੀਵਭੂਤਾਂ ਮਹਾਬਾਹੋ ਯਯੇਦਂ ਧਾਰ੍ਯਤੇ ਜਗਤ੍
ਪਰ, ਮੇਰੀ ਇਕ ਹੋਰ ਉੱਚੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਵੀ ਹੈ, ਜੋ ਜੀਵ ਰੂਪ ਵਿਚ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਏਤਦ੍ਯੋਨੀਨਿ ਭੂਤਾਨਿ ਸਰ੍ਵਾਣੀਤ੍ਯੁਪਧਾਰਯ । ਅਹਂ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਸ੍ਯ ਜਗਤਃ ਪ੍ਰਭਵਃ ਪ੍ਰਲਯਸ੍ਤਥਾ
ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਇਹ ਦੋ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਤੋਂ ਹੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦਾ ਮੂਲ ਤੇ ਅੰਤ ਹਾਂ।
ਮਤ੍ਤਃ ਪਰਤਰਂ ਨਾਨ੍ਯਤ੍ਕਿਂਚਿਦਸ੍ਤਿ ਧਨਂਜਯ । ਮਯਿ ਸਰ੍ਵਮਿਦਂ ਪ੍ਰੋਤਂ ਸੂਤ੍ਰੇ ਮਣਿਗਣਾ ਇਵ
ਧਨੰਜਯ, ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਮੇਰੇ ਵਿਚ ਹੀ ਗੂੰਥਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਧਾਗੇ ਵਿਚ ਮੋਤੀ।
ਰਸੋऽਹਮਂਪ੍ਸੁ ਕੌਨ੍ਤੇਯ ਪ੍ਰਭਾऽਸ੍ਮਿ ਸ਼ਸ਼ਿਸੂਰ੍ਯਯੋਃ ।। ਪ੍ਰਣਵਃ ਸਰ੍ਵਵੇਦੇषੁ ਸ਼ਬ੍ਦਃ ਖੇ ਪੌਰੁषਂ ਨृषੁ
ਕੌਂਤੇਯ, ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਜੋ ਸੁਆਦ ਹੈ, ਉਹ ਮੈਂ ਹਾਂ; ਚੰਦ ਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵੀ ਮੈਂ ਹਾਂ; ਸਾਰੇ ਵੇਦਾਂ ਵਿਚ 'ਓਮ' ਮੈਂ ਹਾਂ; ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਧੁਨੀ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਮਰਦਾਨਗੀ ਵੀ ਮੈਂ ਹਾਂ।
ਪੁਣ੍ਯੋ ਗਨ੍ਧਃ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਚ ਤੇਜਸ਼੍ਚਾਸ੍ਮਿ ਵਿਭਾਵਸੌ । ਜੀਵਨਂ ਸਰ੍ਵਭੂਤੇषੁ ਤਪਸ਼੍ਚਾਸ੍ਮਿ ਤਪਸ੍ਵਿषੁ
ਧਰਤੀ ਵਿਚ ਪਵਿੱਤਰ ਸੁਗੰਧ ਤੇ ਅੱਗ ਵਿਚ ਚਮਕ ਮੈਂ ਹਾਂ; ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਜੀਵਨ ਤੇ ਤਪਸਵੀਆਂ ਵਿਚ ਤਪ ਮੈਂ ਹਾਂ।
ਬੀਜਂ ਮਾਂ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਵਿਦ੍ਧਿ ਪਾਰ੍ਥ ਸਨਾਤਨਮ੍ । ਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਬੁਦ੍ਧਿਮਤਾਮਸ੍ਮਿ ਤੇਜਸ੍ਤੇਜਸ੍ਵਿਨਾਮਹਮ੍
ਪਾਰਥ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਸਦੀਵੀ ਬੀਜ ਮੈਂ ਹਾਂ; ਬੁੱਧੀ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚ ਬੁੱਧੀ ਤੇ ਚਮਕ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚ ਚਮਕ ਵੀ ਮੈਂ ਹਾਂ।
ਬਲਂ ਬਲਵਤਾਂ ਚਾਹਂ ਕਾਮਰਾਗਵਿਵਰ੍ਜਿਤਮ੍ । ਧਰ੍ਮਾਵਿਰੁਦ੍ਧੋ ਭੂਤੇषੁ ਕਾਮੋऽਸ੍ਮਿ ਭਰਤਰ੍षਭ
ਮੈਂ ਤਾਕਤਵਾਨਾਂ ਵਿਚ ਤਾਕਤ ਹਾਂ, ਜੋ ਇੱਛਾ ਤੇ ਲਗਾਵਟ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ; ਤੇ ਭਾਰਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਇੱਛਾ ਵੀ ਮੈਂ ਹਾਂ।