ਸੁਹृਨ੍ਮਿਤ੍ਰਾਰ੍ਯੁਦਾਸੀਨਮਧ੍ਯਸ੍ਥਦ੍ਵੇष੍ਯਬਨ੍ਧੁषੁ। ਸਾਧੁष੍ਵਪਿ ਚ ਪਾਪੇषੁ ਸਮਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਵਿਸ਼ਿष੍ਯਤੇ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਦੋਸਤ, ਸਾਥੀ, ਵੈਰੀ, ਬੇਪਰਵਾਹ, ਵਿਚੋਲਿਆ, ਦੁਸ਼ਮਣ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਚੰਗੇ ਤੇ ਮੰਦੇ ਨੂੰ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਸਮਝਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਯੋਗੀ ਯੁਞ੍ਜੀਤ ਸਤਤਮਾਤ੍ਮਾਨਂ ਰਹਸਿ ਸ੍ਥਿਤਃ । ਏਕਾਕੀ ਯਤਚਿਤ੍ਤਾਤ੍ਮਾ ਨਿਰਾਸ਼ੀਰਪਰਿਗ੍ਰਹਃ
ਯੋਗੀ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇਕੱਲਾ, ਚੁਪ ਚਾਪ ਥਾਂ ਤੇ, ਮਨ ਤੇ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਕੇ, ਇੱਛਾ ਤੇ ਸੰਪਤੀ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਰਹੇ।
ਸ਼ੁਚੌ ਦੇਸ਼ੇ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਪ੍ਯ ਸ੍ਥਿਰਮਾਸਨਮਾਤ੍ਮਨਃ । ਨਾਤ੍ਯੁਚ੍ਛ੍ਰਿਤਂ ਨਾਤਿਨੀਚਂ ਚੈਲਾਜਿਨਕੁਸ਼ੋਤ੍ਤਰਮ੍
ਸਾਫ ਥਾਂ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਲਈ ਪੱਕਾ ਆਸਨ ਲਾਏ, ਜੋ ਨਾ ਬਹੁਤ ਉੱਚਾ ਹੋਵੇ, ਨਾ ਬਹੁਤ ਹੇਠਾਂ, ਤੇ ਜਿਸ 'ਤੇ ਕਪੜਾ, ਮਿਰਗ ਦੀ ਖਾਲ ਤੇ ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਹ ਪਿਆ ਹੋਵੇ।
ਤਤ੍ਰੈਕਾਗ੍ਰਂ ਮਨਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਯਤਚਿਤ੍ਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਕ੍ਰਿਯਃ । ਉਪਵਿਸ਼੍ਯਾਸਨੇ ਯੁਞ੍ਜ੍ਯਾਦ੍ਯੋਗਮਾਤ੍ਮਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਯੇ
ਉਥੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਇਕਾਗਰ ਕਰਕੇ, ਮਨ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਦੀ ਕਰਤੂਤ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਕੇ, ਆਸਨ 'ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਆਤਮਾ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਲਈ ਯੋਗ ਅਭਿਆਸ ਕਰੇ।
ਸਮਂ ਕਾਯਸ਼ਿਰੋਗ੍ਰੀਵਂ ਧਾਰਯਨ੍ਨਚਲਂ ਸ੍ਥਿਰਃ। ਸਂਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਨਾਸਿਕਾਗ੍ਰਂ ਸ੍ਵਂ ਦਿਸ਼ਸ਼੍ਚਾਨਵਲੋਕਥਨ੍
ਸਰੀਰ, ਸਿਰ ਤੇ ਗਰਦਨ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਤੇ ਅਡੋਲ ਰੱਖੇ, ਆਪਣੀ ਨੱਕ ਦੇ ਆਗੇ ਵੇਖੇ, ਤੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਪਾਸੇ ਨਾ ਤੱਕੇ।
ਪ੍ਰਸ਼ਾਨ੍ਤਾਤ੍ਮਾ ਵਿਗਤਭੀਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਵ੍ਰਤੇ ਸ੍ਥਿਤਃ । ਪ੍ਰਨਃ ਸਂਯਮ੍ਯ ਮਚ੍ਚਿਤ੍ਤੋ ਯੁਕ੍ਤ ਆਸੀਤ ਮਤ੍ਪਰਃ
ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਕੇ, ਡਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ, ਬ੍ਰਹਮਚਰੀ ਦਾ ਵਚਨ ਨਿਭਾ ਕੇ, ਸਾਹ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਕੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਟਿਕਾ ਕੇ, ਯੋਗੀ ਮੇਰੇ ਭਗਤ ਹੋ ਕੇ ਬੈਠੇ।
ਯੁਞ੍ਜਨ੍ਨੇਵਂ ਸਦਾਤ੍ਮਾਨਂ ਯੋਗੀ ਨਿਯਤਮਾਨਸਃ । ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਂ ਨਿਰ੍ਵਾਣਪਰਮਾਂ ਮਤ੍ਸਂਸ੍ਥਾਮਧਿਗਚ੍ਛਤਿ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਕੇ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਕਾਬੂ ਵਿਚ ਹੈ, ਉਹ ਯੋਗੀ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਸਰਵੋਚ ਨਿਰਵਾਣ ਤੇ ਮੇਰੇ ਵਿਚ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹਾਲਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਨਾਤ੍ਯਸ਼੍ਰਤਸ੍ਤੁ ਯੋਗੋऽਸ੍ਤਿ ਨ ਚੈਕਾਨ੍ਤਮਨਸ਼੍ਨਤਃ । ਨ ਚਾਤਿਸ੍ਵਪ੍ਰਸ਼ੀਲਸ੍ਯ ਜਾਗ੍ਰਤੋ ਨੈਵ ਚਾਰ੍ਜੁਨ
ਜੋ ਬਹੁਤ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਯੋਗ ਨਹੀਂ; ਜੋ ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦਾ, ਉਸ ਲਈ ਵੀ ਨਹੀਂ; ਜੋ ਬਹੁਤ ਸੋਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਜਾਗਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਵੀ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਅਰਜੁਨ।
ਯੁਕ੍ਤਾਹਾਰਵਿਹਾਰਸ੍ਯ ਯੁਕ੍ਤਚੇष੍ਟਸ੍ਯ ਕਰ੍ਮਸੁ। ਯੁਕ੍ਤਸ੍ਵਪ੍ਨਾਵਵੋਧਸ੍ਯ ਯੋਗੋ ਭਵਤਿ ਦੁਃਖਹਾ
ਜੋ ਖਾਣ-ਪੀਣ, ਘੁੰਮਣ-ਫਿਰਣ, ਕੰਮ-ਕਾਜ, ਸੌਣ ਤੇ ਜਾਗਣ ਵਿਚ ਮਿਆਰੀ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਯੋਗ ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਦਾ ਵਿਨਿਯਤਂ ਚਿਤ੍ਤਮਾਤ੍ਮਨ੍ਯੇਵਾਵਤਿष੍ਠਤੇ। ਨਿਸ੍ਪृਹਃ ਸਰ੍ਵਕਾਮੇਭ੍ਯੋ ਯੁਕ੍ਤ ਇਤ੍ਯੁਚ੍ਯਤੇ ਤਦਾ
ਜਦੋਂ ਕਾਬੂ ਕੀਤਾ ਮਨ ਸਿਰਫ ਆਤਮਾ ਵਿਚ ਟਿਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਦੋਂ ਉਹ ਯੋਗ ਵਿਚ ਇਕ-ਰੂਪ ਹੋਇਆ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਥਾ ਦੀਪੋ ਨਿਵਾਤਸ੍ਥੋ ਨੇਙ੍ਗਤੇ ਸੋਪਮਾ ਸ੍ਮृਤਾ। ਯੋਗਿਨੋ ਯਤਚਿਤ੍ਤਸ੍ਯ ਯੁਞ੍ਜਤੋ ਯੋਗਮਾਤ੍ਮਨਃ
ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਰਹਿਤ ਥਾਂ 'ਤੇ ਦੀਵਾ ਨਹੀਂ ਡੋਲਦਾ, ਇਹੀ ਉਦਾਹਰਨ ਹੈ ਉਸ ਯੋਗੀ ਦੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਕਾਬੂ ਵਿਚ ਹੈ ਤੇ ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਯਤ੍ਰੋਪਰਮਤੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨਿਰੁਦ੍ਧਂ ਯੋਗਸੇਵਯਾ । ਯਤ੍ਰ ਚੈਵਾਤ੍ਮਨਾਤ੍ਮਾਨਂ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਨਾਤ੍ਮਨਿ ਤੁष੍ਯਤਿ
ਜਦੋਂ ਯੋਗ ਅਭਿਆਸ ਨਾਲ ਮਨ ਰੋਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਆਤਮਾ ਨਾਲ ਵੇਖ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮੁਖਮਾਤ੍ਯਨ੍ਤਿਕਂ ਯਤ੍ਤਦ੍ਵੁਦ੍ਧਿਗ੍ਰਾਹ੍ਯਮਤੀਨ੍ਦ੍ਰਿਯਮ੍। ਵੇਤ੍ਤਿ ਯਤ੍ਰ ਨ ਚੈਵਾਯਂ ਸ੍ਥਿਤਸ਼੍ਚਲਤਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵਤਃ
ਉਹ ਹਾਲਤ, ਜੋ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਸਮਝੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਟਿਕ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਸੱਚ ਤੋਂ ਹਿਲਦਾ ਨਹੀਂ।
ਯਂ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਚਾਪਰਂ ਲਾਭਂ ਮਨ੍ਯਤੇ ਨਾਧਿਕਂ ਤਤਃ। ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਸ੍ਥਿਤੋ ਨ ਦੁਃਖੇਨ ਗੁਰੁਣਾਪਿ ਵਿਚਾਲ੍ਯਤੇ
ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਾ ਕੇ ਕੋਈ ਹੋਰ ਲਾਭ ਵੱਡਾ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ, ਤੇ ਜਿਸ ਵਿਚ ਟਿਕ ਕੇ ਵੱਡੇ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਵੀ ਹਿਲਦਾ ਨਹੀਂ।
ਤਂ ਵਿਦ੍ਯਾਦ੍ਦੁਃਖਸਂਯੋਗਵਯੋਗਂ ਯੋਗਸਂਜ੍ਞਿਤਮ੍। ਸ ਨਿਸ਼੍ਚਯੇਨ ਯੋਕ੍ਤਵ੍ਯੋ ਯੋਗੋऽਨਿਰ੍ਵਿਣ੍ਣਚੇਤਸਾ
ਉਸ ਨੂੰ ਦੁੱਖਾਂ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੋਣਾ, ਯੋਗ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਯੋਗ ਪੱਕੇ ਮਨ ਤੇ ਹੌਸਲੇ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਂਕਲ੍ਪਪ੍ਰਭਵਾਨ੍ਕਾਮਾਂਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵਾਨਸ਼ੇषਤਃ । ਮਨਸੈਵੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਗ੍ਰਾਮਂ ਵਿਨਿਵਮ੍ਯ ਸਮਨ੍ਤਤਃ
ਸਾਰੇ ਇੱਛਾਵਾਂ, ਜੋ ਮਨ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਛੱਡ ਕੇ, ਮਨ ਨਾਲ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਰੋਕ ਲਵੇ।
ਸ਼ਨੈਃ ਸ਼ਨੈਰੁਪਰਮੇਦ੍ਭੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਧृਤਿਗृਹੀਤਯਾ । ਆਤ੍ਮਸਂਸ੍ਥਂ ਮਨਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਨ ਕਿਂਚਿਦਪਿ ਚਿਨ੍ਤਯੇਤ੍
ਬੁੱਧੀ ਨੂੰ ਢਿੱਲ ਨਾ ਹੋਣ ਦੇ ਕੇ, ਆਤਮਾ ਵਿਚ ਮਨ ਨੂੰ ਟਿਕਾ ਕੇ, ਆਹਿਸਤਾ-ਆਹਿਸਤਾ ਮਨ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਂਦਾ ਰਹੇ ਤੇ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਾ ਸੋਚੇ।
ਯਤੋ ਯਤੋ ਨਿਸ਼੍ਚਰਤਿ ਮਨਸ਼੍ਚਞ੍ਚਲਮਸ੍ਥਿਰਮ੍ । ਤਤਸ੍ਤਤੋ ਨਿਯਮ੍ਯੈਤਦਾਤ੍ਮਨ੍ਯੇਵ ਵਸ਼ਂ ਨਯੇਤ੍
ਜਿੱਥੇ-ਜਿੱਥੇ ਚੰਚਲ ਤੇ ਅਡੋਲ ਮਨ ਭਟਕਦਾ ਹੈ, ਉਥੋਂ-ਉਥੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ, ਸਿਰਫ ਆਤਮਾ ਦੇ ਅਧੀਨ ਕਰ ਲਵੇ।
ਪ੍ਰਸ਼ਾਨ੍ਤਮਨਸਂ ਹ੍ਯੇਨਂ ਯੋਗਿਨਂ ਮੁਖਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਉਪੈਤਿ ਸ਼੍ਚਾਨ੍ਤਰਜਸਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਭੂਤਮਕਲ੍ਮषਮ੍
ਜਿਸ ਯੋਗੀ ਦਾ ਮਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਕੋਈ ਵਾਸਨਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮ ਰੂਪ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਤੇ ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਯੁਞ੍ਚਯੇਵਂ ਸਦਾਤ੍ਮਾਨਂ ਯੋਗੀ ਵਿਮਤਕਲ੍ਮषਃਕ । ਮੁਖੇਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਂਸ੍ਕਪਰ੍ਸ਼ਮਤ੍ਯਨ੍ਤਂ ਸੁਖਮਸ਼੍ਰੁਤੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੋ ਯੋਗੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜੋੜਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸੰਦੇਹ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਯੋਗ ਅਭਿਆਸ ਰਾਹੀਂ ਐਸਾ ਸੁਖ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਭੂਤਸ੍ਥਮਾਤ੍ਮਾਨਂ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਿ ਚਾਤ੍ਮਨਿ। ਈਕ੍ਸ਼ਤੇ ਕਯੋਗਯੁਕ੍ਤਾਤ੍ਮਾ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਸਮਦਰ੍ਸ਼ਨਃ
ਜੋ ਮਨ ਯੋਗ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਥਾਂ ਇਕਸਾਰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਰ ਜੀਵ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
ਯੋ ਮਾਂ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਸਰ੍ਵਂ ਚ ਮਯਿ ਪਸ਼੍ਯਤਿ । ਤਸ੍ਯਾਹਂ ਨ ਪ੍ਰਣਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸ ਚ ਮੇ ਨ ਪ੍ਰਣਸ਼੍ਯਤਿ
ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਹਰ ਥਾਂ ਵੇਖਦਾ ਹੈ ਤੇ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਵਿਚ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਮੈਂ ਕਦੇ ਗੁੰਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਤੇ ਉਹ ਵੀ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕਦੇ ਗੁੰਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਸਰ੍ਵਭੂਤਸ੍ਥਿਤਂ ਯੋ ਮਾਂ ਭਜਤ੍ਯੇਕਤ੍ਵਮਾਸ੍ਥਿਤਃ । ਸਰ੍ਵਥਾ ਵਰ੍ਤਮਾਨੋऽਪਿ ਸ ਯੋਗੀ ਮਯਿ ਵਰ੍ਤਤੇ
ਜੋ ਇਕਤਾ ਵਿਚ ਟਿਕ ਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੋਇਆ ਭਜਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਯੋਗੀ ਜਿਵੇਂ ਵੀ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਰਹੇ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਵਿਚ ਹੀ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਆਤ੍ਮੌਪਮ੍ਯੇਨ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਸਮਂ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਯੋऽਰ੍ਜੁਨ । ਸੁਖਂਕ ਵਾ ਯਦਿ ਵਾ ਦੁਃਖਂ ਸ ਯੋਗੀ ਮਰਮੋ ਮਤਃ
ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨਜੀਰ ਬਣਾਕੇ, ਹਰ ਥਾਂ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਅਰਜੁਨ, ਚਾਹੇ ਸੁਖ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਦੁੱਖ, ਉਹ ਯੋਗੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯੋऽਯਂ ਯੋਗਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਃ ਸਾਮ੍ਯੇਨ ਮਧੁਸੂਦਨ। ਏਤਸ੍ਯਾਹਂ ਨ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਚਞ੍ਚਲਤ੍ਵਾਤ੍ਸ੍ਥਿਤਿਂ ਸ੍ਥਿਰਾਂ
ਹੇ ਮਧੁਸੂਦਨ, ਜੋ ਯੋਗ ਤੁਸੀਂ ਸਮਤਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਢਿੱਲੀ ਟਿਕਾਊ ਹਾਲਤ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਮਨ ਬਹੁਤ ਚਲਾਏ।
ਚਞ੍ਚਲਂ ਹਿ ਮਨਃ ਕृष੍ਣ ਪ੍ਰਮਾਥਿ ਬਲਵਦ੍ਦृਢਮ੍ । ਤਸ੍ਯਾਹਂ ਨਿਗ੍ਰਹਂ ਮਨ੍ਯੇ ਵਾਯੋਰਿਵ ਸੁਦੁष੍ਕਰਮ੍
ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਮਨ ਤਾਂ ਵਾਕਈ ਚਲਾਏ, ਉਤਸ਼ਾਹੀ, ਤਾਕਤਵਾਨ ਤੇ ਜਿੱਦਦੀ ਹੈ; ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨਾ ਹਵਾ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਾਂਗ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ।
ਅਸਂਸ਼ਯਂ ਮਹਾਬਾਹੋ ਮਨੋ ਦੁਰ੍ਨਿਗ੍ਰਹਂ ਚਲਮ੍। ਅਭ੍ਯਾਸੇਨ ਤੁ ਕੌਨ੍ਤੇਯ ਵੈਰਾਗ੍ਯੇਣ ਚ ਗृਹ੍ਯਤੇ
ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੁ, ਮਨ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨਾ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਔਖਾ ਤੇ ਚਲਾਏ ਹੈ; ਪਰ ਹੇ ਕੌਂਤਿਆ, ਅਭਿਆਸ ਤੇ ਵੈਰਾਗ ਨਾਲ ਇਹ ਕਾਬੂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅਸਂਯਤਾਤ੍ਮਨਾ ਯੋਗੋ ਦੁष੍ਪ੍ਰਾਪ ਇਤਿ ਮੇ ਮਤਿਃ। ਵਸ਼੍ਯਾਤ੍ਮਨਾ ਤੁ ਯਤਤਾ ਸ਼ਕ੍ਯੋऽऽਵਾਪ੍ਤੁਮੁਪਾਯਤਃ
ਮੇਰੀ ਸੋਚ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਅਣਕਾਬੂ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਯੋਗ ਪਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ; ਪਰ ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਕੇ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਯੋਗ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅਯਤਿਃ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯੋਪੇਤੋ ਯੋਗਾਚ੍ਚਲਿਤਮਾਨਸਃ। ਅਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਯੋਗਸਂਸਿਦ੍ਧਿਂ ਕਾਂ ਗਤਿਂ ਕृष੍ਣ ਗਚ੍ਛਤਿ
ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਘੱਟ ਹੈ ਪਰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਯੋਗ ਤੋਂ ਹਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਯੋਗ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸਿਧੀ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ, ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਉਹ ਕਿਹੜੀ ਰਾਹ ਲੈਂਦਾ ਹੈ?
ਕਚ੍ਚਿਨ੍ਨੋਭਯਵਿਭ੍ਰष੍ਟਸ਼੍ਛਿਨ੍ਨਾਭ੍ਰਮਿਵ ਨਸ਼੍ਯਤਿ। ਅਪ੍ਰਤਿਕष੍ਠੋ ਮਹਾਬਾਹੋ ਵਿਮੂਢੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਪਥਿ
ਕੀ ਉਹ ਦੋਹਾਂ ਰਾਹਾਂ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਕੇ, ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੁ, ਵਿੱਖਰੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਭਟਕ ਕੇ, ਕੋਈ ਆਸਰਾ ਨਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ?