ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਕਰ੍ਮਫਲਾਸਙ੍ਗਂ ਨਿਤ੍ਯਤृਪ੍ਤੋ ਨਿਰਾਸ਼੍ਰਯਃ । ਕਰ੍ਮਣ੍ਯਭਿਪ੍ਰਵृਤ੍ਤੋऽਪਿ ਨੈਵ ਕਿਂਚਿਤ੍ਕਰੋਤਿ ਸਃ
ਕਰਮ ਦੇ ਫਲ ਨਾਲ ਲਗਾਵ ਛੱਡ ਕੇ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਤ੍ਰਿਪਤ ਤੇ ਕਿਸੇ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਨਾ ਹੋ ਕੇ, ਕਰਮ ਕਰਦਿਆਂ ਵੀ ਉਹ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
ਨਿਰਾਸ਼ੀਰ੍ਯਤਚਿਤ੍ਤਾਤ੍ਮਾ ਤ੍ਯਕ੍ਤਸਰ੍ਵਪਰਿਗ੍ਰਹਃ । ਸ਼ਾਰੀਰਂ ਕੇਵਲਂ ਕਰ੍ਮ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਨਾਪ੍ਨੋਤਿ ਕਿਲ੍ਬਿषਮ੍
ਉਮੀਦ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਮਨ ਤੇ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਸੰਪਤੀ ਛੱਡ ਕੇ, ਸਿਰਫ ਸਰੀਰਕ ਕਰਮ ਕਰਦਿਆਂ ਉਹ ਪਾਪ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ।
ਯਦृਚ੍ਛਾਲਾਭਸਂਤੁष੍ਟੋ ਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵਾਤੀਤੋ ਵਿਮਤ੍ਸਰਃ। ਸਮਃ ਸਿਦ੍ਧਾਵਸਿਦ੍ਧੌ ਚ ਕृਤ੍ਵਾਪਿ ਨ ਨਿਬਧ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਮਿਲ ਗਿਆ, ਉਸ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਰਹਿ ਕੇ, ਦੁਲਤਾਂ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਕੇ, ਈਰਖਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਸਫਲਤਾ ਤੇ ਅਸਫਲਤਾ ਵਿੱਚ ਸਮ ਰਹਿ ਕੇ, ਕਰਮ ਕਰਦਿਆਂ ਵੀ ਉਹ ਬੰਨ੍ਹਦਾ ਨਹੀਂ।
ਗਤਸਙ੍ਗਸ੍ਯ ਮੁਕ੍ਤਸ੍ਯ ਜ੍ਞਾਨਾਵਸ੍ਥਿਤਚੇਤਸਃ । ਯਜ੍ਞਾਯਾਚਰਤਃ ਕਰ੍ਮ ਸਮਗ੍ਰਂ ਪ੍ਰਵਿਲੀਯਤੇ
ਜਿਸਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਲਗਾਵ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਮੁਕਤ ਹੈ, ਤੇ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਯਜਨ ਲਈ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਰ੍ਪਣਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਹਵਿਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਗ੍ਨੌ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਹੁਤਮ੍ । ਬ੍ਰਹ੍ਮੈਵ ਤੇਨ ਗਨ੍ਤਵ੍ਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਕਰ੍ਮ ਸਮਾਧਿਨਾ
ਯਜਨ ਦੀ ਭੇਟ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ, ਹਵਨ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ, ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮ ਦੁਆਰਾ ਭੇਟ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਜੋ ਹਰ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੇ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਦੈਵਮੇਵਾਪਰੇ ਯਜ੍ਞਂ ਯੋਗਿਨਃ ਪਰ੍ਯੁਪਾਸਤੇ। ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਗ੍ਨਾਵਪਰੇ ਯਜ੍ਞਂ ਯਜ੍ਞੇਨੈਵੋਪਜੁਹ੍ਵਤਿ
ਕੁਝ ਯੋਗੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਹੀ ਯਜਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਹੋਰ ਕੁਝ ਯਜਨ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਯਜਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਭੇਟ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਾਦੀਨੀਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣ੍ਯਨ੍ਯੇ ਸਂਯਮਾਗ੍ਨਿषੁ ਜੁਹ੍ਵਤਿ । ਸ਼ਬ੍ਦਾਦੀਨ੍ਵਿषਯਾਨਨ੍ਯ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਗ੍ਨਿषੁ ਜੁਹ੍ਵਤਿ
ਕੁਝ ਲੋਕ ਸੁਣਨ ਆਦਿ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਜਮ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਹੋਰ ਲੋਕ ਧੁਨੀ ਆਦਿ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵਾਣੀਨ੍ਦ੍ਰਿਯਕਰ੍ਮਾਣਿ ਪ੍ਰਾਣਕਰ੍ਮਾਣਿ ਚਾਪਰੇ । ਆਤ੍ਮਸਂਯਮਯੋਗਾਗ੍ਨੌ ਜੁਹ੍ਵਤਿ ਜ੍ਞਾਨਦੀਪਿਤੇ
ਕੁਝ ਹੋਰ ਲੋਕ ਸਾਰੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਦੇ ਕੰਮ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਆਤਮ-ਸੰਜਮ ਦੇ ਜੋਗ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ, ਗਿਆਨ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ, ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਦ੍ਰਵ੍ਯਯਜ੍ਞਾਸ੍ਤਪੋਯਜ੍ਞਾ ਯੋਗਯਜ੍ਞਾਸ੍ਤਥਾਪਰੇ। ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਜ੍ਞਾਨਯਜ੍ਞਾਸ਼੍ਚ ਯਤਯਃ ਸਂਸ਼ਿਤਵ੍ਰਤਾਃ
ਕੁਝ ਤਪਸੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਵਚਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪੱਕੇ ਹਨ, ਦ੍ਰਵ੍ਯ ਦੇ ਯਜਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਤਪ ਨਾਲ, ਕੁਝ ਜੋਗ ਨਾਲ, ਤੇ ਕੁਝ ਪਾਠ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਯਜਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਅਪਾਨੇ ਜੁਹ੍ਵਤਿ ਪ੍ਰਾਣਂ ਪ੍ਰਾਣੇऽਪਾਨਂ ਤਥਾऽਪਰੇ । ਪ੍ਰਾਣਾਪਾਨਗਤੀ ਰੁਦ੍ਧ੍ਵਾ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮਪਰਾਯਣਾਃ
ਕੁਝ ਲੋਕ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਸਾਹ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਸਾਹ ਵਿੱਚ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਹੋਰ ਲੋਕ ਅੰਦਰ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਸਾਹ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਸਾਹ ਵਿੱਚ; ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਚਲਣ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ, ਉਹ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਅਪਰੇ ਨਿਯਤਾਹਾਰਾਃ ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ਪ੍ਰਾਣੇषੁ ਜੁਹ੍ਵਤਿ । ਸਰ੍ਵੇऽਪ੍ਯੇਤੇ ਯਜ੍ਞਵਿਦੋ ਯਜ੍ਞਕ੍ਸ਼ਪਿਤਕਲ੍ਮषਾਃ
ਕੁਝ ਹੋਰ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਨਿਯਮਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਸਾਰੇ ਯਜਨ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਯਜਨ ਨਾਲ ਸੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਯਜ੍ਞਸ਼ਿष੍ਟਾਮृਤਭੁਜੋ ਯਾਨ੍ਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਸਨਾਤਨਮ੍ । ਨਾਯਂ ਲੋਕੋऽਸ੍ਤ੍ਯਯਜ੍ਞਸ੍ਯ ਕੁਤੋऽਨ੍ਯਃ ਕੁਰੁਸਤ੍ਤਮ
ਜੋ ਯਜਨ ਦੇ ਬਚੇ ਹੋਏ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨੂੰ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਜਿਹੜਾ ਯਜਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਸ ਲਈ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਨਹੀਂ, ਫਿਰ ਹੋਰ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਕੁਰੂਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ?
ਏਵਂ ਬਹੁਵਿਧਾ ਯਜ੍ਞਾ ਵਿਤਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਮੁਖੇ। ਕਰ੍ਮਜਾਨ੍ਵਿਦ੍ਧਿ ਤਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨੇਵਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਵਿਮੋਕ੍ਸ਼੍ਯਸੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਹੁਤ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯਜਨ ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੇ ਫੈਲ ਰਹੇ ਹਨ; ਇਹ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਹਨ, ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਤੂੰ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗਾ।
ਸ਼੍ਰੇਯਾਨ੍ਦ੍ਰਵ੍ਯਮਯਾਦ੍ਯਜਾਜ੍ਜ੍ਞਾਨਯਜ੍ਞਃ ਪਰਂਤਪ । ਸਰ੍ਵਂ ਕਰ੍ਮਾਖਿਲਂ ਪਾਰ੍ਥ ਜ੍ਞਾਨੇ ਪਰਿਸਮਾਪ੍ਯਤੇ
ਹੇ ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਨੂੰ ਤਪਣ ਵਾਲੇ, ਦ੍ਰਵ੍ਯ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਯਜਨ ਤੋਂ ਗਿਆਨ ਦਾ ਯਜਨ ਵਧੀਆ ਹੈ; ਹੇ ਪਾਰਥ, ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਆਖਰ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਤਦ੍ਵਿਦ੍ਧਿ ਪ੍ਰਣਿਪਾਤੇਨ ਪਰਿਪ੍ਰਸ਼੍ਨੇਨ ਸੇਵਯਾ । ਉਪਦੇਕ੍ਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਤੇ ਜ੍ਞਾਨਂ ਜ੍ਞਾਨਿਨਸ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਦਰ੍ਸ਼ਿਨਃ
ਉਹ ਗਿਆਨ ਤੂੰ ਨਮ੍ਰਤਾ, ਪੁੱਛਣ ਤੇ ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ; ਸੱਚ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਵਾਲੇ ਗਿਆਨੀ ਤੈਨੂੰ ਗਿਆਨ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਣਗੇ।
ਯਜ੍ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਨ ਪੁਨਰ੍ਮੋਹਮੇਵਂ ਯਾਸ੍ਯਸਿ ਪਾਣ੍ਡਵ । ਯੇਨ ਭੂਤਾਨ੍ਯਸ਼ੇषੇਣ ਦ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਸ੍ਯਾਤ੍ਮਨ੍ਯਥੋ ਮਯਿ
ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਹੇ ਪਾਂਡਵ, ਤੂੰ ਮੁੜ ਐਸੇ ਭੁਲੇਖੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਪਵੇਂਗਾ; ਇਸ ਨਾਲ ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿੱਚ ਤੇ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਵੇਖੇਂਗਾ।
ਅਪਿ ਚੇਦਸਿ ਪਾਪੇਭ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵੇਭ੍ਯਃ ਪਾਪਕृਤ੍ਤਮਃ । ਸਰ੍ਵਂ ਜ੍ਞਾਨਪ੍ਲਵੇਨੈਵ ਵृਜਿਨਂ ਸਂਤਰਿष੍ਯਸਿ
ਜੇ ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਪਾਪੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪਾਪੀ ਵੀ ਹੋਵੇਂ, ਤੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਗਿਆਨ ਦੀ ਨੌਕ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘ ਜਾਵੇਂਗਾ।
ਯਥੈਧਾਂਸਿ ਸਮਿਦ੍ਧੋऽਗ੍ਨਿਰ੍ਭਸ੍ਮਾਸਾਤ੍ਕੁਰੁਤੇऽਰ੍ਜੁਨ । ਜ੍ਞਾਨਾਗ੍ਨਿਃ ਸਰ੍ਵਕਰ੍ਮਾਣਿ ਭਸ੍ਮਸਾਤ੍ਕੁਰੁਤੇ ਯਥਾ
ਜਿਵੇਂ ਤੇਜ਼ ਅੱਗ ਲੱਕੜ ਨੂੰ ਰਾਖ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਅਰਜੁਨ, ਤਿਵੇਂ ਗਿਆਨ ਦੀ ਅੱਗ ਸਾਰੇ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਰਾਖ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਨ ਹਿ ਜ੍ਞਾਨੇਨ ਸਦृਸ਼ਂ ਪਵਿਤ੍ਰਮਿਹ ਵਿਦ੍ਯਤੇ। ਤਤ੍ਸ੍ਵਯਂ ਯੋਗਸਂਸਿਦ੍ਧਃ ਕਾਲੇਨਾਤ੍ਮਨਿ ਵਿਨ੍ਦਤਿ
ਇਥੇ ਗਿਆਨ ਵਰਗਾ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਜੋ ਜੋਗ ਵਿੱਚ ਪੂਰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਆਪਣੇ ਵਿੱਚ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਵਾਁਲ੍ਲਭਤੇ ਜ੍ਞਾਨਂ ਤਤ੍ਪਰਃ ਸਂਯਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ । ਜ੍ਞਾਨਂ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਪਰਾਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਮਚਿਰੇਣਾਧਿਗਚ੍ਛਤਿ
ਜਿਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਭਰੋਸਾ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜਿਸ ਨੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਵੱਸ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਗਿਆਨ ਮਿਲਣ ਤੇ ਉਹ ਜਲਦੀ ਹੀ ਉੱਚੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਅਜ੍ਞਸ਼੍ਚਾਸ਼੍ਰਦ੍ਦਧਾਨਸ਼੍ਚ ਸਂਸ਼ਯਾਤ੍ਮਾ ਵਿਨਸ਼੍ਯਤਿ। ਨਾਯਂ ਲੋਕੋऽਸ੍ਤਿ ਨ ਪਰੋ ਨ ਸੁਖਂ ਸਂਸ਼ਯਾਤ੍ਮਨਃ
ਜੋ ਅਗਿਆਨੀ, ਭਰੋਸਾ ਰਹਿਤ ਤੇ ਸੰਦੇਹੀ ਹੈ, ਉਹ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਸੰਦੇਹੀ ਲਈ ਨਾ ਇਹ ਸੰਸਾਰ, ਨਾ ਪਰਲੋਕ, ਨਾ ਸੁਖ ਹੈ।
ਯੋਗਸਂਨ੍ਯਸ੍ਤਕਰ੍ਮਾਣਂ ਜ੍ਞਾਨਸਂਛਿਨ੍ਨਸਂਸ਼ਯਮ੍ । ਆਤ੍ਮਵਨ੍ਤਂ ਨ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਨਿਬਧ੍ਨਨ੍ਤਿ ਧਨਂਜਯ
ਹੇ ਧਨੰਜਯ, ਜਿਸ ਨੇ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਜੋਗ ਰਾਹੀਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਜਿਸ ਦੇ ਸੰਦੇਹ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਕੱਟ ਗਏ ਹਨ, ਤੇ ਜੋ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਕਰਮ ਬੰਨ੍ਹਦੇ ਨਹੀਂ।
ਤਸ੍ਮਾਦਜ੍ਞਾਨਸਂਭੂਤਂ ਹृਤ੍ਸ੍ਥਂ ਜ੍ਞਾਨਾਸਿਨਾऽऽਤ੍ਮਨਃ । ਛਿਤ੍ਤ੍ਵੈਨਂ ਸਂਸ਼ਯਂ ਯੋਗਮਾਤਿष੍ਠੋਤ੍ਤਿष੍ਠ ਭਾਰਤ
ਇਸ ਲਈ, ਅਗਿਆਨ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਤੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਸੰਦੇਹ ਨੂੰ, ਆਪਣੇ ਗਿਆਨ ਦੀ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਕੱਟ ਦੇ; ਜੋਗ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਕੇ ਖੜਾ ਹੋ, ਹੇ ਭਾਰਤ।
ਸਂਨ੍ਯਾਸਂ ਕਰ੍ਮਣਾਂ ਕृष੍ਣ ਕਪੁਨਰ੍ਯੋਗਂ ਚ ਸ਼ਂਸਸਿ। ਯਚ੍ਛ੍ਰੇਯ ਏਤਯੋਰੇਕਂ ਤਨ੍ਮੇ ਬ੍ਰੂਹਿ ਸੁਨਿਸ਼੍ਚਿਤਮ੍
ਤੂੰ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਸੰਨਿਆਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਤੇ ਫਿਰ ਜੋਗ ਦੀ ਵੀ; ਇਹ ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜੋ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਪੱਕਾ ਦੱਸ।
ਸਂਨ੍ਯਾਸਃ ਕਰ੍ਮਯੋਗਸ਼੍ਚ ਨਿਃਸ਼੍ਰੇਯਸਕਰਾਵੁਭੌ । ਤਯੋਸ੍ਤੁ ਕਰ੍ਮਸਂਨ੍ਯਾਸਾਤ੍ਕਰ੍ਮਯੋਗੋ ਵਿਸ਼ਿष੍ਯਤੇ
ਕਰਮ ਛੱਡਣ ਅਤੇ ਕਰਮ ਯੋਗ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਉੱਚੀ ਭਲਾਈ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਰਮ ਯੋਗ, ਕਰਮ ਛੱਡਣ ਨਾਲੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਜ੍ਞੇਯਃ ਸ ਨਿਤ੍ਯਸਂਨ੍ਯਾਸੀ ਯੋ ਨ ਦ੍ਵੇष੍ਟਿ ਨ ਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ਤਿ। ਨਿਰ੍ਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵੋ ਹਿ ਮਹਾਬਾਹੋ ਸੁਖਂ ਬਨ੍ਧਾਤ੍ਪ੍ਰਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਉਹ ਸਦਾ ਕਰਮ ਛੱਡਣ ਵਾਲਾ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਨਾ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਫ਼ਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕੁਝ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਦੋਹਾਂ ਵਿਰੋਧਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੋ, ਉਹ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਾਙ੍ਖ੍ਯਯੋਗੌ ਪृਥਗ੍ਬਾਲਾਃ ਪ੍ਰਵਦਨ੍ਤਿ ਨ ਪਣ੍ਡਿਤਾਃ । ਏਕਮਪ੍ਯਾਸ੍ਥਿਤਃ ਸਮ੍ਯਗੁਭਯੋਰ੍ਵਿਨ੍ਦਤੇ ਫਲਮ੍
ਸਾਂਖਿਆ ਤੇ ਯੋਗ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕੇਵਲ ਅਣਜਾਣ ਲੋਕ ਹੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਨਹੀਂ; ਜੋ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਵਿਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟਿਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਫਲ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਯਤ੍ਸਾਙ੍ਖ੍ਯੈਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਤੇ ਸ੍ਥਾਨਂ ਤਦ੍ਯੋਗੈਰਪਿ ਗਮ੍ਯਤੇ । ਏਕਂ ਸਾਙ੍ਖ੍ਯਂ ਚ ਯੋਗਂ ਚ ਯਃ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਸ ਪਸ਼੍ਯਤਿ
ਸਾਂਖਿਆ ਵੱਲੋਂ ਜੋ ਦਰਜਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਯੋਗੀਆਂ ਵੀ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਸਾਂਖਿਆ ਤੇ ਯੋਗ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹੀ ਸਮਝਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਸਹੀ ਤੌਰ ਤੇ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
ਸਂਨ੍ਯਾਸਸ੍ਤੁ ਮਹਾਬਾਹੋ ਦੁਃਖਮਾਪ੍ਤੁਮਯੋਗਤਃ । ਯੋਗਯੁਕ੍ਤੋ ਮੁਨਿਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਨਚਿਰੇਣਾਧਿਗਚ੍ਛਤਿ
ਕਰਮ ਛੱਡਣਾ, ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੋ, ਯੋਗ ਦੇ ਬਿਨਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ; ਜੋ ਯੋਗ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਮੁਨੀ ਹੈ, ਉਹ ਜਲਦੀ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਯੋਗਯੁਕ੍ਤੋ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਾ ਵਿਜਿਤਾਤ੍ਮਾ ਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ । ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਤ੍ਮਭੂਤਾਤ੍ਮਾ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਨਪਿ ਨ ਲਿਪ੍ਯਤੇ
ਯੋਗ ਵਿਚ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ, ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਵਾਲਾ, ਆਪਣੇ ਆਪ 'ਤੇ ਕਾਬੂ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲਾ, ਕਰਮ ਕਰਦਿਆਂ ਵੀ ਮਲਿਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।