ਵੀਤਰਾਗਭਯਕ੍ਰੋਧਾ ਮਨ੍ਮਯਾ ਮਾਮੁਪਾਸ਼੍ਰਿਤਾਃ । ਬਹਵੋ ਜ੍ਞਾਨਤਪਸਾ ਪੂਤਾ ਮਦ੍ਭਾਵਮਾਗਤਾਃ
ਜੋ ਰਾਗ, ਡਰ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਮੇਰੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਲੋਕ ਗਿਆਨ ਦੀ ਤਪਸਿਆ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ ਮੇਰੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਯੇ ਯਥਾ ਮਾਂ ਪ੍ਰਪਦ੍ਯਨ੍ਤੇ ਤਾਂਸ੍ਤਥੈਵ ਭਜਾਮ੍ਯਹਮ੍ । ਮਮ ਵਰ੍ਤ੍ਮਾਨੁਵਰ੍ਤਨ੍ਤੇ ਮਨੁष੍ਯਾਃ ਪਾਰ੍ਥ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ
ਜੋ ਜਿਵੇਂ ਮੇਰੀ ਸ਼ਰਨ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਓਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹਾਂ; ਹੇ ਪਾਰਥ, ਹਰ ਮਨੁੱਖ ਕਿਸੇ ਨ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਰਾਹ ਤੇ ਹੀ ਚਲਦਾ ਹੈ।
ਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤਃ ਕਰ੍ਮਣਾਂ ਸਿਦ੍ਧਿਂ ਯਜਨ੍ਤ ਇਹ ਦੇਵਤਾਃ । ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਹਿ ਮਾਨੁषੇ ਲੋਕੇ ਸਿਦ੍ਧਿਰ੍ਭਵਤਿ ਕਰ੍ਮਜਾ
ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਇੱਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਮਨੁੱਖੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਜਲਦੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਚਾਤੁਰ੍ਵਰ੍ਣ੍ਯਂ ਮਯਾ ਸृष੍ਟਂ ਗੁਣਕਰ੍ਮਵਿਭਾਗਸ਼ਃ । ਤਸ੍ਯ ਕਰ੍ਤਾਰਮਪਿ ਮਾਂ ਵਿਦ੍ਧ੍ਯਕਰ੍ਤਾਰਮਵ੍ਯਯਮ੍
ਚਾਰ ਵਰਗ ਮੈਂ ਗੁਣ ਤੇ ਕਰਮ ਦੇ ਵੰਡ ਅਨੁਸਾਰ ਬਣਾਏ ਹਨ; ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਣਨ ਵਾਲਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਕਰਤਾ ਨਹੀਂ, ਸਦਾ ਟਿਕੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਸਮਝੋ।
ਨ ਮਾਂ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਲਿਮ੍ਪਨ੍ਤਿ ਨ ਮੇ ਕਰ੍ਮਫਲੇ ਸ੍ਪृਹਾ । ਇਤਿ ਮਾਂ ਯੋऽਭਿਜਾਨਾਤਿ ਕਰ੍ਮਭਿਰ੍ਨ ਸ ਬਧ੍ਯਤੇ
ਕਰਮ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲਗਦੇ, ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਕਰਮ ਦੇ ਫਲ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ; ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਦਾ ਨਹੀਂ।
ਏਵਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਕृਤਂ ਕਰ੍ਮ ਪੂਰ੍ਵੈਰਪਿ ਮੁਮੁਕ੍ਸ਼ੁਭਿਃ । ਕੁਰੁ ਕਰ੍ਮੈਵ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਂ ਪੂਰ੍ਵੈਃ ਪੂਰ੍ਵਤਰਂ ਕृਤਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣ ਕੇ, ਪੁਰਾਣੇ ਮੁਕਤੀ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਵੀ ਕਰਮ ਕੀਤੇ; ਇਸ ਲਈ, ਤੂੰ ਵੀ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਵਾਂਗ ਕਰਮ ਕਰ।
ਕਿਂ ਕਰ੍ਮ ਕਿਮਕਰ੍ਮੇਤਿ ਕਵਯੋऽਪ੍ਯਤ੍ਰ ਮੋਹਿਤਾਃ । ਤਤ੍ਤੇ ਕਰ੍ਮ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਯਜ੍ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਮੋਕ੍ਸ਼੍ਯਸੇऽਸ਼ੁਭਾਤ੍
ਕਿਹੜਾ ਕਰਮ ਹੈ, ਤੇ ਕਿਹੜਾ ਅਕਰਮ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਗਿਆਨੀ ਵੀ ਭਟਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਹ ਕਰਮ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਤੂੰ ਮੰਦ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗਾ।
ਕਰ੍ਮਣੋ ਹ੍ਯਪਿ ਬੋਦ੍ਧਵ੍ਯਂ ਬੋਦ੍ਧਵ੍ਯਂ ਚ ਵਿਕਰ੍ਮਣਃ । ਅਕਰ੍ਮਣਸ਼੍ਚ ਬੋਦ੍ਧਵ੍ਯਂ ਗਹਨਾ ਕਰ੍ਮਣੋ ਗਤਿਃ
ਕਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਵਿਕਰਮ ਨੂੰ ਵੀ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਅਕਰਮ ਨੂੰ ਵੀ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਕਰਮ ਦਾ ਰਾਹ ਬਹੁਤ ਡੂੰਘਾ ਹੈ।
ਕਰ੍ਮਣ੍ਯਕਰ੍ਮ ਯਃ ਪਸ਼੍ਯੇਦਕਰ੍ਮਣਿ ਚ ਕਰ੍ਮ ਯਃ । ਸ ਬੁਦ੍ਧਿਮਾਨ੍ਮਨੁष੍ਯੇषੁ ਸ ਯੁਕ੍ਤਃ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਕਰ੍ਮਕृਤ੍
ਜੋ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਅਕਰਮ ਤੇ ਅਕਰਮ ਵਿੱਚ ਕਰਮ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਆਨੀ ਹੈ; ਉਹ ਜੋੜਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਸਭ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਯਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵੇ ਸਮਾਰਮ੍ਭਾਃ ਕਾਮਸਂਕਲ੍ਪਵਰ੍ਜਿਤਾਃ । ਜ੍ਞਾਨਾਗ੍ਨਿਦਗ੍ਧਕਰ੍ਮਾਣਂ ਤਮਾਹੁਃ ਪਣ੍ਡਿਤਂ ਬੁਧਾਃ
ਜਿਸਦੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਇੱਛਾ ਤੇ ਮਨ ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਨ, ਤੇ ਜਿਸਦੇ ਕਰਮ ਗਿਆਨ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜ ਗਏ ਹਨ, ਉਸ ਨੂੰ ਗਿਆਨੀ ਲੋਕ ਪੰਡਿਤ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਕਰ੍ਮਫਲਾਸਙ੍ਗਂ ਨਿਤ੍ਯਤृਪ੍ਤੋ ਨਿਰਾਸ਼੍ਰਯਃ । ਕਰ੍ਮਣ੍ਯਭਿਪ੍ਰਵृਤ੍ਤੋऽਪਿ ਨੈਵ ਕਿਂਚਿਤ੍ਕਰੋਤਿ ਸਃ
ਕਰਮ ਦੇ ਫਲ ਨਾਲ ਲਗਾਵ ਛੱਡ ਕੇ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਤ੍ਰਿਪਤ ਤੇ ਕਿਸੇ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਨਾ ਹੋ ਕੇ, ਕਰਮ ਕਰਦਿਆਂ ਵੀ ਉਹ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
ਨਿਰਾਸ਼ੀਰ੍ਯਤਚਿਤ੍ਤਾਤ੍ਮਾ ਤ੍ਯਕ੍ਤਸਰ੍ਵਪਰਿਗ੍ਰਹਃ । ਸ਼ਾਰੀਰਂ ਕੇਵਲਂ ਕਰ੍ਮ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਨਾਪ੍ਨੋਤਿ ਕਿਲ੍ਬਿषਮ੍
ਉਮੀਦ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਮਨ ਤੇ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਸੰਪਤੀ ਛੱਡ ਕੇ, ਸਿਰਫ ਸਰੀਰਕ ਕਰਮ ਕਰਦਿਆਂ ਉਹ ਪਾਪ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ।
ਯਦृਚ੍ਛਾਲਾਭਸਂਤੁष੍ਟੋ ਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵਾਤੀਤੋ ਵਿਮਤ੍ਸਰਃ। ਸਮਃ ਸਿਦ੍ਧਾਵਸਿਦ੍ਧੌ ਚ ਕृਤ੍ਵਾਪਿ ਨ ਨਿਬਧ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਮਿਲ ਗਿਆ, ਉਸ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਰਹਿ ਕੇ, ਦੁਲਤਾਂ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਕੇ, ਈਰਖਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਸਫਲਤਾ ਤੇ ਅਸਫਲਤਾ ਵਿੱਚ ਸਮ ਰਹਿ ਕੇ, ਕਰਮ ਕਰਦਿਆਂ ਵੀ ਉਹ ਬੰਨ੍ਹਦਾ ਨਹੀਂ।
ਗਤਸਙ੍ਗਸ੍ਯ ਮੁਕ੍ਤਸ੍ਯ ਜ੍ਞਾਨਾਵਸ੍ਥਿਤਚੇਤਸਃ । ਯਜ੍ਞਾਯਾਚਰਤਃ ਕਰ੍ਮ ਸਮਗ੍ਰਂ ਪ੍ਰਵਿਲੀਯਤੇ
ਜਿਸਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਲਗਾਵ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਮੁਕਤ ਹੈ, ਤੇ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਯਜਨ ਲਈ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਰ੍ਪਣਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਹਵਿਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਗ੍ਨੌ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਹੁਤਮ੍ । ਬ੍ਰਹ੍ਮੈਵ ਤੇਨ ਗਨ੍ਤਵ੍ਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਕਰ੍ਮ ਸਮਾਧਿਨਾ
ਯਜਨ ਦੀ ਭੇਟ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ, ਹਵਨ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ, ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮ ਦੁਆਰਾ ਭੇਟ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਜੋ ਹਰ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੇ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਦੈਵਮੇਵਾਪਰੇ ਯਜ੍ਞਂ ਯੋਗਿਨਃ ਪਰ੍ਯੁਪਾਸਤੇ। ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਗ੍ਨਾਵਪਰੇ ਯਜ੍ਞਂ ਯਜ੍ਞੇਨੈਵੋਪਜੁਹ੍ਵਤਿ
ਕੁਝ ਯੋਗੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਹੀ ਯਜਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਹੋਰ ਕੁਝ ਯਜਨ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਯਜਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਭੇਟ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਾਦੀਨੀਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣ੍ਯਨ੍ਯੇ ਸਂਯਮਾਗ੍ਨਿषੁ ਜੁਹ੍ਵਤਿ । ਸ਼ਬ੍ਦਾਦੀਨ੍ਵਿषਯਾਨਨ੍ਯ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਗ੍ਨਿषੁ ਜੁਹ੍ਵਤਿ
ਕੁਝ ਲੋਕ ਸੁਣਨ ਆਦਿ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਜਮ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਹੋਰ ਲੋਕ ਧੁਨੀ ਆਦਿ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵਾਣੀਨ੍ਦ੍ਰਿਯਕਰ੍ਮਾਣਿ ਪ੍ਰਾਣਕਰ੍ਮਾਣਿ ਚਾਪਰੇ । ਆਤ੍ਮਸਂਯਮਯੋਗਾਗ੍ਨੌ ਜੁਹ੍ਵਤਿ ਜ੍ਞਾਨਦੀਪਿਤੇ
ਕੁਝ ਹੋਰ ਲੋਕ ਸਾਰੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਦੇ ਕੰਮ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਆਤਮ-ਸੰਜਮ ਦੇ ਜੋਗ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ, ਗਿਆਨ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ, ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਦ੍ਰਵ੍ਯਯਜ੍ਞਾਸ੍ਤਪੋਯਜ੍ਞਾ ਯੋਗਯਜ੍ਞਾਸ੍ਤਥਾਪਰੇ। ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਜ੍ਞਾਨਯਜ੍ਞਾਸ਼੍ਚ ਯਤਯਃ ਸਂਸ਼ਿਤਵ੍ਰਤਾਃ
ਕੁਝ ਤਪਸੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਵਚਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪੱਕੇ ਹਨ, ਦ੍ਰਵ੍ਯ ਦੇ ਯਜਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਤਪ ਨਾਲ, ਕੁਝ ਜੋਗ ਨਾਲ, ਤੇ ਕੁਝ ਪਾਠ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਯਜਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਅਪਾਨੇ ਜੁਹ੍ਵਤਿ ਪ੍ਰਾਣਂ ਪ੍ਰਾਣੇऽਪਾਨਂ ਤਥਾऽਪਰੇ । ਪ੍ਰਾਣਾਪਾਨਗਤੀ ਰੁਦ੍ਧ੍ਵਾ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮਪਰਾਯਣਾਃ
ਕੁਝ ਲੋਕ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਸਾਹ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਸਾਹ ਵਿੱਚ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਹੋਰ ਲੋਕ ਅੰਦਰ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਸਾਹ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਸਾਹ ਵਿੱਚ; ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਚਲਣ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ, ਉਹ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਅਪਰੇ ਨਿਯਤਾਹਾਰਾਃ ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ਪ੍ਰਾਣੇषੁ ਜੁਹ੍ਵਤਿ । ਸਰ੍ਵੇऽਪ੍ਯੇਤੇ ਯਜ੍ਞਵਿਦੋ ਯਜ੍ਞਕ੍ਸ਼ਪਿਤਕਲ੍ਮषਾਃ
ਕੁਝ ਹੋਰ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਨਿਯਮਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਸਾਰੇ ਯਜਨ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਯਜਨ ਨਾਲ ਸੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਯਜ੍ਞਸ਼ਿष੍ਟਾਮृਤਭੁਜੋ ਯਾਨ੍ਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਸਨਾਤਨਮ੍ । ਨਾਯਂ ਲੋਕੋऽਸ੍ਤ੍ਯਯਜ੍ਞਸ੍ਯ ਕੁਤੋऽਨ੍ਯਃ ਕੁਰੁਸਤ੍ਤਮ
ਜੋ ਯਜਨ ਦੇ ਬਚੇ ਹੋਏ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨੂੰ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਜਿਹੜਾ ਯਜਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਸ ਲਈ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਨਹੀਂ, ਫਿਰ ਹੋਰ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਕੁਰੂਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ?
ਏਵਂ ਬਹੁਵਿਧਾ ਯਜ੍ਞਾ ਵਿਤਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਮੁਖੇ। ਕਰ੍ਮਜਾਨ੍ਵਿਦ੍ਧਿ ਤਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨੇਵਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਵਿਮੋਕ੍ਸ਼੍ਯਸੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਹੁਤ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯਜਨ ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੇ ਫੈਲ ਰਹੇ ਹਨ; ਇਹ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਹਨ, ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਤੂੰ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗਾ।
ਸ਼੍ਰੇਯਾਨ੍ਦ੍ਰਵ੍ਯਮਯਾਦ੍ਯਜਾਜ੍ਜ੍ਞਾਨਯਜ੍ਞਃ ਪਰਂਤਪ । ਸਰ੍ਵਂ ਕਰ੍ਮਾਖਿਲਂ ਪਾਰ੍ਥ ਜ੍ਞਾਨੇ ਪਰਿਸਮਾਪ੍ਯਤੇ
ਹੇ ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਨੂੰ ਤਪਣ ਵਾਲੇ, ਦ੍ਰਵ੍ਯ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਯਜਨ ਤੋਂ ਗਿਆਨ ਦਾ ਯਜਨ ਵਧੀਆ ਹੈ; ਹੇ ਪਾਰਥ, ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਆਖਰ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਤਦ੍ਵਿਦ੍ਧਿ ਪ੍ਰਣਿਪਾਤੇਨ ਪਰਿਪ੍ਰਸ਼੍ਨੇਨ ਸੇਵਯਾ । ਉਪਦੇਕ੍ਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਤੇ ਜ੍ਞਾਨਂ ਜ੍ਞਾਨਿਨਸ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਦਰ੍ਸ਼ਿਨਃ
ਉਹ ਗਿਆਨ ਤੂੰ ਨਮ੍ਰਤਾ, ਪੁੱਛਣ ਤੇ ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ; ਸੱਚ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਵਾਲੇ ਗਿਆਨੀ ਤੈਨੂੰ ਗਿਆਨ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਣਗੇ।
ਯਜ੍ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਨ ਪੁਨਰ੍ਮੋਹਮੇਵਂ ਯਾਸ੍ਯਸਿ ਪਾਣ੍ਡਵ । ਯੇਨ ਭੂਤਾਨ੍ਯਸ਼ੇषੇਣ ਦ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਸ੍ਯਾਤ੍ਮਨ੍ਯਥੋ ਮਯਿ
ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਹੇ ਪਾਂਡਵ, ਤੂੰ ਮੁੜ ਐਸੇ ਭੁਲੇਖੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਪਵੇਂਗਾ; ਇਸ ਨਾਲ ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿੱਚ ਤੇ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਵੇਖੇਂਗਾ।
ਅਪਿ ਚੇਦਸਿ ਪਾਪੇਭ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵੇਭ੍ਯਃ ਪਾਪਕृਤ੍ਤਮਃ । ਸਰ੍ਵਂ ਜ੍ਞਾਨਪ੍ਲਵੇਨੈਵ ਵृਜਿਨਂ ਸਂਤਰਿष੍ਯਸਿ
ਜੇ ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਪਾਪੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪਾਪੀ ਵੀ ਹੋਵੇਂ, ਤੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਗਿਆਨ ਦੀ ਨੌਕ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘ ਜਾਵੇਂਗਾ।
ਯਥੈਧਾਂਸਿ ਸਮਿਦ੍ਧੋऽਗ੍ਨਿਰ੍ਭਸ੍ਮਾਸਾਤ੍ਕੁਰੁਤੇऽਰ੍ਜੁਨ । ਜ੍ਞਾਨਾਗ੍ਨਿਃ ਸਰ੍ਵਕਰ੍ਮਾਣਿ ਭਸ੍ਮਸਾਤ੍ਕੁਰੁਤੇ ਯਥਾ
ਜਿਵੇਂ ਤੇਜ਼ ਅੱਗ ਲੱਕੜ ਨੂੰ ਰਾਖ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਅਰਜੁਨ, ਤਿਵੇਂ ਗਿਆਨ ਦੀ ਅੱਗ ਸਾਰੇ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਰਾਖ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਨ ਹਿ ਜ੍ਞਾਨੇਨ ਸਦृਸ਼ਂ ਪਵਿਤ੍ਰਮਿਹ ਵਿਦ੍ਯਤੇ। ਤਤ੍ਸ੍ਵਯਂ ਯੋਗਸਂਸਿਦ੍ਧਃ ਕਾਲੇਨਾਤ੍ਮਨਿ ਵਿਨ੍ਦਤਿ
ਇਥੇ ਗਿਆਨ ਵਰਗਾ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਜੋ ਜੋਗ ਵਿੱਚ ਪੂਰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇਹ ਆਪਣੇ ਵਿੱਚ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਵਾਁਲ੍ਲਭਤੇ ਜ੍ਞਾਨਂ ਤਤ੍ਪਰਃ ਸਂਯਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ । ਜ੍ਞਾਨਂ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਪਰਾਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਮਚਿਰੇਣਾਧਿਗਚ੍ਛਤਿ
ਜਿਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਭਰੋਸਾ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜਿਸ ਨੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਵੱਸ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਗਿਆਨ ਮਿਲਣ ਤੇ ਉਹ ਜਲਦੀ ਹੀ ਉੱਚੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।