ਸਦृਸ਼ਂ ਚੇष੍ਟਤੇ ਸ੍ਵਸ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਕृਤੇਰ੍ਜ੍ਞਾਨਵਾਨਪਿ । ਪ੍ਰਕृਤਿਂ ਯਾਨ੍ਤਿ ਭੂਤਾਨਿ ਨਿਗ੍ਰਹਃ ਕਿਂ ਕਰਿष੍ਯਤਿ
ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਆਪਣੀ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲਦੇ ਹਨ—ਫਿਰ ਰੋਕ-ਟੋਕ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਯਾਰ੍ਥੇ ਰਾਗਦ੍ਵੇषੌ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤੌ । ਤਯੋਰ੍ਨ ਵਸ਼ਮਾਗਚ੍ਛੇਤ੍ਤੌ ਹ੍ਯਸ੍ਯ ਪਰਿਪਨ੍ਥਿਨੌ
ਹਰ ਇੰਦ੍ਰੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ੇ ਨਾਲ ਲਗਾਵ ਤੇ ਵਿਰੋਧ ਬਣੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੇਯਾਨ੍ਸ੍ਵਧਰ੍ਮੋ ਵਿਗੁਣਃ ਪਰਧਰ੍ਮਾਤ੍ਸ੍ਵਨੁष੍ਠਿਤਾਤ੍ । ਸ੍ਵਧਰ੍ਮੇ ਨਿਧਨਂ ਸ਼੍ਰੇਯਃ ਪਰਧਰ੍ਮੋ ਭਯਾਵਹਃ
ਆਪਣੀ ਕਰਤਬ, ਚਾਹੇ ਥੋੜੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਵੇ, ਪਰਾਈ ਕਰਤਬ ਤੋਂ, ਜੋ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਭਾਈ ਹੋਵੇ, ਵਧੀਆ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਕਰਤਬ ਵਿੱਚ ਮਰਨਾ ਵੀ ਚੰਗਾ ਹੈ, ਪਰਾਈ ਕਰਤਬ ਡਰ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਅਥ ਕੇਨ ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤੋऽਯਂ ਪਾਪਂ ਚਰਤਿ ਪੂਰੁषਃ। ਅਨਿਚ੍ਛਨ੍ਨਪਿ ਵਾਰ੍ष੍ਣੇਯ ਬਲਾਦਿਵ ਨਿਯੋਜਿਤਃ
ਪਰ, ਕਿਸ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ ਮਨੁੱਖ ਪਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਨੀ ਵੰਸ਼ ਦੇ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਚਾਹੁੰਦਾ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਜਿਵੇਂ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਕਰਾਇਆ ਜਾਵੇ?
ਕਾਮ ਏष ਕ੍ਰੋਧ ਏष ਰਜੋਗੁਣਸਮੁਦ੍ਭਵਃ । ਮਹਾਸ਼ਨੋ ਮਹਾਪਾਪ੍ਮਾ ਵਿਦ੍ਧ੍ਯੇਨਮਿਹ ਵੈਰਿਣਮ੍
ਇਹ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਇਹ ਗੁੱਸਾ ਹੈ, ਜੋ ਰਜੋ ਗੁਣ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਵੱਡਾ ਖਾਣ ਵਾਲਾ, ਵੱਡਾ ਪਾਪੀ ਹੈ—ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਵੈਰੀ ਸਮਝੋ।
ਧੂਮੇਨਾਵ੍ਰਿਯਤੇ ਵਹ੍ਨਿਰ੍ਯਥਾऽऽਦਰ੍ਸ਼ੋ ਮਲੇਨ ਚ। ਯਥੋਲ੍ਬੇਨਾਵृਤੋ ਗਰ੍ਭਸ੍ਤਥਾ ਤੇਨੇਦਮਾਵृਤਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਨੂੰ ਧੂੰਏਂ ਨਾਲ, ਦਰਪਣ ਨੂੰ ਮੈਲ ਨਾਲ, ਤੇ ਗਰਭ ਨੂੰ ਪੇਟ ਨਾਲ ਢੱਕ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਛਾ ਵੀ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਇੰਝ ਹੀ ਢੱਕ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਆਵृਤਂ ਜ੍ਞਾਨਮੇਤੇਨ ਜ੍ਞਾਨਿਨੋ ਨਿਤ੍ਯਵੈਰਿਣਾ । ਕਾਮਰੂਪੇਣ ਕੌਨ੍ਤੇਯ ਦੁष੍ਪੂਰੇਣਾਨਲੇਨ ਚ
ਇਹ ਇੱਛਾ, ਜੋ ਸਦਾ ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਵੈਰੀ ਹੈ, ਹੇ ਕੁੰਤੀ ਪੁੱਤਰ, ਅਤਿ ਲਾਲਚੀ ਤੇ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਅਤਿ ਅਤ੍ਰੁਪਤ, ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣਿ ਮਨੋ ਬੁਦ੍ਧਿਰਸ੍ਯਾਧਿष੍ਠਾਨਮੁਚ੍ਯਤੇ । ਏਤੈਰ੍ਵਿਮੋਹਯਤ੍ਯੇष ਜ੍ਞਾਨਮਾਵृਤ੍ਤ੍ਯ ਦੇਹਿਨਮ੍
ਇਸ ਦੀ ਥਾਂ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ, ਮਨ ਤੇ ਬੁੱਧੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਇਹ ਇੱਛਾ, ਜੀਵ ਨੂੰ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਪਾ ਕੇ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਮਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣ੍ਯਾਦੌ ਨਿਯਮ੍ਯ ਭਰਤਰ੍षਭ । ਪਾਪ੍ਮਾਨਂ ਪ੍ਰਜਹਿ ਹ੍ਯੇਨਂ ਜ੍ਞਾਨਵਿਜ੍ਞਾਨਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਭਾਰਤ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਪਹਿਲਾਂ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰ, ਤੇ ਇਸ ਪਾਪੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਗਿਆਨ ਤੇ ਵਿਵੇਕ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਮਾਰ ਦੇ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਮਿ ਪਰਾਣ੍ਯਾਹੁਰਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਭ੍ਯਃ ਪਰਂ ਮਨਃ । ਮਨਸਸ੍ਤੁ ਪਰਾ ਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਯੋ ਬੁਦ੍ਧੇਃ ਪਰਤਸ੍ਤੁ ਸਃ
ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀਆਂ ਹਨ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੋਂ ਮਨ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਮਨ ਤੋਂ ਬੁੱਧੀ ਉੱਚੀ ਹੈ, ਤੇ ਬੁੱਧੀ ਤੋਂ ਜੋ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਰਮਾਤਮਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਬੁਦ੍ਧੇਃ ਪਰਂ ਬੁਦ੍ਧਾਃ ਸਂਸ੍ਤਭ੍ਯਾਤ੍ਮਾਨਮਾਤ੍ਮਨਾ । ਜਹਿ ਸ਼ਤ੍ਰੁਂ ਮਹਾਬਾਹੋ ਕਾਮਰੂਪਂ ਦੁਰਾਸਦਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬੁੱਧੀ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਸਥਿਰ ਕਰ, ਤੇ ਹੇ ਵੱਡੀ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਇੱਛਾ ਰੂਪ ਵੈਰੀ, ਜੋ ਜਿੱਤਣ ਵਿੱਚ ਔਖਾ ਹੈ, ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇ।
ਇਮਂ ਵਿਵਸ੍ਵਤੇ ਯੋਗਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਵਾਨਹਮਵ੍ਯਯਮ੍ । ਵਿਵਸ੍ਵਾਨ੍ਮਨਵੇ ਪ੍ਰਾਹ ਮਨੁਰਿਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕਵੇऽਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਮੈਂ ਇਹ ਅਟੱਲ ਜੋਗ ਵਿਵਸਵਤ ਨੂੰ ਸਿਖਾਇਆ ਸੀ; ਵਿਵਸਵਤ ਨੇ ਇਹ ਮਨੂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, ਤੇ ਮਨੂ ਨੇ ਇਹ ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ।
ਏਵਂ ਪਰਮ੍ਪਰਾਪ੍ਰਾਪ੍ਤਮਿਮਂ ਰਾਜਰ੍षਯੋऽਵਿਦੁਃ । ਸ ਕਾਲੇਨੇਹ ਮਹਤਾ ਯੋਗੋ ਨष੍ਟਃ ਪਰਂਤਪ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਰਾਜ-ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਇਹ ਜੋਗ ਜਾਣਿਆ ਸੀ; ਪਰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਲੰਮੇ ਗੁਜ਼ਾਰਿਆਂ ਨਾਲ, ਹੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਇਹ ਜੋਗ ਇੱਥੇ ਗੁੰਮ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸ ਏਵਾਯਂ ਮਯਾ ਤੇऽਦ੍ਯ ਯੋਗਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਃ ਪੁਰਾਤਨਃ । ਭਕ੍ਤੋऽਸਿ ਮੇ ਸਖਾ ਚੇਤਿ ਰਹਸ੍ਯਂ ਹ੍ਯੇਤਦੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਉਹੀ ਪੁਰਾਣਾ ਜੋਗ ਮੈਂ ਅੱਜ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਭਗਤ ਤੇ ਮਿੱਤਰ ਹੈ; ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰਹੱਸ ਹੈ।
ਅਪਰਂ ਭਵਤੋ ਜਨ੍ਮ ਪਰਂ ਜਨ੍ਮ ਵਿਵਸ੍ਵਤਃ। ਕਥਮੇਤਦ੍ਵਿਜਾਨੀਯਾਂ ਤ੍ਵਮਾਦੌ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਵਾਨਿਤਿ
ਤੇਰਾ ਜਨਮ ਪਿੱਛੋਂ ਹੋਇਆ, ਵਿਵਸਵਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾਂ; ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਸਮਝਾਂ ਕਿ ਤੂੰ ਇਹ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਸਿਖਾਇਆ ਸੀ?
ਬਹੂਨਿ ਮੇ ਵ੍ਯਤੀਤਾਨਿ ਜਨ੍ਮਾਨਿ ਤਵ ਚਾਰ੍ਜੁਨ । ਤਾਨ੍ਯਹਂ ਵੇਦ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਨ ਤ੍ਵਂ ਵੇਤ੍ਥ ਪਰਂਤਪ
ਮੇਰੇ ਤੇ ਤੇਰੇ ਬਹੁਤ ਜਨਮ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਹੇ ਅਰਜੁਨ; ਮੈਂ ਉਹ ਸਾਰੇ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਤੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਹੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲੇ।
ਅਜੋऽਪਿ ਸਨ੍ਨਵ੍ਯਯਾਤ੍ਮਾ ਭੂਤਾਨਾਮੀਸ਼੍ਵਰੋऽਪਿ ਸਨ੍ । ਪ੍ਰਕृਤਿਂ ਸ੍ਵਾਮਧਿष੍ਠਾਯ ਸਂਭਵਾਮ੍ਯਾਤ੍ਮਮਾਯਯਾ
ਮੈਂ ਅਜਨਮਾ, ਅਟੱਲ ਆਤਮਾ, ਤੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਆਪਣੀ ਕੁਦਰਤ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ।
ਯਦਾ ਯਦਾ ਹਿ ਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਗ੍ਲਾਨਿਰ੍ਭਵਤਿ ਭਾਰਤ। ਅਭ੍ਯੁਤ੍ਥਾਨਮਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਤਦਾऽऽਤ੍ਮਾਨਂ ਸृਜਾਮ੍ਯਹਮ੍
ਜਦੋਂ-ਜਦੋਂ ਧਰਮ ਦੀ ਘਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਤੇ ਅਧਰਮ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਦੋਂ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ।
ਪਰਿਤ੍ਰਾਣਾਯ ਸਾਧੂਨਾਂ ਵਿਨਾਸ਼ਾਯ ਚ ਦੁष੍ਕृਤਾਮ੍। ਧਰ੍ਮਸਂਸ੍ਥਾਪਨਾਰ੍ਥਾਯ ਸਂਭਵਾਮਿ ਯੁਗੇ ਯੁਗੇ
ਸਾਧੂਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਬੁਰੇ ਕਰਤੂਤਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ, ਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਲਈ, ਮੈਂ ਹਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ।
ਜਨ੍ਮ ਕਰ੍ਮ ਚ ਮੇ ਦਿਵ੍ਯਮੇਵਂ ਯੋ ਵੇਤ੍ਤਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵਤਃ । ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਦੇਹਂ ਪੁਨਰ੍ਜਨ੍ਮ ਨੈਤਿ ਮਾਮੇਤਿ ਸੋऽਰ੍ਜੁਨ
ਜੋ ਮੇਰੇ ਜਨਮ ਤੇ ਕਰਮ ਦੀ ਸੱਚੀ, ਦਿਵਿਆ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੇਹ ਛੱਡ ਕੇ ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ, ਸਗੋਂ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਅਰਜੁਨ।
ਵੀਤਰਾਗਭਯਕ੍ਰੋਧਾ ਮਨ੍ਮਯਾ ਮਾਮੁਪਾਸ਼੍ਰਿਤਾਃ । ਬਹਵੋ ਜ੍ਞਾਨਤਪਸਾ ਪੂਤਾ ਮਦ੍ਭਾਵਮਾਗਤਾਃ
ਜੋ ਰਾਗ, ਡਰ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਮੇਰੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਲੋਕ ਗਿਆਨ ਦੀ ਤਪਸਿਆ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ ਮੇਰੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਯੇ ਯਥਾ ਮਾਂ ਪ੍ਰਪਦ੍ਯਨ੍ਤੇ ਤਾਂਸ੍ਤਥੈਵ ਭਜਾਮ੍ਯਹਮ੍ । ਮਮ ਵਰ੍ਤ੍ਮਾਨੁਵਰ੍ਤਨ੍ਤੇ ਮਨੁष੍ਯਾਃ ਪਾਰ੍ਥ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ
ਜੋ ਜਿਵੇਂ ਮੇਰੀ ਸ਼ਰਨ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਓਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹਾਂ; ਹੇ ਪਾਰਥ, ਹਰ ਮਨੁੱਖ ਕਿਸੇ ਨ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਰਾਹ ਤੇ ਹੀ ਚਲਦਾ ਹੈ।
ਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤਃ ਕਰ੍ਮਣਾਂ ਸਿਦ੍ਧਿਂ ਯਜਨ੍ਤ ਇਹ ਦੇਵਤਾਃ । ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਹਿ ਮਾਨੁषੇ ਲੋਕੇ ਸਿਦ੍ਧਿਰ੍ਭਵਤਿ ਕਰ੍ਮਜਾ
ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਇੱਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਮਨੁੱਖੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਜਲਦੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਚਾਤੁਰ੍ਵਰ੍ਣ੍ਯਂ ਮਯਾ ਸृष੍ਟਂ ਗੁਣਕਰ੍ਮਵਿਭਾਗਸ਼ਃ । ਤਸ੍ਯ ਕਰ੍ਤਾਰਮਪਿ ਮਾਂ ਵਿਦ੍ਧ੍ਯਕਰ੍ਤਾਰਮਵ੍ਯਯਮ੍
ਚਾਰ ਵਰਗ ਮੈਂ ਗੁਣ ਤੇ ਕਰਮ ਦੇ ਵੰਡ ਅਨੁਸਾਰ ਬਣਾਏ ਹਨ; ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਣਨ ਵਾਲਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਕਰਤਾ ਨਹੀਂ, ਸਦਾ ਟਿਕੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਸਮਝੋ।
ਨ ਮਾਂ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਲਿਮ੍ਪਨ੍ਤਿ ਨ ਮੇ ਕਰ੍ਮਫਲੇ ਸ੍ਪृਹਾ । ਇਤਿ ਮਾਂ ਯੋऽਭਿਜਾਨਾਤਿ ਕਰ੍ਮਭਿਰ੍ਨ ਸ ਬਧ੍ਯਤੇ
ਕਰਮ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲਗਦੇ, ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਕਰਮ ਦੇ ਫਲ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ; ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਦਾ ਨਹੀਂ।
ਏਵਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਕृਤਂ ਕਰ੍ਮ ਪੂਰ੍ਵੈਰਪਿ ਮੁਮੁਕ੍ਸ਼ੁਭਿਃ । ਕੁਰੁ ਕਰ੍ਮੈਵ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਂ ਪੂਰ੍ਵੈਃ ਪੂਰ੍ਵਤਰਂ ਕृਤਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣ ਕੇ, ਪੁਰਾਣੇ ਮੁਕਤੀ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਵੀ ਕਰਮ ਕੀਤੇ; ਇਸ ਲਈ, ਤੂੰ ਵੀ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਵਾਂਗ ਕਰਮ ਕਰ।
ਕਿਂ ਕਰ੍ਮ ਕਿਮਕਰ੍ਮੇਤਿ ਕਵਯੋऽਪ੍ਯਤ੍ਰ ਮੋਹਿਤਾਃ । ਤਤ੍ਤੇ ਕਰ੍ਮ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਯਜ੍ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਮੋਕ੍ਸ਼੍ਯਸੇऽਸ਼ੁਭਾਤ੍
ਕਿਹੜਾ ਕਰਮ ਹੈ, ਤੇ ਕਿਹੜਾ ਅਕਰਮ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਗਿਆਨੀ ਵੀ ਭਟਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਹ ਕਰਮ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਤੂੰ ਮੰਦ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗਾ।
ਕਰ੍ਮਣੋ ਹ੍ਯਪਿ ਬੋਦ੍ਧਵ੍ਯਂ ਬੋਦ੍ਧਵ੍ਯਂ ਚ ਵਿਕਰ੍ਮਣਃ । ਅਕਰ੍ਮਣਸ਼੍ਚ ਬੋਦ੍ਧਵ੍ਯਂ ਗਹਨਾ ਕਰ੍ਮਣੋ ਗਤਿਃ
ਕਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਵਿਕਰਮ ਨੂੰ ਵੀ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਅਕਰਮ ਨੂੰ ਵੀ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਕਰਮ ਦਾ ਰਾਹ ਬਹੁਤ ਡੂੰਘਾ ਹੈ।
ਕਰ੍ਮਣ੍ਯਕਰ੍ਮ ਯਃ ਪਸ਼੍ਯੇਦਕਰ੍ਮਣਿ ਚ ਕਰ੍ਮ ਯਃ । ਸ ਬੁਦ੍ਧਿਮਾਨ੍ਮਨੁष੍ਯੇषੁ ਸ ਯੁਕ੍ਤਃ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਕਰ੍ਮਕृਤ੍
ਜੋ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਅਕਰਮ ਤੇ ਅਕਰਮ ਵਿੱਚ ਕਰਮ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਆਨੀ ਹੈ; ਉਹ ਜੋੜਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਸਭ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਯਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵੇ ਸਮਾਰਮ੍ਭਾਃ ਕਾਮਸਂਕਲ੍ਪਵਰ੍ਜਿਤਾਃ । ਜ੍ਞਾਨਾਗ੍ਨਿਦਗ੍ਧਕਰ੍ਮਾਣਂ ਤਮਾਹੁਃ ਪਣ੍ਡਿਤਂ ਬੁਧਾਃ
ਜਿਸਦੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਇੱਛਾ ਤੇ ਮਨ ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਨ, ਤੇ ਜਿਸਦੇ ਕਰਮ ਗਿਆਨ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜ ਗਏ ਹਨ, ਉਸ ਨੂੰ ਗਿਆਨੀ ਲੋਕ ਪੰਡਿਤ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।