ਯਜ੍ਞਸ਼ਿष੍ਟਾਸ਼ਿਨਃ ਸਨ੍ਤੋ ਮੁਚ੍ਯਨ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵਕਿਲ੍ਬਿषੈਃ । ਭੁਞ੍ਜਤੇ ਤੇ ਤ੍ਵਘਂ ਪਾਪਾ ਯੇ ਪਚਨ੍ਤ੍ਯਾਤ੍ਮਕਾਰਣਾਤ੍
ਜੋ ਧਰਮੀ ਯਜਨ ਦੀ ਬਚੀ ਹੋਈ ਭੋਜਨ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਜੋ ਪਾਪੀ ਆਪਣੇ ਲਈ ਹੀ ਪਕਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਪਾਪ ਹੀ ਖਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਨ੍ਨਾਦ੍ਭਵਨ੍ਤਿ ਭੂਤਾਨਿ ਪਰ੍ਜਨ੍ਯਾਦਨ੍ਨਸਂਭਵਃ । ਯਜ੍ਞਾਦ੍ਭਵਤਿ ਪਰ੍ਜਨ੍ਯੋ ਯਜ੍ਞਃ ਕਰ੍ਮਸਮੁਦ੍ਭਵਃ
ਅੰਨ ਤੋਂ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਮੀਂਹ ਤੋਂ ਅੰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ; ਯਜਨ ਤੋਂ ਮੀਂਹ ਆਉਂਦਾ ਹੈ; ਤੇ ਯਜਨ ਕਰਮ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਕਰ੍ਮ ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਦ੍ਭਵਂ ਵਿਦ੍ਧਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾऽਕ੍ਸ਼ਰਸਮੁਦ੍ਭਵਮ੍ । ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਵਗਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਨਿਤ੍ਯਂ ਯਜ੍ਞੇ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਮ੍
ਕਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਅਟੱਲ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਸਭ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਉਹ ਸਦਾ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਿਤਂ ਚਕ੍ਰਂ ਨਾਨੁਵਰ੍ਤਯਤੀਹ ਯਃ । ਅਘਾਯੁਰਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਰਾਮੋ ਮੋਘਂ ਪਾਰ੍ਥ ਸ ਜੀਵਤਿ
ਜੋ ਇੱਥੇ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਚਲਾਉਂਦਾ, ਪਾਪੀ ਜੀਵਨ ਜੀਉਂਦਾ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦਾ, ਉਹ, ਪਾਰਥ, ਵਿਅਰਥ ਜੀਵਨ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ।
ਯਸ੍ਤ੍ਵਾਤ੍ਮਰਤਿਰੇਵ ਸ੍ਯਾਦਾਤ੍ਮਤृਪ੍ਤਸ਼੍ਚ ਮਾਨਵਃ । ਆਤ੍ਮਨ੍ਯੇਵ ਚ ਸਂਤੁष੍ਟਸ੍ਤਸ੍ਯ ਕਾਰ੍ਯਂ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਹੀ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦਾ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਹੀ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੈ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਕੋਈ ਕਰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।
ਨੈਵ ਤਸ੍ਯ ਕृਤੇਨਾਰ੍ਥੋ ਨਾਕृਤੇਨੇਹ ਕਸ਼੍ਚਨ। ਨ ਚਾਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਭੂਤੇषੁ ਕਸ਼੍ਚਿਦਰ੍ਥਵ੍ਯਪਾਸ਼੍ਰਯਃ
ਉਸ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕੀਤੇ ਜਾਂ ਨਾ ਕੀਤੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਲਾਭ ਨਹੀਂ; ਤੇ ਉਹ ਕਿਸੇ ਜੀਵ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਲਾਭ ਲਈ ਨਿਰਭਰ ਨਹੀਂ।
ਤਸ੍ਮਾਦਸਕ੍ਤਃ ਸਤਤਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਕਰ੍ਮ ਸਮਾਚਰ । ਅਸਕ੍ਤੋ ਹ੍ਯਾਚਰਨ੍ਕਰ੍ਮ ਪਰਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਪੁਰੂषਃ
ਇਸ ਲਈ, ਸਦਾ ਅਲੱਗ ਰਹਿ ਕੇ ਆਪਣਾ ਫਰਜੀ ਕੰਮ ਕਰ। ਅਲੱਗ ਰਹਿ ਕੇ ਕਰਮ ਕਰਦਿਆਂ, ਮਨੁੱਖ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਕਰ੍ਮਣੈਵ ਹਿ ਸਂਸਿਦ੍ਧਿਮਾਸ੍ਥਿਤਾ ਜਨਕਾਦਯਃ । ਲੋਕਸਂਗ੍ਰਹਮੇਵਾਪਿ ਸਂਪਸ਼੍ਯਨ੍ਕਰ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਜਨਕ ਤੇ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਕੇਵਲ ਕਰਮ ਕਰਕੇ ਹੀ ਪੂਰਨਤਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਵੀ ਤੂੰ ਕਰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਯਦ੍ਯਦਾਚਰਤਿ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਸ੍ਤਤ੍ਤਦੇਵੇਤਰੋ ਜਨਃ । ਸ ਯਤ੍ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਕੁਰੁਤੇ ਲੋਕਸ੍ਤਦਨੁਵਰ੍ਤਤੇ
ਜੋ ਉੱਚਾ ਮਨੁੱਖ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਲੋਕ ਵੀ ਉਹੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਜੋ ਮਾਪਦੰਡ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਦੁਨੀਆਂ ਉਸ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਨ ਮੇ ਪਾਰ੍ਥਾਸ੍ਤਿ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਕਿਂਚਨ । ਨਾਨਵਾਪ੍ਤਮਵਾਪ੍ਤਵ੍ਯਂ ਵਰ੍ਤ ਏਵ ਚ ਕਰ੍ਮਣਿ
ਪਾਰਥ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕੋਈ ਕੰਮ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਕੁਝ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਬਾਕੀ ਹੈ, ਨਾ ਕੁਝ ਮਿਲਣਾ। ਫਿਰ ਵੀ ਮੈਂ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ।
ਯਦਿ ਹ੍ਯਹਂ ਨ ਵਰ੍ਤੇਯਂ ਜਾਤੁ ਕਰ੍ਮਣ੍ਯਤਨ੍ਦ੍ਰਿਤਃ । ਮਮ ਵਰ੍ਤ੍ਮਾਨੁਵਰ੍ਤਨ੍ਤੇ ਮਨੁष੍ਯਾਃ ਪਾਰ੍ਥ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ
ਜੇ ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਕਰਮ ਨਾ ਕਰਾਂ, ਪਾਰਥ, ਤਾਂ ਲੋਕ ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਰਸਤੇ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨਗੇ।
ਉਤ੍ਸੀਦੇਯੁਰਿਮੇ ਲੋਕਾ ਨ ਕੁਰ੍ਯਾਂ ਕਰ੍ਮ ਚੇਦਹਮ੍ । ਸਂਕਰਸ੍ਯ ਚ ਕਰ੍ਤਾ ਸ੍ਯਾਮੁਪਹਨ੍ਯਾਮਿਮਾਃ ਪ੍ਰਜਾਃ
ਜੇ ਮੈਂ ਕਰਮ ਨਾ ਕਰਾਂ, ਤਾਂ ਇਹ ਲੋਕ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਣਗੇ; ਮੈਂ ਗੜਬੜ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਜਾਵਾਂਗਾ ਤੇ ਇਹ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿਆਂਗਾ।
ਸਕ੍ਤਾਃ ਕਰ੍ਮਣ੍ਯਵਿਦ੍ਵਾਂਸੋ ਯਥਾ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਭਾਰਤ । ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਵਿਦ੍ਵਾਂਸ੍ਤਥਾऽਸਕ੍ਤਸ਼੍ਚਿਕੀਰ੍षੁਰ੍ਲੋਕਸਂਗ੍ਰਹਮ੍
ਭਾਰਤ, ਜਿਵੇਂ ਅਜਾਣ ਲੋਕ ਕਰਮ ਨਾਲ ਜੁੜ ਕੇ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਗਿਆਨਵਾਨ ਮਨੁੱਖ ਵੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਅਲੱਗ ਰਹਿ ਕੇ ਕਰਮ ਕਰੇ।
ਨ ਬੁਦ੍ਧਿਭੇਦਂ ਜਨਯੇਦਜ੍ਞਾਨਾਂ ਕਰ੍ਮਸਙ੍ਗਿਨਾਮ੍ । ਜੋषਯੇਤ੍ਸਰ੍ਵਕਰ੍ਮਾਣਿ ਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਸਮਾਚਰਨ੍
ਗਿਆਨਵਾਨ ਮਨੁੱਖ ਅਜਾਣ ਤੇ ਕਰਮ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੱਤ ਨੂੰ ਗੜਬੜ ਨਾ ਕਰੇ; ਉਹ ਆਪ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਰਮ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਲਗਾਏ।
ਪ੍ਰਕृਤੇਃ ਕ੍ਰਿਯਮਾਣਾਨਿ ਗੁਣੈਃ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ। ਅਹਙ੍ਕਾਰਵਿਮੂਢਾਤ੍ਮਾ ਕਰ੍ਤਾਹਮਿਤਿ ਮਨ੍ਯਤੇ
ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਜੋ ਮਨ ਆਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਭਟਕ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਸੋਚਦਾ ਹੈ ਕਿ 'ਮੈਂ ਕਰਤਾ ਹਾਂ'।
ਤਤ੍ਤ੍ਵਵਿਤ੍ਤੁ ਮਹਾਬਾਹੋ ਗੁਣਕਰ੍ਮਵਿਭਾਗਯੋਃ । ਗੁਣਾ ਗੁਣੇषੁ ਵਰ੍ਤਨ੍ਤ ਇਤਿ ਮਤ੍ਵਾ ਨ ਸਞ੍ਜਤੇ
ਪਰ ਜੋ ਤੱਤ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੋ, ਉਹ ਗੁਣ ਤੇ ਕਰਮ ਦੇ ਭੇਦ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗੁਣ ਹੀ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਹ ਜੁੜਦਾ ਨਹੀਂ।
ਪ੍ਰਕृਤੇਰ੍ਗੁਣਸਂਮੂਢਾਃ ਸਞ੍ਜਨ੍ਤੇ ਗੁਣਕਰ੍ਮਸੁ। ਤਾਨਕृਤ੍ਸ੍ਨਵਿਦੋ ਮਨ੍ਦਾਨ੍ਕृਤ੍ਸ੍ਨਵਿਨ੍ਨ ਵਿਚਾਲਯੇਤ੍
ਜੋ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਟਕ ਗਏ ਹਨ, ਉਹ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਧੂਰੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਗੜਬੜ ਨਾ ਕਰੇ।
ਮਯਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਸਂਨ੍ਯਸ੍ਯਾਧ੍ਯਾਤ੍ਮਚੇਤਸਾ । ਨਿਰਾਸ਼ੀਰ੍ਨਿਰ੍ਮਮੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਯੁਧ੍ਯਸ੍ਵ ਵਿਗਤਜ੍ਵਰਃ
ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਮੇਰੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰਕੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਆਤਮ ਵਿੱਚ ਟਿਕਾ ਕੇ, ਇੱਛਾ ਤੇ ਮਮਤਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਲੜ।
ਯੇ ਮੇ ਮਤਮਿਦਂ ਨਿਤ੍ਯਮਨੁਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਮਾਨਵਾਃ । ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਵਨ੍ਤੋऽਨਸੂਯਨ੍ਤੋ ਮੁਚ੍ਯਨ੍ਤੇ ਤੇऽਪਿ ਕਰ੍ਮਭਿਃ
ਜੋ ਲੋਕ ਮੇਰੀ ਇਹ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਸਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਤੇ ਈਰਖਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਕਰਮਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਯੇ ਤ੍ਵੇਤਦਭ੍ਯਸੂਯਨ੍ਤੋ ਨਾਨੁਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਮੇ ਮਤਮ੍ । ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਾਨਵਿਮੂਢਾਂਸ੍ਤਾਨ੍ਵਿਦ੍ਧਿ ਨष੍ਟਾਨਚੇਤਸਃ
ਪਰ ਜੋ ਮੇਰੀ ਇਹ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਈਰਖਾ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ, ਉਹ ਸਭ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਭਟਕ ਗਏ ਤੇ ਮਨ ਤੋਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋਏ ਸਮਝੋ।
ਸਦृਸ਼ਂ ਚੇष੍ਟਤੇ ਸ੍ਵਸ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਕृਤੇਰ੍ਜ੍ਞਾਨਵਾਨਪਿ । ਪ੍ਰਕृਤਿਂ ਯਾਨ੍ਤਿ ਭੂਤਾਨਿ ਨਿਗ੍ਰਹਃ ਕਿਂ ਕਰਿष੍ਯਤਿ
ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਆਪਣੀ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲਦੇ ਹਨ—ਫਿਰ ਰੋਕ-ਟੋਕ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ?
ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਯਾਰ੍ਥੇ ਰਾਗਦ੍ਵੇषੌ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤੌ । ਤਯੋਰ੍ਨ ਵਸ਼ਮਾਗਚ੍ਛੇਤ੍ਤੌ ਹ੍ਯਸ੍ਯ ਪਰਿਪਨ੍ਥਿਨੌ
ਹਰ ਇੰਦ੍ਰੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ੇ ਨਾਲ ਲਗਾਵ ਤੇ ਵਿਰੋਧ ਬਣੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੇਯਾਨ੍ਸ੍ਵਧਰ੍ਮੋ ਵਿਗੁਣਃ ਪਰਧਰ੍ਮਾਤ੍ਸ੍ਵਨੁष੍ਠਿਤਾਤ੍ । ਸ੍ਵਧਰ੍ਮੇ ਨਿਧਨਂ ਸ਼੍ਰੇਯਃ ਪਰਧਰ੍ਮੋ ਭਯਾਵਹਃ
ਆਪਣੀ ਕਰਤਬ, ਚਾਹੇ ਥੋੜੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਵੇ, ਪਰਾਈ ਕਰਤਬ ਤੋਂ, ਜੋ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਭਾਈ ਹੋਵੇ, ਵਧੀਆ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਕਰਤਬ ਵਿੱਚ ਮਰਨਾ ਵੀ ਚੰਗਾ ਹੈ, ਪਰਾਈ ਕਰਤਬ ਡਰ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਅਥ ਕੇਨ ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤੋऽਯਂ ਪਾਪਂ ਚਰਤਿ ਪੂਰੁषਃ। ਅਨਿਚ੍ਛਨ੍ਨਪਿ ਵਾਰ੍ष੍ਣੇਯ ਬਲਾਦਿਵ ਨਿਯੋਜਿਤਃ
ਪਰ, ਕਿਸ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ ਮਨੁੱਖ ਪਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਨੀ ਵੰਸ਼ ਦੇ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਚਾਹੁੰਦਾ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਜਿਵੇਂ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਕਰਾਇਆ ਜਾਵੇ?
ਕਾਮ ਏष ਕ੍ਰੋਧ ਏष ਰਜੋਗੁਣਸਮੁਦ੍ਭਵਃ । ਮਹਾਸ਼ਨੋ ਮਹਾਪਾਪ੍ਮਾ ਵਿਦ੍ਧ੍ਯੇਨਮਿਹ ਵੈਰਿਣਮ੍
ਇਹ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਇਹ ਗੁੱਸਾ ਹੈ, ਜੋ ਰਜੋ ਗੁਣ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਵੱਡਾ ਖਾਣ ਵਾਲਾ, ਵੱਡਾ ਪਾਪੀ ਹੈ—ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਵੈਰੀ ਸਮਝੋ।
ਧੂਮੇਨਾਵ੍ਰਿਯਤੇ ਵਹ੍ਨਿਰ੍ਯਥਾऽऽਦਰ੍ਸ਼ੋ ਮਲੇਨ ਚ। ਯਥੋਲ੍ਬੇਨਾਵृਤੋ ਗਰ੍ਭਸ੍ਤਥਾ ਤੇਨੇਦਮਾਵृਤਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਨੂੰ ਧੂੰਏਂ ਨਾਲ, ਦਰਪਣ ਨੂੰ ਮੈਲ ਨਾਲ, ਤੇ ਗਰਭ ਨੂੰ ਪੇਟ ਨਾਲ ਢੱਕ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਛਾ ਵੀ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਇੰਝ ਹੀ ਢੱਕ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਆਵृਤਂ ਜ੍ਞਾਨਮੇਤੇਨ ਜ੍ਞਾਨਿਨੋ ਨਿਤ੍ਯਵੈਰਿਣਾ । ਕਾਮਰੂਪੇਣ ਕੌਨ੍ਤੇਯ ਦੁष੍ਪੂਰੇਣਾਨਲੇਨ ਚ
ਇਹ ਇੱਛਾ, ਜੋ ਸਦਾ ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਵੈਰੀ ਹੈ, ਹੇ ਕੁੰਤੀ ਪੁੱਤਰ, ਅਤਿ ਲਾਲਚੀ ਤੇ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਅਤਿ ਅਤ੍ਰੁਪਤ, ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣਿ ਮਨੋ ਬੁਦ੍ਧਿਰਸ੍ਯਾਧਿष੍ਠਾਨਮੁਚ੍ਯਤੇ । ਏਤੈਰ੍ਵਿਮੋਹਯਤ੍ਯੇष ਜ੍ਞਾਨਮਾਵृਤ੍ਤ੍ਯ ਦੇਹਿਨਮ੍
ਇਸ ਦੀ ਥਾਂ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ, ਮਨ ਤੇ ਬੁੱਧੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਇਹ ਇੱਛਾ, ਜੀਵ ਨੂੰ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਪਾ ਕੇ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਮਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣ੍ਯਾਦੌ ਨਿਯਮ੍ਯ ਭਰਤਰ੍षਭ । ਪਾਪ੍ਮਾਨਂ ਪ੍ਰਜਹਿ ਹ੍ਯੇਨਂ ਜ੍ਞਾਨਵਿਜ੍ਞਾਨਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਭਾਰਤ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਪਹਿਲਾਂ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰ, ਤੇ ਇਸ ਪਾਪੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਗਿਆਨ ਤੇ ਵਿਵੇਕ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਮਾਰ ਦੇ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਮਿ ਪਰਾਣ੍ਯਾਹੁਰਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਭ੍ਯਃ ਪਰਂ ਮਨਃ । ਮਨਸਸ੍ਤੁ ਪਰਾ ਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਯੋ ਬੁਦ੍ਧੇਃ ਪਰਤਸ੍ਤੁ ਸਃ
ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀਆਂ ਹਨ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੋਂ ਮਨ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਮਨ ਤੋਂ ਬੁੱਧੀ ਉੱਚੀ ਹੈ, ਤੇ ਬੁੱਧੀ ਤੋਂ ਜੋ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਰਮਾਤਮਾ ਹੈ।