ਪ੍ਰਸਾਦੇ ਸਰ੍ਵਦੁਃਖਾਨਾਂ ਹਾਨਿਰਸ੍ਯੋਪਜਾਯਤੇ। ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਚੇਤਸੋ ਹ੍ਯਾਸ਼ੁ ਬੁਦ੍ਧਿਃ ਪਰ੍ਯਵਤਿष੍ਠਤੇ
ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਲਣ 'ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਤੇ ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਬੁਧੀ ਜਲਦੀ ਸਥਿਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਨਾਸ੍ਤਿ ਬੁਦ੍ਧਿਰਯੁਕ੍ਤਸ੍ਯ ਨ ਚਾਯੁਕ੍ਤਸ੍ਯ ਭਾਵਨਾ । ਨ ਚਾਭਾਵਯਤਃ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਰਸ਼ਾਨ੍ਤਸ੍ਯ ਕੁਤਃ ਸੁਖਮ੍
ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਇਕਾਗਰ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਬੁਧੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ; ਤੇ ਜੋ ਇਕਾਗਰ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਧਿਆਨ ਰਹਿਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ; ਤੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਸੁਖ ਕਿੱਥੋਂ ਮਿਲੇ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣਾਂ ਹਿ ਚਰਤਾਂ ਯਨ੍ਮਨੋऽਨੁਵਿਧੀਯਤੇ । ਤਦਸ੍ਯ ਹਰਤਿ ਪ੍ਰਜ੍ਞਾਂ ਵਾਯੁਰ੍ਨਾਵਮਿਵਾਮ੍ਭਸਿ
ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਪਾਣੀ 'ਤੇ ਤੈਰਦੀ ਨੌਕਾ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਭਟਕਦੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲਦਾ ਮਨ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਬੁਧੀ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਯਸ੍ਯ ਮਹਾਬਾਹੋ ਨਿਗृਹੀਤਾਨਿ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ । ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣੀਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਰ੍ਥੇਭ੍ਯਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਜ੍ਞਾ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਾ
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਤੋਂ ਰੋਕ ਲਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਬੁਧੀ ਸਥਿਰ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਯਾ ਨਿਸ਼ਾ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਤਸ੍ਯਾਂ ਜਾਗਰ੍ਤਿਂ ਸਂਯਮੀ। ਯਸ੍ਯਾਂ ਜਾਗ੍ਰਤਿ ਭੂਤਾਨਿ ਸਾ ਨਿਸ਼ਾ ਪਸ਼੍ਯਤੋ ਮੁਨੇਃ
ਜੋ ਰਾਤ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਸੰਯਮੀ ਜਾਗਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਜੀਵ ਜਾਗਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਰਾਤ ਹੈ ਉਸ ਮੁਨਿ ਲਈ ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
ਆਪੂਰ੍ਯਮਾਣਮਚਲਪ੍ਰਤਿष੍ਠਂ ਸਮੁਦ੍ਰਮਾਪਃ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ਨ੍ਤਿ ਯਦ੍ਵਤ੍। ਤਦ੍ਵਤ੍ਕਾਮਾ ਯਂ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ਨ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵੇ ਸ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਨ ਕਾਮਕਾਮੀ
ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਭਰੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਅਡੋਲ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਸਾਰੇ ਇੱਛਾਵਾਂ ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਵਿੱਚ ਆ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਜੋ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਦੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ।
ਵਿਹਾਯ ਕਾਮਾਨ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਪੁਮਾਂਸ਼੍ਚਰਤਿ ਨਿਃਸ੍ਪृਹਃ । ਨਿਰ੍ਮਮੋ ਨਿਰਹਂਕਾਰਃ ਸ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਮਧਿਗਚ੍ਛਤਿ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਛੱਡ ਕੇ, ਲੋਭ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਮਮਤਾ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਏषਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੀ ਸ੍ਥਿਤਿਃ ਪਾਰ੍ਥ ਨੈਨਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਵਿਮੁਹ੍ਯਤਿ । ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾਸ੍ਯਾਮਨ੍ਤਕਾਲੇऽਪਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਨਿਰ੍ਵਾਣਮृਚ੍ਛਤਿ
ਪਾਰਥ, ਇਹ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਹੈ; ਜਿਸਨੇ ਇਹ ਪਾ ਲਈ, ਉਹ ਭਟਕਦਾ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ, ਮੌਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵੀ, ਬ੍ਰਹਮ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜ੍ਯਾਯਸੀ ਚੇਤ੍ਕਰ੍ਮਣਸ੍ਤੇ ਮਤਾ ਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਜਨਾਰ੍ਦਨ। ਤਤ੍ਕਿਂ ਕਰ੍ਮਣਿ ਘੋਰੇ ਮਾਂ ਨਿਯੋਜਯਸਿ ਕੇਸ਼ਵ
ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਕਰਮ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਮਝਦੇ ਹੋ, ਜਨਾਰਦਨ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਭਿਆਨਕ ਕਰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਉਂ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਕੇਸ਼ਵ?
ਵ੍ਯਾਮਿਸ਼੍ਰੇਣੇਵ ਵਾਕ੍ਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧਿਂ ਮੋਹਯਸੀਵ ਮੇ । ਤਦੇਕਂ ਵਦ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤ੍ਯ ਯੇਨ ਸ਼੍ਰੇਯੋऽਹਮਾਪ੍ਨੁਯਾਮ੍
ਤੁਸੀਂ ਮਿਲੀਆਂ-ਜੁਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਕੇ ਮੇਰੀ ਬੁਧੀ ਨੂੰ ਉਲਝਾ ਰਹੇ ਹੋ। ਇਸ ਲਈ, ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਗੱਲ ਪੱਕੀ ਦੱਸੋ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੈਂ ਚੰਗੀ ਵਸਤੂ ਹਾਸਲ ਕਰ ਸਕਾਂ।
ਲੋਕੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ਦ੍ਵਿਵਿਧਾ ਨਿष੍ਠਾ ਪੁਰਾ ਪ੍ਰੋਪ੍ਤਾ ਮਯਾऽਨਘ। ਜ੍ਞਾਨਯੋਗੇਨ ਸਾਙ੍ਖ੍ਯਾਨਾਂ ਕਰ੍ਮਯੋਗੇਨ ਯੋਗਿਨਾਮ੍
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ, ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਦੋ ਰਾਹ ਦੱਸੇ ਸਨ, ਹੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ: ਗਿਆਨ ਦਾ ਰਾਹ ਸੰਖਿਆਵਾਦੀਆਂ ਲਈ, ਤੇ ਕਰਮ ਦਾ ਰਾਹ ਯੋਗੀਆਂ ਲਈ।
ਨ ਕਰ੍ਮਣਾਮਨਾਰਮ੍ਭਾਨ੍ਨੈष੍ਕਰ੍ਮ੍ਯਂ ਪੁਰੁषੋऽਸ਼੍ਰੁਤੇ। ਨ ਚ ਸਂਨ੍ਯਸਨਾਦੇਵ ਸਿਦ੍ਧਿਂ ਸਮਧਿਗਚ੍ਛਤਿ
ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਕਰਮ ਨਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਕਰਮ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਤੇ ਸਿਰਫ ਤਿਆਗ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਉਹ ਸਿੱਧੀ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦਾ।
ਨ ਹਿ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਮਪਿ ਜਾਤੁ ਤਿष੍ਠਤ੍ਯਕਰ੍ਮਕृਤ੍ । ਕਾਰ੍ਯਤੇ ਹ੍ਯਵਸ਼ਃ ਕਰ੍ਮ ਸਰ੍ਵਃ ਪ੍ਰਕृਤਿਜੈਰ੍ਗੁਣੈਃ
ਕੋਈ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ ਵੀ ਕਰਮ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦਾ; ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣੀ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਕਰਕੇ ਕਰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਕਰ੍ਮੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣਿ ਸਂਯਮ੍ਯ ਯ ਆਸ੍ਤੇ ਮਨਸਾ ਸ੍ਮਰਨ੍ । ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਰ੍ਥਾਨ੍ਵਿਮੂਢਾਤ੍ਮਾ ਮਿਥ੍ਯਾਚਾਰਾਃ ਸ ਉਚ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਕਰਮ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਸੋਚਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੂਰਖ ਆਤਮਾ, ਪਖੰਡੀ ਕਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਸ੍ਤ੍ਵਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣਿ ਪਨਸਾ ਨਿਯਮ੍ਯਾਰਮਭਤੇऽਰ੍ਜੁਨ। ਕਰ੍ਮੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੈਃ ਕਰ੍ਮਯੋਗਮਸਕ੍ਤਃ ਸ ਵਿਸ਼ਿष੍ਯਤੇ
ਪਰ ਜੋ ਮਨੁੱਖ, ਮਨ ਨਾਲ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਰਕੇ, ਕਰਮ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨਾਲ ਲਗਾਤਾਰ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਲਗਨ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਹੇ ਅਰਜੁਨ।
ਨਿਯਤਂ ਕੁਰੁ ਕਰ੍ਮ ਤ੍ਵਂ ਜ੍ਯਾਯੋ ਹ੍ਯਕਰ੍ਮਣਃ । ਸ਼ਰੀਰਯਾਤ੍ਰਾਪਿ ਚ ਤੇ ਨ ਪ੍ਰਤਿਦ੍ਧ੍ਯੇਦਕਰ੍ਮਣਃ
ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਨਿਯਤ ਕਰਮ ਕਰ; ਕਰਮ ਕਰਨਾ ਨਿਕਰਤਾ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਨਿਕਰਤਾ ਨਾਲ ਤਾਂ ਤੇਰੀ ਸਰੀਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ।
ਯਜ੍ਞਾਰ੍ਥਾਤ੍ਕਰ੍ਮਣੋऽਨ੍ਯਤ੍ਰ ਲੋਕੋऽਯਂ ਕਰ੍ਮਬਨ੍ਧਨਃ। ਤਦਰ੍ਥਂ ਕਰ੍ਮ ਕੌਨ੍ਤੇਯ ਮੁਕ੍ਤਸਙ੍ਗਃ ਸਮਾਚਰ
ਯਜਨ ਲਈ ਕੀਤੇ ਕਰਮ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਕਰਮ ਦੇ ਬੰਧਨ ਵਿੱਚ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਕੌਂਤਿਆ, ਤੂੰ ਲਗਨ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਯਜਨ ਲਈ ਕਰਮ ਕਰ।
ਸਹਯਜ੍ਞਾਃ ਪ੍ਰਜਾਃ ਸृष੍ਟ੍ਵਾ ਪੁਰੋਵਾਚ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ । ਅਨੇਨ ਪ੍ਰਸਵਿष੍ਯਧ੍ਵਮੇष ਵੋऽਸ੍ਤ੍ਵਿष੍ਟਕਾਮਧੁਕ੍
ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਯਜਨ ਦੇ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ, ਉਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਹਾ: 'ਇਸ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਵਧੋਗੇ; ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਹੋਵੇ।'
ਦੇਵਾਨ੍ਭਾਵਯਤਾऽਨੇਨ ਤੇ ਦੇਵਾ ਭਾਵਯਨ੍ਤੁ ਵਃ। ਪਰਸ੍ਪਰਂ ਭਾਵਯਨ੍ਤਃ ਸ਼੍ਰੇਯਃ ਪਰਮਵਾਪ੍ਸ੍ਯਥ
ਇਸ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਲੋ, ਤੇ ਉਹ ਦੇਵਤਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਾਲਣ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਪਾਲ ਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਉੱਚੀ ਭਲਾਈ ਨੂੰ ਪਾ ਲਵੋਗੇ।
ਇष੍ਟਾਨ੍ਭੋਗਾਨ੍ਹਿ ਵੋ ਦੇਵਾ ਦਾਸ੍ਯਨ੍ਤੇ ਯਜ੍ਞਭਾਵਿਤਾਃ। ਤੈਰ੍ਦਤ੍ਤਾਨਪ੍ਰਦਾਯੈਭ੍ਯੋ ਯੋ ਭੁਙ੍ਕ੍ਤੇ ਸ੍ਤੇਨ ਏਵ ਸਃ
ਯਜਨ ਨਾਲ ਪਾਲੇ ਦੇਵਤਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਚਾਹੀਦੇ ਸੁਖ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਉਹਨਾਂ ਵਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਹੋਇਆ ਲੈ ਕੇ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਚੋਰ ਹੈ।
ਯਜ੍ਞਸ਼ਿष੍ਟਾਸ਼ਿਨਃ ਸਨ੍ਤੋ ਮੁਚ੍ਯਨ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵਕਿਲ੍ਬਿषੈਃ । ਭੁਞ੍ਜਤੇ ਤੇ ਤ੍ਵਘਂ ਪਾਪਾ ਯੇ ਪਚਨ੍ਤ੍ਯਾਤ੍ਮਕਾਰਣਾਤ੍
ਜੋ ਧਰਮੀ ਯਜਨ ਦੀ ਬਚੀ ਹੋਈ ਭੋਜਨ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਜੋ ਪਾਪੀ ਆਪਣੇ ਲਈ ਹੀ ਪਕਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਪਾਪ ਹੀ ਖਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਨ੍ਨਾਦ੍ਭਵਨ੍ਤਿ ਭੂਤਾਨਿ ਪਰ੍ਜਨ੍ਯਾਦਨ੍ਨਸਂਭਵਃ । ਯਜ੍ਞਾਦ੍ਭਵਤਿ ਪਰ੍ਜਨ੍ਯੋ ਯਜ੍ਞਃ ਕਰ੍ਮਸਮੁਦ੍ਭਵਃ
ਅੰਨ ਤੋਂ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਮੀਂਹ ਤੋਂ ਅੰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ; ਯਜਨ ਤੋਂ ਮੀਂਹ ਆਉਂਦਾ ਹੈ; ਤੇ ਯਜਨ ਕਰਮ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਕਰ੍ਮ ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਦ੍ਭਵਂ ਵਿਦ੍ਧਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾऽਕ੍ਸ਼ਰਸਮੁਦ੍ਭਵਮ੍ । ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਵਗਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਨਿਤ੍ਯਂ ਯਜ੍ਞੇ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਮ੍
ਕਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਅਟੱਲ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਸਭ ਥਾਂ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਉਹ ਸਦਾ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਿਤਂ ਚਕ੍ਰਂ ਨਾਨੁਵਰ੍ਤਯਤੀਹ ਯਃ । ਅਘਾਯੁਰਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਰਾਮੋ ਮੋਘਂ ਪਾਰ੍ਥ ਸ ਜੀਵਤਿ
ਜੋ ਇੱਥੇ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਚਲਾਉਂਦਾ, ਪਾਪੀ ਜੀਵਨ ਜੀਉਂਦਾ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦਾ, ਉਹ, ਪਾਰਥ, ਵਿਅਰਥ ਜੀਵਨ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ।
ਯਸ੍ਤ੍ਵਾਤ੍ਮਰਤਿਰੇਵ ਸ੍ਯਾਦਾਤ੍ਮਤृਪ੍ਤਸ਼੍ਚ ਮਾਨਵਃ । ਆਤ੍ਮਨ੍ਯੇਵ ਚ ਸਂਤੁष੍ਟਸ੍ਤਸ੍ਯ ਕਾਰ੍ਯਂ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਹੀ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦਾ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਹੀ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੈ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਕੋਈ ਕਰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।
ਨੈਵ ਤਸ੍ਯ ਕृਤੇਨਾਰ੍ਥੋ ਨਾਕृਤੇਨੇਹ ਕਸ਼੍ਚਨ। ਨ ਚਾਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਭੂਤੇषੁ ਕਸ਼੍ਚਿਦਰ੍ਥਵ੍ਯਪਾਸ਼੍ਰਯਃ
ਉਸ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕੀਤੇ ਜਾਂ ਨਾ ਕੀਤੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਲਾਭ ਨਹੀਂ; ਤੇ ਉਹ ਕਿਸੇ ਜੀਵ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਲਾਭ ਲਈ ਨਿਰਭਰ ਨਹੀਂ।
ਤਸ੍ਮਾਦਸਕ੍ਤਃ ਸਤਤਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਕਰ੍ਮ ਸਮਾਚਰ । ਅਸਕ੍ਤੋ ਹ੍ਯਾਚਰਨ੍ਕਰ੍ਮ ਪਰਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਪੁਰੂषਃ
ਇਸ ਲਈ, ਸਦਾ ਅਲੱਗ ਰਹਿ ਕੇ ਆਪਣਾ ਫਰਜੀ ਕੰਮ ਕਰ। ਅਲੱਗ ਰਹਿ ਕੇ ਕਰਮ ਕਰਦਿਆਂ, ਮਨੁੱਖ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਕਰ੍ਮਣੈਵ ਹਿ ਸਂਸਿਦ੍ਧਿਮਾਸ੍ਥਿਤਾ ਜਨਕਾਦਯਃ । ਲੋਕਸਂਗ੍ਰਹਮੇਵਾਪਿ ਸਂਪਸ਼੍ਯਨ੍ਕਰ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਜਨਕ ਤੇ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਕੇਵਲ ਕਰਮ ਕਰਕੇ ਹੀ ਪੂਰਨਤਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਵੀ ਤੂੰ ਕਰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਯਦ੍ਯਦਾਚਰਤਿ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਸ੍ਤਤ੍ਤਦੇਵੇਤਰੋ ਜਨਃ । ਸ ਯਤ੍ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਕੁਰੁਤੇ ਲੋਕਸ੍ਤਦਨੁਵਰ੍ਤਤੇ
ਜੋ ਉੱਚਾ ਮਨੁੱਖ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਲੋਕ ਵੀ ਉਹੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਜੋ ਮਾਪਦੰਡ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਦੁਨੀਆਂ ਉਸ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਨ ਮੇ ਪਾਰ੍ਥਾਸ੍ਤਿ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਕਿਂਚਨ । ਨਾਨਵਾਪ੍ਤਮਵਾਪ੍ਤਵ੍ਯਂ ਵਰ੍ਤ ਏਵ ਚ ਕਰ੍ਮਣਿ
ਪਾਰਥ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕੋਈ ਕੰਮ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਕੁਝ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਬਾਕੀ ਹੈ, ਨਾ ਕੁਝ ਮਿਲਣਾ। ਫਿਰ ਵੀ ਮੈਂ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ।