ਧਨਞ੍ਜਯ ਕਥਂ ਸ਼ਕ੍ਯਮਸ੍ਮਾਭਿਰ੍ਯੋਦ੍ਧੁਮਾਹਵੇ । ਧਾਰ੍ਤਰਾष੍ਟ੍ਰੈਰ੍ਮਹਾਬਾਹੋ ਯੇषਾਂ ਯੋਦ੍ਧਾ ਪਿਤਾਮਹਃ
ਧਨੰਜਯ, ਅਸੀਂ ਇਸ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰਾਂ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਲੜ ਸਕਦੇ ਹਾਂ, ਜਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖੀ ਸਾਡਾ ਪਿਤਾਮਾ ਭੀਸ਼ਮ ਹੈ, ਜੋ ਬੜੀ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ?
ਅਕ੍ਸ਼ੋਭ੍ਯੋऽਯਮਭੇਦ੍ਯਸ਼੍ਚ ਭੀष੍ਮੇਣਾਮਿਤ੍ਰਕਰ੍षਿਣਾ । ਕਲ੍ਪਿਤਃ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਦृष੍ਟੇਨ ਵਿਧਿਨਾ ਭੂਰਿਵਰ੍ਚਸਾ
ਇਹ ਕਤਾਰ, ਜੋ ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨੇ ਬਣਾਈ ਹੈ, ਅਟੱਲ ਤੇ ਅਟੁੱਟ ਹੈ, ਵਿਦਿਆ ਤੇ ਕਲਾ ਨਾਲ ਬਣਾਈ ਹੋਈ ਹੈ।
ਤੇ ਵਯਂ ਸਂਸ਼ਯ੍ਨਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਃ ਸਸੈਨ੍ਯਾਃ ਸ਼ਤ੍ਰੁਕਰ੍षਣ । ਕਥਮਸ੍ਮਾਨ੍ਮਹਾਵ੍ਯੂਹਾਦੁਤ੍ਥਾਨਂ ਨੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਅਸੀਂ ਤੇ ਸਾਡੀ ਫੌਜ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਸ਼ੱਕ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਏ ਹਾਂ। ਇਸ ਵੱਡੀ ਕਤਾਰ ਤੋਂ ਅਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਬਚ ਕੇ ਨਿਕਲਾਂਗੇ?
ਅਥਾਰ੍ਜੁਨੋऽਬ੍ਰਵੀਤ੍ਪਾਰ੍ਥਂ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰਮਮਿਤ੍ਰਹਾ । ਵਿषਣ੍ਣਮਿਵ ਸਂਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਤਵ ਰਾਜਨ੍ਨਨੀਕਿਨੀਮ੍
ਫਿਰ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ, ਜੋ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਫੌਜ ਵੱਲ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਤੱਕਦਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਆਖਿਆ।
ਪ੍ਰਜ੍ਞਯਾਭ੍ਯਧਿਕਾਞ੍ਸ਼ੂਰਾਨ੍ਗੁਣਯੁਕ੍ਤਾਨ੍ਬਹੂਨਪਿ । ਜਯਨ੍ਤ੍ਯਲ੍ਪਤਰਾ ਯੇਨ ਤਨ੍ਨਿਬੋਧ ਵਿਸ਼ਾਂਪਤੇ
ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਜਾਣ ਲੈ ਕਿ ਕਈ ਵਾਰੀ ਘੱਟ ਲੋਕ, ਜੇ ਉਹ ਅਕਲ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ ਹੋਣ, ਵੱਡੇ ਬਹਾਦਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਤਤ੍ਰ ਤੇ ਕਾਰਣਂ ਰਾਜਨ੍ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮ੍ਯਨਸੂਯਵੇ । ਨਾਰਦਸ੍ਤਮृषਿਰ੍ਵੇਦ ਭੀष੍ਮਦ੍ਰੋਣੌ ਚ ਪਾਣ੍ਡਵ
ਰਾਜਾ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਈਰਖਾ ਦੇ। ਇਹ ਗੱਲ ਨਾਰਦ ਰਿਸ਼ੀ, ਭੀਸ਼ਮ ਤੇ ਦ੍ਰੋਣ ਵੀ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਪਾਂਡਵ।
ਏਨਮੇਵਾਰ੍ਥਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਯੁਦ੍ਧੇ ਦੇਵਾਸੁਰੇऽਬ੍ਰਵੀਤ੍। ਪਿਤਾਮਹਃ ਕਿਲ ਪੁਰਾ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਾਦੀਨ੍ਦਿਵੌਕਸਃ
ਇਸੇ ਗੱਲ ਨੂੰ ਆਧਾਰ ਬਣਾਕੇ, ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਪਿਤਾਮਾ ਨੇ ਦੇਵ-ਅਸੁਰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਆਦਿਕ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ ਸੀ।
ਨ ਤਥਾ ਬਲਵੀਰ੍ਯਾਭ੍ਯਾਂ ਜਯਨ੍ਤਿ ਵਿਜਿਗੀषਵਃ । ਯਥਾ ਸਤ੍ਯਾਨृਸ਼ਂਸ੍ਯਾਭ੍ਯਾਂ ਧਰ੍ਮੇਣੈਵੋਦ੍ਯਮੇਨ ਚ
ਜਿੱਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਬਲ ਤੇ ਬਹਾਦਰੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਸੱਚ, ਦਇਆ, ਧਰਮ ਤੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਜਿੱਤਦੇ ਹਨ।
ਤ੍ਵਕ੍ਤ੍ਵਾऽਧਰ੍ਮਂ ਤਥਾ ਸਰ੍ਵੇ ਧਰ੍ਮਂ ਚੋਤ੍ਤਮਮਾਸ੍ਥਿਤਾਃ । ਯੁਧ੍ਯਧ੍ਵਮਤਹਂਕਾਰਾ ਯਤੋ ਧਰ੍ਮਸ੍ਤਤੋ ਜਯਃ
ਅਧਰਮ ਛੱਡ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਉੱਚਾ ਧਰਮ ਅਪਣਾਏ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਲੜੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਜਿੱਥੇ ਧਰਮ ਹੈ, ਉਥੇ ਜਿੱਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਏਵਂ ਰਾਜਨ੍ਵਿਜਾਨੀਹਿ ਧ੍ਰੁਵੋऽਸ੍ਮਾਕਂ ਰਣੇ ਜਯਃ। ਯਥਾ ਤੁ ਨਾਰਦਃ ਪ੍ਰਾਹ ਯਤਃ ਕृष੍ਣਸ੍ਤਤੋ ਜਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਾ, ਪੱਕਾ ਜਾਣ ਲੋ ਕਿ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਸਾਡੀ ਹੋਵੇਗੀ; ਜਿਵੇਂ ਨਾਰਦ ਨੇ ਆਖਿਆ ਸੀ: ਜਿੱਥੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਹੈ, ਉਥੇ ਜਿੱਤ ਹੈ।
ਗੁਣਭੂਤੋ ਜਯਃ ਕृष੍ਣੇ ਪृष੍ਠਤੋऽਭ੍ਯੇਤਿ ਮਾਧਵਮ੍ । ਤਦ੍ਯਥਾ ਵਿਜਯਸ਼੍ਚਾਸ੍ਯ ਸਨ੍ਨਤਿਸ਼੍ਚਾਪਰੋ ਗੁਣਃ
ਜਿੱਤ ਇੱਕ ਗੁਣ ਹੈ ਜੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਸਫਲਤਾ ਹੈ, ਉਸਦੀ ਨਿਮਰਤਾ ਵੀ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਗੁਣ ਹੈ।
ਅਨਨ੍ਤਤੇਜਾ ਗੋਵਿਨ੍ਦਃ ਸ਼ਤ੍ਰੁਪੂਗੇषੁ ਨਿਰ੍ਵ੍ਯਥਃ। ਪੁਰੁषਃ ਸਨਾਤਨਮਯੋ ਯਤਃ ਕृष੍ਣਸ੍ਤਤੋ ਜਯਃ
ਗੋਵਿੰਦਾ, ਜਿਸਦੀ ਤਾਕਤ ਅਸੀਮ ਹੈ, ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵਿੱਚ ਡੋਲਦਾ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਹੈ; ਜਿੱਥੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਹੈ, ਉਥੇ ਜਿੱਤ ਹੈ।
ਪੁਰਾ ਹ੍ਯੇष ਹਰਿਰ੍ਭੂਤ੍ਵਾ ਵਿਕੁਣ੍ਠੋऽਕੁਣ੍ਠਸਾਯਕਃ। ਸੁਰਾਸੁਰਾਨਵਸ੍ਫੂਰ੍ਜਨ੍ਨਬ੍ਰਵੀਤ੍ਕੇ ਜਯਨ੍ਤ੍ਵਿਤਿ
ਪਹਿਲਾਂ, ਇਹ ਹਰੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਬਣ ਕੇ, ਨਾ ਥਕਣ ਵਾਲਾ ਤੀਰ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗੂੰਜਦਾ ਆਖਿਆ: 'ਜੋ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਹਨ, ਉਹ ਜਿੱਤਣ।'
ਅਨੁ ਕृष੍ਣਂ ਜਯੇਮੇਤਿ ਯੈਰੁਕ੍ਤਂ ਤਤ੍ਰ ਤੈਰ੍ਜਿਤਮ੍ । ਤਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਾਦ੍ਧਿ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਸ਼ਕ੍ਰਾਦਿਭਿਃ ਸੁਰੈਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ 'ਅਸੀਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨਾਲ ਜਿੱਤਾਂਗੇ', ਉਹ ਉਥੇ ਸੱਚਮੁੱਚ ਜਿੱਤ ਗਏ। ਉਸਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਇੰਦਰ ਆਦਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ।
ਤਸ੍ਯ ਤੇ ਨ ਵ੍ਯਥਾਂ ਕਾਂਚਿਦਿਹ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਭਾਰਤ । ਯਸ੍ਯ ਤੇ ਯਜਮਾਸ਼ਾਸ੍ਤੇ ਵਿਸ਼੍ਵਭੁਕ੍ ਤ੍ਰਿਦਿਵੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਭਾਰਤ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਚਿੰਤਾ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੇਰਾ ਯਜਮਾਨ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਨੂੰ ਖਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਅਸਮਾਨ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈ।
ਤਤੋ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰੋ ਰਾਜਾ ਸ੍ਵਾਂ ਸੇਨਾਂ ਸਮਚੋਦਯਤ੍ । ਪ੍ਰਤਿਵ੍ਯੂਹਨ੍ਨਨੀਕਾਨਿ ਭੀष੍ਮਸ੍ਯ ਭਰਤਰ੍षਭ
ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ, ਭੀਸ਼ਮ ਦੀ ਫੌਜ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਪਣੇ ਦਲ ਸਜਾ ਕੇ, ਭਾਰਤਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ।
ਯਥੋਦ੍ਦਿष੍ਟਾਨ੍ਯਨੀਕਾਨਿ ਪ੍ਰਤ੍ਯਵ੍ਯੂਹਨ੍ਤ ਪਾਣ੍ਡਵਾਃਕ । ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਪਰਮਮਿਚ੍ਛਨ੍ਤਃ ਸੁਯੁਦ੍ਧੇਨ ਕੁਰੂਦ੍ਵਹਾਃ
ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਸਜਾਏ, ਉੱਚਾ ਸੁਵਰਗ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਵਧੀਆ ਜੰਗ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਕੁਰੂਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ।
ਮਧ੍ਯੇ ਸ਼ਿਖਣ੍ਡਿਨੋऽਨੀਕਂ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਂ ਸਵ੍ਯਸਾਚਿਨਾ । ਧृष੍ਟਦ੍ਯੁਮ੍ਨਸ਼੍ਚਰਨ੍ਨਗ੍ਰੇ ਭੀਮਸੇਨੇਨ ਪਾਲਿਤਃ
ਵਿਚਕਾਰ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਦਾ ਦਲ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਸਵਯਸਾਚੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦਯੁਮਨ ਅੱਗੇ-ਅੱਗੇ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਭੀਮਸੇਨ ਉਸ ਦੀ ਹਿਫਾਜਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਅਨੀਕਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਂ ਰਾਜਨ੍ਯੁਯੁਧਾਨੇਨ ਪਾਲਿਤਮ੍ । ਸ਼੍ਰੀਮਤਾ ਸਾਤ੍ਵਤਾਗ੍ਰ੍ਯੇਣ ਸ਼ਕ੍ਰੇਣੇਵ ਧਨੁष੍ਮਤਾ
ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਦਾ ਦਲ ਰਾਜਾ ਯੁਯੁਧਾਨ ਨੇ ਰੱਖਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਸਾਤਵਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੇ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਤੀਰ-ਕਮਾਨ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਯਾਨਪ੍ਰਤਿਮਂ ਰਥਂ ਤੁ ਸੋਪਸ੍ਕਰਂ ਹਾਟਕਰਤ੍ਨਚਿਤ੍ਰਮ੍। ਯੁਧਿष੍ਠਿਰਃ ਕਾਞ੍ਚਨਭਾਣ੍ਡਯੋਕ੍ਰਂ ਸਮਾਸ੍ਥਿਤੋ ਨਾਗਬਲਸ੍ਯ ਮਧ੍ਯੇ
ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਦਲ ਵਿਚ, ਸੋਨੇ ਤੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਸਾਰੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ, ਮਹੇਂਦਰ ਦੇ ਰਥ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ ਸੋਨੇ ਦੀ ਸਜਾਵਟ ਵਾਲੀ ਰਥ ਤੇ ਬੈਠਾ ਸੀ।
ਸਮੁਚ੍ਛ੍ਰਿਤਂ ਦਨ੍ਤਸ਼ਲਾਕਮਸ੍ਯ ਸੁਪਾਣ੍ਡੁਰਂ ਛਤ੍ਰਮਤੀਵ ਭਾਤਿ। ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਂ ਚੈਨਮੁਪਾਚਰਨ੍ਤ ਮਹਰ੍षਯਃ ਸਂਸ੍ਤੁਤਿਭਿਰ੍ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਮ੍
ਉਸਦਾ ਉੱਚਾ, ਸਫੈਦ, ਦੰਦਾਂ ਵਾਲਾ ਛਤ੍ਰ ਬਹੁਤ ਚਮਕਦਾ ਸੀ। ਮਹਾਰਿਸ਼ੀਆਂ ਉਸਦੇ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਫਿਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਸਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ, ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਉਸਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
ਪੁਰੋਹਿਤਾਃ ਸ਼ਤ੍ਰੁਵਧਂ ਵਦਨ੍ਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰ੍षਿਸਿਦ੍ਧਾਃ ਸ਼੍ਰੁਤਵਨ੍ਤ ਏਨਮ੍ । ਜਪ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਮਨ੍ਤ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਮਹੌषਧੀਭਿਃ ਸਮਨ੍ਤਤਃ ਸ੍ਵਸ੍ਤ੍ਯਯਨਂ ਬ੍ਰੁਵਨ੍ਤਃ
ਪੁਜਾਰੀ, ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਸ ਦੀ ਵਾਣੀ ਕਰਦੇ, ਤੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀ-ਸਿੱਧਾ ਉਸਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ, ਜਾਪ, ਮੰਤ੍ਰ ਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਜੜੀਆਂ ਨਾਲ ਹਰ ਪਾਸੇ ਜਿੱਤ ਦੀ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੰਦੇ।
ਤਤਃ ਸ ਵਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਤਥੈਵ ਗਾਸ਼੍ਚ ਫਲਾਨਿ ਪੁष੍ਪਾਣਿ ਤਥੈਵ ਨਿष੍ਕਾਨ੍ । ਕੁਰੂਤ੍ਤਮੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸਾਨ੍ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਯਯੌ ਸ਼ਕ੍ਰ ਇਵਾਮਰੇਸ਼ਃ
ਫਿਰ ਉਹ ਵੱਡੀ ਆਤਮਾ, ਕੁਰੂਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਕਪੜੇ, ਗਾਂ, ਫਲ, ਫੁੱਲ ਤੇ ਸੋਨਾ ਵੰਡਦਾ ਹੋਇਆ ਗਿਆ।
ਸਹਸ੍ਰਸੂਰ੍ਯਃ ਸ਼ਤਕਿਙ੍ਕਿਣੀਕਃ ਪਰਾਰ੍ਧ੍ਯਜਾਮ੍ਬੂਨਦਹੇਮਚਿਤ੍ਰਃ। ਰਥੋऽਰ੍ਜੁਨਸ੍ਯਾਗ੍ਨਿਰਿਵਾਰ੍ਚਿਮਾਲੀ ਵਿਭ੍ਰਾਜਤੇ ਸ਼੍ਵੇਤਹਯਃ ਸੁਚਕ੍ਰਃ
ਅਰਜੁਨ ਦਾ ਰਥ, ਹਜ਼ਾਰ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਘੰਟੀਆਂ ਤੇ ਮਹਿੰਗਾ ਜਾਮਬੂਨਦਾ ਸੋਨਾ, ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ, ਚਿੱਟੇ ਘੋੜੇ ਤੇ ਵਧੀਆ ਪਹੀਆਂ ਨਾਲ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਰੌਣਕਦਾਰ ਸੀ।
ਤਮਾਸ੍ਥਿਤਃ ਕੇਸ਼ਵਸਂਗृਹੀਤਂ ਕਪਿਧ੍ਵਜੋ ਗਾਣ੍ਡਿਵਬਾਣਪਾਣਿਃ। ਧਨੁਰ੍ਧਰੋ ਯਸ੍ਯ ਸਮਃ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਨੋ ਭਵਿਤਾ ਕਦਾਚਿਤ੍
ਉਸ ਰਥ ਤੇ, ਜੋ ਕੇਸ਼ਵ ਨੇ ਸੰਭਾਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਕਪਿ-ਧਵਜ ਵਾਲਾ ਅਰਜੁਨ, ਗਾਂਡੀਵ ਤੇ ਤੀਰ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ ਖੜਾ ਸੀ। ਧਨੁਰਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਤੇ ਉਸਦੇ ਬਰਾਬਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੋਇਆ ਤੇ ਨਾ ਹੋਵੇਗਾ।
ਉਦ੍ਧਰ੍ਤਯਿष੍ਯਂਸ੍ਤਵ ਪੁਤ੍ਰਸੇਨਾ- ਮਤੀਵ ਰੌਦ੍ਰਂ ਸ ਬਿਭਰ੍ਤਿ ਰੂਪਮ੍ । ਅਨਾਯੁਧੋ ਯਃ ਸੁਭੁਜੋ ਭੁਜਾਭ੍ਯਾਂ ਨਰਾਸ਼੍ਵਨਾਗਾਨ੍ਯੁਧਿ ਭਸ੍ਮ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍
ਉਹ, ਤੇਰੇ ਪੁੱਤ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ, ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਬਿਨਾ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ, ਆਪਣੇ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ, ਘੋੜੇ ਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਰਾਖ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸ ਭੀਮਸੇਨਃ ਸਹਿਤੋ ਯਮਾਭ੍ਯਾਂ ਵृਕੋਦਰੋ ਵੀਰਰਥਸ੍ਯ ਗੋਪ੍ਤਾ । ਤਂ ਤਤ੍ਰ ਸਿਂਹਰ੍षਭਮਤ੍ਤਖੇਲਂ ਲੋਕੇ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਪ੍ਰਤਿਮਾਨਕਲ੍ਪਮ੍
ਭੀਮਸੇਨ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨਾਲ, ਯਮ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ ਵਿਰਲੇ ਰਥ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਓਥੇ ਸਿੰਘ ਜਾਂ ਗਾਂ ਦੇ ਜਿਹੇ ਗਰੂਰ ਨਾਲ ਖੇਡਦਾ ਹੋਇਆ, ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਮਹਾਂ ਇੰਦਰ ਵਰਗਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਸੀ।
ਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਸੇਨਾਗ੍ਰਗਤਂ ਦੁਰਾਸਦਂ ਸਂਵਿਵ੍ਯਥੁਃ ਪਙ੍ਕਗਤਾ ਯਥਾ ਦ੍ਵਿਪਾਃ । ਵृਕੋਦਰਂ ਵਾਰਣਾਜਦਰ੍ਪਂ ਯੋਧਾਸ੍ਤ੍ਵਦੀਯਾ ਭਯਵਿਗ੍ਨਸਤ੍ਤ੍ਵਾਃ
ਜਦੋਂ ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ ਫੌਜ ਦੇ ਅੱਗੇ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਿਲਣਾ ਔਖਾ ਸੀ, ਖੜਾ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਤੇਰੇ ਯੋਧੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਹੌਸਲੇ ਹਾਰ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਹਾਥੀ ਚੀਤੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕੀਚ ਵਿੱਚ ਫਸ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਨੀਕਮਧ੍ਯੇ ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਂ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰਂ ਦੁਰਾਸਦਮ੍ । ਅਬ੍ਰਵੀਦ੍ਭਰਤਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਗੁਡਾਕੇਸ਼ਂ ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ
ਫੌਜ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਜੋ ਔਖਾ ਤੇ ਡਰਾਉਣਾ ਸੀ, ਖੜਾ ਹੋਇਆ। ਜਨਾਰਦਨ ਨੇ ਭਾਰਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਵਧੀਆ ਗੁਡਾਕੇਸ਼ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
ਯ ਏष ਰੋषਾਤ੍ਪ੍ਰਤਪਨ੍ਬਲਸ੍ਥੋ ਯੋ ਨਃ ਸੇਨਾਂ ਸਿਂਹ ਇਵੇਕ੍ਸ਼ਤੇ ਚ। ਸ ਏष ਭੀष੍ਮਃ ਕੁਰੁਵਂਸ਼ਕੇਤੁ- ਰ੍ਯੇਨਾਹृਤਾਸ੍ਤ੍ਰਿਸ਼ਤਂ ਵਾਜਿਮੇਧਾਃ
ਉਹ ਜੋ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤੇ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ 'ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਡੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਸਿੰਘ ਵਾਂਗ ਤੱਕਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਭੀਸ਼ਮ ਹੈ, ਕੁਰੁ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਚਿਨ੍ਹ, ਜਿਸ ਨੇ ਤਿੰਨ ਸੌ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਕਰਵਾਏ ਹਨ।