ਰਥਾਨਾਂ ਚਕ੍ਰਰਕ੍ਸ਼ਾਸ਼੍ਚ ਪਾਦਰਕ੍ਸ਼ਾਸ਼੍ਚ ਦਨ੍ਤਿਨਾਮ੍। ਅਭਵਨ੍ਵਾਹਿਨੀਮਧ੍ਯੇ ਸ਼ਤਾਨਾਮਯੁਤਾਨਿ षਟ੍
ਰਥਾਂ ਦੇ ਪਹੀਏ ਸੰਭਾਲਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸੈਣਿਕ ਫੌਜ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਛੇ ਲੱਖ ਸੀ।
ਪਾਦਾਤਾਸ਼੍ਚਾਗ੍ਰਤੋ ਗਚ੍ਛਨ੍ਧਨੁਸ਼੍ਚਰ੍ਮਾਸਿਪਾਣਯਃ । ਅਨੇਕਸ਼ਤਸਾਹਸ੍ਰਾ ਨਖਰਪ੍ਰਾਸਯੋਧਿਨਃ
ਅੱਗੇ ਪੈਦਲ ਸੈਣਿਕ ਚੱਲ ਰਹੇ ਸਨ, ਹੱਥੀਂ ਧਨੁਸ਼, ਢਾਲਾਂ ਤੇ ਤਲਵਾਰਾਂ ਫੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ; ਲੱਖਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਨਖ ਤੇ ਭਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਲੜਨ ਵਾਲੇ ਵੀ ਸਨ।
ਅਕ੍ਸ਼ੌਹਿਣ੍ਯੋ ਦਸ਼ੈਕਾ ਚ ਤਵ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਭਾਰਤ। ਅਦृਸ਼੍ਯਤ ਮਹਾਰਾਜ ਗਙ੍ਗੇਵ ਯਮੁਨਾਨ੍ਤਰਾ
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀਆਂ ਗਿਆਰਾਂ ਅਕ੍ਸ਼ੌਹਣੀਆਂ ਫੌਜਾਂ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਗੰਗਾ ਵਾਂਗ ਦਿਸ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਯਮੁਨਾ ਵਿਚਕਾਰ ਸੀ।
ਅਰ੍ਕ੍ਸ਼ਾਂਹਿਣੀਂ ਦਸ਼ੈਕਾਂ ਚ ਵ੍ਯੂਢਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰਃ। ਕਥਮਲ੍ਪੇਨ ਸੈਨ੍ਯੇਨ ਪ੍ਰਤ੍ਯਵ੍ਯੂਹਤ ਪਾਣ੍ਡਵਃ
ਜਦੋਂ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਗਿਆਰਾਂ ਅਕ੍ਸ਼ੌਹਣੀਆਂ ਦੀ ਲੜੀ ਹੋਈ ਫੌਜ ਦੇਖੀ, ਤਾਂ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਕਿ ਪਾਂਡਵ ਆਪਣੀ ਛੋਟੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਕਿਵੇਂ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਗੇ।
ਯੋ ਵੇਦ ਮਾਨੁषਂ ਵ੍ਯੂਹਂ ਦੈਵਂ ਗਾਨ੍ਧਰ੍ਵਮਾਸੁਰਮ੍ । ਕਥਂ ਭੀष੍ਮਂ ਸ ਕੌਨ੍ਤੇਯਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਯੂਹਤ ਸਞ੍ਜਯ
ਜੋ ਮਨੁੱਖੀ, ਦੈਵੀ, ਗਾਂਧਰਵ ਤੇ ਅਸੁਰ ਵਿਉਹਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ—ਉਹ ਕੁੰਤੀ ਪੁੱਤਰ ਭੀਸ਼ਮ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਕਿਵੇਂ ਲੜਾਈ ਲਈ ਲੜੀ ਕਰ ਖੜੀ ਹੋਇਆ, ਹੇ ਸੰਜਯ?
ਧਾਰ੍ਤਰਾष੍ਟ੍ਰਾਣ੍ਯਨੀਕਾਨਿ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵ੍ਯੂਢਾਨਿ ਪਾਣ੍ਡਵਃ। ਅਭ੍ਯਭਾषਤ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਧਰ੍ਮਰਾਜੋ ਧਨਞ੍ਜਯਮ੍
ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਹੋਈ ਫੌਜ ਵੇਖ ਕੇ, ਧਰਮਾਤਮਾ ਧਰਮਰਾਜ ਨੇ ਧਨੰਜੈ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਮਹਰ੍षੇਰ੍ਵਚਨਾਤ੍ਤਾਤ ਵੇਦਯਨ੍ਤਿ ਬृਹਸ੍ਪਤੇਃ । ਸਂਹਤਾਨ੍ਯੋਧਯੇਦਲ੍ਪਾਨ੍ਕਾਮਂ ਵਿਸ੍ਤਾਰਯੇਦ੍ਬਹੂਨ੍
ਪਿਆਰੇ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ: ਜਦੋਂ ਵੈਰੀ ਘੱਟ ਹੋਣ, ਤਾ ਆਪਣੀਆਂ ਤਾਕਤਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ। ਜੇ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੋ, ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਾਲਿਆਂ ਉੱਤੇ ਫੈਲ ਕੇ ਵਾਰ ਕਰ।
ਸੂਚੀਮੁਖਮਨੀਕਂ ਸ੍ਯਾਦਲ੍ਪਾਨਾਂ ਬਹੁਭਿਃ ਸਹ। ਅਸ੍ਮਾਕਂ ਚ ਤਥਾ ਸੈਨ੍ਯਮਲ੍ਪੀਯਃ ਸੁਤਰਾਂ ਪਰੈਃ
ਜਦ ਵੈਰੀ ਘੱਟ ਹੋਣ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਸੂਈ ਦੀ ਨੋਕ ਵਾਂਗ ਬਣਾਓ। ਜਿਵੇਂ ਸਾਡੀ ਫੌਜ ਘੱਟ ਹੋਵੇ, ਵੱਡੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵੀ ਐਸਾ ਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਏਤਦ੍ਵਚਨਮਾਜ੍ਞਾਯ ਮਹਰ੍षੇਰ੍ਵ੍ਯੂਹ ਪਾਣ੍ਡਵ । ਏਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਧਰ੍ਮਰਾਜਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਭਾषਤ ਪਾਣ੍ਡਵਃ
ਇਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਸੁਣ ਕੇ, ਹੇ ਪਾਂਡਵ, ਫੌਜਾਂ ਦੀ ਕਤਾਰ ਬਣਾਓ। ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਧਰਮਰਾਜ ਨੇ ਪਾਂਡਵ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਏष ਵ੍ਯੂਹਾਮਿ ਤੇ ਵ੍ਯੂਹਂ ਰਾਜਸਤ੍ਤਮ ਦੁਰ੍ਜਯਮ੍। ਅਚਲਂ ਨਾਮ ਵਜ੍ਰਾਖ੍ਯਂ ਵਿਹਿਤਂ ਵਜ੍ਰਪਾਣਿਨਾ
ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਇਹ ਅਜਿੱਤ ਵਿਉਹ ਬਣਾਵਾਂਗਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ 'ਅਡੋਲ' ਜਾਂ 'ਵਜਰ' ਆਖਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਵਜਰਧਾਰੀ ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਸੀ।
ਯਃ ਸ ਵਾਤ ਇਵੋਦ੍ਭੂਤਃ ਸਮਰੇ ਦੁਃਸਹਃ ਪਰੈਃ। ਸ ਨਃ ਪੁਰੋ ਯੋਤ੍ਸਯਤੇ ਵੈ ਭੀਮਃ ਪ੍ਰਹਰਤਾਂ ਵਰਃ
ਇਹ ਵਿਉਹ, ਜੋ ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਉੱਠਦਾ ਹੈ ਤੇ ਵੈਰੀਆਂ ਲਈ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸਹਿਣਯੋਗ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਦੇ ਅੱਗੇ ਭੀਮ, ਜੋ ਸੱਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਯੋਧਾ ਹੈ, ਅੱਗਵਾਈ ਕਰੇਗਾ।
ਤੇਜਾਂਸਿ ਰਿਪੁਸੈਨ੍ਯਾਨਾਂ ਮृਦ੍ਗਨ੍ਪੁਰੁषਸਤ੍ਤਮਃ। ਅਗ੍ਨੇऽਗ੍ਰਣੀਰ੍ਯੋਤ੍ਸ੍ਯਤਿ ਨੋ ਯੁਦ੍ਧੋਪਾਯਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਃ
ਵੈਰੀਆਂ ਦੀ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਚੂਰ-ਚੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਹਾਬਲੀ ਭੀਮ, ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਯੁੱਧ ਦੇ ਢੰਗ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ, ਸਾਡੀ ਫੌਜ ਦੇ ਅੱਗੇ ਲੜੇਗਾ।
ਯਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕੁਰਵਃ ਸਰ੍ਵੇ ਦੁਰ੍ਯੋਧਨਪੁਰੋਗਮਾਃ। ਨਿਵਰ੍ਤਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਸਂਤ੍ਰਸ੍ਤਾਃ ਸਿਂਹਂ ਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਰਮृਗਾ ਯਥਾ
ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਕੌਰਵ, ਦੁਰਯੋਧਨ ਸਮੇਤ, ਡਰ ਕੇ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਜਾਣਗੇ, ਜਿਵੇਂ ਛੋਟੇ ਜਾਨਵਰ ਸ਼ੇਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਭੱਜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤਂ ਸਰ੍ਵੇ ਸਂਸ਼੍ਰਯਿष੍ਯਾਮਃ ਪ੍ਰਾਕਾਰਮਕੁਤੋਭਯਾਃ । ਭੀਮਂ ਪ੍ਰਹਰਤਾਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਦੇਵਾਰਾਜਮਿਵਾਮਰਾਃ
ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਾਂਗੇ, ਜੋ ਸਾਡਾ ਅਟੱਲ ਕਿਲਾ ਹੈ—ਭੀਮ, ਜੋ ਯੋਧਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ—ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤੇ ਆਪਣੇ ਰਾਜਾ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਨ ਹਿ ਸੋऽਸ੍ਤਿ ਪੁਮਾਁਲ੍ਲੋਕੇ ਯਃ ਸਂਕ੍ਰੁਦ੍ਧਂ ਵृਕੋਦਰਮ੍। ਦ੍ਰष੍ਟੁਮਤ੍ਯੁਗ੍ਰਕਰ੍ਮਾਣਂ ਵਿषਹੇਤ ਨਰਰ੍षਭਮ੍
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਨਹੀਂ ਜੋ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਏ, ਭਿਆਨਕ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸੱਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਸਕੇ।
ਭੀਮਸੇਨੋ ਗਦਾਂ ਬਿਭ੍ਰਦ੍ਵਜ੍ਰਸਾਰਮਯੀਂ ਦृਢਾਮ੍ । ਚਰਨ੍ਵੇਗੇਨ ਮਹਤਾ ਸਮੁਦ੍ਰਮਪਿ ਸ਼ੋषਯੇਤ੍
ਭੀਮਸੇਨ, ਆਪਣੀ ਵਜਰ ਵਰਗੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਗਦਾ ਫੜ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਵੀ ਸੁੱਕਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਭੀਮਸੇਨਂ ਤਦਾ ਰਾਜਨ੍ਦਰ੍ਸ਼ਯਸ੍ਵ ਮਹਾਬਲਮ੍ । ਕੇਕਯਾ ਧृष੍ਟਕੇਤੁਸ਼੍ਚ ਚੇਕਿਤਾਨਸ਼੍ਚ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਉੱਥੇ ਭੀਮਸੇਨ ਦੀ ਮਹਾਨ ਤਾਕਤ ਵਿਖਾ। ਕੇਕਯ, ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਕੇਤੁ ਅਤੇ ਬਹਾਦੁਰ ਚੇਕਿਤਾਨਾ ਨੂੰ ਵੀ ਉੱਥੇ ਲਿਆ।
ਏਤੇ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੁ ਸਾਮਾਤ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਕਰ੍षਨ੍ਤੋ ਜਨਾਧਿਪ । ਧृਤਰਾष੍ਟ੍ਰਸ੍ਯ ਦਾਯਾਦਾਨਿਤਿ ਬੀਭਤ੍ਸੁਰਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਇਹ ਰਾਜੇ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਸਮੇਤ ਅੱਗੇ ਵਧਣ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਵਾਰਸਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਆਉਣ—ਇਹ ਗੱਲ ਭੀਮਸੇਨ ਨੇ ਆਖੀ।
ਬ੍ਰੁਵਾਣਂ ਤੁ ਤਥਾ ਪਾਰ੍ਥਂ ਸਰ੍ਵਸੈਨ੍ਯਾਨਿ ਭਾਰਤ । ਅਪੂਜਯਂਸ੍ਤਦਾ ਵਾਗ੍ਭਿਰਨੁਕੂਲਾਭਿਰਾਹਵੇ
ਜਦ ਪਾਰਥ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਸਾਰੀ ਫੌਜਾਂ ਨੇ ਯੁੱਧ ਦੇ ਮੌਕੇ ਉੱਤੇ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੀਆਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮਹਾਬਾਹੁਸ੍ਤਥਾ ਚਕ੍ਰੇ ਧਨਞ੍ਜਯਃ। ਵ੍ਯੂਹ੍ਯ ਤਾਨਿ ਬਲਾਨ੍ਯਾਸ਼ੁ ਪ੍ਰਯਯੌ ਫਲ੍ਗੁਨਸ੍ਤਥਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਮਹਾਬਲੀ ਧਨੰਜੈ ਨੇ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵਿਉਹਬੱਧ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਫੌਰਨ ਨਿਕਲ ਪਿਆ, ਫਲਗੁਨ ਵੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਲਿਆ।
ਸਂਪ੍ਰਯਾਤਾਨ੍ਕੁਰੂਨ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪਾਣ੍ਡਂਵਾਨਾਂ ਮਹਾਚਮੂਃ। ਗਙ੍ਗੇਵ ਪੂਰ੍ਣਾ ਸ੍ਤਿਮਿਤਾ ਸ੍ਪਨ੍ਦਮਾਨਾ ਵ੍ਯਦृਸ਼੍ਯਤ
ਕੌਰਵਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਪੂਰੀ ਤੇ ਠਹਿਰੀ ਹੋਈ, ਪਰ ਹਿਲਦੀ ਹੋਈ ਗੰਗਾ ਵਾਂਗ ਲੱਗ ਰਹੀ ਸੀ।
ਭੀਮਸੇਨੋऽਗ੍ਰਣੀਸ੍ਤੇषਾਂ ਧृष੍ਟਦ੍ਯੁਮ੍ਨਸ਼੍ਚ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍ । ਨਕੁਲਃ ਸਹਦੇਵਸ਼੍ਚ ਧृष੍ਟਕੇਤੁਸ਼੍ਚ ਪਾਰ੍ਥਿਵਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅੱਗਵਾਈ ਭੀਮਸੇਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਨਾਲ ਹੀ ਬਹਾਦੁਰ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦਯੁਮਨ, ਨਕੁਲ, ਸਹਦੇਵ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਕੇਤੁ ਵੀ ਸਨ।
ਵਿਰਾਟਸ਼੍ਚ ਤਤਃ ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਰਾਜਾਥਾਕ੍ਸ਼ੌਹਿਣੀਵृਤਃ । ਭ੍ਰਾਤृਭਿਃ ਸਹ ਪੁਤ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਸੋऽਭ੍ਯਰਕ੍ਸ਼ਤ ਪृष੍ਠਤਃ
ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਵਿਰਾਟ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਸਮੇਤ, ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਤੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ, ਪਿੱਛਲੇ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਚਕ੍ਰਰਕ੍ਸ਼ੌ ਤੁ ਭੀਮਸ੍ਯ ਮਾਦ੍ਰੀਪੁਤ੍ਰੌ ਮਹਾਦ੍ਯੁਤੀ। ਦ੍ਰੌਪਦੇਯਾਃ ਸਸੌਭਦ੍ਰਾਃ ਪृष੍ਠਗੋਪਾਸ੍ਤਰਸ੍ਵਿਨਃ
ਮਾਦਰੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਚਮਕਦੇ ਸਨ, ਭੀਮ ਦੇ ਪਾਸੇ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ; ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਸੌਭਦ੍ਰ, ਤੇਜ਼ ਨਾਲ ਪਿੱਛਲੇ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
ਧृष੍ਟਦ੍ਯੁਮ੍ਨਸ਼੍ਚ ਪਾਞ੍ਚਾਲ੍ਯਸ੍ਤੇषਾਂ ਗੋਪ੍ਤਾ ਮਹਾਰਥਃ । ਸਹਿਤਃ ਪृਤਨਾਸ਼ੂਰੈਃ ਰਥਮੁਖ੍ਯੈਃ ਪ੍ਰਭਦ੍ਰਕੈਃ
ਦ੍ਰੁਪਦ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦਯੁਮਨ, ਜੋ ਵੱਡਾ ਰਥੀ ਸੀ, ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਸੈਣਿਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਬਹਾਦੁਰ ਯੋਧੇ, ਚੋਟੀ ਦੇ ਰਥੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਦਰਕ ਵੀ ਸਨ।
ਸ਼ਿਖਣ੍ਡੀ ਤੁ ਤਤਃ ਪਸ਼੍ਚਾਦਰ੍ਜੁਨੇਨਾਭਿਰਕ੍ਸ਼ਿਤਃ। ਯਤ੍ਤੋ ਭੀष੍ਮਵਿਨਾਸ਼ਾਯ ਪ੍ਰਯਯੌ ਭਰਤਰ੍षਭ
ਫਿਰ ਸ਼ਿਖੰਡੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਅਰਜੁਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਨੀਤ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਿਆਰੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧ ਗਿਆ।
ਪृष੍ਠਤੋऽਪ੍ਯਰ੍ਜੁਨਸ੍ਯਾਸੀਦ੍ਯੁਯੁਧਾਨੋ ਮਹਾਬਲਃ । ਚਕ੍ਰਰਕ੍ਸ਼ੌ ਤੁ ਪਾਞ੍ਚਾਲ੍ਯੌ ਯੁਧਾਮਨ੍ਯੂਤ੍ਤਮੋਜਸੌ
ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਯੁਯੁਧਾਨ ਖੜਾ ਸੀ। ਦੋ ਪਾਂਚਾਲ, ਯੁਧਾਮਨਯੂ ਤੇ ਉੱਤਮੌਜ, ਉਸਦੇ ਰਥ ਦੇ ਪਹੀਏ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
ਰਾਜਾ ਤੁ ਮਧ੍ਯਮਾਨੀਕੇ ਕੁਨ੍ਤੀਪੁਤ੍ਰੋ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰਃ । ਬृਹਦ੍ਭੀਃ ਕੁਞ੍ਜਰੈਰ੍ਮਤ੍ਤੈਸ਼੍ਚਲਦ੍ਭਿਰਚਲੈਰਿਵ
ਸੈਣਿਕਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕੁੰਤੀਪੁਤਰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਵੱਡੇ ਤੇ ਮਸਤ ਹਾਥੀ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਜੋ ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ ਹਿਲਦੇ ਤੇ ਗੂੰਜਦੇ ਸਨ।
ਅਕ੍ਸ਼ੌਹਿਣ੍ਯਾਥ ਪਾਞ੍ਚਾਲ੍ਯੋ ਯਜ੍ਞਸੇਨੋ ਮਹਾਮਨਾਃ । ਵਿਰਾਟਮਨ੍ਵਯਾਤ੍ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਪਾਣ੍ਡਵਾਰ੍ਥਂ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ
ਫਿਰ ਉੱਚ ਮਨ ਵਾਲਾ ਪਾਂਚਾਲ ਯਜ੍ਨਸੈਨ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਸਮੇਤ, ਵਿਰਾਟ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ।
ਤੇषਾਮਾਦਿਤ੍ਯਚਨ੍ਦ੍ਰਾਭਾਃ ਕਨਕੋਤ੍ਤਮਭੂषਣਾਃ । ਨਾਨਾਚਿਹ੍ਨਧਰਾ ਰਾਜਨ੍ਰਥੇष੍ਵਾਸਨ੍ਮਹਾਧ੍ਵਜਾਃ
ਉਹਨਾਂ ਵਿਚ, ਰਾਜਨ, ਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਵੱਡੇ ਝੰਡੇ ਲਹਿਰਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਤੇ ਚੰਦ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ, ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਵਧੀਆ ਸਜਾਵਟਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਏ ਹੋਏ ਸਨ।