ਯਚ੍ਛਰੀਰੈਰੁਪਾਸ੍ਤੀਰ੍ਣਾਂ ਨਰਵਾਰਣਵਾਜਿਨਾਮ੍ । ਸ਼ਰਸ਼ਕ੍ਤਿਮਹਾਖਙ੍ਗਤੋਮਰਾਕ੍ਸ਼ਾਂ ਮਹਾਭਯਾਮ੍। ਪ੍ਰਾਵਿਸ਼ਨ੍ਕਿਤਵਾ ਮਨ੍ਦਾਃ ਸਭਾਂ ਯੁਦ੍ਧਦੁਰਾਸਦਾਮ੍
ਜਦੋਂ ਜੰਗ ਦੀ ਸਭਾ, ਜੋ ਡਰਾਉਣੀ ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਔਖੀ ਸੀ, ਮਨੁੱਖਾਂ, ਹਾਥੀਆਂ ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਨਾਲ, ਤੇ ਤੀਰ, ਬਰਛੀਆਂ, ਵੱਡੀਆਂ ਤਲਵਾਰਾਂ ਤੇ ਤੋਮਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ ਸੀ, ਉਹ ਮੂਰਖ ਜੂਆਰੀ ਕਿਵੇਂ ਅੰਦਰ ਗਏ?
ਪ੍ਰਾਣਦ੍ਯੂਤੇ ਪ੍ਰਤਿਭਯੇ ਕੇऽਦੀਵ੍ਯਨ੍ਤ ਨਰਰ੍षਭਾਃ । ਕੇ ਜੀਯਨ੍ਤੇ ਜਿਤਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਕृਤਲਕ੍ਸ਼੍ਯਾ ਨਿਪਾਤਿਤਾਃ । ਅਨ੍ਯੇ ਭੀष੍ਮਾਚ੍ਚਾਨ੍ਤਨਵਾਤ੍ਤਨ੍ਮਮਾਚਕ੍ਸ਼੍ਵ ਸਞ੍ਜਯ
ਉਸ ਜਿੰਦਗੀ ਦੇ ਖੇਡ ਵਿਚ, ਕੌਣ-ਕੌਣ ਵਧੀਆ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਖੇਡੇ, ਕੌਣ ਜਿੱਤੇ, ਤੇ ਕੌਣ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਮਾਰੇ ਗਏ? ਇਹ ਸਭ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ, ਸੰਜਯਾ, ਤੇ ਭੀਸ਼ਮ ਸ਼ਾਂਤਨੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਤੋਂ ਬਚੇ ਹੋਏਆਂ ਬਾਰੇ ਵੀ।
ਨ ਹਿ ਮੇ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਰਸ੍ਤੀਹ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਦੇਵਵ੍ਰਤਂ ਹਤਮ੍। ਪਿਤਰਂ ਭੀਮਕਰ੍ਮਾਣਂ ਭੀष੍ਮਮਾਹਵਸ਼ੋਭਿਨਮ੍
ਮੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਚੈਨ ਨਹੀਂ, ਜਦੋਂ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਦੇਵਵ੍ਰਤ, ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਭੀਸ਼ਮ, ਵੱਡੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਜੰਗ ਵਿਚ ਚਮਕਦਾਰ, ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।
ਆਰ੍ਤਿਂ ਮੇ ਹृਦਯੇ ਰੂਢਾਂ ਮਹਤੀਂ ਪੁਤ੍ਰਹਾਨਿਜਾਮ੍। ਤ੍ਵਂ ਹਿ ਮੇ ਸਰ੍ਪਿषੇਵਾਗ੍ਨਿਮੁਦ੍ਦੀਪਯਸਿ ਸਞ੍ਜਯ
ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਮਰਨ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਵੱਸ ਗਿਆ ਹੈ; ਤੂੰ, ਸੰਜਯਾ, ਇਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਭੜਕਾਉਂਦਾ ਹੈਂ, ਜਿਵੇਂ ਘੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਭੜਕਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਮਹਾਨ੍ਤਂ ਭਾਰਮੁਦ੍ਯਮ੍ਯ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਂ ਸਾਰ੍ਵਲੌਕਿਕਮ੍। ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਿਨਿਹਤਂ ਭੀष੍ਮਂ ਮਨ੍ਯੇ ਸ਼ੋਚਨ੍ਤਿ ਪੁਤ੍ਰਕਾਃ
ਭੀਸ਼ਮ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਵੱਡਾ ਭਾਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ, ਮਾਰਿਆ ਹੋਇਆ ਦੇਖ ਕੇ, ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਪੁੱਤਰ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੋष੍ਯਾਮਿ ਤਾਨਿ ਦੁਃਖਾਨਿ ਦੁਰ੍ਯੋਧਨਕृਤਾਨ੍ਯਹਮ੍ । ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਮੇ ਸਰ੍ਵਮਾਚਕ੍ਸ਼੍ਵ ਯਦ੍ਵृਤ੍ਤਂ ਤਤ੍ਰ ਸਞ੍ਜਯ
ਮੈਂ ਉਹ ਦੁੱਖ ਸੁਣਾਂਗਾ ਜੋ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੇ ਕਰਾਏ; ਇਸ ਲਈ, ਸੰਜਯਾ, ਮੈਨੂੰ ਉੱਥੇ ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਇਆ, ਸਭ ਦੱਸ।
ਯਦ੍ਵृਤ੍ਤਂ ਤਤ੍ਰ ਸਂਗ੍ਰਾਮੇ ਮਨ੍ਦਸ੍ਯਾਬੁਦ੍ਧਿਸਂਭਵਮ੍ । ਅਪਨੀਤਂ ਸੁਨੀਤਂ ਯਤ੍ਤਨ੍ਮਮਾਚਕ੍ਸ਼੍ਵ ਸਞ੍ਜਯ
ਸੰਜਯਾ, ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ ਕਿ ਉਸ ਜੰਗ ਵਿਚ, ਜੋ ਮੇਰੀ ਮੂਰਖਤਾ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ, ਕੀ ਗੁਆਚ ਗਿਆ ਤੇ ਕੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਚਾਇਆ ਗਿਆ।
ਯਤ੍ਕृਤਂ ਤਤ੍ਰ ਸਂਗ੍ਰਾਮੇ ਭੀष੍ਮੇਣ ਜਯਮਿਚ੍ਛਤਾ । ਤੇਜੋਯੁਕ੍ਤਂ ਕृਤਾਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਸ਼ਂਸ ਤਚ੍ਚਾਪ੍ਯਸ਼ੇषਤਃ
ਸੰਜਯਾ, ਮੈਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸ ਕਿ ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਉਸ ਜੰਗ ਵਿਚ ਜਿੱਤ ਲੈਣ ਲਈ, ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਕਲਾ ਨਾਲ, ਕੀ ਕੀਤਾ।
ਯਥਾ ਤਦਭਵਦ੍ਯੁਦ੍ਧਂ ਕੁਰੁਪਾਣ੍ਡਵਸੇਨਯੋਃ । ਕ੍ਰਮੇਣ ਯੇਨ ਯਸ੍ਮਿਂਸ਼੍ਚ ਕਾਲੇ ਯਚ੍ਚ ਯਥਾऽਭਵਤ੍
ਕਿਵੇਂ ਉਹ ਜੰਗ ਕੌਰਵਾਂ ਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਫੌਜਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਇਆ, ਕਿਹੜੇ ਕ੍ਰਮ ਵਿਚ, ਕਿਹੜੇ ਵੇਲੇ ਤੇ ਕਿਹੜੇ ਢੰਗ ਨਾਲ —
ਤ੍ਵਦ੍ਯੁਕ੍ਤੋऽਯਮਨੁਪ੍ਰਸ਼੍ਨੋ ਮਹਾਰਾਜ ਯਥਾਰ੍ਹਸਿ। ਨ ਤੁ ਦੁਰ੍ਯੋਧਨੇ ਦੋषਮਿਮਮਾਸਙ੍ਕ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਮਹਾਰਾਜ, ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਪੁੱਛਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਬਿਲਕੁਲ ਠੀਕ ਹੈ; ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਦੁਰਯੋਧਨ ਉੱਤੇ ਇਹ ਦੋਸ਼ ਨਾ ਲਗਾਓ।
ਯ ਆਤ੍ਮਨੋ ਦੁਸ਼੍ਚਰਿਤਾਦਸ਼ੁਭਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਯਾਨ੍ਨਰਃ। ਏਨਸਾ ਤੇਨ ਨਾਨ੍ਯਂ ਸ ਉਪਾਸ਼ਙ੍ਕਿਤੁਮਰ੍ਹਤਿ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਮਾੜੇ ਕੰਮਾਂ ਕਰਕੇ ਦੁੱਖ ਭੋਗਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਉੱਤੇ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਲਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਮਹਾਰਾਜ ਮਨੁष੍ਯੇषੁ ਨਿਨ੍ਦ੍ਯਂ ਯਃ ਸਰ੍ਵਮਾਚਰੇਤ੍। ਸ ਵਧ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਲੋਕਸ੍ਯ ਨਿਨ੍ਦਿਤਾਨਿ ਸਮਾਚਰਨ੍
ਮਹਾਰਾਜ, ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜੋ ਕੋਈ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣ ਯੋਗ ਹੈ।
ਨਿਕਾਰੋ ਨਿਕृਤਿਪ੍ਰਜ੍ਞੈਃ ਪਾਣ੍ਡਵੈਸ੍ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਸ਼ਯਾ । ਅਨੁਭੂਤਃ ਸਹਾਮਾਤ੍ਯੈਃ ਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ਤਸ਼੍ਚ ਸੁਚਿਰਂ ਵਨੇ
ਪਾਂਡਵਾਂ ਵਲੋਂ ਚਲਾਕੀ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਉਪਹਾਸ, ਤੁਸੀਂ ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸਹਿ ਲਿਆ ਸੀ, ਤੁਹਾਡੀ ਵਾਪਸੀ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੇ ਹੋਏ।
ਹਯਾਨਾਂ ਚ ਗਜਾਨਾਂ ਚ ਰਾਜ੍ਞਾਂ ਚਾਮਿਤਤੇਜਸਾਮ੍। ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਂ ਯਨ੍ਮਯਾ ਦृष੍ਟਂ ਦृष੍ਟਂ ਯੋਗਬਲੇਨ ਚ
ਘੋੜਿਆਂ, ਹਾਥੀਆਂ ਤੇ ਬੇਹੱਦ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਜੋ ਕੁਝ ਮੈਂ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ, ਜਾਂ ਜੋ ਮੈਂ ਜੋਗ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ—
ਸ਼ृਣੁ ਤਤ੍ਪृਥਿਵੀਪਾਲ ਮਾ ਚ ਸ਼ੋਕੇ ਮਨਃ ਕृਥਾਃ । ਦਿष੍ਟਮੇਤਤ੍ਪੁਰਾ ਨੂਨਮਿਦਮੇਵ ਨਰਾਧਿਪ
ਇਹ ਸਭ ਸੁਣੋ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਗਮ ਵਿੱਚ ਨਾ ਪਾਓ; ਇਹ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਨਿਸਚਿਤ ਸੀ, ਮਹਾਰਾਜ।
ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਪਾਰਾਸ਼ਰ੍ਯਾਯ ਧੀਮਤੇ। ਯਸ੍ਯ ਪ੍ਰਸਾਦਾਦ੍ਦਿਵ੍ਯਂ ਤਤ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਜ੍ਞਾਨਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਮੈਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਹੁਣ ਉਹ ਗੱਲ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਪਰਾਸ਼ਰ ਦੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਪਰਮ ਗਿਆਨ ਮਿਲਿਆ।
ਦृष੍ਟਿਸ਼੍ਚਾਤੀਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾ ਰਾਜਨ੍ਦੂਰਾਚ੍ਛ੍ਰਵਣਮੇਵ ਚ । ਪਰਚਿਤ੍ਤਸ੍ਯ ਵਿਜ੍ਞਾਨਮਤੀਤਾਨਾਗਤਸ੍ਯ ਚ
ਮਹਾਰਾਜ, ਇੰਦਰੀਆਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਵੇਖਣ ਦੀ ਸਮਰਥਾ, ਦੂਰੋਂ ਸੁਣਨ ਦੀ ਤਾਕਤ, ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਮਨ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ, ਤੇ ਪਿਛਲੇ-ਅਗਲੇ ਸਮਿਆਂ ਦੀ ਸਮਝ ਵੀ ਹੈ।
ਵ੍ਯੁਤ੍ਥਿਤੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਵਿਜ੍ਞਾਨਮਾਕਾਸ਼ੇ ਚ ਗਤਿਃ ਸ਼ੁਭਾ । ਅਸ੍ਤ੍ਰੈਰਸਙ੍ਗੋ ਯੁਦ੍ਧੇषੁ ਵਰਦਾਨਾਨ੍ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਉਤਪੱਤੀ ਤੇ ਨਾਸ ਦੀ ਸਮਝ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣ ਦੀ ਤਾਕਤ, ਤੇ ਜੰਗ ਵਿਚ ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੇ ਵਰਦਾਨ ਨਾਲ ਹਥਿਆਰਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਵੀ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰृਣੁ ਮੇ ਵਿਸ੍ਤਰੇਣੇਦਂ ਵਿਚਿਤ੍ਰਂ ਪਰਮਾਦ੍ਭੁਤਮ੍ । ਭਰਤਾਨਾਮਭੂਦ੍ਯੁਦ੍ਧਂ ਯਥਾ ਤਦ੍ਰੋਮਹਰ੍षਣਮ੍
ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ, ਇਹ ਅਜੀਬ ਤੇ ਅਦਭੁਤ ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਭਾਰਤੀਆਂ ਦੇ ਜੰਗ ਦੀ, ਜੋ ਸੁਣ ਕੇ ਰੋਮਾਂਚ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤੇष੍ਵਨੀਕੇषੁ ਯਤ੍ਤੇषੁ ਵ੍ਯੂਢੇषੁ ਚ ਵਿਧਾਨਤਃ । ਦੁਰ੍ਯੋਧਨੋ ਮਹਾਰਾਜ ਦੁਃਸ਼ਾਸਨਮਥਾਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਜਦੋਂ ਉਹ ਫੌਜਾਂ ਕਾਇਦੇ ਨਾਲ ਖੜੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਤਦੋਂ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੇ, ਮਹਾਰਾਜ, ਦੁਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਦੁਃਸ਼ਾਸਨ ਰਥਾਸ੍ਤੂਰ੍ਣਂ ਯੁਜ੍ਯਨ੍ਤਾਂ ਭੀष੍ਮਰਕ੍ਸ਼ਿਣਃ। ਅਨੀਕਾਨਿ ਚ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਤ੍ਵਮਨੁਚੋਦਯ
ਦੁਸ਼ਾਸਨ, ਭੀਸ਼ਮ ਜੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਰਥ ਜਲਦੀ ਜੋਤਵਾਓ, ਤੇ ਸਾਰੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਤਿਆਰ ਕਰ।
ਅਯਂ ਸ ਮਾਮਭਿਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਵਰ੍षਪੂਗਾਭਿਚਿਨ੍ਤਿਤਃ । ਪਾਣ੍ਡਵਾਨਾਂ ਸਸੈਨ੍ਯਾਨਾਂ ਕੁਰੂਣਾਂ ਚ ਸਮਾਗਮਃ
ਇਹ ਉਹੀ ਮਿਲਾਪ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਮੈਂ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ — ਪਾਂਡਵਾਂ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਦਾ ਕੌਰਵਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਣਾ।
ਨਾਤਃ ਕਾਰ੍ਯਤਮਂ ਮਨ੍ਯੇ ਰਣੇ ਭੀष੍ਮਸ੍ਯ ਰਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍। ਹਨ੍ਯੁਦ੍ਗੁਪ੍ਤੋ ਹ੍ਯਸੌ ਪਾਰ੍ਥਾਨ੍ਸੋਮਕਾਂਸ਼੍ਚ ਸਸृਞ੍ਜਯਾਨ੍
ਮੈਂ ਹੁਣ ਜੰਗ ਵਿਚ ਭੀਸ਼ਮ ਜੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਕੰਮ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ; ਜੇ ਉਹ ਬਚੇ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਾਂਡਵਾਂ, ਸੋਮਕਾਂ ਤੇ ਸਰੰਜਯਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਣਗੇ।
ਅਬ੍ਰਵੀਚ੍ਚ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਾ ਨਾਹਂ ਹਨ੍ਯਾਂ ਸ਼ਿਖਣ੍ਡਿਨਾਮ੍ । ਸ਼੍ਰੂਯਤੇ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਹ੍ਯਸੌ ਪੂਰ੍ਵਂ ਤਸ੍ਮਾਦੂਰ੍ਤ੍ਯੋ ਰਣੇ ਮਮ
ਭੀਸ਼ਮ ਜੀ ਨੇ ਸਾਫ ਦਿਲ ਨਾਲ ਆਖਿਆ, 'ਮੈਂ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਾਰਾਂਗਾ; ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਔਰਤ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਮਾਰ ਸਕਦਾ।'
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਭੀष੍ਮੋ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਵ੍ਯੋ ਵਿਸ਼ੇषੇਣੇਤਿ ਮੇ ਮਤਿਃ। ਸ਼ਿਖਣ੍ਡਿਨੋ ਵਧੇ ਯਤ੍ਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਤਿष੍ਠਨ੍ਤੁ ਮਾਮਕਾਃ
ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੇਰੀ ਪੱਕੀ ਸੋਚ ਹੈ ਕਿ ਭੀਸ਼ਮ ਜੀ ਦੀ ਖਾਸ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਰਹਿਣ।
ਤਥਾ ਪ੍ਰਾਚ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਤੀਚ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਦਾਕ੍ਸ਼ਿਣਾਤ੍ਯੋਤ੍ਤਰਾਪਥਾਃ । ਸਰ੍ਵਥਾऽਸ੍ਤ੍ਰੇषੁ ਕੁਸ਼ਲਾਸ੍ਤੇ ਰਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤੁ ਪਿਤਾਮਹਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਰਬ, ਪੱਛਮ, ਦੱਖਣ ਤੇ ਉੱਤਰ ਦੇ, ਜੋ ਵੀ ਹਥਿਆਰਾਂ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹਨ, ਉਹ ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਿਤਾਮਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ।
ਅਰਕ੍ਸ਼੍ਯਮਾਣਂ ਹਿ ਵृਕੋ ਹਨ੍ਯਾਤ੍ਸਿਂਹਂ ਮਹਾਬਲਮ੍ । ਮਾ ਸਿਂਹਂ ਜਮ੍ਬੁਕੇਨੇਵ ਘਾਤਯਾਮਃ ਸ਼ਿਖਣ੍ਡਿਨਾ
ਜੇ ਬਲਵਾਨ ਸਿੰਘ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਭੇੜੀਆ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਦੇ ਹੱਥੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਗਿਦੜ ਵਲੋਂ, ਮਰਵਾਉਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਨਾ ਬਣੀਏ।
ਵਾਮਂ ਚਕ੍ਰਂ ਯੁਧਾਮਨ੍ਯੁਰੁਤ੍ਤਮੌਜਾਸ਼੍ਚ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮ੍। ਗੋਪ੍ਤਾਰੌ ਫਾਲ੍ਗੁਨਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੌ ਫਾਲ੍ਗੁਨੋਪਿ ਸ਼ਿਖਣ੍ਡਿਨਃ
ਯੁਧਾਮਨਯੂ ਨੇ ਖੱਬਾ ਪਹੀਆ ਸੰਭਾਲਿਆ, ਉੱਤਮਉਜਾ ਨੇ ਸੱਜਾ, ਦੋਵੇਂ ਫਾਲਗੁਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਆਏ। ਫਿਰ ਫਾਲਗੁਨ ਨੇ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ।
ਸਂਰਕ੍ਸ਼੍ਯਮਾਣਃ ਪਾਰ੍ਥੇਨ ਭੀष੍ਮੇਣ ਚ ਵਿਵਰ੍ਜਿਤਃ । ਯਥਾ ਨ ਹਨ੍ਯਾਦ੍ਗਾਙ੍ਗੇਯਂ ਦੁਃਸ਼ਾਸਨ ਤਥਾ ਕੁਰੁ
ਅਰਜੁਨ ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ, ਤੇ ਭੀਸ਼ਮ ਹਟੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਦੁਸ਼ਾਸਨ, ਧਿਆਨ ਰੱਖੀਂ ਕਿ ਗੰਗਾ ਪੁੱਤਰ ਮਾਰੇ ਨਾ ਜਾਣ।
ਤਤੋ ਰਜਨ੍ਯਾਂ ਵ੍ਯੁष੍ਟਾਯਾਂ ਸ਼ਬ੍ਦਃ ਸਮਭਵਨ੍ਮਹਾਨ੍। ਕ੍ਰੋਸ਼ਤਾਂ ਭੂਮਿਪਲਾਨਾਂ ਯੁਜ੍ਯਤਾਂ ਯੁਜ੍ਯਤਾਮਿਤਿ
ਜਦ ਰਾਤ ਲੰਘ ਗਈ, ਤਾਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ੋਰ ਹੋਇਆ—ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਚੀਕਦੇ, 'ਜੋੜੋ! ਜੋੜੋ!'