ਅष੍ਟਪਞ੍ਚਾਸ਼ਤਂ ਰਾਜਨ੍ਵਿਪੁਲਤ੍ਵੇਨ ਚਾਨਘ। ਸ਼੍ਰੂਯਤੇ ਪਰਮੋਦਾਰਃ ਪਤਗੋऽਸੌ ਵਿਭਾਵਸੁਃ
ਮਹਾਰਾਜ, ਵਿਭਾਵਸੁ ਪੰਛੀ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਅਠਵੰਜਾ ਹਜ਼ਾਰ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਏਤਤ੍ਪ੍ਰਮਾਣਮਰ੍ਕਸ੍ਯ ਨਿਰ੍ਦਿष੍ਟਮਿਹ ਭਾਰਤ । ਸ ਰਾਹੁਸ਼੍ਛਾਦਯਤ੍ਯੇਤੌ ਯਥਾਕਾਲਂ ਮਹਾਤ੍ਤਯਾ
ਭਾਰਤ, ਇਹ ਸੂਰਜ ਦੀ ਮਾਪ-ਚੋਪ ਇੱਥੇ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ; ਰਾਹੂ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਰੂਪ ਨਾਲ, ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ਤੇ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਨੋਂ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਦਿਤ੍ਯੌ ਮਹਾਰਾਜ ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪੋऽਯਮੁਦਾਹृਤਃ । ਇਤ੍ਯੇਤਤ੍ਤੇ ਮਹਾਰਾਜ ਪृਚ੍ਛਤਃ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਚਕ੍ਸ਼ੁषਾ
ਮਹਾਰਾਜ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਸੰਖੇਪ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਜੋ ਤੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਸਮਝਾ ਦਿੱਤਾ।
ਸਰ੍ਵਮੁਕ੍ਤਂ ਯਥਾਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛਮਮਵਾਪ੍ਨੁਹਿ । ਯਥੋਦ੍ਦਿष੍ਟਂ ਮਯਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਸਨਿਰ੍ਮਾਣਮਿਦਂ ਜਗਤ੍
ਸਭ ਕੁਝ ਜਿਵੇਂ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪਾ। ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਵੇਰਵਾ ਦਿੱਤਾ, ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਆਪਣੇ ਰੂਪਾਂ ਸਮੇਤ ਐਸਾ ਹੀ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਦਾਸ਼੍ਵਸ ਕੌਰਵ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਂ ਦੁਰ੍ਯੋਧਨਂ ਪ੍ਰਤਿ। ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵੇਦਂ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਭੂਮਿਪਰ੍ਵ ਮਨੋਨੁਗਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਕੁਰੁਵੰਸ਼ੀ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੁਰਯੋਧਨ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰ; ਇਹ ਸਭ ਸੁਣ ਕੇ, ਭਾਰਤਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਧਰਤੀ ਸੰਬੰਧੀ ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਤੇਰਾ ਮਨ ਠੰਢਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਭਵਤਿ ਰਾਜਨ੍ਯਃ ਸਿਦ੍ਧਾਰ੍ਥਃ ਸਾਧੁਸਂਮਤਃ । ਆਯੁਰ੍ਬਲਂ ਚ ਕੀਰ੍ਤਿਸ਼੍ਚ ਤਸ੍ਯ ਤੇਜਸ਼੍ਚ ਵਰ੍ਧਤੇ
ਰਾਜਵੰਸ਼ੀ ਵਿਅਕਤੀ ਸੁਖੀ, ਸਫਲ ਤੇ ਚੰਗਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਦੀ ਉਮਰ, ਤਾਕਤ, ਇਜ਼ਤ ਤੇ ਚਮਕ ਵਧਦੀ ਹੈ।
ਯਃ ਸ਼ृਣੋਤਿ ਮਹੀਪਾਲ ਪਰ੍ਵਣੀਦਂ ਯਤਵ੍ਰਤਃ । ਪ੍ਰੀਯਨ੍ਤੇ ਪਿਤਰਸ੍ਤਸ੍ਯ ਤਥੈਵ ਚ ਪਿਤਾਮਹਾਃ
ਮਹੀਪਾਲ, ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਇਹ ਅਧਿਆਇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਰ ਤੇ ਦਾਦਾ ਉਸ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਇਦਂ ਤੁ ਭਾਰਤਂ ਵਰ੍षਂ ਯਤ੍ਰ ਵਰ੍ਤਾਮਹੇ ਵਯਮ੍। ਪੂਰ੍ਵੈਃ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਿਤਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਸ਼੍ਰੁਤਵਾਨਸਿ
ਪਰ ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇਸ਼, ਜਿੱਥੇ ਅਸੀਂ ਹੁਣ ਵੱਸਦੇ ਹਾਂ, ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ; ਇਹ ਸਭ ਤੂੰ ਹੁਣ ਸੁਣ ਲਿਆ ਹੈ।
ਅਥ ਗਾਵਲ੍ਗਣਿਰ੍ਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ਸਂਯੁਗਾਦੇਤ੍ਯ ਭਾਰਤ। ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਦਰ੍ਸ਼ੀ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਭੂਤਭਵ੍ਯਭਵਿष੍ਯਵਿਤ੍
ਫਿਰ, ਭਾਰਤ ਜੀ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਗਾਵਲਗਣ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਸਿੱਧਾ ਵੇਖ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿਛਲਾ, ਮੌਜੂਦਾ ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਤੋਂ ਆਇਆ।
ਧ੍ਯਾਯਤੇ ਧृਤਰਾष੍ਟ੍ਰਾਯ ਸਹਸੋਤ੍ਪਤ੍ਯ ਦੁਃਖਿਤਃ । ਆਚष੍ਟ ਨਿਹਤਂ ਭੀष੍ਮਂ ਭਰਤਾਨਾਂ ਪਿਤਾਮਹਮ੍
ਉਹ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਜੀ ਦੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚਿਆ ਅਤੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਭੀਸ਼ਮ, ਭਾਰਤਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾਮਾ, ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ।
ਸਞ੍ਜਯੋऽਹਂ ਮਹਾਰਾਜ ਨਮਸ੍ਤੇ ਭਰਤਰ੍षਭ। ਹਤੋ ਭੀष੍ਮਃ ਸ਼ਾਨ੍ਤਨਵੋ ਭਰਤਾਨਾਂ ਪਿਤਾਮਹਃ
ਮਹਾਰਾਜਾ ਜੀ, ਮੈਂ ਸੰਜਯ ਹਾਂ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਭਾਰਤਾਂ ਦੇ ਸ਼ੇਰ। ਸ਼ਾਂਤਨੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਭਾਰਤਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾਮਾ ਭੀਸ਼ਮ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ।
ਕਕੁਦਂ ਸਰ੍ਵਯੋਧਾਨਾਂ ਧਾਮ ਸਰ੍ਵਧਨੁष੍ਮਤਾਮ੍। ਸ਼ਰਤਲ੍ਪਗਤਃ ਸੋऽਦ੍ਯ ਸ਼ੇਤੇ ਕੁਰੁਪਿਤਾਮਹਃ
ਸਭ ਯੋਧਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ, ਸਭ ਧਨੁਧਾਰੀ ਯੋਧਿਆਂ ਦਾ ਆਸਰਾ, ਕੁਰੁਆਂ ਦਾ ਪਿਤਾਮਾ, ਹੁਣ ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਪਲੰਗ 'ਤੇ ਲੈਟਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਯਸ੍ਯ ਵੀਰ੍ਯਂ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਦ੍ਯੂਤਂ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤਵਾਕਰੋਤ੍। ਸ ਸ਼ੇਤੇ ਨਿਹਤੋ ਰਾਜਨ੍ਸਂਖ੍ਯੇ ਭੀष੍ਮਃ ਸ਼ਿਖਣ੍ਡਿਨਾ
ਜਿਸ ਦੀ ਵਿਰਤਾ 'ਤੇ ਆਸਰਾ ਕਰਕੇ ਤੁਹਾਡਾ ਪੁੱਤਰ ਜੂਆ ਖੇਡਿਆ, ਉਹ ਭੀਸ਼ਮ, ਰਾਜਾ ਜੀ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਯਃ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਪृਥਿਵੀਪਾਲਾਨ੍ਸਮਵੇਤਾਨ੍ਮਹਾਮृਧੇ । ਜਿਗਾਯੈਕਰਥੇਨੈਵ ਕਾਸ਼ਿਪੁਰ੍ਯਾਂ ਮਹਾਰਥਃ
ਜੋ ਇੱਕਲੇ ਆਪਣੇ ਰਥ 'ਤੇ ਕਾਸ਼ੀ ਦੇ ਮਹਾਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਭ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਗਿਆ, ਉਹ ਮਹਾਂਰਥੀ—
ਜਾਮਦਗ੍ਨ੍ਯਂ ਰਣੇ ਰਾਮਂ ਯੋऽਯੁਧ੍ਯਦਪਸਂਭ੍ਰਮਃ । ਨ ਹਤੋ ਜਾਮਦਗ੍ਨ੍ਯੇਨ ਸ ਹਤੋऽਦ੍ਯ ਸ਼ਿਖਣ੍ਡਿਨਾ
ਜੋ ਜਮਦਗਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਨਾਲ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਲੜਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਜਮਦਗਨੀ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਨਹੀਂ ਮਰਿਆ, ਉਹ ਅੱਜ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।
ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਸਦृਸ਼ਃ ਸ਼ੌਰ੍ਯੇ ਸ੍ਥੈਰ੍ਯੇ ਚ ਹਿਮਵਾਨਿਵ । ਸਮੁਦ੍ਰ ਇਵ ਗਾਮ੍ਭੀਰ੍ਯੋ ਸਹਿष੍ਣੁਤ੍ਵੇ ਧਰਾਸਮਃ
ਸ਼ੌਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਇੰਦਰ ਵਰਗਾ ਸੀ, ਢਿੱਲ ਵਿੱਚ ਹਿਮਾਲਾ ਵਾਂਗ, ਗੰਭੀਰਤਾ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰ ਵਰਗਾ, ਤੇ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਵਰਗਾ।
ਸ਼ਰਦਂष੍ਟ੍ਰੋ ਧਨੁਰ੍ਵਕ੍ਰਃ ਖਙ੍ਗਿਜਿਹ੍ਵੋ ਦੁਰਾਸਦਃ। ਨਰਸਿਂਹਃ ਪਿਤਾ ਤੇऽਦ੍ਯ ਪਾਞ੍ਚਾਲ੍ਯੇਨ ਨਿਪਾਤਿਤਃ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੰਦ ਸ਼ਰਦ ਰੁੱਤ ਵਾਂਗ, ਧਨੁਸ਼ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਾਂਗ ਵਕਰਾ, ਤਲਵਾਰ ਜੀਭ ਵਾਂਗ, ਤੇ ਉਹ ਅਜੈਯ ਸੀ; ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ੇਰ, ਅੱਜ ਦ੍ਰੁਪਦ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਡਿੱਗ ਗਿਆ।
ਪਾਣ੍ਡਵਾਨਾਂ ਮਹਾਸੈਨ੍ਯਂ ਯਂ ਦृष੍ਟ੍ਵੋਦ੍ਯਤਮਾਹਵੇ। ਪ੍ਰਾਵੇਪਤ ਭਯੋਦ੍ਵਿਗ੍ਨਂ ਸਿਂਹ ਦृष੍ਟ੍ਵੇਵ ਗੋਗਣਃ
ਜਦ ਉਹ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਉਭਰਿਆ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਡਰ ਕੇ ਕੰਬ ਗਈ, ਜਿਵੇਂ ਗਾਂ ਦਾ ਝੁੰਡ ਸ਼ੇਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਡਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਰਿਰਕ੍ਸ਼੍ਯ ਸ ਸੇਨਾਂ ਤੇ ਦਸ਼ਰਾਤ੍ਰਮਨੀਕਹਾ । ਜਗਾਮਾਸ੍ਤਮਿਵਾਦਿਤ੍ਯਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਕਰ੍ਮ ਸੁਦੁष੍ਕਰਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਤੇਰੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਦਸ ਦਿਨ ਤੱਕ ਬਚਾਇਆ, ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਦੇ ਦਲ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਔਖਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਡੁੱਬ ਗਿਆ।
ਯਃ ਸ ਸ਼ਕ੍ਰ ਇਵਾਕ੍ਸ਼ੋਭ੍ਯੋ ਵਰ੍षਨ੍ਬਾਣਾਨ੍ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ। ਜਘਾਨ ਯੁਧਿ ਯੋਧਾਨਾਮਰ੍ਬੁਦਂ ਦਸ਼ਭਿਰ੍ਦਿਨੈਃ
ਉਹ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਅਟੱਲ ਸੀ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਦਾ, ਜੰਗ ਦੇ ਦਸ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਰੋੜ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਸ ਸ਼ੇਤੇ ਨਿਹਤੋ ਭੂਮੌ ਵਾਤਭਗ੍ਨ ਇਵ ਦ੍ਰੁਮਃ। ਤਵ ਦੁਰ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਤੇ ਰਾਜਨ੍ਯਥਾ ਨਾਰ੍ਹਃ ਸ ਭਾਰਤ
ਉਹ ਹੁਣ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਮਰਿਆ ਪਿਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਨਾਲ ਟੁੱਟਿਆ ਰੁੱਖ। ਰਾਜਾ ਜੀ, ਤੇਰੇ ਗਲਤ ਸਲਾਹ ਕਰਕੇ, ਜਦਕਿ ਉਹ ਐਸਾ ਅੰਤ ਦੇ ਲਾਇਕ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਕਥਂ ਕੁਰੂਣਾਮृषਭੋ ਹਤੋ ਭੀष੍ਮਃ ਸ਼ਿਖਣ੍ਡਿਨਾ। ਕਥਂ ਰਥਾਰ੍ਤ੍ਸ ਨ੍ਯਪਤਿਤ੍ਪਿਤਾ ਮੇ ਵਾਸਵੋਪਮਃ
ਕੁਰੁਆਂ ਦਾ ਸ਼ੇਰ ਭੀਸ਼ਮ ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਕਿਵੇਂ ਮਰਿਆ? ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ, ਜੋ ਇੰਦਰ ਵਰਗਾ ਸੀ, ਰਥ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਡਿੱਗਿਆ?
ਕਥਮਾਚਕ੍ਸ਼੍ਵ ਮੇ ਯੋਧਾ ਹੀਨਾ ਭੀष੍ਮੇਣ ਸਂਜਯ । ਬਲਿਨਾ ਦੇਵਕਲ੍ਪੇਨ ਗੁਰ੍ਵਰ੍ਥੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਣਾ
ਸੰਜਯ ਜੀ, ਦੱਸੋ ਕਿ ਜਦ ਭੀਸ਼ਮ, ਜੋ ਦੇਵ ਵਰਗਾ, ਬੜਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਤੇ ਆਪਣੇ ਵੱਡਿਆਂ ਲਈ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਸੀ, ਮਾਰੇ ਗਏ, ਤਾਂ ਯੋਧਿਆਂ ਦਾ ਕੀ ਹਾਲ ਹੋਇਆ?
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਹਤੇ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞੇ ਮਹੇष੍ਵਾਸੇ ਮਹਾਬਲੇ । ਮਹਾਸਤ੍ਵੇ ਨਰਵ੍ਯਾਘ੍ਰੇ ਕਿਮੁ ਆਸੀਨ੍ਮਨਸ੍ਤਵ
ਜਦ ਉਹ ਮਹਾਨ, ਗਿਆਨਵਾਨ, ਵੱਡੀ ਧਨੁਸ਼ ਵਾਲਾ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਮਹਾਨ ਸਤਵ ਵਾਲਾ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਬਾਘ, ਮਰ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਤੇਰਾ ਮਨ ਕਿਵੇਂ ਸੀ?
ਆਰ੍ਤਿਂ ਪਰਾਮਾਵਿਸ਼ਤਿ ਮਨਃ ਸ਼ਂਸਸਿ ਮੇ ਹਤਮ੍ । ਕੁਰੂਣਾਮृषਭਂ ਵੀਰਮਕਮ੍ਪਂ ਪੁਰੁषਰ੍षਭਮ੍
ਤੁਸੀਂ ਦੱਸਦੇ ਹੋ ਕਿ ਕੁਰੁਆਂ ਦਾ ਸ਼ੇਰ, ਅਟੱਲ, ਵੀਰ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਮਰ ਗਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਮੇਰਾ ਮਨ ਵੱਡੀ ਪੀੜ ਵਿਚ ਫਸ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕੇ ਤਂ ਯਾਨ੍ਤਮਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਃ ਕੇ ਵਾਸ੍ਯਸਨ੍ਪੁਰੋਗਮਾਃ। ਕੇऽਤਿष੍ਠਨ੍ਕੇ ਨ੍ਯਵਰ੍ਤਨ੍ਤ ਕੇऽਨ੍ਵਵਰ੍ਤਨ੍ਤ ਸਞ੍ਜਯ
ਉਹ ਜਦ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਕੌਣ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਗਿਆ? ਕੌਣ ਉਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗਿਆ? ਕੌਣ ਠਹਿਰਿਆ, ਕੌਣ ਵਾਪਸ ਆਇਆ, ਤੇ ਕੌਣ ਪਿੱਛੇ ਹੋਇਆ, ਸੰਜਯ ਜੀ?
ਕੇ ਸ਼ੂਰਾ ਰਥਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਮਦ੍ਭੁਤਂ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਰ੍षਭਮ੍ । ਤਥਾऽਨੀਕਂ ਗਾਹਮਾਨਂ ਸਹਸਾ ਪृष੍ਠਤੋऽਨ੍ਵਯੁਃ
ਕਿਹੜੇ ਵਿਰਲੇ ਯੋਧੇ, ਰਥਾਂ ਦੇ ਸ਼ੇਰ, ਉਸ ਅਜੋਕੇ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਦੇ ਸਿਰਮੌਰ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲ ਪਏ, ਜਦ ਉਹ ਫੌਜ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚੀਰਦਾ ਗਿਆ?
ਯਸ੍ਤਮੋਰ੍ਕ ਇਵਾਪੋਹਨ੍ਪਰਸੈਨ੍ਯਮਮਿਤ੍ਰਹਾ । ਸਹਸ੍ਰਰਸ਼੍ਮਿਪ੍ਰਤਿਮਃ ਪਰੇषਾਂ ਭਯਮਾਦਧਤ੍
ਉਹ ਕੌਣ ਸੀ ਜੋ ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ, ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿਚ ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਜੋਤ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਰਗੀ ਸੀ?
ਅਕਰੋਦ੍ਦੁष੍ਕਰਂ ਕਰ੍ਮ ਰਣੇ ਪਾਣ੍ਡੁਸੁਤੇषੁ ਯਃ । ਗ੍ਰਸਮਾਨਮਨੀਕਾਨਿ ਯ ਏਨਂ ਪਰ੍ਯਵਾਰਯਨ੍
ਉਹ ਕੌਣ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਵਿਚ ਜੰਗ ਵਿਚ ਕਰਤਬ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਸੀ, ਜੋ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਨਿਗਲਦਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਕਿਹੜੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਉਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਆ ਗਏ?
ਕृਤਿਨਂ ਤਂ ਦੁਰਾਧਰ੍षਂ ਸਞ੍ਜਯਾਸ੍ਯ ਤ੍ਵਮਨ੍ਤਿਕੇ । ਕਥਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਨਵਂ ਯੁਦ੍ਧੇ ਪਾਣ੍ਡਵਾਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਵਾਰਯਨ੍
ਸੰਜਯਾ, ਜਦ ਉਹ ਸ਼ਾਂਤਨੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਤੇਰੇ ਨੇੜੇ ਸੀ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੇ ਉਸ ਮਹਿਰਬਾਨ ਤੇ ਅਟੱਲ ਯੋਧੇ ਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿਚ ਕਿਵੇਂ ਰੋਕਿਆ?