ਤਤ੍ਰ ਨਿਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰਭਵਤਿ ਸ੍ਵਯਂ ਦੇਵਃ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ । ਤਂ ਪਰ੍ਯੁਪਾਸਤੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਦੇਵਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਮਹਰ੍षਯਃ
ਉਥੇ ਆਪ ਪ੍ਰਭੂ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਸਦਾ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਵਾਗ੍ਭਿਰ੍ਮਨੋਨੁਕੂਲਾਭਿਃ ਪੂਜਯਨ੍ਤੋ ਜਨਾਧਿਪ। ਜਮ੍ਬੂਦ੍ਵੀਪਾਤ੍ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਨ੍ਤੇ ਰਤ੍ਨਾਨਿ ਵਿਵਿਧਾਨ੍ਯੁਤ
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬੋਲੀਆਂ ਤੇ ਮਨ ਨਾਲ ਆਦਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ। ਜੰਬੂਦਵੀਪ ਤੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮ ਦੇ ਰਤਨ ਉੱਪਜਦੇ ਹਨ।
ਦ੍ਵੀਪੇषੁ ਤੇषੁ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਪ੍ਰਜਾਨਾਂ ਕੁਰੁਸਤ੍ਤਮ। ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯੇਣ ਸਤ੍ਯੇਨ ਪ੍ਰਜਾਨਾਂ ਹਿ ਦਮੇਨ ਚ
ਹੇ ਕੁਰੁਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਉਹਨਾਂ ਸਾਰੇ ਦਵੀਪਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਬ੍ਰਹਮਚਰਯ, ਸਚਾਈ ਤੇ ਸਯਾਮ ਨਾਲ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ।
ਆਰੋਗ੍ਯਾਯੁਃਪ੍ਰਮਾਣਾਭ੍ਯਾਂ ਦ੍ਵਿਗੁਣਂ ਦ੍ਵਿਗੁਣਂ ਤਤਃ। ਏਕੋ ਜਨਪਦੋ ਰਾਜਨ੍ਦ੍ਵੀਪੇष੍ਵੇਤੇषੁ ਭਾਰਤ। ਉਕ੍ਤਾ ਜਨਪਦਾ ਯੇषੁ ਧਰ੍ਮਸ਼੍ਚੈਕਃ ਪ੍ਰਦृਸ਼੍ਯਤੇ
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਉਥੇ ਸਿਹਤ ਤੇ ਉਮਰ ਹਰ ਵਾਰੀ ਦੋ ਗੁਣਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਰ ਦਵੀਪ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਇਕ ਹੀ ਜਨਪਦ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਥੇ ਕੇਵਲ ਇਕ ਹੀ ਧਰਮ ਹੈ।
ਈਸ਼੍ਵਰੋ ਦਣ੍ਡਮੁਦ੍ਯਮ੍ਯ ਸ੍ਵਯਮੇਵ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ । ਦ੍ਵੀਪਾਨੇਤਾਨ੍ਮਹਾਰਾਜ ਰਕ੍ਸ਼ਂਸ੍ਤਿष੍ਠਤਿ ਨਿਤ੍ਯਦਾ
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਪ੍ਰਭੂ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਆਪ ਹੀ ਦੰਡ ਚੁੱਕ ਕੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਹਨਾਂ ਦਵੀਪਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸ ਰਾਜਾ ਸ ਸ਼ਿਵੋ ਰਾਜਨ੍ਸ ਪਿਤਾ ਪ੍ਰਤਿਤਾਮਹਃ । ਗੋਪਾਯਤਿ ਨਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਪ੍ਰਜਾਃ ਸਜਡਪਣ੍ਡਿਤਾਃ
ਉਹ ਰਾਜਾ, ਉਹੀ ਸ਼ਿਵ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹ ਪਿਤਾ ਤੇ ਵੱਡੇ ਪਿਤਾ ਹਨ। ਉਹ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਮੂਰਖ ਹੋਣ ਜਾਂ ਗਿਆਨੀ, ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ।
ਭੋਜਨਂ ਚਾਤ੍ਰ ਕੌਰਵ੍ਯ ਪ੍ਰਜਾਃ ਸ੍ਵਯਮੁਪਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਸਿਦ੍ਧਮੇਵ ਮਹਾਬਾਹੋ ਤਦ੍ਧਿ ਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਿ ਨਿਤ੍ਯਦਾ
ਉਥੇ, ਹੇ ਕੌਰਵ, ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਭੋਜਨ ਆਪ ਹੀ ਤਿਆਰ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤਿਆਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਅਤੇ ਲੋਕ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਉਹ ਭੋਜਨ ਖਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤਤਃ ਪਰਂ ਸਮਾ ਨਾਮ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਲੋਕਸਂਸ੍ਥਿਤਿਃ। ਚਤੁਰਸ਼੍ਰ ਮਹਾਰਾਜ ਤ੍ਰਯਸ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਤ੍ਤੁ ਮਣ੍ਡਲਮ੍
ਉਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਸਮਾ ਨਾਂ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਟਿਕਾਣਾ ਹੈ। ਇਹ ਚੌਰਸ ਹੈ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਘੇਰਾ ਤੇਤੀਹ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਕੌਰਵ੍ਯ ਚਤ੍ਵਾਰੋ ਲੋਕਸਂਮਤਾਃ। ਦਿਗ੍ਗਜਾ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਵਾਮਨੈਰਾਵਤਾਦਯਃ
ਉਥੇ, ਹੇ ਕੌਰਵ, ਚਾਰ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਹਾਥੀ ਖੜੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਭਾਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ—ਵਾਮਨ, ਐਰਾਵਤ ਆਦਿਕ।
ਸੁਪ੍ਰਤੀਕਸ੍ਤਦਾ ਰਾਜਨ੍ਪ੍ਰਭਿਨ੍ਨਕਰਟਾਮੁਖਃ। ਤਸ੍ਯਾਹਂ ਪਰਿਮਾਣਂ ਤੁ ਨ ਸਂਖ੍ਯਾਤੁਮਿਹੋਤ੍ਸਹੇ
ਉਥੇ ਸੁਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜਿਸ ਦਾ ਮੂੰਹ ਟੁੱਟਿਆ ਤੇ ਖੁਲ੍ਹਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਅਸਲ ਅਕਾਰ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਗਿਣ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।
ਅਸਂਖ੍ਯਾਤਃ ਸ ਨਿਤ੍ਯਂ ਹਿ ਤਿਰ੍ਯਗੂਰ੍ਧ੍ਵਮਧਸ੍ਤਥਾ । ਤਤ੍ਰ ਵੈ ਵਾਯਵੋ ਵਾਨ੍ਤਿ ਦਿਗ੍ਭ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਾਭ੍ਯ ਏਵ ਹਿ
ਉਹ ਗਿਣਤੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹਨ, ਸਦਾ ਹੀ ਹਰ ਪਾਸੇ—ਉਪਰ, ਹੇਠਾਂ ਤੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ—ਚਲਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸਾਵਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਹਵਾ ਵਗਦੀ ਹੈ।
ਅਸਂਬਦ੍ਧਾ ਮਹਾਰਾਜ ਤਾਨ੍ਨਿਗृਹ੍ਣਨ੍ਤਿ ਤੇ ਗਜਾਃ । ਪੁष੍ਕਰੈਃ ਪਦ੍ਮਸਂਕਾਸ਼ੈਰ੍ਵਿਕਸਦ੍ਭਿਰ੍ਮਹਾਪ੍ਰਭੈਃ
ਮਹਾਰਾਜ, ਉਹ ਹਵਾਵਾਂ ਜਦੋਂ ਬੇਕਾਬੂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਦਿਸਾਵਾਂ ਦੇ ਹਾਥੀ, ਆਪਣੇ ਖਿੜੇ ਹੋਏ, ਕਮਲ ਵਰਗੇ ਸੁੰਦਰ ਸੁੰਡਾਂ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਤਧਾ ਪੁਨਰੇਵਾਸ਼ੁ ਤੇ ਤਾਨ੍ਮੁਞ੍ਚਨ੍ਤਿ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ । ਸ਼੍ਵਸਦ੍ਭਿਰ੍ਮੁਚ੍ਯਮਾਨਾਸ੍ਤੁ ਦਿਗ੍ਗਜੈਰਿਹ ਮਾਰੁਤਾਃ । ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਮਹਾਰਾਜ ਤਤਸ੍ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਵੈ ਪ੍ਰਜਾਃ
ਪਰ ਉਹ ਹਾਥੀ, ਵਾਰੀ-ਵਾਰੀ, ਸੌ ਰਾਹੀਂ, ਹਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਾਹ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਦਿਸਾਵਾਂ ਦੇ ਹਾਥੀ ਹਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੀਵ ਜਿਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਪਰੋ ਵੈ ਵਿਸ੍ਤਰੋऽਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਤ੍ਵਯਾ ਸਞ੍ਜਯ ਕੀਰ੍ਤਿਤਃ। ਦਰ੍ਸ਼ਿਤਂ ਦ੍ਵੀਪਸਂਸ੍ਥਾਨਮੁਤ੍ਤਰਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਸਞ੍ਜਯ
ਸੰਜਯਾ, ਤੂੰ ਬਹੁਤ ਵਿਸਤਾਰ ਨਾਲ ਇਹ ਵੱਡਾ ਖੇਤਰ ਵੇਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ; ਟਾਪੂਆਂ ਦੀ ਬਣਤਰ ਵੀ ਦਿਖਾ ਦਿੱਤੀ—ਹੁਣ ਉੱਤਰ ਪਾਸੇ ਬਾਰੇ ਦੱਸ, ਸੰਜਯਾ।
ਉਕ੍ਤਾ ਦ੍ਵੀਪਾ ਮਹਾਰਾਜ ਗ੍ਰਹਂ ਵੈ ਸ਼ृਣੁ ਤਤ੍ਤ੍ਵਤਃ । ਸ੍ਵਰ੍ਭਾਨੋਃ ਕੌਰਵਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਯਾਵਦੇਵ ਪ੍ਰਮਾਣਤਃ
ਮਹਾਰਾਜ, ਟਾਪੂਆਂ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਹੋ ਗਿਆ; ਹੁਣ, ਕੁਰਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਸਵਰਭਾਨੂ ਗ੍ਰਹਿ ਦੀ ਅਸਲ ਮਾਪ-ਚੋਪ ਬਾਰੇ ਸੁਣ।
ਪਰਿਮਣ੍ਡਲੋ ਮਹਾਰਾਜ ਸ੍ਵਰ੍ਭਾਨੁਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤੇ ਗ੍ਰਹਃ । ਯੋਜਨਾਨਾਂ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਵਿष੍ਕਮ੍ਭੋ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਸ੍ਯ ਵੈ
ਮਹਾਰਾਜ, ਸਵਰਭਾਨੂ ਗ੍ਰਹਿ ਗੋਲ ਆਕਾਰ ਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਬਾਰਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਹੈ।
ਪਰਿਣਾਹੇਨ षਟ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਦ੍ਵਿਪੁਲਤ੍ਵੇਨ ਚਾਨਘ । षष੍ਟਿਮਾਹੁਃ ਸ਼ਤਾਨ੍ਯਸ੍ਯ ਬੁਧਾਃ ਪੌਰਾਣਿਕਾਸ੍ਤਥਾ
ਉਸ ਦੀ ਘੇਰਾਈ ਛੱਤੀ ਹਜ਼ਾਰ ਹੈ, ਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਤੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਚੌੜਾਈ ਸਾਠ ਹਜ਼ਾਰ ਹੈ।
ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਾਸ੍ਤੁ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਰਾਜਨ੍ਨੇਕਾਦਸ਼ ਸ੍ਮृਤਃ । ਵਿष੍ਕਮ੍ਭੇਣ ਕੁਰੁਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਤ੍ਰਯਸ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਤ੍ਤੁ ਮਣ੍ਡਲਮ੍
ਮਹਾਰਾਜ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਗਿਆਰਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਗੋਲ ਚੱਕਰ ਤੈਂਤੀ ਹਜ਼ਾਰ ਹੈ, ਕੁਰਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ।
ਏਕੋਨषष੍ਟਿਵਿष੍ਕਮ੍ਭਂ ਸ਼ੀਤਰਸ਼੍ਮੇਰ੍ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ, ਠੰਡੀ ਕਿਰਣਾਂ ਵਾਲਾ ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਉਸ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਉਨ੍ਹਠੀ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਹੈ।
ਸੂਰ੍ਯਸ੍ਤ੍ਵष੍ਟੌ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਦ੍ਵੇ ਚਾਨ੍ਯੇ ਕੁਰੁਨਨ੍ਦਨ। ਵਿष੍ਕਮ੍ਭੇਣ ਤਤੋ ਰਾਜਨ੍ਮਣ੍ਡਲਂ ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਤਾ ਸਮਮ੍
ਕੁਰੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਜਨ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਅੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਤੇ ਦੋ ਹਜ਼ਾਰ ਹੋਰ ਯੋਜਨ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਦਾ ਗੋਲ ਚੱਕਰ ਤੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਹੈ।
ਅष੍ਟਪਞ੍ਚਾਸ਼ਤਂ ਰਾਜਨ੍ਵਿਪੁਲਤ੍ਵੇਨ ਚਾਨਘ। ਸ਼੍ਰੂਯਤੇ ਪਰਮੋਦਾਰਃ ਪਤਗੋऽਸੌ ਵਿਭਾਵਸੁਃ
ਮਹਾਰਾਜ, ਵਿਭਾਵਸੁ ਪੰਛੀ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਅਠਵੰਜਾ ਹਜ਼ਾਰ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਏਤਤ੍ਪ੍ਰਮਾਣਮਰ੍ਕਸ੍ਯ ਨਿਰ੍ਦਿष੍ਟਮਿਹ ਭਾਰਤ । ਸ ਰਾਹੁਸ਼੍ਛਾਦਯਤ੍ਯੇਤੌ ਯਥਾਕਾਲਂ ਮਹਾਤ੍ਤਯਾ
ਭਾਰਤ, ਇਹ ਸੂਰਜ ਦੀ ਮਾਪ-ਚੋਪ ਇੱਥੇ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ; ਰਾਹੂ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਰੂਪ ਨਾਲ, ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ਤੇ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਨੋਂ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਦਿਤ੍ਯੌ ਮਹਾਰਾਜ ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪੋऽਯਮੁਦਾਹृਤਃ । ਇਤ੍ਯੇਤਤ੍ਤੇ ਮਹਾਰਾਜ ਪृਚ੍ਛਤਃ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਚਕ੍ਸ਼ੁषਾ
ਮਹਾਰਾਜ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਸੰਖੇਪ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਜੋ ਤੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਸਮਝਾ ਦਿੱਤਾ।
ਸਰ੍ਵਮੁਕ੍ਤਂ ਯਥਾਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛਮਮਵਾਪ੍ਨੁਹਿ । ਯਥੋਦ੍ਦਿष੍ਟਂ ਮਯਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਸਨਿਰ੍ਮਾਣਮਿਦਂ ਜਗਤ੍
ਸਭ ਕੁਝ ਜਿਵੇਂ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪਾ। ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਵੇਰਵਾ ਦਿੱਤਾ, ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਆਪਣੇ ਰੂਪਾਂ ਸਮੇਤ ਐਸਾ ਹੀ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਦਾਸ਼੍ਵਸ ਕੌਰਵ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਂ ਦੁਰ੍ਯੋਧਨਂ ਪ੍ਰਤਿ। ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵੇਦਂ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਭੂਮਿਪਰ੍ਵ ਮਨੋਨੁਗਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਕੁਰੁਵੰਸ਼ੀ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੁਰਯੋਧਨ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰ; ਇਹ ਸਭ ਸੁਣ ਕੇ, ਭਾਰਤਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਧਰਤੀ ਸੰਬੰਧੀ ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਤੇਰਾ ਮਨ ਠੰਢਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਭਵਤਿ ਰਾਜਨ੍ਯਃ ਸਿਦ੍ਧਾਰ੍ਥਃ ਸਾਧੁਸਂਮਤਃ । ਆਯੁਰ੍ਬਲਂ ਚ ਕੀਰ੍ਤਿਸ਼੍ਚ ਤਸ੍ਯ ਤੇਜਸ਼੍ਚ ਵਰ੍ਧਤੇ
ਰਾਜਵੰਸ਼ੀ ਵਿਅਕਤੀ ਸੁਖੀ, ਸਫਲ ਤੇ ਚੰਗਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਦੀ ਉਮਰ, ਤਾਕਤ, ਇਜ਼ਤ ਤੇ ਚਮਕ ਵਧਦੀ ਹੈ।
ਯਃ ਸ਼ृਣੋਤਿ ਮਹੀਪਾਲ ਪਰ੍ਵਣੀਦਂ ਯਤਵ੍ਰਤਃ । ਪ੍ਰੀਯਨ੍ਤੇ ਪਿਤਰਸ੍ਤਸ੍ਯ ਤਥੈਵ ਚ ਪਿਤਾਮਹਾਃ
ਮਹੀਪਾਲ, ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਇਹ ਅਧਿਆਇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਰ ਤੇ ਦਾਦਾ ਉਸ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਇਦਂ ਤੁ ਭਾਰਤਂ ਵਰ੍षਂ ਯਤ੍ਰ ਵਰ੍ਤਾਮਹੇ ਵਯਮ੍। ਪੂਰ੍ਵੈਃ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਿਤਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਸ਼੍ਰੁਤਵਾਨਸਿ
ਪਰ ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇਸ਼, ਜਿੱਥੇ ਅਸੀਂ ਹੁਣ ਵੱਸਦੇ ਹਾਂ, ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ; ਇਹ ਸਭ ਤੂੰ ਹੁਣ ਸੁਣ ਲਿਆ ਹੈ।
ਅਥ ਗਾਵਲ੍ਗਣਿਰ੍ਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ਸਂਯੁਗਾਦੇਤ੍ਯ ਭਾਰਤ। ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਦਰ੍ਸ਼ੀ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਭੂਤਭਵ੍ਯਭਵਿष੍ਯਵਿਤ੍
ਫਿਰ, ਭਾਰਤ ਜੀ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਗਾਵਲਗਣ, ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਸਿੱਧਾ ਵੇਖ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿਛਲਾ, ਮੌਜੂਦਾ ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਤੋਂ ਆਇਆ।
ਧ੍ਯਾਯਤੇ ਧृਤਰਾष੍ਟ੍ਰਾਯ ਸਹਸੋਤ੍ਪਤ੍ਯ ਦੁਃਖਿਤਃ । ਆਚष੍ਟ ਨਿਹਤਂ ਭੀष੍ਮਂ ਭਰਤਾਨਾਂ ਪਿਤਾਮਹਮ੍
ਉਹ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਜੀ ਦੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚਿਆ ਅਤੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਭੀਸ਼ਮ, ਭਾਰਤਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾਮਾ, ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ।