ਮਹੋਤ੍ਸਾਹਾ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨੋ ਧਾਰ੍ਮਿਕਾਃ ਸਤ੍ਯਵਾਦਿਨਃ। ਪ੍ਰਿਯਦਰ੍ਸ਼ਨਾ ਵਪੁष੍ਮਨ੍ਤੋ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯਾ ਧਨੁਰ੍ਧਰਾਃ
ਉਹ ਲੋਕ ਵੱਡੇ ਉਤਸ਼ਾਹੀ, ਉੱਚ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ, ਧਰਮ ਦੇ ਪੱਕੇ, ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ, ਸੋਹਣੇ, ਤੰਦਰੁਸਤ, ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਚਲਾਉਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੁੰਦੇ ਸਨ।
ਵਰਾਰ੍ਹਾ ਯੁਧਿ ਜਾਯਨ੍ਤੇ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾਃ ਸ਼ੂਰਸਤ੍ਤਮਾਃ। ਤ੍ਰੇਤਾਯਾਂ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾ ਰਾਜਨ੍ਸਰ੍ਵੇ ਵੈ ਚਕ੍ਰਵਰ੍ਤਿਨਃ
ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਮਾਣ ਜੋਗ, ਜੰਗੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਐਸੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਖਸ਼ਤਰੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਸਨ; ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਸਾਰੇ ਖਸ਼ਤਰੀ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ।
ਸਰ੍ਵਵਰ੍ਣਾਸ਼੍ਚ ਜਾਯਨ੍ਤੇ ਸਦਾ ਚੈਵ ਚ ਦ੍ਵਾਪਰੇ । ਮਹੋਤ੍ਸਾਹਾ ਵੀਰ੍ਯਵਨ੍ਤਃ ਪਰਸ੍ਪਰਜਯੈषਿਣਃ
ਦੁਆਪਰ ਵਿੱਚ ਹਰ ਵਰਗ ਦੇ ਲੋਕ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਤਸ਼ਾਹ ਤੇ ਵਿਰਤਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਤੇ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਹਰਾ ਦੇਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
ਤੇਜਸਾਲ੍ਪੇਨ ਸਂਯੁਕ੍ਤਾਃ ਕ੍ਰੋਧਨਾਃ ਪੁਰੁषਾ ਨृਪ। ਲੁਬ੍ਧਾ ਅਨृਤਕਾਸ਼੍ਚੈਵ ਤਿष੍ਯੇ ਜਾਯਨ੍ਤਿ ਭਾਰਤ
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਤਿਸ਼ਯ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਘੱਟ ਜੋਤ ਵਾਲੇ, ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੇ, ਲਾਲਚੀ ਤੇ ਝੂਠ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਭਾਰਤ।
ਈਰ੍ष੍ਯਾ ਮਾਨਸ੍ਤਥਾ ਕ੍ਰੋਧੋ ਮਾਯਾऽਸੂਯਾ ਤਥੈਵ ਚ। ਤਿष੍ਯੇ ਭਵਤਿ ਭੂਤਾਨਾਂ ਰਾਗੋ ਲੋਭਸ਼੍ਚ ਭਾਰਤ
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਤਿਸ਼ਯ ਵਿੱਚ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਈਰਖਾ, ਅਹੰਕਾਰ, ਗੁੱਸਾ, ਚਲਾਕੀ, ਡਾਹ ਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਮੋਹ ਤੇ ਲਾਲਚ ਵਧ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪੋ ਵਰ੍ਤਤੇ ਰਾਜਨ੍ਦ੍ਵਾਪਰੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ਨਰਾਧਿਪ । ਗੁਣੋਤ੍ਤਰਂ ਹੈਮਵਤਂ ਹਰਿਵਰ੍षਂ ਤਤਃ ਪਰਮ੍
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਇਸ ਦੁਆਪਰ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਘਟਾਅ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਿਮਾਲਿਆ ਵਾਲਾ ਖੇਤਰ ਤੇ ਹਰਿਵਰਸ਼ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ ਹਨ।
ਜਮ੍ਬੂਖਣ੍ਡਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤੋ ਯਥਾਵਦਿਹ ਸਞ੍ਜਯ। ਵਿष੍ਕਮ੍ਭਮਸ੍ਯ ਪ੍ਰਬ੍ਰੂਹਿ ਪਰਿਮਾਣਂ ਤੁ ਤਤ੍ਤ੍ਵਤਃ
ਹੇ ਸੰਜੈ, ਤੁਸੀਂ ਜੰਬੂਖੰਡ ਨੂੰ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਹੈ; ਹੁਣ ਇਸ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਤੇ ਅਸਲ ਮਾਪ ਦੱਸੋ।
ਸਮੁਦ੍ਰਸ੍ਯ ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਚ ਸਮ੍ਯਗਚ੍ਛਿਦ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍ । ਸ਼ਾਕਦ੍ਵੀਪਂ ਚ ਮੇ ਬ੍ਰੂਹਿ ਕੁਸ਼ਦ੍ਵੀਪਂ ਚ ਸਞ੍ਜਯ
ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਅਸਲ ਮਾਪ, ਉਸ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਤੇ ਹਕੀਕਤ ਨਾਲ ਦੱਸੋ, ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਾਕਦਵੀਪ ਅਤੇ ਕੁਸ਼ਦਵੀਪ ਬਾਰੇ ਵੀ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਸੰਜੈ।
ਸ਼ਾਲ੍ਮਲਿਂ ਚੈਵ ਤਤ੍ਤ੍ਵੇਨ ਕ੍ਰੌਞ੍ਚਦ੍ਵੀਪਂ ਤਥੈਵ ਚ। ਬ੍ਰੂਹਿ ਗਾਵਲ੍ਗਣੇ ਸਰ੍ਵਂ ਰਾਹੋਃ ਸੋਮਾਰ੍ਕਯੋਸ੍ਤਥਾ
ਗਾਵਲਗਣ, ਮੈਨੂੰ ਸਚੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸ਼ਾਲਮਲੀ ਅਤੇ ਕ੍ਰੌਂਚ ਦਵੀਪ ਬਾਰੇ ਦੱਸ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਰਾਹੂ, ਚੰਦ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਬਾਰੇ ਵੀ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ।
ਰਾਜਨ੍ਸੁਬਹਵੋ ਦ੍ਵੀਪਾ ਯੈਰਿਦਂ ਸਨ੍ਤਤਂ ਜਗਤ੍। ਸਪ੍ਤ ਦ੍ਵੀਪਾਨ੍ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਦਿਤ੍ਯੌ ਗ੍ਰਹਂ ਤਥਾ
ਰਾਜਨ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦਵੀਪ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸੱਤ ਦਵੀਪਾਂ, ਚੰਦ, ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਅष੍ਟਾਦਸ਼ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਯੋਜਨਾਨਿ ਵਿਸ਼ਾਂਪਤੇ। षਟ੍ ਸ਼ਤਾਨਿ ਚ ਪੂਰ੍ਣਾਨਿ ਵਿष੍ਕਮ੍ਭੋ ਜਮ੍ਬੁਪਰ੍ਵਤਃ
ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਿਰਮੌਰ, ਜੰਬੂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਅਠਾਰਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਛੇ ਸੌ ਯੋਜਨ ਹੈ, ਜੋ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਰੀ ਮਾਪ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਲਾਵਣਸ੍ਯ ਸਮੁਦ੍ਰਸ੍ਯ ਵਿष੍ਕਮ੍ਭੋ ਦ੍ਵਿਗੁਣਃ ਸ੍ਮृਤਃ । ਨਾਨਾਜਨਪਦਾਕੀਰ੍ਣੋ ਮਣਿਵਿਦ੍ਰੁਮਚਿਤ੍ਰਿਤਃ
ਲੂਣ ਵਾਲੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਇਸ ਤੋਂ ਦੋ ਗੁਣਾ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਮੋਤੀ ਤੇ ਮੂੰਗਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਨੈਕਧਾਤੁਵਿਚਿਤ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਪਰ੍ਵਤੈਰੁਪਸ਼ੋਭਿਤਃ। ਸਿਦ੍ਧਚਾਰਣਸਂਕੀਰ੍ਣਃ ਸਾਗਰਃ ਪਰਿਮਣ੍ਡਲਃ
ਇਹ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਾਤਾਂ ਅਤੇ ਪੱਥਰਾਂ ਵਾਲੇ ਪਹਾੜਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਸਿੱਧ ਅਤੇ ਚਾਰਣ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਮੁੰਦਰ ਗੋਲ ਆਕਾਰ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਸ਼ਾਕਦ੍ਵੀਪਂ ਚ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਯਥਾਵਦਿਹ ਪਾਰ੍ਥਿਵ । ਸ਼ृਣੁ ਮੇ ਤ੍ਵਂ ਯਥਾਨ੍ਯਾਯਂ ਬ੍ਰੁਵਤਃ ਕੁਰੁਨਨ੍ਦਨ
ਮੈਂ ਹੁਣ ਇੱਥੇ ਸ਼ਾਕ ਦਵੀਪ ਬਾਰੇ ਵੀ ਜਿਵੇਂ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਹੇ ਕੁਰੁ ਵੰਸ਼ੀ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।
ਜਮ੍ਬੂਦ੍ਵੀਪਪਰਮਾਣੇਨ ਦ੍ਵਿਗੁਣਃ ਸ ਨਰਾਧਿਪ । ਵਿष੍ਕਮ੍ਭੇਣ ਮਹਾਰਾਜ ਸਾਗਰੋऽਪਿ ਵਿਭਾਗਸ਼ਃ
ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ, ਸ਼ਾਕ ਦਵੀਪ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਜੰਬੂ ਦਵੀਪ ਤੋਂ ਦੋ ਗੁਣਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਵੀ ਉਤਨੇ ਹੀ ਅਨੁਪਾਤ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼ੀਰੋਦੋ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਯੇਨ ਸਂਪਰਿਵਾਰਿਤਾਃ । ਤਤ੍ਰ ਪੁਣ੍ਯਾ ਜਨਪਦਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਨ ਮ੍ਰਿਯਤੇ ਜਨਃ। ਕੁਤ ਏਵ ਹਿ ਦੁਰ੍ਭਿਕ੍ਸ਼ਂ ਕ੍ਸ਼ਮਾਤੇਜੋਯੁਤਾ ਹਿ ਤੇ
ਭਾਰਤਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਉਸਨੂੰ ਖੀਰ ਵਾਲਾ ਸਮੁੰਦਰ ਘੇਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਥੇ ਧਰਤੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਲੋਕ ਨਹੀਂ ਮਰਦੇ। ਉਥੇ ਕਦੇ ਭੁੱਖਮਰੀ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਧਰਤੀ ਦੀ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਉਰਜਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ।
ਸ਼ਾਕਦ੍ਵੀਪਸ੍ਯ ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪੋ ਯਥਾਵਦ੍ਭਰਤਰ੍षਭ। ਉਕ੍ਤ ਏष ਮਹਾਰਾਜ ਕਿਮਨ੍ਯਤ੍ਕਥਯਾਮਿ ਤੇ
ਭਾਰਤ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸਿਰਮੌਰ, ਸ਼ਾਕ ਦਵੀਪ ਦਾ ਸੰਖੇਪ ਤੈਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਹੋਰ ਕੀ ਦੱਸਾਂ?
ਸ਼ਾਕਦ੍ਵੀਪਸ੍ਯ ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪੋ ਯਥਾਵਦਿਹ ਸਞ੍ਜਯ । ਉਕ੍ਤਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞ ਵਿਸ੍ਤਰਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵਤਃ
ਸੰਜਯ, ਸ਼ਾਕ ਦਵੀਪ ਦਾ ਸੰਖੇਪ ਤੂੰ ਜਿਵੇਂ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਵੱਡੇ ਗਿਆਨੀ, ਇਸਦੀ ਪੂਰੀ ਤੇ ਸਚੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵੀ ਦੱਸ।
ਤਥੈਵ ਪਰ੍ਵਤਾ ਰਾਜਨ੍ਸਪ੍ਤਾਤ੍ਰ ਮਣਿਭੂषਿਤਾਃ। ਰਤ੍ਨਾਕਰਾਸ੍ਤਥਾ ਨਦ੍ਯਸ੍ਤੇषਾਂ ਨਾਮਾਨਿ ਮੇ ਸ਼ृਣੁ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਾ, ਇੱਥੇ ਸੱਤ ਪਹਾੜ ਹਨ ਜੋ ਮੋਤੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਰਤਨਾਂ ਦੀਆਂ ਖਾਣਾਂ ਅਤੇ ਦਰਿਆ ਵੀ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਸੁਣ।
ਅਤੀਵ ਗੁਣਵਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਤਤ੍ਰ ਪੁਣ੍ਯਂ ਜਨਾਧਿਪ
ਉਥੇ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਬਹੁਤ ਹੀ ਗੁਣਵਾਨ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ।
ਦੇਵਰ੍षਿਗਨ੍ਧਰ੍ਵਯੁਤਃ ਪ੍ਰਥਮੋ ਮੇਰੁਰੁਚ੍ਯਤੇ। ਪ੍ਰਾਗਾਯਤੋ ਮਹਾਰਾਜ ਮਲਯੋ ਨਾਮ ਪਰ੍ਵਤਃ
ਪਹਿਲਾ ਪਹਾੜ ਮੇਰੂ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਦੇਵਤੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਅਤੇ ਗੰਧਰਵ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਵੱਡਾ ਪਹਾੜ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਮਲਯਾ ਹੈ।
ਤਤੋ ਮੇਘਾਃ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਨ੍ਤੇ ਪ੍ਰਭਵਨ੍ਤਿ ਚ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ । ਤਤਃ ਪਰੇਣ ਕੌਰਵ੍ਯ ਜਲਧਾਰੋ ਮਹਾਗਿਰਿਃ
ਉਥੋਂ ਬੱਦਲ ਉਠਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ, ਹੇ ਕੌਰਵ, ਵੱਡਾ ਪਹਾੜ ਜਲਧਾਰਾ ਹੈ।
ਤਤੋ ਨਿਤ੍ਯੁਮੁਪਾਦਤ੍ਤੇ ਵਾਸਵਃ ਪਰਮਂ ਜਲਮ੍। ਤਤੋ ਵਰ੍षਂ ਪ੍ਰਭਵਤਿ ਵਰ੍षਕਾਲੇ ਜਨੇਸ਼੍ਵਰ
ਉਥੋਂ ਇੰਦਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪਾਣੀ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਤੋਂ ਹੀ ਵਰਖਾ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਮੀਂਹ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ।
ਉਚ੍ਚੈਰ੍ਗਿਰੀ ਰੈਵਤਕੋ ਯਤ੍ਰ ਨਿਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਾ। ਰੇਵਤੀ ਦਿਵਿ ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਂ ਪਿਤਾਮਹਕृਤੋ ਵਿਧਿਃ
ਉੱਪਰ ਉੱਚਾ ਰੈਵਤਕ ਪਹਾੜ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਰੇਵਤੀ ਨਕਸ਼ਤਰ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਪਿਤਾਮਹ ਨੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਉਤ੍ਤਰੇਣ ਤੁ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਸ਼੍ਯਾਮੋ ਨਾਮ ਮਹਾਗਿਰਿਃ । ਨਵਮੇਘਪ੍ਰਭਃ ਪ੍ਰਾਂਸ਼ੁਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨੁਜ੍ਜ੍ਵਲਵਿਗ੍ਰਹਃ । ਯਤਃ ਸ਼੍ਯਾਮਤ੍ਵਮਾਪਨ੍ਨਾਃ ਪ੍ਰਜਾ ਜਨਪਦੇਸ਼੍ਵਰ
ਉੱਤਰ ਵੱਲ, ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਪਹਾੜ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਨਾਂ ਸ਼ਿਆਮ ਹੈ। ਉਹ ਨਵੇਂ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਗੂੜ੍ਹਾ, ਲੰਮਾ, ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਸੋਹਣਾ ਹੈ। ਉਸ ਪਹਾੜ ਕਰਕੇ ਹੀ ਇੱਥੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰੰਗ ਗੂੜ੍ਹਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਾ।
ਸੁਮਹਾਨ੍ਸਂਸ਼ਯੋ ਮੇऽਦ੍ਯ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤੋऽਯਂ ਸਞ੍ਜਯ ਤ੍ਵਯਾ। ਪ੍ਰਜਾਃ ਕਥਂ ਸੂਤਪੁਤ੍ਰ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਃ ਸ਼੍ਯਾਮਤਾਮਿਹ
ਸੰਜਯ, ਅੱਜ ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਵੱਡਾ ਸੰਦੇਹ ਦੂਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਹੇ ਰਥੀ ਦੇ ਪੁੱਤ, ਦੱਸ ਕਿ ਇੱਥੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰੰਗ ਕਿਵੇਂ ਗੂੜ੍ਹਾ ਹੋਇਆ?
ਸਰ੍ਵੇष੍ਵੇਵ ਮਹਾਰਾਜ ਦ੍ਵੀਪੇषੁ ਕੁਰੁਨਨ੍ਦਨ। ਗੌਰਃ ਕृष੍ਣਸ਼੍ਚ ਪਤਗਸ੍ਤਯੋਰ੍ਵਰ੍ਣਾਨ੍ਤਰੇ ਨृਪ
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਸਾਰੇ ਟਾਪੂਆਂ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਕੁਰੁ ਵੰਸ਼ੀ, ਉਹ ਪੰਛੀ ਚਿੱਟਾ ਤੇ ਕਾਲਾ ਹੈ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਰੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਫਰਕ ਹੈ।
ਸ਼੍ਯਾਮੋ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤੋ ਵੈ ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛ੍ਯਾਮੋ ਗਿਰਿਃਸ੍ਮृਤਃ
ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਪਹਾੜ ਕਾਲਾ ਹੈ, ਉਸ ਕਰਕੇ ਉਸਨੂੰ 'ਸ਼ਿਆਮ' ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤਃ ਪਰਂ ਕੌਰਵੇਨ੍ਦ੍ਰ ਦੁਰ੍ਗਸ਼ੈਲੋ ਮਹੋਦਯਃ । ਕੇਸਰਃ ਕੇਸਰਯੁਤੋ ਯਤੋ ਵਾਤਃ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ
ਇਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ, ਹੇ ਕੁਰੁਪਤੀ, ਵੱਡਾ ਪਹਾੜ 'ਦੁਰਗਾ' ਹੈ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਸੋਨੇ ਵਰਗੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿੱਥੋਂ ਹਵਾ ਚਲਦੀ ਹੈ।
ਤੇषਾਂ ਯੋਜਨਵਿष੍ਕਮ੍ਭੋ ਦ੍ਵਿਗੁਣਃ ਪ੍ਰਵਿਭਾਗਸ਼ਃ। ਵਰ੍षਾਣਿ ਤੇषੁ ਕੌਰਵ੍ਯ ਸਪ੍ਤੋਕ੍ਤਾਨਿ ਮਨੀषਿਭਿਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚੌੜਾਈ, ਹੇ ਕੁਰੁ ਵੰਸ਼ੀ, ਦੋਹਾਂ ਵਾਰ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਸੱਤ ਦੱਸੇ ਹਨ।