ਸੂਤਿਕਾਲੇ ਪ੍ਰਸੂष੍ਵੇਤਿ ਭਗਵਾਂਸ੍ਤੇ ਪਿਤਾऽਬ੍ਰਵੀਤ੍। ਕਰਿष੍ਯਾਮੀਤਿ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਤਦਾ ਤੇ ਸੁਕृਤਂ ਭਵੇਤ੍
ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਤੇ, ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ: 'ਮੇਰੀ ਆਗਿਆ ਮੰਨ।' ਉਹ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਤਦ ਤੇਰਾ ਕੰਮ ਚੰਗਾ ਹੋਵੇਗਾ।
ਪਤ੍ਨੀਨਾਂ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸਾਧੁ ਸਾਧ੍ਵਿਤ੍ਯਚਿਨ੍ਤਯਤ੍।' ਗਰ੍ਭਂ ਸੁषਾਵ ਵਾਮੋਰੂਃ ਕੁਮਾਰਮਮਿਤੌਜਸਮ੍
ਪਤਨੀਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, 'ਠੀਕ ਹੈ'; ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲੀ ਨੇ ਅਤਿ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।
ਤ੍ਰਿषੁ ਵਰ੍षੇषੁ ਪੂਰ੍ਣੇषੁ ਪ੍ਰਾਜਾਯਤ ਸ਼ਕੁਨ੍ਤਲਾ। ਰੂਪੌਦਾਰ੍ਯਗੁਣੋਪੇਤਂ ਦੌष੍ਯਨ੍ਤਿਂ ਜਨਮੇਜਯ
ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਸ਼ਕੁੰਤਲਾ ਨੇ ਸੋਭਾ, ਦਇਆ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਿਆ, ਜਨਮੇਜਯ, ਦੂਸ਼ਯੰਤ ਦਾ ਪੁੱਤਰ।
ਜਾਤੇ' ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਪੁष੍ਪਵृष੍ਟਿਃ ਪਪਾਤ ਹ। ਦੇਵਦੁਨ੍ਦੁਭਯੋ ਨੇਦੁਰ੍ਨਨृਤੁਸ਼੍ਚਾਪ੍ਸਰੋਗਣਾਃ
ਜਦ ਉਹ ਜਨਮਿਆ, ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋਈ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਡੰਢੋਰੇ ਵੱਜੇ, ਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨੇ ਨੱਚਿਆ।
ਗਾਯਦ੍ਭਿਰ੍ਮਧੁਰਂ ਤਤ੍ਰ ਦੇਵੈਃ ਸ਼ਕ੍ਰੋऽਭ੍ਯੁਵਾਚ ਹ। ਸ਼ਕੁਨ੍ਤਲੇ ਤਵ ਸੁਤਸ਼੍ਚਕ੍ਰਵਰ੍ਤੀ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਉਥੇ, ਜਦ ਦੇਵਤਾ ਮਿੱਠਾ ਗਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਇੰਦਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਸ਼ਕੁੰਤਲਾ, ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣੇਗਾ।'
ਬਲਂ ਤੇਜਸ਼੍ਚ ਰੂਪਂ ਚ ਨ ਸਮਂ ਭੁਵਿ ਕੇਨਚਿਤ੍। ਆਹਰ੍ਤਾ ਵਾਜਿਮੇਧਸ੍ਯ ਸ਼ਤਸਙ੍ਖ੍ਯਸ੍ਯ ਪੌਰਵਃ
ਉਸ ਦੀ ਤਾਕਤ, ਜੋਸ਼ ਤੇ ਸੋਭਾ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ; ਪੌਰਵ ਵੰਸ਼ੀ, ਉਹ ਸੌ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਕਰੇਗਾ।
ਅਨੇਕਾਰਪਿ ਸਾਹਸ੍ਰੈ ਰਾਜਸੂਯਾਦਿਭਿਰ੍ਮਖੈਃ। ਸ੍ਵਾਰ੍ਥਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸਾਤ੍ਕृਤ੍ਵਾ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮਮਿਤਾਂ ਦਦਤ੍
ਅਨੇਕਾਂ ਰਾਜਸੂਯ ਆਦਿ ਯਜਨਾਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਆਪਣਾ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰਾ ਕਰੇਗਾ, ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਦਾਨ ਦੇਵੇਗਾ।
ਦੇਵਤਾਨਾਂ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਕਣ੍ਵਾਸ਼੍ਰਮਨਿਵਾਸਿਨਃ। ਸਭਾਜਯਨ੍ਤਃ ਕਣ੍ਵਸ੍ਯ ਸੁਤਾਂ ਸਰ੍ਵੇ ਮਹਰ੍षਯਃ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਕਣਵ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਾਰੇ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਣਵ ਦੀ ਧੀ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ।
ਸ਼ਕੁਨ੍ਤਲਾ ਚ ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪਰਂ ਹਰ੍षਮਵਾਪ ਸਾ। ਦ੍ਵਿਜਾਨਾਹੂਯ ਮੁਨਿਭਿਃ ਸਤ੍ਕृਤ੍ਯ ਚ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ
ਸ਼ਕੁੰਤਲਾ ਨੇ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ, ਤੇ ਮਹਾਨ ਯਸ਼ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਜ਼ਤ ਕੀਤੀ।
ਜਾਤਕਰ੍ਮਾਦਿਸਂਸ੍ਕਾਰਂ ਕਣ੍ਵਃ ਪੁਣ੍ਯਵਤਾਂ ਵਰਃ। ਤਸ੍ਯਾਥ ਕਾਰਯਾਮਾਸ ਵਰ੍ਧਮਾਨਸ੍ਯ ਚਾਸਕृਤ੍
ਫਿਰ ਕਣਵਾ, ਜੋ ਸਤਕਰਮ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ, ਉਸ ਬੱਚੇ ਲਈ ਜਨਮ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਕਰਵਾਈਆਂ, ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਮੁੰਡਾ ਵਧਦਾ ਗਿਆ, ਉਹ ਰਸਮਾਂ ਵਾਰ ਵਾਰ ਕਰਵਾਈਆਂ।
ਯਥਾਵਿਧਿ ਯਥਾਨ੍ਯਾਯਂ ਕ੍ਰਿਯਾਃ ਸਰ੍ਵਾਸ੍ਤ੍ਵਕਾਰਯਤ੍। ਦਨ੍ਤੈਃ ਸ਼ੁਕ੍ਲੈਃ ਸ਼ਿਖਰਿਭਿਃਸਿਂਹਸਂਹਨਨੋऽਭਵਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਤੇ ਇਨਸਾਫ ਨਾਲ ਕਰਵਾਈਆਂ। ਮੁੰਡਾ ਹਾਥੀ ਦੇ ਦੰਦਾਂ ਵਾਂਗ ਚਿੱਟੇ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸ਼ੇਰ ਵਰਗਾ ਮਜਬੂਤ ਬਣ ਗਿਆ।
ਚਕ੍ਰਾਙ੍ਕਿਤਕਰਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਸ੍ਵਯਂ ਵਿष੍ਣੁਰਿਵਾਪਰਃ। `ਚਤੁष੍ਕਿष੍ਕੁਰ੍ਮਹਾਤੇਜਾ ਮਹਾਮੂਰ੍ਧਾ ਮਹਾਬਲਃ
ਉਸ ਦੇ ਹੱਥ 'ਤੇ ਚਕਰ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸੀ, ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ ਸੀ, ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਵਾਂਗ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਛਾਤੀ ਚੌੜੀ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਤੇ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਸੀ।
ਕੁਮਾਰੋ ਦੇਵਗਰ੍ਭਾਭਃ ਸ ਤਤ੍ਰਾਸ਼ੁ ਵ੍ਯਵਰ੍ਧਤ। `ऋषੇਰ੍ਭਯਾਤ੍ਤੁ ਦੁष੍ਯਨ੍ਤਃ ਸ੍ਮਰਨ੍ਨੈਵਾਹ੍ਵਯਤ੍ਤਦਾ
ਉਹ ਮੁੰਡਾ, ਜੋ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਾਂਗ ਦਿਖਦਾ ਸੀ, ਉੱਥੇ ਜਲਦੀ ਵਧ ਗਿਆ। ਪਰ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ, ਦੁਸ਼ਯੰਤ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਨਹੀਂ ਬੁਲਾਇਆ।
ਗਤੇ ਕਾਲੇ ਤੁ ਮਹਤਿ ਨ ਸਸ੍ਮਾਰ ਤਪੋਧਨਾਮ੍।' षਡ੍ਵਰ੍षੇषੁ ਤਤੋ ਬਾਲਃ ਕਣ੍ਵਾਸ਼੍ਰਮਪਦਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਕਾਫੀ ਸਮਾਂ ਲੰਘ ਗਿਆ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਤਪਸਵੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਛੇ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਮੁੰਡਾ ਕਣਵਾ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਮੁੜ ਗਿਆ।
ਵ੍ਯਾਘ੍ਰਾਨ੍ਸਿਂਹਾਨ੍ਵਰਾਹਾਂਸ਼੍ਚ ਵृਕਾਂਸ਼੍ਚ ਮਹਿषਾਂਸ੍ਤਥਾ। `ऋਕ੍ਸ਼ਾਂਸ਼੍ਚਾਭ੍ਯਹਨਦ੍ਵ੍ਯਾਲਾਨ੍ਪਦ੍ਭ੍ਯਾਮਾਸ਼੍ਰਮਪੀਡਕਾਨ੍
ਉਸ ਨੇ ਵਾਘ, ਸ਼ੇਰ, ਸੂਰ, ਭੇਡੀਆਂ, ਮਹਿਲਾਂ ਤੇ ਰੀਛ—ਜੋ ਆਸ਼ਰਮ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਦੇ ਸਨ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਬਲਾਦ੍ਭੁਜਾਭ੍ਯਾਂ ਸਂਗृਹ੍ਯ ਬਲਵਾਨ੍ਸਂਨਿਯਮ੍ਯ ਚ।' ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਵृਕ੍ਸ਼ੇषੁ ਦੌष੍ਯਨ੍ਤਿਰਾਸ਼੍ਰਮਸ੍ਯ ਸਮਨ੍ਤਤਃ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਫੜ ਕੇ, ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਰ ਲਿਆ, ਤੇ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।
ਆਰੁਰੋਹ ਦ੍ਰੁਮਾਂਸ਼੍ਚੈਵ ਕ੍ਰੀਡਨ੍ਸ੍ਮ ਪਰਿਧਾਵਤਿ। `ਵਨਂ ਚ ਲੋਡਯਾਮਾਸ ਸਿਂਹਵ੍ਯਾਘ੍ਰਗਣੈਰ੍ਵृਤਮ੍
ਉਹ ਰੁੱਖਾਂ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਦਾ, ਖੇਡਦਾ ਤੇ ਦੌੜਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਜੰਗਲ 'ਚ ਘੁੰਮਦਾ, ਜਿੱਥੇ ਸ਼ੇਰ ਤੇ ਵਾਘਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵੱਸਦੇ ਸਨ।
ਤਤਸ਼੍ਚ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਪਿਸ਼ਾਚਾਂਸ਼੍ਚ ਰਿਪੂਨ੍ਰਣੇ। ਮੁष੍ਟਿਯੁਦ੍ਧੇਨ ਤਾਨ੍ਹਤ੍ਵਾ ऋषੀਨਾਰਾਧਯਤ੍ਤਦਾ
ਫਿਰ, ਜੰਗ 'ਚ, ਉਸ ਨੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਤੇ ਪਿਸਾਚ, ਆਪਣੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮੁੱਠੀਆਂ ਨਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕੀਤਾ।
ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ਦਿਤਿਸੁਤਸ੍ਤਂ ਤੁ ਹਨ੍ਤੁਕਾਮੋ ਮਹਾਬਲਃ। ਵਧ੍ਯਮਾਨਾਂਸ੍ਤੁ ਦੈਤੇਯਾਨਮਰ੍षੀ ਤਂ ਸਮਭ੍ਯਯਾਤ੍
ਦਿਤੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਆ ਗਿਆ।
ਤਮਾਗਤਂ ਪ੍ਰਹਸ੍ਯੈਵ ਬਾਹੁਭ੍ਯਾਂ ਪਰਿਗृਹ੍ਯ ਚ। ਦृਢਂ ਚਾਬਧ੍ਯ ਬਾਹੁਭ੍ਯਾਂ ਪੀਡਯਾਮਾਸ ਤਂ ਤਦਾ
ਉਹ ਆਇਆ ਤਾਂ ਮੁੰਡਾ ਹੱਸਿਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਫੜਿਆ, ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਮਰ੍ਦਿਤੋ ਨ ਸ਼ਸ਼ਾਕਾਸ੍ਮਾਨ੍ਮੋਚਿਤੁਂ ਬਲਵਤ੍ਤਯਾ। ਪ੍ਰਾਕ੍ਰੋਸ਼ਦ੍ਭੈਰਵਂ ਤਤ੍ਰ ਦ੍ਵਾਰੇਭ੍ਯੋ ਨਿਃਸृਤਂ ਤ੍ਵਸृਕ੍
ਮੁੰਡੇ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਦਬਾਇਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਛੁਡਾ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ। ਦਰਵਾਜਿਆਂ 'ਤੇ ਡਰ ਕੇ ਚੀਕਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਖੂਨ ਵਹਿ ਗਿਆ।
ਤੇਨ ਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਵਿਤ੍ਰਸ੍ਤਾ ਮृਗਾਃ ਸਿਂਹਾਦਯੋ ਗਣਾਃ। ਸੁਸ੍ਰੁਵੁਸ਼੍ਚ ਸ਼ਕृਨ੍ਮੂਤ੍ਰਮਾਸ਼੍ਰਮਸ੍ਥਾਸ਼੍ਚ ਸੁਸ੍ਰੁਵੁਃ
ਉਸ ਆਵਾਜ਼ ਤੋਂ ਡਰ ਕੇ, ਹਿਰਣ, ਸ਼ੇਰ ਆਦਿ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਭੱਜ ਗਏ, ਤੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਆਪਣਾ ਪਖਾਨ ਤੇ ਪਿਸਾਬ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
ਨਿਰਸੁਂ ਜਾਨੁਭਿਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਵਿਸਸਰ੍ਜ ਚ ਸੋऽਪਤਤ੍। ਤਦ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਿਸ੍ਮਯਂ ਜਗ੍ਮੁਃ ਕੁਮਾਰਸ੍ਯ ਵਿਚੇष੍ਟਿਤਮ੍
ਉਹ ਗੁੱਟਿਆਂ 'ਤੇ ਰੇੰਗਦਾ ਹੋਇਆ ਨਿਕਲ ਗਿਆ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਮੁੰਡੇ ਦੀ ਕਰਤੂਤ 'ਤੇ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਏ।
ਨਿਤ੍ਯਕਾਲਂ ਵਧ੍ਯਮਾਨਾ ਦੈਤੇਯਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਃ ਸਹ। ਕੁਮਾਰਸ੍ਯ ਭਯਾਦੇਵ ਨੈਵ ਜਗ੍ਮੁਸ੍ਤਦਾਸ਼੍ਰਮਮ੍
ਮੁੰਡੇ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ, ਦੈਤ ਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਹੁਣ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਆਉਂਦੇ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਨ।
ਤਤੋऽਸ੍ਯ ਨਾਮ ਚਕ੍ਰੁਸ੍ਤੇ ਕਣ੍ਵਾਸ਼੍ਰਮਨਿਵਾਸਿਨਃ। ਕਣ੍ਵੇਨ ਸਹਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕਰ੍ਮਾਤਿਮਾਨੁषਮ੍
ਫਿਰ, ਕਣਵਾ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ, ਕਣਵਾ ਸਮੇਤ, ਉਸ ਦੀ ਮਨੁੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਰਤੂਤਾਂ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਾਂ ਦਿੱਤਾ।
ਅਸ੍ਤ੍ਵਯਂ ਸਰ੍ਵਦਮਨਃ ਸਰ੍ਵਂ ਹਿ ਦਮਯਤ੍ਯਸੌ। ਸ ਸਰ੍ਵਦਮਨੋ ਨਾਮ ਕੁਮਾਰਃ ਸਮਪਦ੍ਯਤ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਇਸ ਦਾ ਨਾਂ ਸਰਵਦਮਨ ਹੋਵੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਵਸ਼ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੁੰਡਾ ਸਰਵਦਮਨ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਗਿਆ।
ਵਿਕ੍ਰਮੇਣੌਜਸਾ ਚੈਵ ਬਲੇਨ ਚ ਸਮਨ੍ਵਿਤਃ। `ਅਪ੍ਰੇषਯਤਿ ਦੁष੍ਯਨ੍ਤੇ ਮਹਿष੍ਯਾਸ੍ਤਨਯਸ੍ਯ ਚ
ਉਹ ਸ਼ਕਤੀ, ਹੌਸਲੇ ਤੇ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਤੇ ਦੁਖੀ ਹੋਏ ਕਿਸੇ ਨੂੰ — ਨਾ ਰਾਣੀ ਨੂੰ, ਨਾ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ — ਕਦੇ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
ਪਾਣ੍ਡੁਭਾਵਪਰੀਤਾਙ੍ਗੀਂ ਚਿਨ੍ਤਯਾ ਸਮਭਿਪ੍ਲੁਤਾਮ੍। ਲਮ੍ਬਾਲਕਾਂ ਕृਸ਼ਾਂ ਦੀਨਾਂ ਤਥਾ ਮਲਿਨਵਾਸਸਮ੍
ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਚੰਦ ਵਰਗਾ ਪੀਲਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਵਾਲ ਢੀਲੇ, ਸਰੀਰ ਕਮਜ਼ੋਰ, ਮਨ ਉਦਾਸ, ਤੇ ਕਪੜੇ ਗੰਦੇ ਪਏ ਹਨ।
ਸ਼ਕੁਨ੍ਤਲਾਂ ਚ ਸਂਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਪ੍ਰਦਧ੍ਯੌ ਸ ਮੁਨਿਸ੍ਤਦਾ। ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਸਰ੍ਵਵੇਦਾਸ਼੍ਚ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਬ੍ਦਸ੍ਯ ਚਾਭਵਨ੍
ਸ਼ਕੁੰਤਲਾ ਨੂੰ ਉਹ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਸਤਰ, ਵੇਦ ਤੇ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਗਲ ਸੋਚੀ।
ਤਂ ਕੁਮਾਰਮृषਿਰ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕਰ੍ਮ ਚਾਸ੍ਯਾਤਿਮਾਨੁषਮ੍। ਸਮਯੋ ਯੌਵਰਾਜ੍ਯਾਯ ਇਤ੍ਯਨੁਧ੍ਯਾਯ ਸ ਦ੍ਵਿਜਃ
ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਜਦੋਂ ਮੁੰਡੇ ਨੂੰ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਅਸਧਾਰਣ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਹੁਣ ਯੁਵਰਾਜ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।