ਯਮੁਨਾਜਲਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਸਂਵਤ੍ਸਰਮਥਾऽਪਰਮ੍ । ਉਦਵਾਸਂ ਨਿਰਾਹਾਰਾ ਪਾਰਯਾਮਾਸ ਭਾਮਿਨੀ
ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਉਹ ਯਮੁਨਾ ਦਾ ਪਾਣੀ ਪੀ ਕੇ ਹੀ ਜੀਉਂਦੀ ਰਹੀ, ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਖਾਧਾ। ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ ਨਾਰੀ ਭੁੱਖੀ ਰਹਿ ਕੇ ਵੀ ਜੀਉਂਦੀ ਰਹੀ।
ਸ਼ੀਰ੍ਣਪਰ੍ਣੇਨ ਚੈਕੇਨ ਪਾਰਯਾਮਾਸ ਸਾ ਪਰਮ੍ । ਸਂਵਤ੍ਸਰਂ ਤੀਵ੍ਰਕੋਪਾ ਪਾਦਾਙ੍ਗੁष੍ਠਾਗ੍ਰਧਿष੍ਠਿਤਾ
ਉਹ ਇਕ ਸੁੱਕੇ ਪੱਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸਾਲ ਭਰ ਜੀਉਂਦੀ ਰਹੀ, ਤੇ ਪੈਰ ਦੇ ਅੰਗੂਠੇ ਉੱਤੇ ਖੜੀ ਰਹਿ ਕੇ, ਮਨ ਵਿਚ ਗੁੱਸਾ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਏਵਂ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ ਵਰ੍षਾਣਿ ਤਾਪਯਾਮਾਸ ਰੋਦਸੀ । ਨਿਵਰ੍ਤ੍ਯਮਾਨਾਪਿ ਚ ਸਾ ਜ੍ਞਾਤਿਭਿਰ੍ਨੈਵ ਸ਼ਕ੍ਯਤੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਤੱਕ, ਉਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਤਪ ਨਾਲ ਤਪਾਇਆ। ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਮਝਾਇਆ, ਪਰ ਉਹ ਮੰਨਣ ਵਾਲੀ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਤਤੋऽਗਮਦ੍ਵਤ੍ਸਭੂਮਿਂ ਸਿਦ੍ਧਚਾਰਣਸੇਵਿਤਾਮ੍ । ਆਸ਼੍ਰਮਂ ਪੁਣ੍ਯਸ਼ੀਲਾਨਾਂ ਤਾਪਸਾਨਾਂ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾਮ੍
ਫਿਰ ਉਹ ਗਊਆਂ ਵਾਲੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਗਈ, ਜਿੱਥੇ ਸਿੱਧ ਤੇ ਚਰਨਵਾਸੀ ਆਉਂਦੇ ਸਨ, ਤੇ ਉੱਚੇ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਤਪੱਸੀਆਂ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚੀ।
ਤਤ੍ਰ ਪੁਣ੍ਯੇषੁ ਤੀਰ੍ਥੇषੁ ਸਾऽऽਪ੍ਲੁਤਾਙ੍ਗੀ ਦਿਵਾਨਿਸ਼ਮ੍ । ਵ੍ਯਚਰਤ੍ਕਾਸ਼ਿਕਨ੍ਯਾ ਸਾ ਯਥਾਕਾਮਵਿਚਾਰਿਣੀ
ਉਥੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਅਸਨਾਨ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਤੇ, ਉਹ ਦਿਨ ਰਾਤ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਨ੍ਹਾਉਂਦੀ ਰਹੀ। ਕਾਸ਼ੀ ਦੀ ਕੁੜੀ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫਿਰਦੀ ਰਹੀ।
ਨਨ੍ਦਾਸ਼੍ਰਮੇ ਮਹਾਰਾਜ ਤਥੋਲੂਕਾਸ਼੍ਰਮੇ ਸ਼ੁਭੇ । ਚ੍ਯਵਨਸ੍ਯਾਸ਼੍ਰਮੇ ਚੈਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਸ੍ਥਾਨ ਏਵ ਚ
ਨੰਦਾ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਤੇ ਓਲੂਕ ਦੇ ਸੋਹਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ, ਚਯਵਨ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ, ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਥਾਂ ਤੇ ਵੀ।
ਤ੍ਰਯਾਗੇ ਦੇਵਯਜਨੇ ਦੇਵਾਰਣ੍ਯੇषੁ ਚੈਵ ਹ । ਭੋਗਵਤ੍ਯਾਂ ਮਹਾਰਾਜ ਕੌਸ਼ਿਕਸ੍ਯਾਸ਼੍ਰਮੇ ਤਥਾ
ਤਿੰਨ ਅੱਗ ਵਾਲੇ ਯਜਨ ਵਿਚ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਹਵਨਾਂ ਵਿਚ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿਚ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਤੇ ਭੋਗਵਤੀ ਵਿਚ ਕਉਸ਼ਿਕ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ ਵੀ।
ਮਾਣ੍ਡਵ੍ਯਸ੍ਯਾਸ਼੍ਰਮੇ ਰਾਜਨ੍ਦਿਲੀਪਸ੍ਯਾਸ਼੍ਰਮੇ ਤਥਾ । ਰਾਮਹ੍ਰਦੇ ਚ ਕੌਰਵ੍ਯ ਪੈਲਗਰ੍ਗਸ੍ਯ ਚਾਸ਼੍ਰਮੇ
ਮਾਂਡਵਿਆ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਤੇ ਦਿਲੀਪ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ, ਰਾਮ ਦੇ ਸਰੋਵਰ ਤੇ, ਤੇ ਪੈਲ ਤੇ ਗਰਗ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ ਵੀ।
ਏਤੇषੁ ਤੀਰ੍ਥੇषੁ ਤਦਾ ਕਾਸ਼ਿਕਨ੍ਯਾ ਵਿਸ਼ਾਂਪਤੇ । ਆਪ੍ਲਾਵਯਤ ਗਾਤ੍ਰਾਣਿ ਵ੍ਰਤਮਾਸ੍ਥਾਯ ਦੁष੍ਕਰਮ੍
ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ ਤੇ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਕਾਸ਼ੀ ਦੀ ਕੁੜੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਨ੍ਹਾਇਆ, ਤੇ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਵਰਤ ਰੱਖਿਆ।
ਤਾਮਬ੍ਰਵੀਚ੍ਚ ਕੌਰਵ੍ਯ ਮਮ ਮਾਤਾ ਜਲੇ ਸ੍ਥਿਤਾ । ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਕ੍ਲਿਸ਼੍ਯਸੇ ਭਦ੍ਰੇ ਤਥ੍ਯਮੇਵ ਵਦਸ੍ਵ ਮੇ
ਫਿਰ, ਹੇ ਕੌਰਵ, ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਖੜੀ ਹੋ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗੀ, 'ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਤਕਲੀਫ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈਂ, ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀਏ? ਸੱਚ ਸੱਚ ਦੱਸ।'
ਸੈਨਾਮਥਾਬ੍ਰਵੀਦ੍ਰਾਜਨ੍ਕृਤਾਞ੍ਜਲਿਰਨਿਨ੍ਦਿਤਾ ਭੀष੍ਮੇਣ ਸਮਰੇ ਰਾਮੋ ਨਿਰ੍ਜਿਤਸ਼੍ਚਾਰੁਲੋਚਨਿ
ਸੈਨਾ ਨੇ ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਤੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, 'ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਜੰਗ ਵਿਚ ਰਾਮ ਨੂੰ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਸੋਹਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀਏ।'
ਕੋऽਨ੍ਯਸ੍ਤਮੁਤ੍ਸਹੇਞ੍ਜੇਤੁਮੁਦ੍ਯਤੇषੁਂ ਮਹੀਪਤਿਃ । ਸਾਹਂ ਭੀष੍ਮਵਿਨਾਸ਼ਾਯ ਤਪਸ੍ਤਪ੍ਸ੍ਯੇ ਸੁਦਾਰੁਣਮ੍
ਹੋਰ ਕਿਹੜਾ ਰਾਜਾ ਹੈ ਜੋ ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕੇ ਹੋਏ ਉਸਨੂੰ ਹਰਾ ਸਕੇ? ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਭੀਸ਼ਮ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਬੜੀ ਸਖਤ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਾਂਗੀ।
ਵਿਚਰਾਮਿ ਮਹੀਂ ਦੇਵਿ ਯਥਾ ਹਨ੍ਯਾਮਹਂ ਨृਪਮ੍ । ਏਤਦ੍ਵ੍ਰਤਫਲਂ ਦੇਵਿ ਪਰਮਸ੍ਮਿਨ੍ਯਥਾ ਹਿ ਮੇ
ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਇਸ ਲਈ ਫਿਰ ਰਹੀ ਹਾਂ, ਦੇਵੀ, ਤਾਂ ਜੋ ਮੈਂ ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰ ਸਕਾਂ। ਇਹ ਮੇਰੇ ਵਰਤ ਦਾ ਫਲ ਹੈ, ਦੇਵੀ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ।
ਤਤੋऽਬ੍ਰਵੀਤ੍ਸਾਗਰਗਾ ਜਿਹ੍ਮਂ ਚਰਸਿ ਭਾਮਿਨਿ। ਨੈष ਕਾਮੋऽਨਵਦ੍ਯਾਙ੍ਗਿ ਸ਼ਕ੍ਯਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੁਂ ਤ੍ਵਯਾऽਬਲੇ
ਫਿਰ ਦਰਿਆ ਦੀ ਦੇਵੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਤੂੰ ਠੱਗੀ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈਂ, ਚਮਕਦਾਰ ਨਾਰੀ। ਇਹ ਇੱਛਾ, ਨਿਰਦੋਸ਼ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੀਏ, ਤੇਰੇ ਵੱਸ ਦੀ ਨਹੀਂ, ਕਮਜ਼ੋਰਏ।'
ਯਦਿ ਭੀष੍ਮਵਿਨਾਸ਼ਾਯ ਕਾਸ਼੍ਯੇ ਚਰਸਿ ਵੈ ਵ੍ਰਤਮ੍। ਵ੍ਰਤਸ੍ਥਾ ਚ ਸ਼ਰੀਰਂ ਤ੍ਵਂ ਯਦਿ ਨਾਮ ਵਿਮੋਕ੍ਸ਼੍ਯਸਿ
ਜੇ ਤੂੰ ਭੀਸ਼ਮ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਇਹ ਵਰਤ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈਂ, ਤੇ ਜੇ ਤੂੰ ਵਰਤ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਦੇਵੇਂ—
ਨਦੀ ਭਵਿष੍ਯਸਿ ਸ਼ੁਭੇ ਕੁਟਿਲਾ ਵਾਰ੍षਿਕੋਦਕਾ। ਦੁਸ੍ਤੀਰ੍ਥਾ ਨ ਤੁ ਵਿਜ੍ਞੇਯਾ ਵਾਰ੍षਿਕੀ ਨਾष੍ਟਮਾਸਿਕੀ
ਤਾਂ ਤੂੰ, ਸੋਭਾਵਤੀਏ, ਇਕ ਐਸੀ ਦਰਿਆ ਬਣ ਜਾਵੇਂਗੀ ਜੋ ਮੋੜੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇਗੀ, ਜਿਸਦਾ ਪਾਣੀ ਸਿਰਫ਼ ਸਾਵਣ ਵਿਚ ਆਵੇਗਾ, ਤੇ ਜਿਸਨੂੰ ਲੰਘਣਾ ਔਖਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਤੈਨੂੰ ਸਦਾ ਵਹਿਣ ਵਾਲੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਮੌਸਮੀ ਦਰਿਆ ਹੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਭੀਮਗ੍ਰਾਹਵਤੀ ਘੋਰਾ ਸਰ੍ਵਭੂਤਭਯਂਕਰੀ । ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਰਾਜਨ੍ਕਾਸ਼ਿਕਨ੍ਯਾਂ ਨ੍ਯਵਰ੍ਤਤ
ਭੀਮ ਗਰਾਹ ਵਾਲੀ, ਡਰਾਉਣੀ ਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣ ਵਾਲੀ ਦਰਿਆ ਵਾਂਗ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਜੀ, ਕਾਸ਼ੀ ਦੀ ਕੁੜੀ ਵਾਪਸ ਮੁੜ ਗਈ।
ਮਾਤਾ ਮਮ ਮਹਾਭਾਗਾ ਸ੍ਮਯਮਾਨੇਵ ਭਾਮਿਨੀ । ਕਦਾਚਿਦष੍ਟਮੇ ਮਾਸਿ ਕਦਾਚਿਦ੍ਦਸ਼ਮੇ ਤਥਾ। ਨ ਪ੍ਰਾਸ਼੍ਨੀਤੋਦਕਮਪਿ ਪੁਨਃ ਸਾ ਵਰਵਰ੍ਣਿਨੀ
ਮੇਰੀ ਮਾਂ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਸੀ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੱਸਦੀ ਰਹਿੰਦੀ, ਕਦੇ ਅਠਵੇਂ ਮਹੀਨੇ, ਕਦੇ ਦਸਵੇਂ ਮਹੀਨੇ, ਉਹ ਮੁੜ ਪਾਣੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪੀਤੀ, ਹੇ ਸੋਹਣੀ।
ਸਾ ਵਤ੍ਸਭੂਮਿਂ ਕੌਰਵ੍ਯ ਤੀਰ੍ਥਲੋਭਾਤ੍ਤਤਸ੍ਤਤਃ । ਪਤਿਤਾ ਪਰਿਧਾਵਨ੍ਤੀ ਪੁਨਃ ਕਾਸ਼ਿਪਤੇਃ ਸੁਤਾ
ਕਾਸ਼ੀ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਧੀ, ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ, ਵਤਸਾਂ ਦੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਕਦੇ ਇੱਥੇ, ਕਦੇ ਉੱਥੇ ਦੌੜਦੀ ਫਿਰਦੀ।
ਸਾ ਨਦੀ ਵਤ੍ਸਭੂਮ੍ਯਾਂ ਤੁ ਪ੍ਰਥਿਤਾਮ੍ਬੇਤਿ ਭਾਰਤ । ਵਾਰ੍षਿਕੀ ਗ੍ਰਾਹਬਹੁਲਾ ਦੁਸ੍ਤੀਰ੍ਥਾ ਕੁਟਿਲਾ ਤਥਾ
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਵਤਸਾਂ ਦੀ ਧਰਤੀ 'ਚ ਉਹ ਦਰਿਆ ਅੰਬਾ ਨਾਂ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਈ—ਵਰਖਾ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ, ਘਣੇ ਮਗਰਮੱਛਾਂ ਵਾਲੀ, ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਔਖਾ, ਤੇ ਬਹੁਤ ਵਕਰੀ।
ਸਾ ਕਨ੍ਯਾ ਤਪਸਾ ਤੇਨ ਦੇਹਾਰ੍ਧੇਨ ਵ੍ਯਜਾਯਤ । ਨਦੀ ਚ ਰਾਜਨ੍ਵਤ੍ਸੇषੁ ਕਨ੍ਯਾ ਚੈਵਾਭਵਤ੍ਤਦਾ
ਉਸ ਤਪਸਿਆ ਨਾਲ, ਉਸ ਦਾ ਅੱਧਾ ਸਰੀਰ ਕੁੜੀ ਬਣਿਆ, ਤੇ ਅੱਧਾ ਵਤਸਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਿਆ ਬਣਿਆ, ਰਾਜਾ ਜੀ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਉਸ ਵੇਲੇ ਦਰਿਆ ਵੀ ਸੀ ਤੇ ਕੁੜੀ ਵੀ।
ਤਤਸ੍ਤੇ ਤਾਪਸਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਤਪਸੇ ਧृਤਨਿਸ਼੍ਚਯਾਮ੍। ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਨ੍ਯਵਰ੍ਤਯਂਸ੍ਤਾਤ ਕਿਂ ਕਾਰ੍ਯਮਿਤਿ ਚਾਬ੍ਰੁਵਨ੍
ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਤਪਸਵੀ, ਜੋ ਤਪਸਿਆ ਵਿੱਚ ਪੱਕੇ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਹਟ ਗਏ ਤੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਹੁਣ ਕੀ ਕਰੀਏ?'
ਤਾਨੁਵਾਚ ਤਤਃ ਕਨ੍ਯਾ ਤਪੋਵृਦ੍ਧਾਨृषੀਂਸ੍ਤਦਾ । ਨਿਰਾਕृਤਾਸ੍ਮਿ ਭੀष੍ਮੇਣ ਭ੍ਰਂਸ਼ਿਤਾ ਪਤਿਧਰ੍ਮਤਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਉਹ ਕੁੜੀ, ਜੋ ਤਪਸਿਆ ਵਿੱਚ ਵਧੀਕ ਸੀ, ਤਪਸਵੀ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਮੈਨੂੰ ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਠੁਕਰਾ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਪਤੀ ਦੇ ਫਰਜ਼ ਤੋਂ ਵੰਞਾ ਦਿੱਤਾ।'
ਵਧਾਰ੍ਥਂ ਤਸ੍ਯ ਦੀਕ੍ਸ਼ਾ ਮੇ ਨ ਲੋਕਾਰ੍ਥਂ ਤਪੋਧਨਾਃ । ਨਿਹਤ੍ਯ ਭੀष੍ਮਂ ਗਚ੍ਛੇਯਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਮਿਤ੍ਯੇਵ ਨਿਸ਼੍ਚਯਃ
'ਮੇਰੀ ਤਪਸਿਆ ਦਾ ਵਚਨ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਲਈ ਹੈ, ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਤਪਸਿਆ ਵਾਲਿਆਂ। ਮੇਰਾ ਨਿਸਚਾ ਏਹੀ ਹੈ: ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਹੀ ਮੈਂ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪਾਵਾਂ।'
ਯਤ੍ਕृਤੇ ਦੁਃਖਵਸਤਿਮਿਮਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤऽਸ੍ਮਿ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤੀਮ੍ । ਪਤਿਲੋਕਾਦ੍ਵਿਹੀਨਾ ਚ ਨੈਵ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਨ ਪੁਮਾਨਿਹ
'ਜਿਸ ਲਈ ਮੈਂ ਇਹ ਸਦਾ ਦੀ ਦੁੱਖ ਦੀ ਥਾਂ ਪਾਈ ਹੈ—ਪਤੀ ਦੇ ਲੋਕ ਤੋਂ ਵੰਞੀ ਹੋਈ, ਇੱਥੇ ਨਾ ਔਰਤ ਹਾਂ, ਨਾ ਮਰਦ।'
ਨਾਹਤ੍ਵਾ ਯੁਧਿ ਗਾਙ੍ਗੇਯਂ ਨਿਵਰ੍ਤਿष੍ਯੇ ਤਪੋਧਨਾਃ । ਏष ਮੇ ਹृਦਿ ਸਂਕਲ੍ਪੋ ਯਦਿਦਂ ਕਥਿਤਂ ਮਯਾ
'ਜਦ ਤਕ ਮੈਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਗੰਗਾ ਦੇ ਪੁੱਤ ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਾਰਦੀ, ਮੈਂ ਹਟਾਂਗੀ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਤਪਸਿਆ ਵਾਲਿਆਂ। ਇਹ ਮੇਰਾ ਮਨ ਦਾ ਨਿਸਚਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਆਖਿਆ।'
ਸ੍ਤ੍ਰੀਭਾਵੇ ਪਰਿਨਿਰ੍ਵਿਣ੍ਣਾ ਪੁਂਸ੍ਤ੍ਵਾਰ੍ਥੇ ਕृਤਨਿਸ਼੍ਚਯਾ । ਭੀष੍ਮੇ ਪ੍ਰਤਿਚਿਕੀਰ੍षਾਮਿ ਨਾਸ੍ਮਿ ਵਾਰ੍ਯੇਤਿ ਵੈ ਪੁਨਃ
'ਔਰਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਉਕਤਾ ਗਈ ਹਾਂ, ਮਰਦ ਬਣਨ ਦਾ ਪੱਕਾ ਨਿਸਚਾ ਕਰ ਲਿਆ। ਭੀਸ਼ਮ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ; ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।'
ਤਾਂ ਦੇਵੋ ਦਰ੍ਸ਼ਯਾਮਾਸ ਸ਼ੂਲਪਾਣਿਰੁਮਾਪਤਿਃ । ਮਧ੍ਯੇ ਤੇषਾਂ ਮਹਾਰ੍षੀਣਾਂ ਸ੍ਵੇਨ ਰੂਪੇਣ ਤਾਪਸੀਮ੍
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਤ੍ਰਿਸੂਲ ਧਾਰੀ, ਉਮਾ ਦੇ ਪਤੀ, ਦੇਵਤਾ ਸ਼ਿਵ ਨੇ, ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ, ਆਪਣੀ ਅਸਲੀ ਸ਼ਕਲ 'ਚ ਉਸ ਤਪਸਿਆ ਕਰ ਰਹੀ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਨ ਦਿੱਤਾ।
ਛਨ੍ਦ੍ਯਮਾਨਾ ਵਰੇਣਾਥ ਸਾ ਵਵ੍ਰੇ ਮਤ੍ਪਰਾਜਯਮ੍ । ਹਨਿष੍ਯਸੀਤਿ ਤਾਂ ਦੇਵਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਮਨਸ੍ਵਿਨੀਮ੍
ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਵਰ ਮੰਗਣ ਲਈ ਆਖਿਆ ਗਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਮੇਰੀ ਹਾਰ ਮੰਗੀ; ਤੇ ਦੇਵ ਨੇ ਉਸ ਦ੍ਰਿੜ ਨਿਸਚਾ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਤੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰੇਗੀ।'
ਤਤਃ ਸਾ ਪੁਨਰੇਵਾਥ ਕਨ੍ਯਾ ਰੁਦ੍ਰਮੁਵਾਚ ਹ। ਉਪਪਦ੍ਯੇਤ੍ਕਥਂ ਦੇਵ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਾ ਯੁਧਿ ਜਯੋ ਮਮ
ਫਿਰ ਉਹ ਕੁੜੀ ਰੁਦਰ ਨੂੰ ਪੁੱਛਦੀ ਹੈ, 'ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਔਰਤ ਹੋ ਕੇ ਮੈਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਜਿੱਤ ਸਕਦੀ ਹਾਂ?'