ਤਤੋ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਂ ਸਹਿਤੈਰਮੁਨਿਭਿਰ੍ਭृਗੁਸਤ੍ਤਮਃ । ਯਥਾऽऽਗਤਂ ਤਥਾ ਸੋऽਗਨ੍ਮਾਮੁਪਾਮਨ੍ਤ੍ਰ੍ਯ ਭਾਰਤ
ਫਿਰ, ਹੇ ਭ੍ਰਿਗੁਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਮੈਂ ਹੋਰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਆਇਆ ਸੀ, ਓਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮਹਿੰਦਰ ਕੋਲ ਗਿਆ, ਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਲੈ ਕੇ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ।
ਤਤੋ ਰਥਂ ਸਮਾਰੁਹ੍ਯ ਸ੍ਤੂਯਮਾਨੋ ਦ੍ਵਿਜਾਤਿਭਿਃ । ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਨਗਰਂ ਮਾਤ੍ਰੇ ਸਤ੍ਯਵਤ੍ਯੈ ਨ੍ਯਵੇਦਯਮ੍
ਫਿਰ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਰਥੀ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਜਦੋਂ ਦੁਜਾਤੀਆਂ ਵਲੋਂ ਸਿਫ਼ਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ ਤੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਸਤਯਵਤੀ ਨੂੰ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਦੱਸੀ।
ਯਥਾਵृਤ੍ਤਂ ਮਹਾਰਾਜ ਸਾ ਚ ਮਾਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਨਨ੍ਦਤ। ਪੁਰੁषਾਂਸ਼੍ਚਾਦਿਸ਼ਂ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞਾਨ੍ਕਨ੍ਯਾਵृਤ੍ਤਾਨ੍ਤਕਰ੍ਮਣਿ
ਜਿਵੇਂ ਕੁਝ ਹੋਇਆ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ; ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਸਮਝਦਾਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਕੁੜੀ ਦੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਬਾਰੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ।
ਦਿਵਸੇ ਦਿਵਸੇ ਹ੍ਯਸ੍ਯਾ ਗਤਿਜਲ੍ਪਿਤਚੇष੍ਟਿਤਮ੍ । ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਹਰਂਸ਼੍ਚ ਮੇ ਯੁਕ੍ਤਾਃ ਸ੍ਥਿਤਾਃ ਪ੍ਰਿਯਹਿਤੇ ਸਦਾ
ਹਰ ਰੋਜ਼, ਜੋ ਮੇਰੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਦੀਆਂ ਚਲਣਾਂ, ਗੱਲਾਂ ਤੇ ਕਰਤੂਤਾਂ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਦਿੰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ।
ਯਦੈਵ ਹਿ ਵਨਂ ਪ੍ਰਾਯਾਤ੍ਸਾ ਕਨ੍ਯਾ ਤਪਸੇ ਧृਤਾ। ਤਦੈਵ ਵ੍ਯਥਿਤੋ ਦੀਨੋ ਗਤਚੇਤਾ ਇਵਾਭਵਮ੍
ਜਦੋਂ ਉਹ ਕੁੜੀ ਤਪੱਸਿਆ ਲਈ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚਲੀ ਗਈ, ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ, ਹੌਸਲਾ ਟੁੱਟ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਮੇਰੀ ਸੂਝ-ਬੂਝ ਹੀ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ ਹੋਵੇ।
ਨ ਹਿ ਮਾਂ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਃ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ਵੀਰ੍ਯੇਣ ਵ੍ਯਜਯਦ੍ਯੁਧਿ । ऋਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਦਸ੍ਤਾਤ ਤਪਸਾ ਸਂਸ਼ਿਤਵ੍ਰਤਾਤ੍
ਕਦੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਖ਼ਤਰੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਬਹਾਦਰੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹਰਾਇਆ, ਸਿਵਾਏ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ, ਜੋ ਤਪੱਸਿਆ ਤੇ ਵਚਨ ਵਿੱਚ ਪੱਕਾ ਸੀ।
ਅਪਿ ਚੈਤਨ੍ਮਯਾ ਰਾਜਨ੍ਨਾਰਦੇऽਪਿ ਨਿਵੇਦਿਤਮ੍ । ਵ੍ਯਾਸੇ ਚੈਵ ਤਥਾ ਕਾਰ੍ਯਂ ਤੌ ਚੋਭੌ ਮਾਮਵੋਚਤਾਮ੍
ਇਹ ਗੱਲ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਮੈਂ ਨਾਰਦ ਤੇ ਵਿਆਸ ਨੂੰ ਵੀ ਦੱਸੀ ਸੀ; ਦੋਵੇਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਇਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਨ ਵਿषਾਦਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਕਾਰ੍ਯੋ ਭੀष੍ਮ ਕਾਸ਼ਿਸੁਤਾਂ ਪ੍ਰਤਿ। ਦੈਵਂ ਪੁਰੁषਕਾਰੇਣ ਕੋ ਨਿਵਰ੍ਤਿਤੁਮੁਤ੍ਸਹੇਤ੍
ਭੀਸ਼ਮ, ਤੂੰ ਕਾਸ਼ੀ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਧੀ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰ; ਕਿਸੇ ਮਨੁੱਖੀ ਜਤਨ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਦਾ ਨਸੀਬ ਰੋਕਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ।
ਸਾ ਕਨ੍ਯਾ ਤੁ ਮਹਾਰਾਜ ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯਾਸ਼੍ਰਮਮਣ੍ਡਲਮ੍ । ਯਮੁਨਾਤੀਰਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਤਪਸ੍ਤੇਪੇऽਤਿਮਾਨੁषਮ੍
ਉਹ ਕੁੜੀ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਅੰਦਰ ਗਈ ਤੇ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਇਨਸਾਨੀ ਹੱਦ ਤੋਂ ਪਰੇ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਈ।
ਨਿਰਾਹਾਰਾ ਕृਸ਼ਾ ਰੂਕ੍ਸ਼ਾ ਜਟਿਲਾ ਮਲਪਙ੍ਕਿਨੀ । षਣ੍ਮਾਸਾਨ੍ਵਾਯੁਭਕ੍ਸ਼ਾ ਚ ਸ੍ਥਾਣੁਭੂਤਾ ਤਪੋਧਨਾ
ਉਹ ਭੁੱਖੀ ਰਹਿੰਦੀ, ਬਹੁਤ ਕਮਜ਼ੋਰ, ਰੁੱਖੀ, ਜਟਾਵਾਂ ਵਾਲੀ ਤੇ ਮੈਲ ਨਾਲ ਲਿਪਟੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ ਉਹ ਸਿਰਫ ਹਵਾ ਤੇ ਜੀਉਂਦੀ ਰਹੀ, ਇਕ ਥਾਂ ਖੜੀ ਰਹਿੰਦੀ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਲੱਕੜ ਦਾ ਥੰਮ੍ਹ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਉਸਦੇ ਅੰਦਰ ਵੱਡਾ ਤਪ ਸੀ।
ਯਮੁਨਾਜਲਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਸਂਵਤ੍ਸਰਮਥਾऽਪਰਮ੍ । ਉਦਵਾਸਂ ਨਿਰਾਹਾਰਾ ਪਾਰਯਾਮਾਸ ਭਾਮਿਨੀ
ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਉਹ ਯਮੁਨਾ ਦਾ ਪਾਣੀ ਪੀ ਕੇ ਹੀ ਜੀਉਂਦੀ ਰਹੀ, ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਖਾਧਾ। ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ ਨਾਰੀ ਭੁੱਖੀ ਰਹਿ ਕੇ ਵੀ ਜੀਉਂਦੀ ਰਹੀ।
ਸ਼ੀਰ੍ਣਪਰ੍ਣੇਨ ਚੈਕੇਨ ਪਾਰਯਾਮਾਸ ਸਾ ਪਰਮ੍ । ਸਂਵਤ੍ਸਰਂ ਤੀਵ੍ਰਕੋਪਾ ਪਾਦਾਙ੍ਗੁष੍ਠਾਗ੍ਰਧਿष੍ਠਿਤਾ
ਉਹ ਇਕ ਸੁੱਕੇ ਪੱਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸਾਲ ਭਰ ਜੀਉਂਦੀ ਰਹੀ, ਤੇ ਪੈਰ ਦੇ ਅੰਗੂਠੇ ਉੱਤੇ ਖੜੀ ਰਹਿ ਕੇ, ਮਨ ਵਿਚ ਗੁੱਸਾ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਏਵਂ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ ਵਰ੍षਾਣਿ ਤਾਪਯਾਮਾਸ ਰੋਦਸੀ । ਨਿਵਰ੍ਤ੍ਯਮਾਨਾਪਿ ਚ ਸਾ ਜ੍ਞਾਤਿਭਿਰ੍ਨੈਵ ਸ਼ਕ੍ਯਤੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਤੱਕ, ਉਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਤਪ ਨਾਲ ਤਪਾਇਆ। ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਮਝਾਇਆ, ਪਰ ਉਹ ਮੰਨਣ ਵਾਲੀ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਤਤੋऽਗਮਦ੍ਵਤ੍ਸਭੂਮਿਂ ਸਿਦ੍ਧਚਾਰਣਸੇਵਿਤਾਮ੍ । ਆਸ਼੍ਰਮਂ ਪੁਣ੍ਯਸ਼ੀਲਾਨਾਂ ਤਾਪਸਾਨਾਂ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾਮ੍
ਫਿਰ ਉਹ ਗਊਆਂ ਵਾਲੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਗਈ, ਜਿੱਥੇ ਸਿੱਧ ਤੇ ਚਰਨਵਾਸੀ ਆਉਂਦੇ ਸਨ, ਤੇ ਉੱਚੇ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਤਪੱਸੀਆਂ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚੀ।
ਤਤ੍ਰ ਪੁਣ੍ਯੇषੁ ਤੀਰ੍ਥੇषੁ ਸਾऽऽਪ੍ਲੁਤਾਙ੍ਗੀ ਦਿਵਾਨਿਸ਼ਮ੍ । ਵ੍ਯਚਰਤ੍ਕਾਸ਼ਿਕਨ੍ਯਾ ਸਾ ਯਥਾਕਾਮਵਿਚਾਰਿਣੀ
ਉਥੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਅਸਨਾਨ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਤੇ, ਉਹ ਦਿਨ ਰਾਤ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਨ੍ਹਾਉਂਦੀ ਰਹੀ। ਕਾਸ਼ੀ ਦੀ ਕੁੜੀ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫਿਰਦੀ ਰਹੀ।
ਨਨ੍ਦਾਸ਼੍ਰਮੇ ਮਹਾਰਾਜ ਤਥੋਲੂਕਾਸ਼੍ਰਮੇ ਸ਼ੁਭੇ । ਚ੍ਯਵਨਸ੍ਯਾਸ਼੍ਰਮੇ ਚੈਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਸ੍ਥਾਨ ਏਵ ਚ
ਨੰਦਾ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਤੇ ਓਲੂਕ ਦੇ ਸੋਹਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ, ਚਯਵਨ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ, ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਥਾਂ ਤੇ ਵੀ।
ਤ੍ਰਯਾਗੇ ਦੇਵਯਜਨੇ ਦੇਵਾਰਣ੍ਯੇषੁ ਚੈਵ ਹ । ਭੋਗਵਤ੍ਯਾਂ ਮਹਾਰਾਜ ਕੌਸ਼ਿਕਸ੍ਯਾਸ਼੍ਰਮੇ ਤਥਾ
ਤਿੰਨ ਅੱਗ ਵਾਲੇ ਯਜਨ ਵਿਚ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਹਵਨਾਂ ਵਿਚ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿਚ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਤੇ ਭੋਗਵਤੀ ਵਿਚ ਕਉਸ਼ਿਕ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ ਵੀ।
ਮਾਣ੍ਡਵ੍ਯਸ੍ਯਾਸ਼੍ਰਮੇ ਰਾਜਨ੍ਦਿਲੀਪਸ੍ਯਾਸ਼੍ਰਮੇ ਤਥਾ । ਰਾਮਹ੍ਰਦੇ ਚ ਕੌਰਵ੍ਯ ਪੈਲਗਰ੍ਗਸ੍ਯ ਚਾਸ਼੍ਰਮੇ
ਮਾਂਡਵਿਆ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਤੇ ਦਿਲੀਪ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ, ਰਾਮ ਦੇ ਸਰੋਵਰ ਤੇ, ਤੇ ਪੈਲ ਤੇ ਗਰਗ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ ਵੀ।
ਏਤੇषੁ ਤੀਰ੍ਥੇषੁ ਤਦਾ ਕਾਸ਼ਿਕਨ੍ਯਾ ਵਿਸ਼ਾਂਪਤੇ । ਆਪ੍ਲਾਵਯਤ ਗਾਤ੍ਰਾਣਿ ਵ੍ਰਤਮਾਸ੍ਥਾਯ ਦੁष੍ਕਰਮ੍
ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ ਤੇ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਕਾਸ਼ੀ ਦੀ ਕੁੜੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਨ੍ਹਾਇਆ, ਤੇ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਵਰਤ ਰੱਖਿਆ।
ਤਾਮਬ੍ਰਵੀਚ੍ਚ ਕੌਰਵ੍ਯ ਮਮ ਮਾਤਾ ਜਲੇ ਸ੍ਥਿਤਾ । ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਕ੍ਲਿਸ਼੍ਯਸੇ ਭਦ੍ਰੇ ਤਥ੍ਯਮੇਵ ਵਦਸ੍ਵ ਮੇ
ਫਿਰ, ਹੇ ਕੌਰਵ, ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਖੜੀ ਹੋ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗੀ, 'ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਤਕਲੀਫ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈਂ, ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀਏ? ਸੱਚ ਸੱਚ ਦੱਸ।'
ਸੈਨਾਮਥਾਬ੍ਰਵੀਦ੍ਰਾਜਨ੍ਕृਤਾਞ੍ਜਲਿਰਨਿਨ੍ਦਿਤਾ ਭੀष੍ਮੇਣ ਸਮਰੇ ਰਾਮੋ ਨਿਰ੍ਜਿਤਸ਼੍ਚਾਰੁਲੋਚਨਿ
ਸੈਨਾ ਨੇ ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਤੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, 'ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਜੰਗ ਵਿਚ ਰਾਮ ਨੂੰ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਸੋਹਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀਏ।'
ਕੋऽਨ੍ਯਸ੍ਤਮੁਤ੍ਸਹੇਞ੍ਜੇਤੁਮੁਦ੍ਯਤੇषੁਂ ਮਹੀਪਤਿਃ । ਸਾਹਂ ਭੀष੍ਮਵਿਨਾਸ਼ਾਯ ਤਪਸ੍ਤਪ੍ਸ੍ਯੇ ਸੁਦਾਰੁਣਮ੍
ਹੋਰ ਕਿਹੜਾ ਰਾਜਾ ਹੈ ਜੋ ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕੇ ਹੋਏ ਉਸਨੂੰ ਹਰਾ ਸਕੇ? ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਭੀਸ਼ਮ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਬੜੀ ਸਖਤ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਾਂਗੀ।
ਵਿਚਰਾਮਿ ਮਹੀਂ ਦੇਵਿ ਯਥਾ ਹਨ੍ਯਾਮਹਂ ਨृਪਮ੍ । ਏਤਦ੍ਵ੍ਰਤਫਲਂ ਦੇਵਿ ਪਰਮਸ੍ਮਿਨ੍ਯਥਾ ਹਿ ਮੇ
ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਇਸ ਲਈ ਫਿਰ ਰਹੀ ਹਾਂ, ਦੇਵੀ, ਤਾਂ ਜੋ ਮੈਂ ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰ ਸਕਾਂ। ਇਹ ਮੇਰੇ ਵਰਤ ਦਾ ਫਲ ਹੈ, ਦੇਵੀ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ।
ਤਤੋऽਬ੍ਰਵੀਤ੍ਸਾਗਰਗਾ ਜਿਹ੍ਮਂ ਚਰਸਿ ਭਾਮਿਨਿ। ਨੈष ਕਾਮੋऽਨਵਦ੍ਯਾਙ੍ਗਿ ਸ਼ਕ੍ਯਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੁਂ ਤ੍ਵਯਾऽਬਲੇ
ਫਿਰ ਦਰਿਆ ਦੀ ਦੇਵੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਤੂੰ ਠੱਗੀ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈਂ, ਚਮਕਦਾਰ ਨਾਰੀ। ਇਹ ਇੱਛਾ, ਨਿਰਦੋਸ਼ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੀਏ, ਤੇਰੇ ਵੱਸ ਦੀ ਨਹੀਂ, ਕਮਜ਼ੋਰਏ।'
ਯਦਿ ਭੀष੍ਮਵਿਨਾਸ਼ਾਯ ਕਾਸ਼੍ਯੇ ਚਰਸਿ ਵੈ ਵ੍ਰਤਮ੍। ਵ੍ਰਤਸ੍ਥਾ ਚ ਸ਼ਰੀਰਂ ਤ੍ਵਂ ਯਦਿ ਨਾਮ ਵਿਮੋਕ੍ਸ਼੍ਯਸਿ
ਜੇ ਤੂੰ ਭੀਸ਼ਮ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਇਹ ਵਰਤ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈਂ, ਤੇ ਜੇ ਤੂੰ ਵਰਤ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਦੇਵੇਂ—
ਨਦੀ ਭਵਿष੍ਯਸਿ ਸ਼ੁਭੇ ਕੁਟਿਲਾ ਵਾਰ੍षਿਕੋਦਕਾ। ਦੁਸ੍ਤੀਰ੍ਥਾ ਨ ਤੁ ਵਿਜ੍ਞੇਯਾ ਵਾਰ੍षਿਕੀ ਨਾष੍ਟਮਾਸਿਕੀ
ਤਾਂ ਤੂੰ, ਸੋਭਾਵਤੀਏ, ਇਕ ਐਸੀ ਦਰਿਆ ਬਣ ਜਾਵੇਂਗੀ ਜੋ ਮੋੜੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇਗੀ, ਜਿਸਦਾ ਪਾਣੀ ਸਿਰਫ਼ ਸਾਵਣ ਵਿਚ ਆਵੇਗਾ, ਤੇ ਜਿਸਨੂੰ ਲੰਘਣਾ ਔਖਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਤੈਨੂੰ ਸਦਾ ਵਹਿਣ ਵਾਲੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਮੌਸਮੀ ਦਰਿਆ ਹੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਭੀਮਗ੍ਰਾਹਵਤੀ ਘੋਰਾ ਸਰ੍ਵਭੂਤਭਯਂਕਰੀ । ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਰਾਜਨ੍ਕਾਸ਼ਿਕਨ੍ਯਾਂ ਨ੍ਯਵਰ੍ਤਤ
ਭੀਮ ਗਰਾਹ ਵਾਲੀ, ਡਰਾਉਣੀ ਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣ ਵਾਲੀ ਦਰਿਆ ਵਾਂਗ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਜੀ, ਕਾਸ਼ੀ ਦੀ ਕੁੜੀ ਵਾਪਸ ਮੁੜ ਗਈ।
ਮਾਤਾ ਮਮ ਮਹਾਭਾਗਾ ਸ੍ਮਯਮਾਨੇਵ ਭਾਮਿਨੀ । ਕਦਾਚਿਦष੍ਟਮੇ ਮਾਸਿ ਕਦਾਚਿਦ੍ਦਸ਼ਮੇ ਤਥਾ। ਨ ਪ੍ਰਾਸ਼੍ਨੀਤੋਦਕਮਪਿ ਪੁਨਃ ਸਾ ਵਰਵਰ੍ਣਿਨੀ
ਮੇਰੀ ਮਾਂ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਸੀ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੱਸਦੀ ਰਹਿੰਦੀ, ਕਦੇ ਅਠਵੇਂ ਮਹੀਨੇ, ਕਦੇ ਦਸਵੇਂ ਮਹੀਨੇ, ਉਹ ਮੁੜ ਪਾਣੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪੀਤੀ, ਹੇ ਸੋਹਣੀ।
ਸਾ ਵਤ੍ਸਭੂਮਿਂ ਕੌਰਵ੍ਯ ਤੀਰ੍ਥਲੋਭਾਤ੍ਤਤਸ੍ਤਤਃ । ਪਤਿਤਾ ਪਰਿਧਾਵਨ੍ਤੀ ਪੁਨਃ ਕਾਸ਼ਿਪਤੇਃ ਸੁਤਾ
ਕਾਸ਼ੀ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਧੀ, ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ, ਵਤਸਾਂ ਦੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਕਦੇ ਇੱਥੇ, ਕਦੇ ਉੱਥੇ ਦੌੜਦੀ ਫਿਰਦੀ।
ਸਾ ਨਦੀ ਵਤ੍ਸਭੂਮ੍ਯਾਂ ਤੁ ਪ੍ਰਥਿਤਾਮ੍ਬੇਤਿ ਭਾਰਤ । ਵਾਰ੍षਿਕੀ ਗ੍ਰਾਹਬਹੁਲਾ ਦੁਸ੍ਤੀਰ੍ਥਾ ਕੁਟਿਲਾ ਤਥਾ
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਵਤਸਾਂ ਦੀ ਧਰਤੀ 'ਚ ਉਹ ਦਰਿਆ ਅੰਬਾ ਨਾਂ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਈ—ਵਰਖਾ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ, ਘਣੇ ਮਗਰਮੱਛਾਂ ਵਾਲੀ, ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਔਖਾ, ਤੇ ਬਹੁਤ ਵਕਰੀ।