ਅਭਿਘਾਤਪ੍ਰਭਾਵਾਚ੍ਚ ਪਾਵਕਃ ਸਮਜਾਯਤ । ਤੇ ਸ਼ਰਾਃ ਸ੍ਵਸਮੁਤ੍ਥੇਨ ਪ੍ਰਦੀਪ੍ਤਾਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਭਾਨੁਨਾ
ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਟੱਕਰ ਨਾਲ ਅੱਗ ਲੱਗ ਗਈ, ਤੇ ਉਹ ਤੀਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਘਿਸਾਈ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਤੇ ਸੜਦੇ ਹੋਏ ਲਪਕ ਪਏ।
ਭੂਮੌ ਸਰ੍ਵੇ ਤਦਾ ਰਾਜਨ੍ਭਸ੍ਮਭੂਤਾਃ ਪ੍ਰਪੇਦਿਰੇ । ਤਦਾ ਸ਼ਤਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਪ੍ਰਯੁਤਾਨ੍ਯਰ੍ਬੁਦਾਨਿ ਚ
ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਤੀਰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟੇ ਹੋਏ ਸੁਆਹ ਹੋ ਗਏ—ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ, ਦਸ ਲੱਖਾਂ, ਤੇ ਕਰੋੜਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ।
ਅਯੁਤਾਨ੍ਯਥ ਖਰ੍ਵਾਣਿ ਨਿਖਰ੍ਵਾਣਿ ਚ ਕੌਰਵ । ਰਾਮਃ ਸ਼ਰਾਣਾਂ ਸਂਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਮਯਿ ਤੂਰ੍ਣਂ ਨ੍ਯਪਾਤਯਤ੍
ਫਿਰ, ਹੇ ਕੌਰਵ, ਰਾਮ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਲੱਖਾਂ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਤੇ ਅਣਗਿਣਤ ਤੀਰ ਤੁਰੰਤ ਵਰਖਾ ਵਾਂਗ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੇ।
ਤਤੋऽਹਂ ਤਾਨਪਿ ਰਣੇ ਸ਼ਰੈਰਾਸ਼ੀਵਿषੋਪਮੈਃ । ਸਂਛਿਦ੍ਯ ਭੂਮੌ ਨृਪਤੇ ਪਾਤਯੇਯਂ ਨਗਾਨਿਵ
ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਮੈਂ ਵੀ ਉਹ ਤੀਰ ਜੰਗ ਵਿਚ ਸੱਪ ਵਰਗੇ ਤੀਖੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਕੱਟ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗਾ ਦਿੱਤੇ, ਜਿਵੇਂ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੋਵੇ।
ਏਵਂ ਤਦਭਵਦ੍ਯੁਦ੍ਵਂ ਤਦਾ ਭਰਤਸਤ੍ਤਮ । ਸਨ੍ਧ੍ਯਾਕਾਲੇ ਵ੍ਯਤੀਤੇ ਤੁ ਵ੍ਯਪਾਯਾਤ੍ਸ ਚ ਮੇ ਗੁਰੁਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਜੰਗ ਉਸ ਵੇਲੇ ਹੋਈ, ਹੇ ਭਾਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ। ਜਦੋਂ ਸ਼ਾਮ ਲੰਘ ਗਈ, ਮੇਰਾ ਅਧਿਆਪਕ ਉਥੋਂ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਸਮਾਗਤਸ੍ਯ ਰਾਮੇਣ ਪੁਨਰੇਵਾਤਿਦਾਰੁਣਮ੍। ਅਨ੍ਯੇਦ੍ਯੁਸ੍ਤੁਮੁਲਂ ਯੁਦ੍ਧਂ ਤਦਾ ਭਰਤਸਤ੍ਤਮ
ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਮੁੜ ਆਇਆ, ਹੇ ਭਾਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵਧੀਆ, ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਫਿਰ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਡਰਾਉਣੀ ਲੜਾਈ ਹੋਈ।
ਤਤੋ ਦਿਵ੍ਯਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਚ੍ਛੂਰੋ ਦਿਵ੍ਯਾਨ੍ਯਸ੍ਤ੍ਰਾਣ੍ਯਨੇਕਸ਼ਃਕ । ਅਯੋਜਯਤ੍ਸ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਦਿਵਸੇ ਦਿਵਸੇ ਵਿਭੁਃ
ਫਿਰ ਉਹ ਧਰਮਵਾਨ ਤੇ ਬਲਵਾਨ, ਜੋ ਦਿਵ੍ਯ ਅਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਹਰ ਰੋਜ਼ ਕਈ ਕਈ ਦਿਵ੍ਯ ਹਥਿਆਰ ਵਰਤਦਾ ਰਿਹਾ।
ਤਾਨ੍ਯਹਂ ਤਤ੍ਪ੍ਰਤੀਘਾਤੈਰਸ੍ਤ੍ਰੈਰਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਭਾਰਤ। ਵ੍ਯਧਮਂ ਤੁਮੁਲੇਯੁਦ੍ਧੇਪ੍ਰਾਣਾਂਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾਸੁਦੁਸ੍ਤ੍ਯਜਾਨ੍
ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਜੰਗ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕੀਤਾ, ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਤੱਕ ਦਾਅ ਤੇ ਲਾ ਦਿੱਤੀ, ਜੋ ਛੱਡਣੀ ਬਹੁਤ ਔਖੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਅਸ੍ਤ੍ਰੈਰਸ੍ਤ੍ਰੇषੁ ਬਹੁਧਾ ਹਤੇष੍ਵੇਵ ਚ ਭਾਰਤ । ਅਕ੍ਰੁਧ੍ਯਤ ਮਹਾਤੇਜਾਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤਪ੍ਰਾਣਃ ਸ ਸਂਯੁਗੇ
ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਕਈ ਵਾਰੀ ਹੋਰ ਹਥਿਆਰ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਪਰ ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਛੱਡਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ, ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਇਆ।
ਤਤਃ ਸ਼ਕ੍ਤਿਂ ਪ੍ਰਾਹਿਣੋਦ੍ਧੋਰਰੂਪਾ- ਮਸ੍ਤ੍ਰੇ ਰੁਦ੍ਧੇ ਜਾਮਦਗ੍ਨ੍ਯੋ ਮਹਾਤ੍ਮਾ। ਕਾਲੋਤ੍ਸृष੍ਟਾਂ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਿਤਾਮਿਵੋਲ੍ਕਾਂ ਸਂਦੀਪ੍ਤਾਗ੍ਰਾਂ ਤੇਜਸਾ ਵ੍ਯਾਪ੍ਯ ਲੋਕਮ੍
ਫਿਰ ਜਦੋਂ ਉਸ ਦਾ ਹਥਿਆਰ ਰੋਕ ਲਿਆ ਗਿਆ, ਜਮਦਗਨੀ ਦਾ ਮਹਾਨ ਪੁੱਤਰ ਇੱਕ ਡਰਾਉਣੀ ਭਾਲਾ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਜਿਵੇਂ ਸਮਾਂ ਆਪ ਹੀ ਛੱਡ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਜਿਸ ਦੀ ਨੋਕ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਸੜ ਰਹੀ ਸੀ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭਰ ਦਿੰਦੀ ਸੀ।
ਤਤੋऽਹਂ ਤਾਮਿषੁਭਿਰ੍ਦੀਪ੍ਯਮਾਨਾਂ ਸਮਾਯਾਨ੍ਤੀਮਨ੍ਤਕਾਲਾਰ੍ਕਦੀਪ੍ਤਾਮ੍ । ਛਿਤ੍ਤ੍ਵਾ ਤ੍ਰਿਧਾ ਪਾਤਯਾਮਾਸ ਭੂਮੌ ਤਤੋ ਵਵੌ ਪਵਨਃ ਪੁਣ੍ਯਗਨ੍ਧਿਃ
ਫਿਰ, ਜਦ ਉਹ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਆਉਂਦੀ ਹੋਈ ਤੇ ਅੰਤ ਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ ਭਾਲਾ ਆਈ, ਮੈਂ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗਾ ਦਿੱਤਾ; ਫਿਰ ਇੱਕ ਸੁਗੰਧੀ ਵਾਲੀ ਹਵਾ ਵਹਿਣ ਲੱਗੀ।
ਤਸ੍ਯਾਂ ਛਿਨ੍ਨਾਯਾਂ ਕ੍ਰੋਧਦੀਪ੍ਤੋऽਥ ਰਾਮਃ ਸ਼ਕ੍ਤੀਰ੍ਘੋਰਾਃ ਪ੍ਰਾਹਿਣੋਦ੍ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਨ੍ਯਾਃ । ਤਾਸਾਂ ਰੂਪਂ ਭਾਰਤ ਨੋਤ ਸ਼ਕ੍ਯਂ ਤੇਜਸ੍ਵਿਤ੍ਵਾਲ੍ਲਾਘਵਾਚ੍ਚੈਵ ਵਕ੍ਤੁਮ੍
ਜਦ ਉਹ ਭਾਲਾ ਵੰਡ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਤਾਂ ਰਾਮ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਹੋਰ ਬਾਰਾਂ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਭਾਲਾਂ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਹੇ ਭਾਰਤ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਰੂਪ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਕਰਕੇ, ਵਿਆਖਿਆ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।
ਕਿਨ੍ਤ੍ਵੇਵਾਹਂ ਵਿਹ੍ਵਲਃ ਸਂਪ੍ਰਦृਸ਼੍ਯ ਦਿਗ੍ਭ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਾਸ੍ਤਾ ਮਹੋਤ੍ਕਾ ਇਵਾਗ੍ਨੇਃ । ਨਾਨਾਰੂਪਾਸ੍ਤੇਜਸੋਗ੍ਰੇਣ ਦੀਪ੍ਤਾ ਯਥਾऽऽਦਿਤ੍ਯਾ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ ਲੋਕਸਂਕ੍ਸ਼ਯੇ
ਪਰ ਮੈਂ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਉਹ ਭਾਲਾਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਜੋ ਭਿਆਨਕ ਜੋਤ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਨਾਸ ਵੇਲੇ ਬਾਰਾਂ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹੇ ਹੋਣ।
ਤਤੋ ਜਾਲਂ ਬਾਣਮਯਂ ਵਿਵृਤ੍ਤਂ ਸਂਦृਸ਼੍ਯ ਭਿਤ੍ਤ੍ਵਾ ਸ਼ਰਜਾਲੇਨ ਰਾਜਨ੍। ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੇषੂਨ੍ਪ੍ਰਾਹਿਣਵਂ ਰਣੇऽਹਂ ਤਤਃ ਸ਼ਕ੍ਤੀਰਪ੍ਯਧਮਂ ਘੋਰਰੂਪਾਃ
ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਜਦ ਮੈਂ ਤੀਰਾਂ ਦਾ ਜਾਲ ਲੱਗਾ ਦੇਖਿਆ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਭਾਲਾਂ ਵੱਲ ਬਾਰਾਂ ਤੀਰ ਚਲਾਏ, ਤੇ ਉਹ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਭਾਲਾਂ ਵੀ ਡਿੱਗਾ ਦਿੱਤੀਆਂ।
ਤਤੋ ਰਾਜਞ੍ਜਾਮਦਗ੍ਨ੍ਯੋ ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਸ਼ਕ੍ਤੀਰ੍ਘੋਰਾ ਵ੍ਯਾਕ੍ਸ਼ਿਪਦ੍ਧੇਮਦਣ੍ਡਾਃ। ਵਿਚਿਤ੍ਰਿਤਾਃ ਕਾਞ੍ਚਨਪਟ੍ਟਨਂਦ੍ਧਾ ਯਥਾ ਮਹੋਲ੍ਕਾ ਜ੍ਵਲਿਤਾਸ੍ਤਥਾ ਤਾਃ
ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਜਮਦਗਨੀ ਦਾ ਮਹਾਨ ਪੁੱਤਰ ਸੋਨੇ ਦੇ ਡੰਡਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ, ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਪੱਟੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ, ਤੇ ਮਹਾਨ ਉਲਕਾਵਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਭਾਲਾਂ ਸੁੱਟਦਾ ਹੈ।
ਤਾਸ਼੍ਚਾਪ੍ਯੁਗ੍ਰਾਸ਼੍ਚਰ੍ਮਣਾ ਵਾਰਯਿਤ੍ਵਾ ਖਙ੍ਗੇਨਾਜੌ ਪਾਤਯਿਤ੍ਵਾ ਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰ। ਬਾਣੈਰ੍ਦਿਵ੍ਯੈਰ੍ਜਾਮਦਗ੍ਨ੍ਯਸ੍ਯ ਸਙ੍ਖ੍ਯੇ ਦਿਵ੍ਯਾਨਸ਼੍ਵਾਨਭ੍ਯਵਰ੍षਂ ਸਸੂਤਾਨ੍
ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਭਾਲਾਂ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਢਾਲ ਨਾਲ ਰੋਕ ਲਈਆਂ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਤੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਡਿੱਗਾ ਦਿੱਤੀਆਂ; ਫਿਰ ਦਿਵ੍ਯ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਜਮਦਗਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਦਿਵ੍ਯ ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਰਥ ਦੇ ਸਾਰਥੀ ਉੱਤੇ ਵਰਖਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
ਨਿਰ੍ਮਿਕ੍ਤਾਨਾਂ ਪਨ੍ਨਗਾਨਾਂ ਸਰੂਪਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ਼ਕ੍ਤੀਰ੍ਹੇਮਚਿਤ੍ਰਾ ਨਿਕृਤ੍ਤਾਃ । ਪ੍ਰਾਦੁਸ਼੍ਚਕ੍ਰੇ ਦਿਵ੍ਯਮਸ੍ਤ੍ਰਂ ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਕ੍ਰੋਧਾਵਿष੍ਟੋ ਹੈਹਯੇਸ਼ਮਮਾਥੀ
ਉਹ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ, ਸੱਪਾਂ ਵਾਂਗ ਰੂਪ ਵਾਲੀਆਂ ਭਾਲਾਂ ਕੱਟੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਵੇਖ ਕੇ, ਹੈਹਯਾਂ ਦਾ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਇੱਕ ਦਿਵ੍ਯ ਹਥਿਆਰ ਵਰਤਦਾ ਹੈ।
ਤਤਃ ਸ਼੍ਰੇਣ੍ਯਃ ਸ਼ਲਭਾਨਾਮਿਵੋਗ੍ਰਾਃ ਸਮਾਪੇਤੁਰ੍ਵਿਸ਼ਿਖਾਨਾਂ ਪ੍ਰਦੀਪ੍ਤਾਃ । ਸਮਾਚਿਨੋਚ੍ਚਾਪਿ ਭृਸ਼ਂ ਸ਼ਰੀਰਂ ਹਯਾਨ੍ਸੂਤਂ ਸਰਥਂ ਚੈਵ ਮਹ੍ਯਮ੍
ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਜਥੇ, ਜਿਵੇਂ ਟिड਼ੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ, ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ, ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਆ ਪਏ, ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ, ਮੇਰੇ ਘੋੜੇ, ਸਾਰਥੀ ਤੇ ਰਥ ਸਾਰੇ ਢੱਕ ਗਏ।
ਰਥਃ ਸ਼ਰੈਰ੍ਮੇ ਨਿਚਿਤਃ ਸਰ੍ਵਤੋऽਭੂ- ਤ੍ਤਥਾ ਵਾਹਾਃ ਸਾਰਥਿਸ਼੍ਚੈਵ ਰਾਜਨ੍। ਯੁਗਂ ਰਥੇषਾਂ ਚ ਤਥੈਵ ਚਕ੍ਰੇ ਤਥੈਵਾਕ੍ਸ਼ਃ ਸ਼ਰਕृਤ੍ਤੋऽਥ ਭਗ੍ਨਃ
ਮੇਰਾ ਰਥ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕ ਗਿਆ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਮੇਰੇ ਘੋੜੇ ਤੇ ਸਾਰਥੀ ਵੀ, ਰਥ ਦਾ ਜੋੜ ਤੇ ਪਹੀਏ ਵੀ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਟੁੱਟ ਗਏ।
ਤਤਸ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਬਾਣਵਰ੍षੇ ਵ੍ਯਤੀਤੇ ਸ਼ਰੌਘੇਣ ਪ੍ਰਤ੍ਯਵਰ੍षਂ ਗੁਰੁਂ ਤਮ੍। ਸ ਵਿਕ੍ਸ਼ਤੋ ਮਾਰ੍ਗਣੈਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਰਾਸ਼ਿ- ਰ੍ਦੇਹਾਦਸਕ੍ਤਂ ਮੁਮੁਚੇ ਭੂਰਿ ਰਕ੍ਤਮ੍
ਫਿਰ, ਜਦ ਉਹ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਮੁੱਕੀ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ ਉੱਤੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ; ਮੇਰੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਜਖਮੀ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਮੂਰਤ ਵਾਂਗ, ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚੋਂ ਬਹੁਤ ਖੂਨ ਵਗਾ ਬੈਠਾ।
ਯਥਾ ਰਾਮੋ ਬਾਣਜਾਲਾਭਿਤਪ੍ਤ- ਸ੍ਤਥੈਵਾਹਂ ਸੁਭृਸ਼ਂ ਗਾਢਵਿਦ੍ਧਃ । ਤਤੋ ਯੁਦ੍ਧਂ ਵ੍ਯਰਮਚ੍ਚਾਪਰਾਹ੍ਣੇ ਭਾਨਾਵਸ੍ਤਂ ਪ੍ਰਤਿਯਾਤੇ ਮਹੀਧ੍ਰਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਰਾਮ ਮੇਰੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਸੜ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਵੀ ਬਹੁਤ ਘਾਟ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਫਿਰ ਦੁਪਹਿਰ ਨੂੰ, ਜਦ ਸੂਰਜ over ਪਹਾੜ ਵੱਲ ਵਧਣ ਲੱਗਾ, ਜੰਗ ਰੁਕ ਗਿਆ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਭਾਤੇ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਸੂਰ੍ਯੇ ਵਿਮਲਤਾਂ ਗਤੇ। ਭਾਰ੍ਗਵਸ੍ਯ ਮਯਾ ਸਾਰ੍ਧਂ ਪੁਨਰ੍ਯੁਦ੍ਧਮਵਰ੍ਤਤ
ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਸਵੇਰੇ ਜਦ ਸੂਰਜ ਚਮਕਣ ਲੱਗਾ, ਮੇਰੀ ਤੇ ਭਾਰਗਵ ਨਾਲ ਫਿਰ ਇਕ ਹੋਰ ਜੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ।
ਤਤੋऽਭ੍ਰਾਨ੍ਤੇ ਰਥੇ ਤਿष੍ਠਨ੍ਰਾਮਃ ਪ੍ਰਹਰਤਾਂ ਵਰਃ। ਵਵਰ੍ष ਸ਼ਰਜਾਲਾਨਿ ਮਯਿ ਮੇਧ ਇਵਾਚਲੇ
ਫਿਰ, ਰਥ ਉੱਤੇ ਅਡੋਲ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਮਾ ਜੋ ਸੂਰਮਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ, ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਵਰਗਾ ਵਾਰ ਕਰਦਾ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਮੀਂਹ ਪੈਂਦਾ ਹੋਵੇ।
ਤਤਃ ਸੂਤੋ ਮਮ ਸੁਹृਚ੍ਛਰਵਰ੍षੇਣ ਤਾਡਿਤਃ। ਅਪਯਾਤੋ ਰਥੋਪਸ੍ਥਾਨ੍ਮਨੋ ਮਮ ਵਿषਾਦਯਨ੍
ਉਸ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਬਰਖਾ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਰਥੀ, ਜੋ ਮੇਰਾ ਮਿੱਤਰ ਸੀ, ਡਰ ਗਿਆ ਤੇ ਰਥ ਛੱਡ ਕੇ ਭੱਜ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਮਨ ਵੀ ਉਦਾਸ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਤਃ ਸੂਤੋ ਮਮਾਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਕਸ਼੍ਮਲਂ ਪ੍ਰਾਵਿਸ਼ਨ੍ਮਹਤ੍ । ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਚ ਸ਼ਰਾਘਾਤਾਨ੍ਨਿਪਪਾਤ ਮੁਮੋਹ ਚ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਮੇਰਾ ਰਥੀ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ, ਤੇ ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਵਾਰ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਗਿਆ ਤੇ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਤਃ ਸੂਤੋ ਜਹਾਤ੍ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ਰਾਮਬਾਣਪ੍ਰਪੀਡਿਤਃ। ਮੁਹੂਰ੍ਤਾਦਿਵ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਮਾਂ ਚ ਭੀਰਾਵਿਸ਼ਤ੍ਤਦਾ
ਰਾਮਾ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਤਕਲੀਫ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਰਥੀ ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਆਪਣੀ ਜਿੰਦ ਛੱਡ ਗਿਆ, ਰਾਜਾ, ਤੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਡਰ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਘੇਰ ਲਿਆ।
ਤਤਃ ਸੂਤੇ ਹਤੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਕ੍ਸ਼ਿਪਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਮੇ ਸ਼ਰਾਨ੍ । ਪ੍ਰਮਤ੍ਤਮਨਸੋ ਰਾਮਃ ਪ੍ਰਾਹਿਣੋਨ੍ਮृਤ੍ਯੁਸਂਮਿਤਮ੍
ਜਦ ਮੇਰਾ ਰਥੀ ਮਰ ਗਿਆ, ਮੈਂ ਬੇਧਿਆ ਹੋਇਆ ਤੀਰ ਵਾਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਰਾਮਾ ਨੇ ਮੇਰੀ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਦੇਖ ਕੇ ਮੌਤ ਦੇ ਸਮਾਨ ਇਕ ਹਥਿਆਰ ਛੱਡਿਆ।
ਤਤਃ ਸੂਤਵ੍ਯਸਨਿਨਂ ਵਿਪ੍ਲੁਤਂ ਮਾਂ ਸ ਭਾਰ੍ਗਵਃ । ਸ਼ਰੇਣਾਭ੍ਯਹਨਦ੍ਗਾਢਂ ਵਿਕृष੍ਯ ਬਲਵਦ੍ਧਨੁਃ
ਫਿਰ ਭਰਗੁ ਵੰਸ਼ੀ, ਮੈਨੂੰ ਰਥੀ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਤੇ ਹਲਾਕ ਹੋਇਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਤਗੜਾ ਧਨੁਸ਼ ਖਿੱਚ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਗਹਿਰੀ ਤੀਰ ਨਾਲ ਵਾਰਿਆ।
ਸ ਮੇ ਭੁਜਾਨ੍ਤਰੇ ਰਾਜਨ੍ਨਿਪਤ੍ਯ ਰੁਧਿਰਾਸ਼ਨਃ। ਮਯੈਵ ਸਹ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਜਗਾਮ ਵਸੁਧਾਤਲਮ੍
ਉਹ ਲਹੂ ਪੀਣ ਵਾਲਾ ਤੀਰ, ਰਾਜਾ, ਮੇਰੇ ਬਾਂਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਲੱਗਿਆ ਤੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਹੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਗਿਆ।
ਮਤ੍ਵਾ ਤੁ ਨਿਹਤਂ ਰਾਮਸ੍ਤਤੋ ਮਾਂ ਭਰਤਰ੍षਭ । ਮੇਘਵਦ੍ਵਿਨਨਾਦੋਚ੍ਚੈਰ੍ਜਹृषੇ ਚ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਮੈਨੂੰ ਮਰਿਆ ਸਮਝ ਕੇ, ਰਾਮਾ, ਭਾਰਤਾਂ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ, ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਰਕੇ ਬਾਰ-ਬਾਰ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ।