ਤ੍ਵਯੈਵਮੁਕ੍ਤਾ ਚ ਕਥਂ ਸਮੀਪ- ਮृषੇਰ੍ਨ ਗਚ੍ਛੇਯਮਹਂ ਸੁਰੇਨ੍ਦ੍ਰ। ਰਕ੍ਸ਼ਾਂ ਚ ਮੇ ਚਿਨ੍ਤਯ ਦੇਵਰਾਜ ਯਥਾ ਤ੍ਵਦਰ੍ਥਂ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਾऽਹਂ ਚਰੇਯਮ੍
ਤੁਸੀਂ ਜਿਵੇਂ ਆਖਿਆ, ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹਾਂ? ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਕਰੋ, ਤਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਤੇਰੇ ਆਸਰੇ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਾਂ।
ਕਾਮਂ ਤੁ ਮੇ ਮਾਰੁਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਵਾਸਃ ਪ੍ਰਕ੍ਰੀਡਿਤਾਯਾ ਵਿਵृਣੋਤੁ ਦੇਵ। ਭਵੇਚ੍ਚ ਮੇ ਮਨ੍ਮਥਸ੍ਤਤ੍ਰ ਕਾਰ੍ਯੇ ਸਹਾਯਭੂਤਸ੍ਤੁ ਤਵ ਪ੍ਰਸਾਦਾਤ੍
ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਹੈ ਕਿ ਮਾਰੂਤ ਮੇਰੇ ਲਈ ਉਥੇ ਰਹਿਣ ਦੀ ਥਾਂ ਬਣਾਵੇ, ਜਿੱਥੇ ਮੈਂ ਖੇਡ ਸਕਾਂ; ਤੇ ਤੇਰੇ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮਨਮਥ ਮੇਰੇ ਇਸ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਹੋਵੇ।
ਵਨਾਚ੍ਚ ਵਾਯੁਃ ਸੁਰਭਿਃ ਪ੍ਰਵਾਯਾ- ਤ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਕਾਲੇ ਤਮृषਿਂ ਲੋਭਯਨ੍ਤ੍ਯਾਃ। ਤਥੇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਹਿਤੇ ਚੈਵ ਤਸ੍ਮਿਂ- ਸ੍ਤਤੋ ਯਯੌ ਸਾऽऽਸ਼੍ਰਮਂ ਕੌਸ਼ਿਕਸ੍ਯ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਸੁਗੰਧੀ ਵਾਯੂ ਵਹੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਲੁਭਾਇਆ; ਜਦ ਸਭ ਕੁਝ ਤੈਅ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਹ ਕੌਸ਼ਿਕ ਦੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵੱਲ ਚਲੀ ਗਈ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤਯਾ ਸ਼ਕ੍ਰਃ ਸਂਦਿਦੇਸ਼ ਸਦਾਗਤਿਮ੍। ਪ੍ਰਾਤਿष੍ਠਤ ਤਦਾ ਕਾਲੇ ਮੇਨਕਾ ਵਾਯੁਨਾ ਸਹ
ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਸ਼ਕਰ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਸਦਾ ਆਉਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ; ਫਿਰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੇਨਕਾ ਵਾਯੂ ਦੇ ਨਾਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਈ।
ਅਥਾਪਸ਼੍ਯਦ੍ਵਰਾਰੋਹਾ ਤਪਸਾ ਦਗ੍ਧਕਿਲ੍ਬਿषਮ੍। ਮਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਂ ਤਪ੍ਯਮਾਨਂ ਮੇਨਕਾ ਭੀਰੁਰਾਸ਼੍ਰਮੇ
ਫਿਰ ਸੁੰਦਰ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਡਰੀ ਹੋਈ ਮੇਨਕਾ ਨੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਪਾਪ ਤਪਸਿਆ ਨਾਲ ਸਾੜੇ ਜਾ ਚੁਕੇ ਸਨ।
ਅਭਿਵਾਦ੍ਯ ਤਤਃ ਸਾ ਤਂ ਪ੍ਰਾਕ੍ਰੀਡਦृषਿਸਨ੍ਨਿਧੌ। ਅਪੋਵਾਹ ਚ ਵਾਸੋऽਸ੍ਯਾ ਮਾਰੁਤਃ ਸ਼ਸ਼ਿਸਂਨਿਭਮ੍
ਉਹ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਹਾਜਰੀ ਵਿੱਚ ਖੇਡਣ ਲੱਗੀ; ਵਾਯੂ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਚੰਦ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਕਪੜਾ ਉਡਾ ਲਿਆ।
ਸਾਗਚ੍ਛਤ੍ਤ੍ਵਰਿਤਾ ਭੂਮਿਂ ਵਾਸਸ੍ਤਦਭਿਲਿਪ੍ਸਤੀ। ਕੁਤ੍ਸਯਨ੍ਤੀਵ ਸਵ੍ਰੀਡਂ ਮਾਰੁਤਂ ਵਰਵਰ੍ਣਿਨੀ
ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਜਮੀਨ ਵੱਲ ਗਈ, ਆਪਣਾ ਕਪੜਾ ਲੈਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੀ ਹੋਈ; ਤੇ ਲਜਾ ਨਾਲ, ਸੁੰਦਰ ਰੰਗ ਵਾਲੀ, ਵਾਯੂ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਝਿੜਕਦੀ ਹੋਈ ਅੱਗੇ ਵਧੀ।
ਪਸ਼੍ਯਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਰਾਜਰ੍षੇਰਪ੍ਯਗ੍ਨਿਸਮਤੇਜਸਃ। ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਸ੍ਤਤਸ੍ਤਾਂ ਤੁ ਵਿषਮਸ੍ਥਾਮਨਿਨ੍ਦਿਤਾਮ੍
ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ, ਨਿਰਦੋਸ਼ ਵੇਖਿਆ।
ਗृਦ੍ਧਾਂ ਵਾਸਸਿ ਸਂਭ੍ਰਾਨ੍ਤਾਂ ਮੇਨਕਾਂ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਃ। ਅਨਿਰ੍ਦੇਸ਼੍ਯਵਯੋਰੂਪਾਮਪਸ਼੍ਯਦ੍ਵਿਵृਤਾਂ ਤਦਾ
ਮੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਨੇ ਮੇਨਕਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਕਪੜੇ ਲਈ ਲਾਲਚੀ ਤੇ ਘਬਰਾਈ ਹੋਈ ਸੀ, ਵੇਖਿਆ; ਉਸ ਦੀ ਉਮਰ ਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਬਿਆਨ ਤੋਂ ਪਰੇ ਸੀ।
ਤਸ੍ਯਾ ਰੂਪਗੁਣਾਨ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ ਤੁ ਵਿਪ੍ਰਰ੍षਭਸ੍ਤਦਾ। ਚਕਾਰ ਭਾਵਂ ਸਂਸਰ੍ਗੇ ਤਯਾ ਕਾਮਵਸ਼ਂ ਗਤਃ
ਉਸ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਤੇ ਗੁਣ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕਾਮ ਵਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰ ਬੈਠਾ।
ਨ੍ਯਮਨ੍ਤ੍ਰਯਤ ਚਾਪ੍ਯੇਨਾਂ ਸਾ ਚਾਪ੍ਯੈਚ੍ਛਦਨਿਨ੍ਦਿਤਾ। ਤੌ ਤਤ੍ਰ ਸੁਚਿਰਂ ਕਾਲਮੁਭੌ ਵ੍ਯਵਹਰਤਾਂ ਤਦਾ
ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਉਹ ਵੀ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਚਾਹੀ, ਦੋਵੇਂ ਉਥੇ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਇਕੱਠੇ ਰਹੇ।
ਰਮਮਾਣੌ ਯਥਾਕਾਮਂ ਯਤੈਕਦਿਵਸਂ ਤਥਾ। `ਏਵਂ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਣਾਮਤੀਤਂ ਨਾਨ੍ਵਚਿਨ੍ਤਯਤ੍
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਇਕ ਦਿਨ ਵਾਂਗ ਰਮਦੇ ਰਹੇ, ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਲੰਘ ਗਏ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਵੀ ਨਾ ਲੱਗਾ।
ਕਾਮਕ੍ਰੋਧਾਵਜਿਤਵਾਨ੍ਮੁਨਿਰ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਸਮਾਹਿਤਃ। ਚਿਰਾਰ੍ਜਿਤਸ੍ਯ ਤਪਸਃ ਕ੍ਸ਼ਯਂ ਸ ਕृਤਵਾਨ੍ਮੁਨਿਃ
ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼ਾਂਤ ਰਹਿੰਦਾ, ਇੱਛਾ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਪਰ ਉਹਨੇ ਆਪਣੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਕਠਨ ਤਪੱਸਿਆ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਤਪਸਃ ਸਂਕ੍ਸ਼ਯਾਦੇਵ ਮੁਨਿਰ੍ਮੋਹਂ ਸਮਾਵਿਸ਼ਤ੍। ਮੋਹਾਭਿਭੂਤਃ ਕ੍ਰੋਧਾਤ੍ਮਾ ਗ੍ਰਸਨ੍ਮੂਲਫਲਾਨ੍ਮੁਨਿਃ
ਤਪੱਸਿਆ ਮੁਕ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਰਿਸ਼ੀ ਭਟਕਾਵੇ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ; ਭਟਕਾਵੇ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਘਿਰ ਕੇ ਉਹ ਜੜਾਂ ਤੇ ਫਲ ਖਾਣ ਲੱਗਾ।
ਪਾਦੈਰ੍ਜਲਰਵਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤਰ੍ਦ੍ਵੀਪੇ ਕੁਟੀਂ ਗਤਃ। ਮੇਨਕਾ ਗਨ੍ਤੁਕਾਮਾ ਤੁ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰਾਵ ਜਲਨਿਸ੍ਵਨਮ੍
ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਆਵਾਜ਼ ਕਰ ਕੇ ਉਹ ਟਾਪੂ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਕੁਟੀ ਵਿਚ ਗਿਆ; ਮੇਨਕਾ, ਜਾ ਕੇ ਜਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੀ, ਪਾਣੀ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣੀ।
ਤਪਸਾ ਦੀਪ੍ਤਵੀਰ੍ਯੋऽਸਾਵਾਕਾਸ਼ਾਦੇਤਿ ਯਾਤਿ ਚ। ਅਦ੍ਯ ਸਂਜ੍ਞਾਂ ਵਿਜਾਨਾਮਿ ਯਯਾऽਦ੍ਯ ਤਪਸਃ ਕ੍ਸ਼ਯਃ
ਉਸ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਦੀ ਜੋਤ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਆਉਂਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਅੱਜ ਮੈਂ ਸਮਝ ਲਿਆ ਕਿ ਜਿਸ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਮੁਕ ਗਈ।
ਗਨ੍ਤੁਂ ਨ ਯੁਕ੍ਤਮਿਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ऋਤੁਸ੍ਨਾਤਾਥ ਮੇਨਕਾ। ਕਾਮਰਾਗਾਭਿਭੂਤਸ੍ਯ ਮੁਨੇਃ ਪਾਰ੍ਸ੍ਵਂ ਜਗਾਮ ਹ
‘ਹੁਣ ਜਾਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ’ ਕਹਿ ਕੇ, ਮੇਨਕਾ, ਰਜੋਨਿਵ੍ਰਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਇੱਛਾ ਤੇ ਰਾਗ ਵਿਚ ਡੁੱਬੇ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਕੋਲ ਆਈ।
ਜਨਯਾਮਾਸ ਸ ਮੁਨਿਰ੍ਮੇਨਕਾਯਾਂ ਸ਼ਕੁਨ੍ਤਲਾਮ੍। ਪ੍ਰਸ੍ਥੇ ਹਿਮਵਤੋ ਰਮ੍ਯੇ ਮਾਲਿਨੀਮਭਿਤੋ ਨਦੀਮ੍
ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਮੇਨਕਾ ਤੋਂ ਹਿਮਾਵਤ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਢਲਾਨ ਤੇ, ਮਾਲਿਨੀ ਨਦੀ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਸ਼ਕੁੰਤਲਾ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।
ਦੇਵਗਰ੍ਭੋਪਮਾਂ ਬਾਲਾਂ ਸਰ੍ਵਾਭਰਣਭੂषਿਤਾਮ੍। ਸ਼ਯਾਨਾਂ ਸ਼ਯਨੇ ਰਮ੍ਯੇ ਮੇਨਕਾ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਸਭ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ, ਦੇਵ-ਸਮਾਨ ਕੁੜੀ, ਸੁੰਦਰ ਵਿਛੋਣੇ 'ਤੇ ਪਈ ਸੀ; ਮੇਨਕਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਆਖੀਆਂ।
ਮਹਰ੍षੇਰੁਗ੍ਰਤਪਸਸ੍ਤੇਜਸ੍ਤ੍ਵਮਸਿ ਭਾਮਿਨਿ। ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਗਮਿष੍ਯਾਮਿ ਦੇਵਕਾਰ੍ਯਾਰ੍ਥਮਾਗਤਾ
‘ਓ ਚਮਕਦਾਰ, ਤੂੰ ਮਹਾ-ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਦੀ ਜੋਤ ਰੱਖਦੀ ਹੈਂ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਹੁਣ ਸਵਰਗ ਜਾਵਾਂਗੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਕੰਮ ਲਈ ਆਈ ਸੀ।’
ਜਾਤਮੁਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਤਂ ਗਰ੍ਭਂ ਮੇਨਕਾ ਮਾਲਿਨੀਮਨੁ। ਕृਤਕਾਰ੍ਯਾ ਤਤਸ੍ਤੂਰ੍ਣਮਗਚ੍ਛਚ੍ਛਕ੍ਰਸਂਸਦਮ੍
ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕੀ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਮਾਲਿਨੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਛੱਡ ਕੇ, ਮੇਨਕਾ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰ ਕੇ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿਚ ਚਲੀ ਗਈ।
ਤਂ ਵਨੇ ਵਿਜਨੇ ਗਰ੍ਭਂ ਸਿਂਹਵ੍ਯਾਘ੍ਰਸਮਾਕੁਲੇ। ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ਼ਯਾਨਂ ਸ਼ਕੁਨਾਃ ਸਮਨ੍ਤਾਤ੍ਪਰ੍ਯਵਾਰਯਨ੍। ਨੇਮਾਂ ਹਿਂਸ੍ਯੁਰ੍ਵਨੇ ਬਾਲਾਂ ਕ੍ਰਵ੍ਯਾਦਾ ਮਾਂਸਗृਦ੍ਧਿਨਃ
ਜੰਗਲ ਵਿਚ, ਜਿੱਥੇ ਸਿੰਘ ਤੇ ਬਾਘ ਹਨ, ਉਹ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਇਕੱਲੀ ਪਈ ਦੇਖ ਕੇ, ਪੰਛੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਇਕੱਠ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਜੋ ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਉਸ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਣ।
ਪਰ੍ਯਰਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤ ਤਾਂ ਤਤ੍ਰ ਸ਼ਕੁਨ੍ਤਾ ਮੇਨਕਾਤ੍ਮਜਾਮ੍। ਉਪਸ੍ਪ੍ਰष੍ਟੁਂ ਗਤਸ਼੍ਚਾਹਮਪਸ਼੍ਯਂ ਸ਼ਯਿਤਾਮਿਮਾਮ੍
ਉਥੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨੇ ਮੇਨਕਾ ਦੀ ਧੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ; ਜਦ ਮੈਂ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਗਿਆ, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ।
ਨਿਰ੍ਜਨੇ ਵਿਪਿਨੇ ਰਮ੍ਯੇ ਸ਼ਕੁਨ੍ਤੈਃ ਪਰਿਵਾਰਿਤਾਮ੍। `ਮਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵੈਵਾਭ੍ਯਪਦ੍ਯਨ੍ਤ ਪਾਦਯੋਃ ਪਤਿਤਾ ਦ੍ਵਿਜਾਃ। ਅਬ੍ਰੁਞ੍ਸ਼ਕੁਨਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਕਲਂ ਮਧੁਰਭਾषਿਣਃ
ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਸੁੰਨ ਜੰਗਲ ਵਿਚ, ਪੰਛੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਘੇਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਦੋਵੇਂ ਪੰਛੀਆਂ ਮੇਰੇ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਆ ਪਏ; ਸਭ ਪੰਛੀਆਂ ਮਿੱਠੀ ਤੇ ਨਰਮ ਬੋਲੀ ਵਿਚ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਸੁਤਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਨ੍ਯਾਸਭੂਤਾਂ ਭਰਸ੍ਵ ਵੈ। ਕਾਮਕ੍ਰੋਧਾਵਜਿਤਵਾਨ੍ਸਖਾ ਤੇ ਕੌਸ਼ਿਕੀਂ ਗਤਃ
‘ਓ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤਰ ਦੀ ਧੀ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਹਵਾਲੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ; ਤੇਰਾ ਮਿੱਤਰ, ਜੋ ਇੱਛਾ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਚੁੱਕਾ, ਕੌਸ਼ਿਕੀ ਨਦੀ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ ਹੈ।’
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪੋषਯ ਤਤ੍ਪੁਤ੍ਰੀਂ ਦਯਾਵਾਨਿਤਿ ਤੇऽਬ੍ਰੁਵਨ੍। ਸਰ੍ਵਭੂਤਰੁਤਜ੍ਞੋऽਹਂ ਦਯਾਵਾਨ੍ਸਰ੍ਵਜਨ੍ਤੁषੁ
ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਆਖਿਆ, ‘ਇਸ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਦਇਆ ਨਾਲ ਪਾਲ।’ ਮੈਂ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਬੋਲੀ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਤੇ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆਵਾਨ ਹਾਂ।
ਆਨਯਿਤ੍ਵਾ ਤਤਸ਼੍ਚੈਨਾਂ ਦੁਹਿਤृਤ੍ਵੇ ਨ੍ਯਵੇਸ਼ਯਮ੍
ਫਿਰ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਲਿਆ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਧੀ ਵਜੋਂ ਰੱਖ ਲਿਆ।
ਸ਼ਰੀਰਕृਤ੍ਪ੍ਰਾਣਦਾਤਾ ਯਸ੍ਯ ਚਾਨ੍ਨਾਨਿ ਭੁਞ੍ਜਤੇ। ਕ੍ਰਮੇਣੈਤੇ ਤ੍ਰਯੋऽਪ੍ਯੁਕ੍ਤਾਃ ਪਿਤਰੋ ਧਰ੍ਮਸ਼ਾਸਨੇ
ਜਿਸ ਨੇ ਸਰੀਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਜਿੰਦ ਦਿੱਤੀ, ਤੇ ਜਿਸ ਦਾ ਅੰਨ ਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਤਿੰਨ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪਿਤਾ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਨਿਰ੍ਜਨੇ ਤੁ ਵਨੇ ਯਸ੍ਮਾਚ੍ਛਕੁਨ੍ਤੈਃ ਪਰਿਵਾਰਿਤਾ। ਸ਼ਕੁਨ੍ਤਲੇਤਿ ਨਾਮਾਸ੍ਯਾਃ ਕृਤਂ ਚਾਪਿ ਤਤੋ ਮਯਾ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਇਕੱਲੀ ਸੀ ਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ਕੁੰਤਲਾ ਰੱਖਿਆ।
ਏਵਂ ਦੁਹਿਤਰਂ ਵਿਦ੍ਧਿ ਮਮ ਵਿਪ੍ਰ ਸ਼ਕੁਨ੍ਤਲਾਮ੍। ਸ਼ਕੁਨ੍ਤਲਾ ਚ ਪਿਤਰਂ ਮਨ੍ਯਤੇ ਮਾਮਨਿਨ੍ਦਿਤਾ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੀ, ਸ਼ਕੁੰਤਲਾ ਮੇਰੀ ਧੀ ਹੈ; ਤੇ ਸ਼ਕੁੰਤਲਾ, ਜੋ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਹੀ ਆਪਣਾ ਪਿਤਾ ਮੰਨਦੀ ਹੈ।