ਅਤੀਤਕਾਲੇ ਦੁਰ੍ਭਿਕ੍ਸ਼ੇ ਅਭ੍ਯੇਤ੍ਯ ਪੁਨਰਾਕ੍ਸ਼ਮਮ੍। ਮੁਨਿਃ ਪਾਰੇਤਿ ਨਦ੍ਯਾ ਵੈ ਨਾਮ ਚਕ੍ਰੇ ਤਦਾ ਪ੍ਰਭੁਃ
'ਜਦੋਂ ਅਕਾਲ ਪਾਸ ਹੋ ਗਿਆ, ਰਿਸ਼ੀ ਮੁੜ ਅਕਸ਼ਮਾਂ ਆਇਆ, ਤੇ ਓਥੇ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਪਾਰੇਤੀ ਰੱਖਿਆ।'
ਮਤਙ੍ਗਂ ਯਾਜਯਾਞ੍ਚਕ੍ਰੇ ਯਤ੍ਰ ਪ੍ਰੀਤਮਨਾਃ ਸ੍ਵਯਮ੍। ਤ੍ਵਂ ਚ ਸੋਮਂ ਭਯਾਦ੍ਯਸ੍ਯ ਗਤਃ ਪਾਤੁਂ ਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰ
'ਓਥੇ, ਖੁਸ਼ ਮਨ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਮਤੰਗ ਨੂੰ ਯਜਨਾ ਕਰਵਾਈ, ਤੇ ਤੂੰ, ਡਰ ਕਰਕੇ, ਸੋਮ ਪੀਣ ਲਈ ਗਿਆ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ।'
ਚਕਾਰਾਨ੍ਯਂ ਚ ਲੋਕਂ ਵੈ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਸਂਪਦਾ। ਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਰਵਣਪੂਰ੍ਵਾਣਿ ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਾਣਿ ਚਕਾਰ ਯਃ। ਗੁਰੁਸ਼ਾਪਹਤਸ੍ਯਾਪਿ ਤ੍ਰਿਸ਼ਙ੍ਕੋਃ ਸ਼ਰਣਂ ਦਦੌ
ਉਸ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸੰਸਾਰ ਬਣਾਇਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤਾਰੇ ਸੀ; ਉਸ ਨੇ ਸ਼੍ਰਵਣ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਤਾਰੇ ਬਣਾਏ, ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੰਕੂ ਨੂੰ ਆਸ਼੍ਰਯ ਦਿੱਤਾ, ਭਾਵੇਂ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਸ਼ਾਪ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਰ੍षਿਸ਼ਾਪਂ ਰਾਜਰ੍षਿਃ ਕਥਂ ਮੋਕ੍ਸ਼੍ਯਤਿ ਕੌਸ਼ਿਕਃ। ਅਵਮਤ੍ਯ ਤਦਾ ਦੇਵੈਰ੍ਯਜ੍ਞਾਙ੍ਗਂ ਤਦ੍ਵਿਨਾਸ਼ਿਤਮ੍
ਕੌਸ਼ਿਕ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਕਿਵੇਂ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਸ਼ਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਦੇਵਤੇ ਉਸ ਦੀ ਉਪੇਖਾ ਕਰਕੇ ਯਜਨ ਦੀ ਰੀਤ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਚੁਕੇ ਸਨ?
ਅਨ੍ਯਾਨਿ ਚ ਮਹਾਤੇਜਾ ਯਜ੍ਞਾਙ੍ਗਾਨ੍ਯਸृਜਤ੍ਪ੍ਰਭੁਃ। ਨਿਨਾਯ ਚ ਤਦਾ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਤ੍ਰਿਸ਼ਙ੍ਕੁਂ ਸ ਮਹਾਤਪਾਃ
ਉਹ ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਸੀ, ਨੇ ਹੋਰ ਯਜਨ ਦੇ ਅੰਗ ਬਣਾਏ, ਅਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਤ੍ਰਿਸ਼ੰਕੂ ਨੂੰ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਲੈ ਗਿਆ।
ਏਤਾਨਿ ਯਸ੍ਯ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਤਸ੍ਯਾਹਂ ਭृਸ਼ਮੁਦ੍ਵਿਜੇ। ਯਥਾऽਸੌ ਨ ਦਹੇਤ੍ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਸ੍ਤਥਾऽऽਜ੍ਞਾਪਯ ਮਾਂ ਵਿਭੋ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰਤਬ ਇਹ ਹਨ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਡਰਦੀ ਹਾਂ; ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦਿਓ ਕਿ ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਸਾੜ ਨਾ ਦੇ।
ਤੇਜਸਾ ਨਿਰ੍ਦਹੇਲ੍ਲੋਕਾਨ੍ਕਮ੍ਪਯੇਦ੍ਧਰਣੀਂ ਪਦਾ। ਸਂਕ੍ਸ਼ਿਪੇਚ੍ਚ ਮਹਾਮੇਰੁਂ ਤੂਰ੍ਣਮਾਵਰ੍ਤਯੇਦ੍ਦਿਸ਼ਃ
ਉਹ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਨਾਲ ਹਿਲਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਮਹਾਂ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਛੇਤੀ ਸੰਗੜ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉਲਟ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਤਾਦृਸ਼ਂ ਤਪਸਾ ਯੁਕ੍ਤਂ ਪ੍ਰਦੀਪ੍ਤਮਿਵ ਪਾਵਕਮ੍। ਕਥਮਸ੍ਮਦ੍ਵਿਧਾ ਨਾਰੀ ਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਮਭਿਸ੍ਪृਸ਼ੇਤ੍
ਮੇਰੇ ਵਰਗੀ ਔਰਤ ਕਿਵੇਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਛੂ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਤਪਸਿਆ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ, ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਚੁਕੇ ਹਨ?
ਹੁਤਾਸ਼ਨਮੁਖਂ ਦੀਪ੍ਤਂ ਸੂਰ੍ਯਚਨ੍ਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਿਤਾਰਕਮ੍। ਕਾਲਜਿਹ੍ਵਂ ਸੁਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਕਥਮਸ੍ਮਦ੍ਵਿਧਾ ਸ੍ਪृਸ਼ੇਤ੍
ਮੇਰੇ ਵਰਗੀ ਔਰਤ ਕਿਵੇਂ ਉਸ ਨੂੰ ਛੂ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸੂਰਜ, ਚੰਦ ਤੇ ਤਾਰੇ ਹਨ, ਤੇ ਜਿਸ ਦੀ ਜੀਭ ਸਮਾਂ ਹੈ, ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ?
ਯਮਸ਼੍ਚ ਸੋਮਸ਼੍ਚ ਮਹਰ੍षਯਸ਼੍ਚ ਸਾਧ੍ਯਾ ਵਿਸ਼੍ਵੇ ਵਾਲਸ੍ਵਿਲ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵੇ। ਏਤੇऽਪਿ ਯਸ੍ਯੋਦ੍ਵਿਜਨ੍ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾ- ਤ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਕਸ੍ਮਾਨ੍ਮਾਦृਸ਼ੀ ਨੋਦ੍ਵਿਜੇਤ
ਯਮ, ਸੋਮ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਸਾਧਿਆ, ਵਿਸ਼ਵਦੇਵ ਤੇ ਸਾਰੇ ਵਾਲਖਿਲਿਆ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਹਨ—ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਵਰਗੀ ਔਰਤ ਕਿਉਂ ਨਾ ਡਰੇ?
ਤ੍ਵਯੈਵਮੁਕ੍ਤਾ ਚ ਕਥਂ ਸਮੀਪ- ਮृषੇਰ੍ਨ ਗਚ੍ਛੇਯਮਹਂ ਸੁਰੇਨ੍ਦ੍ਰ। ਰਕ੍ਸ਼ਾਂ ਚ ਮੇ ਚਿਨ੍ਤਯ ਦੇਵਰਾਜ ਯਥਾ ਤ੍ਵਦਰ੍ਥਂ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਾऽਹਂ ਚਰੇਯਮ੍
ਤੁਸੀਂ ਜਿਵੇਂ ਆਖਿਆ, ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹਾਂ? ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਕਰੋ, ਤਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਤੇਰੇ ਆਸਰੇ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਾਂ।
ਕਾਮਂ ਤੁ ਮੇ ਮਾਰੁਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਵਾਸਃ ਪ੍ਰਕ੍ਰੀਡਿਤਾਯਾ ਵਿਵृਣੋਤੁ ਦੇਵ। ਭਵੇਚ੍ਚ ਮੇ ਮਨ੍ਮਥਸ੍ਤਤ੍ਰ ਕਾਰ੍ਯੇ ਸਹਾਯਭੂਤਸ੍ਤੁ ਤਵ ਪ੍ਰਸਾਦਾਤ੍
ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਹੈ ਕਿ ਮਾਰੂਤ ਮੇਰੇ ਲਈ ਉਥੇ ਰਹਿਣ ਦੀ ਥਾਂ ਬਣਾਵੇ, ਜਿੱਥੇ ਮੈਂ ਖੇਡ ਸਕਾਂ; ਤੇ ਤੇਰੇ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮਨਮਥ ਮੇਰੇ ਇਸ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਹੋਵੇ।
ਵਨਾਚ੍ਚ ਵਾਯੁਃ ਸੁਰਭਿਃ ਪ੍ਰਵਾਯਾ- ਤ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਕਾਲੇ ਤਮृषਿਂ ਲੋਭਯਨ੍ਤ੍ਯਾਃ। ਤਥੇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਹਿਤੇ ਚੈਵ ਤਸ੍ਮਿਂ- ਸ੍ਤਤੋ ਯਯੌ ਸਾऽऽਸ਼੍ਰਮਂ ਕੌਸ਼ਿਕਸ੍ਯ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਸੁਗੰਧੀ ਵਾਯੂ ਵਹੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਲੁਭਾਇਆ; ਜਦ ਸਭ ਕੁਝ ਤੈਅ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਹ ਕੌਸ਼ਿਕ ਦੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵੱਲ ਚਲੀ ਗਈ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤਯਾ ਸ਼ਕ੍ਰਃ ਸਂਦਿਦੇਸ਼ ਸਦਾਗਤਿਮ੍। ਪ੍ਰਾਤਿष੍ਠਤ ਤਦਾ ਕਾਲੇ ਮੇਨਕਾ ਵਾਯੁਨਾ ਸਹ
ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਸ਼ਕਰ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਸਦਾ ਆਉਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ; ਫਿਰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੇਨਕਾ ਵਾਯੂ ਦੇ ਨਾਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਈ।
ਅਥਾਪਸ਼੍ਯਦ੍ਵਰਾਰੋਹਾ ਤਪਸਾ ਦਗ੍ਧਕਿਲ੍ਬਿषਮ੍। ਮਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਂ ਤਪ੍ਯਮਾਨਂ ਮੇਨਕਾ ਭੀਰੁਰਾਸ਼੍ਰਮੇ
ਫਿਰ ਸੁੰਦਰ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਡਰੀ ਹੋਈ ਮੇਨਕਾ ਨੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਪਾਪ ਤਪਸਿਆ ਨਾਲ ਸਾੜੇ ਜਾ ਚੁਕੇ ਸਨ।
ਅਭਿਵਾਦ੍ਯ ਤਤਃ ਸਾ ਤਂ ਪ੍ਰਾਕ੍ਰੀਡਦृषਿਸਨ੍ਨਿਧੌ। ਅਪੋਵਾਹ ਚ ਵਾਸੋऽਸ੍ਯਾ ਮਾਰੁਤਃ ਸ਼ਸ਼ਿਸਂਨਿਭਮ੍
ਉਹ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਹਾਜਰੀ ਵਿੱਚ ਖੇਡਣ ਲੱਗੀ; ਵਾਯੂ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਚੰਦ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਕਪੜਾ ਉਡਾ ਲਿਆ।
ਸਾਗਚ੍ਛਤ੍ਤ੍ਵਰਿਤਾ ਭੂਮਿਂ ਵਾਸਸ੍ਤਦਭਿਲਿਪ੍ਸਤੀ। ਕੁਤ੍ਸਯਨ੍ਤੀਵ ਸਵ੍ਰੀਡਂ ਮਾਰੁਤਂ ਵਰਵਰ੍ਣਿਨੀ
ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਜਮੀਨ ਵੱਲ ਗਈ, ਆਪਣਾ ਕਪੜਾ ਲੈਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੀ ਹੋਈ; ਤੇ ਲਜਾ ਨਾਲ, ਸੁੰਦਰ ਰੰਗ ਵਾਲੀ, ਵਾਯੂ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਝਿੜਕਦੀ ਹੋਈ ਅੱਗੇ ਵਧੀ।
ਪਸ਼੍ਯਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਰਾਜਰ੍षੇਰਪ੍ਯਗ੍ਨਿਸਮਤੇਜਸਃ। ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਸ੍ਤਤਸ੍ਤਾਂ ਤੁ ਵਿषਮਸ੍ਥਾਮਨਿਨ੍ਦਿਤਾਮ੍
ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ, ਨਿਰਦੋਸ਼ ਵੇਖਿਆ।
ਗृਦ੍ਧਾਂ ਵਾਸਸਿ ਸਂਭ੍ਰਾਨ੍ਤਾਂ ਮੇਨਕਾਂ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਃ। ਅਨਿਰ੍ਦੇਸ਼੍ਯਵਯੋਰੂਪਾਮਪਸ਼੍ਯਦ੍ਵਿਵृਤਾਂ ਤਦਾ
ਮੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਨੇ ਮੇਨਕਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਕਪੜੇ ਲਈ ਲਾਲਚੀ ਤੇ ਘਬਰਾਈ ਹੋਈ ਸੀ, ਵੇਖਿਆ; ਉਸ ਦੀ ਉਮਰ ਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਬਿਆਨ ਤੋਂ ਪਰੇ ਸੀ।
ਤਸ੍ਯਾ ਰੂਪਗੁਣਾਨ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ ਤੁ ਵਿਪ੍ਰਰ੍षਭਸ੍ਤਦਾ। ਚਕਾਰ ਭਾਵਂ ਸਂਸਰ੍ਗੇ ਤਯਾ ਕਾਮਵਸ਼ਂ ਗਤਃ
ਉਸ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਤੇ ਗੁਣ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕਾਮ ਵਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰ ਬੈਠਾ।
ਨ੍ਯਮਨ੍ਤ੍ਰਯਤ ਚਾਪ੍ਯੇਨਾਂ ਸਾ ਚਾਪ੍ਯੈਚ੍ਛਦਨਿਨ੍ਦਿਤਾ। ਤੌ ਤਤ੍ਰ ਸੁਚਿਰਂ ਕਾਲਮੁਭੌ ਵ੍ਯਵਹਰਤਾਂ ਤਦਾ
ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਉਹ ਵੀ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਚਾਹੀ, ਦੋਵੇਂ ਉਥੇ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਇਕੱਠੇ ਰਹੇ।
ਰਮਮਾਣੌ ਯਥਾਕਾਮਂ ਯਤੈਕਦਿਵਸਂ ਤਥਾ। `ਏਵਂ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਣਾਮਤੀਤਂ ਨਾਨ੍ਵਚਿਨ੍ਤਯਤ੍
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਇਕ ਦਿਨ ਵਾਂਗ ਰਮਦੇ ਰਹੇ, ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਲੰਘ ਗਏ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਵੀ ਨਾ ਲੱਗਾ।
ਕਾਮਕ੍ਰੋਧਾਵਜਿਤਵਾਨ੍ਮੁਨਿਰ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਸਮਾਹਿਤਃ। ਚਿਰਾਰ੍ਜਿਤਸ੍ਯ ਤਪਸਃ ਕ੍ਸ਼ਯਂ ਸ ਕृਤਵਾਨ੍ਮੁਨਿਃ
ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼ਾਂਤ ਰਹਿੰਦਾ, ਇੱਛਾ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਪਰ ਉਹਨੇ ਆਪਣੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਕਠਨ ਤਪੱਸਿਆ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਤਪਸਃ ਸਂਕ੍ਸ਼ਯਾਦੇਵ ਮੁਨਿਰ੍ਮੋਹਂ ਸਮਾਵਿਸ਼ਤ੍। ਮੋਹਾਭਿਭੂਤਃ ਕ੍ਰੋਧਾਤ੍ਮਾ ਗ੍ਰਸਨ੍ਮੂਲਫਲਾਨ੍ਮੁਨਿਃ
ਤਪੱਸਿਆ ਮੁਕ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਰਿਸ਼ੀ ਭਟਕਾਵੇ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ; ਭਟਕਾਵੇ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਘਿਰ ਕੇ ਉਹ ਜੜਾਂ ਤੇ ਫਲ ਖਾਣ ਲੱਗਾ।
ਪਾਦੈਰ੍ਜਲਰਵਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤਰ੍ਦ੍ਵੀਪੇ ਕੁਟੀਂ ਗਤਃ। ਮੇਨਕਾ ਗਨ੍ਤੁਕਾਮਾ ਤੁ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰਾਵ ਜਲਨਿਸ੍ਵਨਮ੍
ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਆਵਾਜ਼ ਕਰ ਕੇ ਉਹ ਟਾਪੂ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਕੁਟੀ ਵਿਚ ਗਿਆ; ਮੇਨਕਾ, ਜਾ ਕੇ ਜਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੀ, ਪਾਣੀ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣੀ।
ਤਪਸਾ ਦੀਪ੍ਤਵੀਰ੍ਯੋऽਸਾਵਾਕਾਸ਼ਾਦੇਤਿ ਯਾਤਿ ਚ। ਅਦ੍ਯ ਸਂਜ੍ਞਾਂ ਵਿਜਾਨਾਮਿ ਯਯਾऽਦ੍ਯ ਤਪਸਃ ਕ੍ਸ਼ਯਃ
ਉਸ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਦੀ ਜੋਤ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਆਉਂਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਅੱਜ ਮੈਂ ਸਮਝ ਲਿਆ ਕਿ ਜਿਸ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਮੁਕ ਗਈ।
ਗਨ੍ਤੁਂ ਨ ਯੁਕ੍ਤਮਿਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ऋਤੁਸ੍ਨਾਤਾਥ ਮੇਨਕਾ। ਕਾਮਰਾਗਾਭਿਭੂਤਸ੍ਯ ਮੁਨੇਃ ਪਾਰ੍ਸ੍ਵਂ ਜਗਾਮ ਹ
‘ਹੁਣ ਜਾਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ’ ਕਹਿ ਕੇ, ਮੇਨਕਾ, ਰਜੋਨਿਵ੍ਰਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਇੱਛਾ ਤੇ ਰਾਗ ਵਿਚ ਡੁੱਬੇ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਕੋਲ ਆਈ।
ਜਨਯਾਮਾਸ ਸ ਮੁਨਿਰ੍ਮੇਨਕਾਯਾਂ ਸ਼ਕੁਨ੍ਤਲਾਮ੍। ਪ੍ਰਸ੍ਥੇ ਹਿਮਵਤੋ ਰਮ੍ਯੇ ਮਾਲਿਨੀਮਭਿਤੋ ਨਦੀਮ੍
ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਮੇਨਕਾ ਤੋਂ ਹਿਮਾਵਤ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਢਲਾਨ ਤੇ, ਮਾਲਿਨੀ ਨਦੀ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਸ਼ਕੁੰਤਲਾ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।
ਦੇਵਗਰ੍ਭੋਪਮਾਂ ਬਾਲਾਂ ਸਰ੍ਵਾਭਰਣਭੂषਿਤਾਮ੍। ਸ਼ਯਾਨਾਂ ਸ਼ਯਨੇ ਰਮ੍ਯੇ ਮੇਨਕਾ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਸਭ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ, ਦੇਵ-ਸਮਾਨ ਕੁੜੀ, ਸੁੰਦਰ ਵਿਛੋਣੇ 'ਤੇ ਪਈ ਸੀ; ਮੇਨਕਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਆਖੀਆਂ।
ਮਹਰ੍षੇਰੁਗ੍ਰਤਪਸਸ੍ਤੇਜਸ੍ਤ੍ਵਮਸਿ ਭਾਮਿਨਿ। ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਗਮਿष੍ਯਾਮਿ ਦੇਵਕਾਰ੍ਯਾਰ੍ਥਮਾਗਤਾ
‘ਓ ਚਮਕਦਾਰ, ਤੂੰ ਮਹਾ-ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਦੀ ਜੋਤ ਰੱਖਦੀ ਹੈਂ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਹੁਣ ਸਵਰਗ ਜਾਵਾਂਗੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਕੰਮ ਲਈ ਆਈ ਸੀ।’