ਅਥ ਦੁਰੋਯਧਨਂ ਰਾਜਾ ਧृਤਰਾष੍ਟ੍ਰੋऽਭ੍ਯਭਾषਤ । ਕਰ੍ਣਦੁਃਸ਼ਾਸਨਾਭ੍ਯਾਂ ਚ ਰਾਜਭਿਸ਼੍ਚਾਪਿ ਸਂਵृਤਮ੍
ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੂੰ, ਜੋ ਕਰਣ, ਦੁਸ਼ਾਸਨ ਤੇ ਹੋਰ ਰਾਜਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਨृਸ਼ਂਸ ਪਾਪਭੂਯਿष੍ਠ ਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਰਕਰ੍ਮਸਹਾਯਵਾਨ੍। ਪਾਪੈਃ ਸਹਾਯੈਃ ਸਂਹਤ੍ਯ ਪਾਪਂ ਕਰ੍ਮ ਚਿਕੀਰ੍षਸਿ
ਹੇ ਨਿਰਦਈ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਾਪੀ, ਨੀਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਸਾਥੀ, ਤੂੰ ਮੰਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਪਾਪੀ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਹੈਂ।
ਅਸ਼ਕ੍ਯਮਯਸ਼ਸ੍ਯਂ ਚ ਸਦ੍ਭਿਸ਼੍ਚਾਪਿ ਵਿਗਰ੍ਹਿਤਮ੍ । ਯਥਾ ਤ੍ਵਾਦृਸ਼ਕੋ ਮੂਢੋ ਵ੍ਯਵਸ੍ਯੇਤ੍ਕੁਲਪਾਂਸਨਃ
ਇਹ ਕੰਮ ਨਾ ਹੋ ਸਕਦਾ, ਇਸ ਨਾਲ ਬਦਨਾਮੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਚੰਗੇ ਲੋਕ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਤੂੰ, ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਮੂਰਖ, ਇਹੀ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ।
ਤ੍ਵਮਿਮਂ ਪੁਣ੍ਡਰੀਕਾਕ੍ਸ਼ਮਪ੍ਰਧृष੍ਯਂ ਦੁਰਾਸਦਮ੍ । ਪਾਪੈਃ ਸਹਾਯੈਃ ਸਂਹਤ੍ਯ ਨਿਗ੍ਰਹੀਤੁਂ ਕਿਲੇਚ੍ਛਸਿ
ਤੂੰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ ਕਿ ਕੁਝ ਬੁਰੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ, ਇਸ ਕਮਲ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹਰਾ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਵੱਸ ਕਰ ਲਵੇਂ।
ਯੋ ਨ ਸ਼ਕ੍ਯੋ ਬਲਾਤ੍ਕਰ੍ਤੁਂ ਦੇਵੈਰਪਿ ਸਵਾਸਵੈਃ । ਤਂ ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯਸੇ ਮਨ੍ਦ ਬਾਲਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਸਂ ਯਥਾ
ਜਿਸ ਨੂੰ ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਨਹੀਂ ਵੱਸ ਕਰ ਸਕਦੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਤੂੰ, ਮੂਰਖ ਬੱਚੇ ਵਾਂਗ, ਹਥਿਆਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈਂ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਬੱਚਾ ਚੰਨ ਨੂੰ ਹੱਥ ਲਾਉਣ ਦੀ ਸੋਚੇ।
ਦੇਵੈਰ੍ਮਨੁष੍ਯੈਰ੍ਗਨ੍ਧਰ੍ਵੈਰਸੁਰੈਰੁਰਗੈਸ਼੍ਚ ਯਃ। ਨ ਸੋਢੁਂ ਸਮਰੇ ਸ਼ਕ੍ਯਸ੍ਤਂ ਨ ਬੁਧ੍ਯਸਿ ਕੇਸ਼ਵਮ੍
ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੇਵਤੇ, ਮਨੁੱਖ, ਗੰਧਰਵ, ਅਸੁਰ ਤੇ ਸੱਪ ਵੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਝੱਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ, ਉਸ ਕੇਸ਼ਵ ਨੂੰ ਤੂੰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।
ਦੁਰ੍ਗ੍ਰਾਹ੍ਯਃ ਪਾਣਿਨਾ ਵਾਯੁਰ੍ਦੁਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਃ ਪਾਣਿਨਾ ਸ਼ਸ਼ੀ । ਦੁਰ੍ਧਰਾ ਪृਥਿਵੀ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਾ ਦੁਰ੍ਗ੍ਰਾਹ੍ਯਃ ਕੇਸ਼ਵੋ ਬਲਾਤ੍
ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਨੂੰ ਹੱਥੀਂ ਫੜਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਚੰਨ ਨੂੰ ਹੱਥ ਨਾਲ ਛੂਹਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਚੁੱਕਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੇਸ਼ਵ ਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਫੜਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤੇ ਧृਤਰਾष੍ਟ੍ਰੇਣ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਤਾऽਪਿ ਵਿਦੁਰੋऽਬ੍ਰਵੀਤ੍। ਦੁਰ੍ਯੋਧਨਮਭਿਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਧਾਰ੍ਤਰਾष੍ਟ੍ਰਮਮਰ੍षਣਮ੍
ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖਣ ਉਪਰੰਤ, ਵਿਦੁਰ ਨੇ ਵੀ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰੇ ਦੁਰਯੋਧਨ ਵਲ ਵੇਖ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ਦੁਰ੍ਯੋਧਨ ਨਿਬੋਧੇਦਂ ਵਚਨਂ ਮਮ ਸਾਂਪ੍ਰਤਮ੍। ਸੌਭਦ੍ਵਾਰੇ ਵਾਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਦ੍ਵਿਵਿਦੋ ਨਾਮ ਨਾਮਤਃ। ਸ਼ਿਲਾਵਰ੍षੇਣ ਮਹਤਾ ਛਾਦਯਾਮਾਸ ਕੇਸ਼ਵਮ੍
ਦੁਰਯੋਧਨ, ਹੁਣ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ। ਸੌਭਾ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ, ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦ੍ਵਿਵਿਦ ਨੇ, ਕੇਸ਼ਵ ਉੱਤੇ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਭਾਰੀ ਵਰਖਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।
ਗ੍ਰਹੀਤੁਕਾਮੋ ਵਿਕ੍ਰਮ੍ਯ ਸਰ੍ਵਯਤ੍ਨੇਨ ਮਾਧਵਮ੍ । ਗ੍ਰਹੀਤੁਂ ਨਾਸ਼ਕਚ੍ਚੈਨਂ ਤਂ ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯਸੇ ਬਲਾਤ੍
ਦ੍ਵਿਵਿਦ ਨੇ ਮਾਧਵ ਨੂੰ ਫੜਨ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਾਕਤ ਲਾਈ, ਪਰ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਫੜ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ। ਪਰ ਤੂੰ ਫਿਰ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਵੱਸ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈਂ।
ਪ੍ਰਾਗ੍ਜ੍ਯੋਤਿषਗਤਂ ਸ਼ੌਰਿਂ ਨਰਕਃ ਸਹ ਦਾਨਵੈਃ । ਗ੍ਰਹੀਤੁਂ ਨਾਸ਼ਕਤ੍ਤਤ੍ਰ ਤਂ ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯਸੇ ਬਲਾਤ੍
ਪ੍ਰਾਗ੍ਜੋਤਿਸ਼ਪੁਰ ਵਿੱਚ ਨਰਕਾਸੁਰ ਨੇ ਦਾਨਵਾਂ ਸਮੇਤ ਸ਼ੌਰੀ ਨੂੰ ਫੜਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਉਹ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਫੜ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ। ਪਰ ਤੂੰ ਫਿਰ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਵੱਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ।
ਅਨੇਕਯੁਗਵਰ੍षਾਯੁਰ੍ਨਿਹਤ੍ਯ ਨਰਕਂ ਮृਧੇ । ਨੀਤ੍ਵਾ ਕਨ੍ਯਾਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਉਪਯੇਮੇ ਯਥਾਵਿਧਿ
ਜੋ ਨਰਕਾਸੁਰ ਕਈ ਯੁੱਗਾਂ ਤੱਕ ਜੀਉਂਦਾ ਰਿਹਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਆਹ ਲਿਆ।
ਨਿਰ੍ਮੋਚਨੇ षਟ੍ਸਹਸ੍ਰਾਃ ਪਾਸ਼ੈਰ੍ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਮਹਾਸੁਰਾਃ । ਗ੍ਰਹੀਤੁਂ ਨਾਸ਼ਕਂਸ਼੍ਚੈਨਂ ਤਂ ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯਸੇ ਬਲਾਤ੍
ਨਿਰਮੋਚਨ ਵਿੱਚ ਛੇ ਹਜ਼ਾਰ ਵੱਡੇ ਅਸੁਰਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਫੜਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਉਹ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਫੜ ਨਹੀਂ ਸਕੇ। ਪਰ ਤੂੰ ਫਿਰ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਵੱਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ।
ਅਨੇਨ ਹਿ ਹਤਾ ਬਾਲ੍ਯੇ ਪੂਤਨਾ ਸ਼ਿਸ਼ੁਨਾ ਤਦਾ। ਗੋਵਰ੍ਧਨੋ ਧਾਰਿਤਸ਼੍ਚ ਗਵਾਰ੍ਥੇ ਭਰਤਰ੍षਭ
ਇਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਪੂਤਨਾ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਗਾਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਗੋਵਰਧਨ ਪਹਾੜ ਚੁੱਕ ਲਿਆ ਸੀ, ਹੇ ਭਾਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ।
ਅਰਿष੍ਟੋ ਧੇਨੁਕਸ਼੍ਚੈਵ ਚਾਣੂਰਸ਼੍ਚ ਮਹਾਬਲਃ। ਅਸ਼੍ਵਰਾਜਸ਼੍ਚ ਨਿਹਤਃ ਕਂਸਸ਼੍ਚਾਰਿष੍ਟਮਾਚਰਨ੍
ਅਰਿਸ਼ਟ, ਧੇਨੁਕ, ਬਲਵਾਨ ਚਾਣੂਰ, ਘੋੜੇ ਵਾਲਾ ਦੈਤ ਤੇ ਕੰਸ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਉਸ ਨੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤੇ, ਵੱਡੇ ਵੱਡੇ ਵਿਰਲੇ ਕੰਮ ਕਰਕੇ।
ਜਰਾਸਨ੍ਧਸ਼੍ਚ ਵਕ੍ਰਸ਼੍ਚ ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲਸ਼੍ਚ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍ । ਬਾਣਾਸ਼੍ਚ ਨਿਹਤਃ ਸਙ੍ਖ੍ਯੇ ਰਾਜਾਨਸ਼੍ਚ ਨਿषੂਦਿਤਾਃ
ਜਰਾਸੰਧ, ਵਕ੍ਰ, ਬਲਵਾਨ ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲ ਤੇ ਬਾਣਾ, ਇਹ ਸਭ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਤੇ ਕਈ ਰਾਜੇ ਵੀ ਨਾਸ ਹੋ ਗਏ।
ਵਰੁਣੋ ਨਿਰ੍ਜਿਤੋ ਰਾਜਾ ਪਾਵਕਸ਼੍ਚਾਮਿਤੌਜਸਾ । ਪਾਰਿਜਾਤਂ ਚ ਹਰਤਾ ਜਿਤਃ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਚ੍ਛਚੀਪਤਿਃ
ਵਰੁਣ ਰਾਜਾ ਵੀ ਹਾਰ ਗਿਆ, ਅਤੁੱਟ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਪਾਵਕ ਵੀ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ, ਤੇ ਪਾਰਿਜਾਤ ਲੈਣ ਸਮੇਂ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ।
ਏਕਾਰ੍ਣਵੇ ਚ ਸ੍ਵਪਤਾ ਨਿਹਤੌ ਮਧੁਕੈਟਭੌ । ਜਨ੍ਮਾਨ੍ਤਰਮੁਪਾਗਮ੍ਯ ਹਯਗ੍ਰੀਵਸ੍ਤਥਾ ਹਤਃ
ਇੱਕ ਸਮੁੰਦਰ ਉੱਤੇ ਸੁੱਤਿਆਂ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਨੇ ਮਧੁ ਤੇ ਕੈਟਭ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ; ਫਿਰ ਹੋਰ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ, ਹਯਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰਿਆ।
ਅਯਂ ਕਰ੍ਤਾ ਨ ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਕਾਰਣਂ ਚਾਪਿ ਪੌਰੁषੇ । ਯਦ੍ਯਦਿਚ੍ਛੇਦਯਂ ਸ਼ੌਰਿਸ੍ਤਤ੍ਤਤ੍ਕੁਰ੍ਯਾਦਯਤ੍ਨਤਃ
ਉਹ ਕਰਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਕਰਮ ਨਹੀਂ; ਮਨੁੱਖੀ ਯਤਨ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਕੁਝ ਇਹ ਸ਼ੌਰੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਔਖੇਪਣ ਦੇ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਤਂ ਨ ਬੁਧ੍ਯਸਿ ਗੋਵਿਨ੍ਦ ਘੋਰਵਿਕ੍ਰਮਮਚ੍ਯੁਤਮ੍। ਆਸ਼ੀਵਿषਮਿਵ ਕ੍ਰੂਦ੍ਧਂ ਤੇਜੋਰਾਸ਼ਿਮਨਿਨ੍ਦਿਤਮ੍
ਤੂੰ ਗੋਵਿੰਦ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਜੋ ਡਰਾਉਣਾ ਤੇ ਅਜਿੱਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਤਾਕਤ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਹੈ, ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸੱਪ ਵਾਂਗ ਭਿਆਨਕ ਹੈ।
ਪ੍ਰਧਰ੍षਯਨ੍ਮਹਾਬਾਹੁਂ ਕृष੍ਣਮਕ੍ਲਿष੍ਟਕਾਰਿਣਮ੍। ਪਤਙ੍ਗੋऽਗ੍ਨਿਮਿਵਾਸਾਦ੍ਯ ਸਾਮਾਤ੍ਯੋ ਨਭਵਿष੍ਯਸਿ
ਜੇ ਤੂੰ ਵੱਡੇ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰੇਂਗਾ, ਤਾਂ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਸਲਾਹਕਾਰਾਂ ਸਮੇਤ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਪੈਣ ਵਾਲੇ ਪਤੰਗੇ ਵਾਂਗ ਸੜ ਕੇ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗਾ।
ਵਿਦੁਰੇਣੈਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਕੇਸ਼ਵਃ ਸ਼ਤ੍ਰੁਪੂਗਹਾ । ਦੁਰ੍ਯੋਧਨਂ ਧਾਰ੍ਤਰਾष੍ਟ੍ਰਮਭ੍ਯਭਾषਤ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍
ਜਦੋਂ ਵਿਦੁਰ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ, ਤਾਂ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਕੇਸ਼ਵ ਨੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਏਕੋऽਹਮਿਤਿ ਯਨ੍ਮੋਹਾਨ੍ਮਨ੍ਯਸੇ ਮਾਂ ਸੁਯੋਧਨ। ਪਰਿਭੂਯ ਸੁਦੁਰ੍ਬੁਦ੍ਧੇ ਗ੍ਰਹੀਤੁਂ ਮਾਂ ਚਿਕੀਰ੍षਸਿ
ਸੁਯੋਧਨ, ਤੈਨੂੰ ਭੁਲੇਖਾ ਪੈ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਇਕੱਲਾ ਹਾਂ, ਤੇ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਮਾੜੇ ਮਨ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਅਣਦੇਖਾ ਕਰਕੇ ਫੜਨ ਦੀ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਹੈਂ।
ਇਹੈਵ ਪਾਣ੍ਡਵਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਤਥੈਵਾਨ੍ਧਕਵृष੍ਣਯਃ । ਇਹਾਦਿਤ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਰੁਦ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਵਸਵਸ਼੍ਚ ਮਹਰ੍षਿਭਿਃ
ਇੱਥੇ ਸਾਰੇ ਪਾਂਡਵ ਹਨ, ਇੱਥੇ ਹੀ ਅੰਧਕ ਤੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਵੀ ਹਨ; ਇੱਥੇ ਆਦਿਤ, ਰੁਦਰ, ਵਸੁ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਜਾਹਾਸੋਚ੍ਚੈਃ ਕੇਸ਼ਵਃ ਪਰਵੀਰਹਾ । ਤਸ੍ਯ ਸਂਸ੍ਮਯਤਃ ਸ਼ੌਰੇਰ੍ਵਿਦ੍ਯੁਦ੍ਰੂਪਾ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ । `ਯੁਗਪਚ੍ਚ ਵਿਨਿष੍ਪੇਤੁਃ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਸਰ੍ਵਾਸ੍ਤੁ ਦੇਵਤਾਃ
ਇਹ ਗੱਲ ਆਖ ਕੇ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਵਾਲੇ ਕੇਸ਼ਵ ਉੱਚੀ ਹੱਸਿਆ; ਉਸ ਦੀ ਹੰਸੀ ਨਾਲ ਹੀ ਸ਼ੌਰੀ ਦੇ ਮਹਾਨ ਰੂਪ ਵਿਚੋਂ, ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੀ ਉੱਥੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਏ।
ਅਙ੍ਗੁष੍ਠਮਾਤ੍ਰਾਸ੍ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਾ ਬਭੂਵੁਃ ਪਾਵਕਾਰ੍ਚਿषਃ । ਤਸ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਲਲਾਟਸ੍ਥੋ ਰੁਦ੍ਰੋ ਵਕ੍ਸ਼ਸਿ ਚਾਭਵਤ੍
ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਅੰਗੂਠੇ ਜਿੰਨੇ ਛੋਟੇ ਤੇ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ ਦਿਸੇ; ਬ੍ਰਹਮਾ ਉਸਦੇ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਤੇ ਰੁਦਰ ਉਸਦੇ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੇ।
ਲੋਕਪਾਲਾ ਭੁਜੇष੍ਵਾਸਨ੍ਨਗ੍ਨਿਰਾਸ੍ਯਾਦਜਾਯਤ। ਆਦਿਤ੍ਯਾਸ਼੍ਚੈਵ ਸਾਧ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਵਸਵੋऽਥਾਸ਼੍ਵਿਨਾਵਪਿ
ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਉੱਤੇ ਸਨ, ਅੱਗ ਉਸਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲ ਆਈ; ਆਦਿਤ, ਸਾਧ, ਵਸੁ ਤੇ ਅਸ਼ਵਿਨ ਵੀ ਉੱਥੇ ਹੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਏ।
ਮਰੁਤਸ਼੍ਚ ਸਹੇਨ੍ਦ੍ਰੇਣ ਵਿਸ਼੍ਵੇਦੇਵਾਸ੍ਤਥੈਵ ਚ। ਬਭੂਵੁਸ਼੍ਚੈਵ ਯਕ੍ਸ਼ਾਸ਼੍ਚ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵੋਰਗਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਃ
ਮਰੁਤ ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ, ਵਿਸ਼ਵਦੇਵ, ਯਕਸ਼, ਗੰਧਰਵ, ਨਾਗ ਤੇ ਰਾਖਸ ਵੀ ਉੱਥੇ ਹੀ ਦਿਸ ਪਏ।
ਪ੍ਰਾਦੁਰਾਸ੍ਤਾਂ ਤਥਾ ਦੋਰ੍ਭ੍ਯਾਂ ਸਙ੍ਕਰ੍षਣਧਨਞ੍ਜਯੌ। ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇऽਥਾਰ੍ਜੁਨੋ ਧਨ੍ਵੀ ਹਲੀ ਰਾਮਸ਼੍ਚ ਸਵ੍ਯਤਃ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਬਾਂਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਤੇ ਧਨੰਜੈ ਉੱਭਰੇ; ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਧਨੁਸ਼ ਵਾਲਾ ਅਰਜੁਨ ਤੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਹਲ ਵਾਲਾ ਰਾਮ ਸੀ।
ਭੀਮੋ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰਸ਼੍ਚੈਵ ਮਾਦ੍ਰੀਪੁਤ੍ਰੌ ਚ ਪृष੍ਠਤਃ। ਅਨ੍ਧਕਾ ਵृष੍ਣਯਸ਼੍ਚੈਵ ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨਪਰਮੁਖਾਸ੍ਤਤਃ
ਭੀਮ ਤੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਮਾਦਰੀ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਪਿੱਛੇ ਖੜੇ ਸਨ; ਅੰਧਕ ਤੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਵੀ ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਅਗੇ ਹੋ ਕੇ ਉੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।