ਕृष੍ਣਸ੍ਯ ਤੁ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਧृਤਰਾष੍ਟ੍ਰੋ ਜਨੇਸ਼੍ਵਰਃ। ਵਿਦੁਰਂ ਸਰ੍ਵਧਰ੍ਮਜ੍ਞਂ ਤ੍ਵਰਮਾਣੋऽਭ੍ਯਭਾषਤ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਸੀ, ਵਿਦੁਰ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਆਖਿਆ।
ਗਚ੍ਛ ਤਾਤ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞ ਗਾਨ੍ਧਾਰੀਂ ਦੀਰ੍ਘਦਰ੍ਸ਼ਿਨੀਮ੍ । ਆਨਯੇਹ ਤਯਾ ਸਾਰ੍ਧਮਨੁਨੇष੍ਯਾਮਿ ਦੁਰ੍ਮਤਿਮ੍
ਜਾ ਪੁੱਤ੍ਰ, ਵੱਡੀ ਸਮਝ ਵਾਲੇ ਵਿਦੁਰ, ਲੰਮੀ ਸੋਚ ਵਾਲੀ ਗਾਂਧਾਰੀ ਨੂੰ ਲੈ ਆ; ਮੈਂ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਮੰਨ ਲਵਾਂਗਾ ਇਸ ਭਟਕੇ ਹੋਏ ਨੂੰ।
ਯਦਿ ਸਾ ਨ ਦੁਰਾਤ੍ਮਾਨਂ ਸ਼ਮਯੇਦ੍ਦੁष੍ਟਚੇਤਸਮ੍। ਅਪਿ ਕृष੍ਣਸ੍ਯ ਸੁਹृਦਸ੍ਤਿष੍ਠੇਮ ਵਚਨੇ ਵਯਮ੍
ਜੇ ਉਹ ਇਸ ਮੰਦ-ਮੱਤ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਰੋਕ ਸਕੀ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਵੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਮਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਉਸਦੇ ਬਚਨਾਂ ਉੱਤੇ ਚੱਲ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।
ਦੁਰ੍ਬੁਦ੍ਧੇਰ੍ਦੁਃਸਹਾਯਸ੍ਯ ਸ਼ਮਾਰ੍ਥਂ ਬ੍ਰੁਵਤੀ ਵਚਃ ।। ਅਪਿ ਨੋ ਵ੍ਯਸਨਂ ਘੋਰਂ ਦੁਰ੍ਯੋਧਨਕृਤਂ ਮਹਤ੍
ਜੇ ਉਹ ਮੰਦ-ਮੱਤ ਤੇ ਮਾੜੇ ਸਾਥੀ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੀ ਗੱਲ ਆਖੇ, ਤਾਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੇ ਕਰਕੇ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਵੱਡੀ ਮੁਸੀਬਤ ਟਲ ਜਾਵੇ।
ਸ਼ਮਯੇਚ੍ਚਿਰਰਾਤ੍ਰਾਯ ਯੋਗਕ੍ਸ਼ੇਮਵਦਵ੍ਯਯਮ੍ । ਰਾਜ੍ਞਸ੍ਤੁ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਿਦੁਰੋ ਦੀਰ੍ਘਦਰ੍ਸ਼ਿਨੀਮ੍
ਉਹ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਭਲਾਈ ਤੇ ਸੁਖ-ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਾਲੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਰਾਜੇ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿਦੁਰ ਨੇ ਲੰਮੀ ਸੋਚ ਵਾਲੀ ਗਾਂਧਾਰੀ ਨੂੰ ਲਿਆਇਆ।
ਆਨਯਾਮਾਸ ਗਾਨ੍ਧਾਰੀਂ ਧृਤਰਾष੍ਟ੍ਰਸ੍ਯ ਸ਼ਾਸਨਾਤ੍
ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਹੁਕਮ ਉੱਤੇ ਵਿਦੁਰ ਨੇ ਗਾਂਧਾਰੀ ਨੂੰ ਲਿਆਇਆ।
ਏष ਗਾਨ੍ਧਾਰਿ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤੇ ਦੁਰਾਤ੍ਮਾ ਸ਼ਾਸਨਾਤਿਗਃ । ਐਸ਼੍ਵਰ੍ਯਲੋਭਾਦੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਂ ਜੀਵਿਤਂ ਚ ਪ੍ਰਹਾਸ੍ਯਤਿ
ਇਹ ਗਾਂਧਾਰੀ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤ੍ਰ, ਮਾੜੀ ਸੋਚ ਵਾਲਾ ਤੇ ਹੁਕਮ ਨਾ ਮੰਨਣ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਰਾਜ ਦੀ ਲਾਲਚ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਤੇ ਜਾਨ ਦੋਵੇਂ ਗਵਾ ਬੈਠੇਗਾ।
ਅਸ਼ਿष੍ਟਵਦਮਰ੍ਯਾਦਃ ਪਾਪੈਃ ਸਹ ਦੁਰਾਤ੍ਮਵਾਨ੍। ਸਭਾਯਾ ਨਿਰ੍ਗਤੋ ਮੂਢੋ ਵ੍ਯਤਿਕ੍ਰਮ੍ਯ ਸੁਹृਦ੍ਵਚਃ
ਇਹ ਬੇਅਦਬ, ਬੇਹੱਦ ਮਾੜਾ, ਮਾੜਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਮੂਰਖ ਹੈ; ਸਭਾ ਛੱਡ ਕੇ, ਦੋਸਤਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਨਾ ਮੰਨ ਕੇ, ਮੂਰਖਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸਾ ਭਰ੍ਤृਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰੀ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨੀ । ਅਨ੍ਵਿਚ੍ਛਨ੍ਤੀ ਮਹਚ੍ਛ੍ਰੇਯੋ ਗਾਨ੍ਧਾਰੀ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਪਤੀ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਯਸ਼ ਵਾਲੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਗਾਂਧਾਰੀ, ਵੱਡੀ ਭਲਾਈ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦੀ ਹੋਈ, ਇਹ ਬਚਨ ਆਖੇ।
ਆਨਾਯਯ ਸੁਤਂ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਰਾਜ੍ਯਕਾਮੁਕਮਾਤੁਰਮ੍ । ਨਹਿ ਰਾਜ੍ਯਮਸ਼ਿष੍ਟੇਨ ਸ਼ਕ੍ਯਂ ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਲੋਪਿਨਾ । ਆਪ੍ਤੁਮਾਪ੍ਤਂ ਤਥਾऽਪੀਦਮਵਿਨੀਤੇਨ ਸਰ੍ਵਥਾ
ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਲਿਆ, ਜੋ ਰਾਜ ਦੀ ਇੱਛਾ ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਹੈ; ਕਿਉਂਕਿ ਬੇਅਦਬ, ਧਰਮ ਤੇ ਧਨ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਬਿਲਕੁਲ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨਹੀਨ ਮਨੁੱਖ ਨਾਲ ਰਾਜ ਨਾ ਮਿਲ ਸਕਦਾ, ਨਾ ਹੀ ਟਿਕ ਸਕਦਾ।
ਤ੍ਵਂ ਹ੍ਯੇਵਾਤ੍ਰ ਭृਸ਼ਂ ਗਰ੍ਹ੍ਯੋ ਧृਤਰਾष੍ਟ੍ਰ ਸੁਤਪ੍ਰਿਯਃ । ਯੋ ਜਾਨਨ੍ਪਾਪਤਾਮਸ੍ਯ ਤਤ੍ਪ੍ਰਜ੍ਞਾਮਨੁਵਰ੍ਤਸੇ
ਤੂੰ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ, ਪੁੱਤ੍ਰ-ਪਿਆਰ ਕਰਕੇ ਬਹੁਤ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਹੈਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਉਸ ਦੀ ਮਾੜੀ ਸੋਚ ਜਾਣ ਕੇ ਵੀ, ਉਸ ਦੀ ਮੱਤ ਤੇ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈਂ।
ਸ ਏष ਕਾਮਮਨ੍ਯੁਭ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਲਬ੍ਧੋ ਲੋਭਮਾਸ੍ਥਿਤਃ । ਅਸ਼ਕ੍ਯੋऽਦ੍ਯ ਤ੍ਵਯਾ ਰਾਜਨ੍ਵਿਨਿਵਰ੍ਤਯਿਤੁਂ ਬਲਾਤ੍
ਉਹ ਇੱਛਾ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਫਸ ਕੇ ਲਾਲਚ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਅੱਜ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਤੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਜਬਰ ਨਾਲ ਵੀ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਮੋੜ ਸਕਦਾ।
ਰਾष੍ਟ੍ਰਪ੍ਰਦਾਨੇ ਮੂਢਸ੍ਯ ਬਾਲਿਸ਼ਸ੍ਯ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਃ । ਦੁਃਸਹਾਯਸ੍ਯ ਲੁਬ੍ਧਸ੍ਯ ਧृਤਰਾष੍ਟ੍ਰੋऽਸ਼੍ਰੁਤੇ ਫਲਮ੍
ਜਦੋਂ ਰਾਜ ਇੱਕ ਮੂਰਖ, ਬੱਚੇ ਵਰਗੇ, ਮੰਦ-ਦਿਲ, ਕੋਈ ਸਾਥੀ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਲਾਲਚੀ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ, ਤਾਂ ਨਤੀਜਾ ਉਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਅੱਜ ਤੁਸੀਂ ਵੇਖ ਰਹੇ ਹੋ।
ਕਥਂ ਹਿ ਸ੍ਵਜਨੇ ਭੇਦਮੁਪੇਕ੍ਸ਼ੇਤ ਮਹੀਪਤਿਃ। ਭਿਨ੍ਨਂ ਹਿ ਸ੍ਵਜਨੇਨ ਤ੍ਵਾਂ ਪ੍ਰਹਰਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਸ਼ਤ੍ਰਵਃ
ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਫੁਟ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਜਦੋਂ ਆਪਣੇ ਹੀ ਲੋਕ ਵੰਡ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਦੁਸ਼ਮਣ ਤੈਨੂੰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਮਾਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਯਾ ਹਿ ਸ਼ਕ੍ਯਾ ਮਹਾਰਾਜ ਸਾਮ੍ਨਾ ਭੇਦੇਨ ਵਾ ਪੁਨਃ । ਨਿਸ੍ਤਰ੍ਤੁਮਾਪਦਃ ਸ੍ਵੇषੁ ਦਣ੍ਡਂ ਕਸ੍ਤਤ੍ਰ ਪਾਤਯੇਤ੍
ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ, ਜੇ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਆਈ ਮੁਸੀਬਤ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਜਾਂ ਵੰਡ ਕੇ ਦੂਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣ ਦੀ ਲੋੜ ਕਿਸ ਨੂੰ ਪੈਂਦੀ ਹੈ?
ਸ਼ਾਸਨਾਦ੍ਧृਤਰਾष੍ਟ੍ਰਸ੍ਯ ਦੁਰ੍ਯੋਧਨਮਮਰ੍षਣਮ੍। ਮਾਤੁਸ਼੍ਚ ਵਚਨਾਤ੍ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਤਾ ਸਭਾਂ ਪ੍ਰਾਵੇਸ਼ਯਤ੍ਪੁਨਃ
ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਹੁਕਮ ਤੇ, ਦੁਰਯੋਧਨ, ਜੋ ਇਹ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਥੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਮੁੜ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਲਿਆਇਆ।
ਸ ਮਾਤੁਰ੍ਵਚਨਾਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ੀ ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ ਪੁਨਃ ਸਭਾਮ੍ । ਅਭਿਤਾਮ੍ਰੇਕ੍ਸ਼ਣਃ ਕ੍ਰੋਧਾਨ੍ਨਿਸ਼੍ਵਸਨ੍ਨਿਵ ਪਨ੍ਨਗਃ
ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਦੀ ਆਸ ਲੈ ਕੇ, ਮੁੜ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਤੱਕ ਰਿਹਾ, ਤੇ ਸੱਪ ਵਾਂਗ ਸਾਹ ਲੈ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਤਂ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਮਭਿਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਮੁਤ੍ਪਥਮਾਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਵਿਗਰ੍ਹਮਾਣਾ ਗਾਨ੍ਧਾਰੀ ਸ਼ਮਾਰ੍ਥਂ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਜਦੋਂ ਗਾਂਧਾਰੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਗਲਤ ਰਾਹ ਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਉਸਨੂੰ ਡਾਂਟਿਆ ਤੇ ਸੁਲਹ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ।
ਦੁਰ੍ਯੋਧਨ ਨਿਬੋਧੇਦਂ ਵਚਨਂ ਮਮ ਪੁਤ੍ਰਕ । ਹਿਤਂ ਤੇ ਸਾਨੁਬਨ੍ਧਸ੍ਯ ਤਥਾऽऽਯਤ੍ਯਾਂਸੁਖੋਦਯਮ੍
ਦੁਰਯੋਧਨ, ਮੇਰੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ, ਪੁੱਤਰ; ਇਹ ਤੇਰੇ, ਤੇਰੇ ਸਾਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ ਹੈ, ਤੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਦੁਰ੍ਯੋਧਨ ਯਦਾਹ ਤ੍ਵਾਂ ਪਿਤਾ ਭਰਤਸਤ੍ਤਮ । ਭੀष੍ਮੋ ਦ੍ਰੋਣਃ ਕृਪਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਤਾ ਸੁਹृਦਾਂ ਕੁਰੁ ਤਦ੍ਵਚਃ
ਦੁਰਯੋਧਨ, ਜੋ ਕੁਝ ਤੇਰੇ ਪਿਉ, ਭੀਸ਼ਮ, ਦ੍ਰੋਣ, ਕ੍ਰਿਪਾ ਤੇ ਰਥੀ ਤੇਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਭਾਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਮੰਨ।
ਭੀष੍ਮਸ੍ਯ ਤੁ ਪਿਤੁਸ਼੍ਚੈਵ ਮਮ ਚਾਪਚਿਤਿਃ ਕृਤਾ । ਭਵੇਦ੍ਦ੍ਰੋਣਮੁਖਾਨਾਂ ਚ ਸੁਹृਦਾਂ ਸ਼ਾਮ੍ਯਤਾ ਤ੍ਵਯਾ
ਭੀਸ਼ਮ, ਤੇਰੇ ਪਿਉ ਤੇ ਮੇਰੀ ਇੱਜ਼ਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ; ਹੁਣ ਤੂੰ ਦ੍ਰੋਣ ਤੇ ਹੋਰ ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਸੁਲਹ ਕਰ ਲੈ।
ਨ ਹਿ ਰਾਜ੍ਯਂ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞ ਸ੍ਵੇਨ ਕਾਮੇਨ ਸ਼ਕ੍ਯਤੇ । ਅਵਾਪ੍ਤੁਂ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤੁਂ ਵਾऽਪਿ ਭੋਕ੍ਤੁਂ ਭਰਤਸਤ੍ਤਮ
ਹੋਸ਼ਿਆਰ ਪੁੱਤਰ, ਰਾਜ ਆਪਣੀ ਮਨਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਨਾ ਤਾਂ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਉਸਨੂੰ ਸੰਭਾਲਿਆ ਜਾਂ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭੋਗਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਭਾਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ।
ਨ ਹ੍ਯਵਸ਼੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੋ ਰਾਜ੍ਯਮਸ਼੍ਰੀਯਾਦ੍ਦੀਰ੍ਘਮਨ੍ਤਰਮ੍। ਵਿਜਿਤਾਤ੍ਮਾ ਤੁ ਮੇਧਾਵੀ ਸ ਰਾਜ੍ਯਮਭਿਪਾਲਯੇਤ੍
ਜੋ ਆਪਣੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਦੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਉਹ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਰਾਜ ਨਹੀਂ ਰੱਖ ਸਕਦਾ; ਪਰ ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਸਮਝਦਾਰ ਹੈ, ਉਹ ਰਾਜ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਭਾਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕਾਮਕ੍ਰੋਧੌ ਹਿ ਪੁਰੁषਮਰ੍ਥੇਭ੍ਯੋ ਵ੍ਯਪਕਰ੍षਤਃ । ਤੌ ਤੁ ਸ਼ਤ੍ਰੂ ਵਿਨਿਰ੍ਜਿਤ੍ਯ ਰਾਜਾ ਵਿਜਯਤੇ ਮਹੀਮ੍
ਇੱਛਾ ਤੇ ਗੁੱਸਾ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਕਸਦ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਜੋ ਰਾਜਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਲੋਕੇਸ਼੍ਵਰ ਪ੍ਰਭੁਤ੍ਵਂਹਿ ਮਹਦੇਤਦ੍ਦੁਰਾਤ੍ਮਭਿਃ । ਰਾਜ੍ਯਂ ਨਾਮੇਪ੍ਸਿਤਂ ਸ੍ਥਾਨਂ ਨ ਸ਼ਕ੍ਯਮਭਿਰਕ੍ਸ਼ਿਤੁਮ੍
ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਰਾਜ ਕਰਨਾ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨੀਅਤ ਮਾੜੀ ਹੈ, ਉਹ ਚਾਹੇ ਰਾਜ ਨੂੰ ਕਿੰਨਾ ਵੀ ਪਿਆਰਾ ਸਮਝਣ, ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣਿ ਮਹਤ੍ਪ੍ਰੇਪ੍ਸੁਰ੍ਨਿਯਚ੍ਛੇਦਰ੍ਥਧਰ੍ਮਯੋਃ । ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੈਰ੍ਨਿਯਤੈਰ੍ਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਵਰ੍ਧਤੇऽਗ੍ਨਿਰਿਵੇਨ੍ਧਨੈਃ
ਜੋ ਵੱਡੀ ਤਰੱਕੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੌਲਤ ਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕੇ; ਜਦ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਅਕਲ ਵੀ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਨੂੰ ਲੱਕੜ ਮਿਲਣ ਨਾਲ ਵਧਦੀ ਹੈ।
ਅਵਿਧੇਯਾਨਿ ਹੀਮਾਨਿ ਵ੍ਯਾਪਾਦਯਿਤੁਮਪ੍ਯਲਮ੍ । ਅਵਿਧੇਯਾ ਇਵਾਦਾਨ੍ਤਾ ਹਯਾਃ ਪਥਿ ਕੁਸਾਰਥਿਮ੍
ਇਹ ਅਣਥੰਮਣੇ ਇੰਦ੍ਰੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਨਾਸ਼ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਅਣਸਿੱਖੇ ਘੋੜੇ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਰਥੀ ਨੂੰ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਅਵਿਜਿਤ੍ਯ ਯ ਆਤ੍ਮਾਨਮਮਾਤ੍ਯਾਨ੍ਵਿਜਿਗੀषਤੇ। ਅਮਿਤ੍ਰਾਨ੍ਵਾऽਜਿਤਾਮਾਤ੍ਯਃ ਸੋऽਵਸ਼ਃ ਪਰਿਹੀਯਤੇ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤ ਸਕਿਆ, ਪਰ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਜਾਂ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ ਨਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਆਤ੍ਮਾਨਮੇਵ ਪ੍ਰਥਮਂ ਦ੍ਵੇष੍ਯਰੂਪੇਣ ਯੋਜਯੇਤ੍ । ਤਤੋऽਮਾਤ੍ਯਾਨਮਿਤ੍ਰਾਂਸ਼੍ਚ ਨ ਮੋਘਂ ਵਿਜਿਗੀषਤੇ
ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਆਪਣਾ ਵੈਰੀ ਹੋਵੇ, ਜਿੱਤ ਲਵੇ; ਫਿਰ ਮੰਤਰੀਆਂ ਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਉਹ ਜਿੱਤ ਲਈ ਵਿਅਰਥ ਮਿਹਨਤ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ।
ਵਸ਼੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਜਿਤਾਮਾਤ੍ਯਂ ਧृਤਦਣ੍ਡਂ ਵਿਕਾਰਿषੁ । ਪਰੀਕ੍ਸ਼੍ਯਕਾਰਿਣਂ ਧੀਰਮਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਸ਼੍ਰੀਰ੍ਨਿषੇਵਤੇ
ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਵੱਸ ਕਰ ਲਿਆ, ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਲੋੜ ਹੋਵੇ ਠੋਸ ਸਜ਼ਾ ਦੇਵੇ, ਹਰ ਕੰਮ ਵਿਚ ਸੋਚ-ਸਮਝ ਕੇ ਕੰਮ ਲਵੇ ਤੇ ਹੌਂਸਲੇ ਨਾਲ ਰਹੇ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਕਿਸਮਤ ਖਾਸ ਮਿਹਰਬਾਨ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।