ਨਿਰ੍ਬਨ੍ਧਤਸ੍ਤੁ ਬਹੁਸ਼ੋ ਗਾਲਵਸ੍ਯ ਤਪਸ੍ਵਿਨਃ। ਕਿਂਚਿਦਾਗਤਸਂਰਮ੍ਭੋ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰੋऽਬ੍ਰਵੀਦਿਦਮ੍
ਗਾਲਵ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਜ਼ੋਰ-ਦਿਲੀ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤਰ ਕੁਝ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਇਹ ਬੋਲਿਆ।
ਏਕਤਃਸ਼੍ਯਾਮਕਰ੍ਣਾਨਾਂ ਹਯਾਨਾਂ ਚਨ੍ਦ੍ਰਵਰ੍ਚਸਾਮ੍। ਅष੍ਟੌ ਸ਼ਤਾਨਿ ਮੇ ਦੇਹਿ ਗਚ੍ਛ ਗਾਲਵ ਮਾ ਚਿਰਮ੍
ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਵਿੱਚ ਚੰਦਰੀਆਂ ਚਮਕ ਵਾਲੀਆਂ, ਕਾਲੀ ਕੰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਅਠ ਸੌ ਘੋੜੇ ਦੇ। ਜਾ ਗਾਲਵ, ਦੇਰੀ ਨਾ ਕਰ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤਦਾ ਤੇਨ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰੇਣ ਧੀਮਤਾ। ਨਾਸ੍ਤੇ ਨ ਸ਼ੇਤੇ ਨਾਹਾਰਂ ਕੁਰੁਤੇ ਗਾਲਵਸ੍ਤਦਾ
ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤਰ ਨੇ ਇਹ ਆਖਣ 'ਤੇ, ਗਾਲਵ ਨਾ ਆਰਾਮ ਕਰਦਾ, ਨਾ ਸੌਂਦਾ, ਨਾ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦਾ ਸੀ।
ਤ੍ਵਗਸ੍ਥਿਭੂਤੋ ਹਰਿਣਾਸ਼੍ਚਿਨ੍ਤਾਸ਼ੋਕਪਰਾਯਣਃ। ਸ਼ੋਚਮਾਨੋऽਤਿਮਾਤ੍ਰਂ ਸ ਦਹ੍ਯਮਾਨਸ਼੍ਚ ਮਨ੍ਯੁਨਾ । ਗਾਲਵੋ ਦੁਃਖਿਤੋ ਦੁਃਖਾਦ੍ਵਿਲਲਾਪ ਸੁਯੋਧਨ
ਉਹ ਚਿੰਤਾ ਤੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਲੀਨ, ਚਮੜੀ ਤੇ ਹੱਡੀਆਂ ਹੀ ਰਹਿ ਗਿਆ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸੜਦਾ, ਗਾਲਵ ਨੇ ਵੱਡਾ ਵਿਲਾਪ ਕੀਤਾ, ਹੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ।
ਕੁਤਃ ਪੁष੍ਟਾਨਿ ਮਿਤ੍ਰਾਣਿ ਕੁਤੋऽਰ੍ਥਾਃ ਸਞ੍ਚਯਃ ਕृਤਃ । ਹਯਾਨਾਂ ਚਨ੍ਦ੍ਰਸ਼ੁਭ੍ਰਾਣਾਂ ਸ਼ਤਾਨ੍ਯष੍ਟੌ ਕੁਤੋ ਮਮ
ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਪਲੇ-ਪੁਸ਼ੇ ਦੋਸਤ ਕਿੱਥੇ ਹਨ, ਦੌਲਤ ਕਿੱਥੇ ਹੈ? ਚੰਦਰੀਆਂ ਚਮਕ ਵਾਲੇ ਅਠ ਸੌ ਘੋੜੇ ਮੈਂ ਕਿੱਥੋਂ ਲਿਆਵਾਂ?
ਕੁਤੋ ਮੇ ਭੋਜਨੇ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾ ਸੁਖਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾ ਕੁਤਸ਼੍ਚ ਮੇ। ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾ ਮੇ ਜੀਵਿਤਸ੍ਯਾਪਿ ਛਿਨ੍ਨਾ ਕਿਂ ਜੀਵਿਤੇਨ ਮੇ
ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਖਾਣੇ ਲਈ ਭਰੋਸਾ ਕਿੱਥੇ ਹੈ, ਸੁਖੀ ਮਨ ਕਿੱਥੇ ਹੈ? ਜੀਵਨ ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਵੀ ਟੁੱਟ ਗਿਆ—ਮੈਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ?
ਅਹਂ ਪਾਰੇ ਸਮੁਦ੍ਰਸ੍ਯ ਪृਥਿਵ੍ਯਾ ਵਾ ਪਰਂ ਪਰਾਤ੍। ਗਤ੍ਵਾऽऽਤ੍ਮਾਨਂ ਵਿਮੁਞ੍ਚਾਮਿ ਕਿਂ ਫਲਂ ਜੀਵਿਤੇਨ ਮੇ
ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪਾਰ ਜਾਂ ਧਰਤੀ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਜਾ ਕੇ, ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਛੱਡ ਦਿਆਂਗਾ—ਮੈਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦਾ ਕੀ ਫਲ?
ਅਦਨਸ੍ਯਾਕृਤਾਰ੍ਥਸ੍ਯ ਤ੍ਯਕ੍ਤਸ੍ਯ ਵਿਵਿਧੈਃ ਫਲੈਃ । ऋਣਂ ਧਾਰਯਮਾਣਸ੍ਯ ਕੁਤਃ ਸੁਖਮਨੀਹਯਾ
ਜੋ ਭੁੱਖਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਮੁਰਾਦ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ, ਜੋ ਹਰ ਖੁਸ਼ੀ ਤੋਂ ਵੰਞਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੇ ਕਰਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਇਸ ਬੇਮਕਸਦ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਕਿੱਥੇ ਸੁਖ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਸੁਹृਦਾਂ ਹਿ ਧਨਂ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਕृਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਣਯਮੀਪ੍ਸਿਤਮ੍ । ਪ੍ਰਤਿਕਰ੍ਤੁਮਸ਼ਕ੍ਤਸ੍ਯ ਜੀਵਿਤਾਨ੍ਮਰਣਂ ਵਰਮ੍
ਦੋਸਤਾਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਖਾ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਿਹਰ ਪਾ ਕੇ, ਜੇ ਕੋਈ ਵਾਪਸ ਨਾ ਕਰ ਸਕੇ, ਤਾਂ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਮੌਤ ਚੰਗੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਰੁਤ੍ਯ ਕਰਿष੍ਯੇਤਿ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਤਦਕੁਰ੍ਵਤਃ । ਮਿਥ੍ਯਾਵਚਨਦਗ੍ਧਸ੍ਯ ਇष੍ਟਾਪੂਰ੍ਤਂ ਪ੍ਰਣਸ਼੍ਯਤਿ
ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕਰ ਕੇ, ਜੇ ਉਹ ਨਾ ਕਰੇ, ਝੂਠੀ ਗੱਲ ਨਾਲ ਸੜਿਆ ਮਨੁੱਖ, ਆਪਣਾ ਸਾਰਾ ਯਗ ਤੇ ਨੇਕੀਆਂ ਦਾ ਫਲ ਗਵਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਨ ਰੂਪਮਨृਤਸ੍ਯਾਸ੍ਤਿ ਨਾਨृਤਸ੍ਯਾਸ੍ਤਿ ਸਨ੍ਤਤਿਃ । ਨਾਨृਤਸ੍ਯਾਧਿਪਤ੍ਯਂ ਚ ਕੁਤ ਏਵ ਗਤਿਃ ਸ਼ੁਭਾ
ਝੂਠ ਵਿੱਚ ਨਾ ਸੋਭਾ ਹੈ, ਨਾ ਵੰਸ਼ ਚਲਦਾ ਹੈ; ਨਾ ਹੀ ਝੂਠ ਨਾਲ ਰਾਜ ਮਿਲਦਾ ਹੈ—ਫਿਰ ਕਿਵੇਂ ਚੰਗਾ ਅੰਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਕੁਤਃ ਕृਤਘ੍ਨਸ੍ਯ ਯਸ਼ਃ ਕੁਤਃ ਸ੍ਥਾਨਂ ਕੁਤਃ ਸੁਖਮ੍। ਅਸ਼੍ਰਦ੍ਧੇਯਃ ਕृਤਘ੍ਨੋ ਹਿ ਕृਤਘ੍ਨੇ ਨਾਸ੍ਤਿ ਨਿष੍ਕृਤਿਃ
ਅਕ੍ਰਤਘਨ ਨੂੰ ਨਾ ਇਜ਼ਤ ਮਿਲਦੀ, ਨਾ ਥਾਂ, ਨਾ ਸੁਖ। ਅਕ੍ਰਤਘਨ ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ, ਤੇ ਉਸ ਲਈ ਕੋਈ ਮੁਆਫੀ ਨਹੀਂ।
ਨ ਜੀਵਤ੍ਯਧਨਃ ਪਾਪਃ ਕੁਤਃ ਪਾਪਸ੍ਯ ਤਨ੍ਤ੍ਰਣਮ੍। ਪਾਪੋ ਧ੍ਰੁਵਮਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਵਿਨਾਸ਼ਂ ਨਾਸ਼ਯਨ੍ਕृਤਮ੍
ਜਿਸ ਪਾਪੀ ਕੋਲ ਧਨ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਜੀਉਂਦਾ ਨਹੀਂ; ਫਿਰ ਪਾਪੀ ਦੇ ਕੋਲ ਕੋਈ ਸਾਧਨ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ? ਪਾਪੀ ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜੋ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸੋऽਹਂ ਪਾਪਃ ਕृਤਘ੍ਨਸ੍ਯ ਕृਪਣਸ਼੍ਚਾਨृਤੋऽਪਿ ਚ । ਗੁਰੋਰ੍ਯਃ ਕृਤਕਾਰ੍ਯਃ ਸਂਸ੍ਤਤ੍ਕਰੋਮਿ ਨ ਭਾषਿਤਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਪਾਪੀ ਹਾਂ, ਅਕ੍ਰਿਤਘਨ, ਕੰਗਾਲ ਤੇ ਝੂਠਾ ਵੀ; ਜਦ ਕਿ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਪਰ ਮੈਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਆਖਦਾ।
ਸੋऽਹਂ ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ਵਿਮੋਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਕृਤ੍ਵਾ ਯਤ੍ਨਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਅਰ੍ਥਿਤਾ ਨ ਮਯਾ ਕਾਚਿਤ੍ਕृਤਪੂਰ੍ਵਾ ਦਿਵੌਕਸਾਮ੍
ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਛੱਡ ਦੇਵਾਂਗਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਕੇ; ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਅਸਮਾਨ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਤੋਂ ਕੁਝ ਮੰਗਿਆ ਨਹੀਂ।
ਮਾਨਯਨ੍ਤਿ ਚ ਮਾਂ ਸਰ੍ਵੇ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਾ ਯਜ੍ਞਸਂਸ੍ਤਰੇ। ਅਹਂ ਤੁ ਵਿਬੁਧਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਦੇਵਂ ਤ੍ਰਿਭੁਵਨੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ । ਵਿष੍ਣੁਂ ਗਚ੍ਛਾਮ੍ਯਹਂ ਕृष੍ਣਂ ਗਤਿਂ ਗਤਿਮਤਾਂ ਵਰਮ੍
ਸਭ ਦੇਵਤੇ ਯਜਨ ਸਮਾਗਮ ਵਿਚ ਮੇਰੀ ਇਜ਼ਤ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਵਲੋਂ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਜੋ ਸਹਾਰਾ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਉਸ ਕੋਲ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ।
ਭੋਗਾ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਨ੍ਤੇ ਵ੍ਯਾਪ੍ਯ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਸੁਰਾਸੁਰਾਨ੍। ਪ੍ਰਣਤੋ ਦ੍ਰष੍ਟੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਕृष੍ਣਂ ਯੋਗਿਨਮਵ੍ਯਯਮ੍
ਕਿਉਂਕਿ ਸੁਖ-ਸਾਧਨ ਸਭ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਵਿਚ ਫੈਲ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਆਦਰ ਨਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਜੋ ਯੋਗੀ ਤੇ ਅਟੱਲ ਹੈ, ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤੇ ਸਖਾ ਤਸ੍ਯ ਗਰੁਡੋ ਵਿਨਤਾਤ੍ਮਜਃ । ਦਰ੍ਸ਼ਯਾਮਾਸ ਤਂ ਪ੍ਰਾਹ ਸਂਹृष੍ਟਃ ਪ੍ਰਿਯਕਾਮ੍ਯਯਾ
ਇਹ ਗੱਲ ਕਹਿ ਚੁੱਕਣ 'ਤੇ, ਉਸ ਦਾ ਦੋਸਤ ਗਰੁੜ, ਵਿਨਤਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਸਹृਦ੍ਭਵਾਨ੍ਮਮ ਮਤਃ ਸੁਹृਦਾਂ ਚ ਮਤਃ ਸੁਹृਤ੍। ਈਪ੍ਸਿਤੇਨਾਭਿਲਾषੇਣ ਯੋਕ੍ਤਵ੍ਯੋ ਵਿਭਵੇ ਸਤਿ
ਸੱਚਾ ਦੋਸਤ ਦਿਲ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਦੋਸਤਾਂ ਵਲੋਂ ਵੀ ਦੋਸਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਚੰਗੀ ਹਾਲਤ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਮਨ ਚਾਹੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਦੋਸਤੀ ਨਿਭਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਵਿਭਵਸ਼੍ਚਾਸ੍ਤਿ ਮੇ ਵਿਪ੍ਰ ਵਾਸਵਾਵਰਜੋ ਦ੍ਵਿਜ । ਪੂਰ੍ਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤ੍ਵਦਰ੍ਥਂ ਚ ਕृਤਃ ਕਾਮਸ਼੍ਚ ਤੇਨ ਮੇ
ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਧਨ ਹੈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇੰਦਰ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ, ਹੇ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ; ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਤੇਰੇ ਲਈ, ਜਿਵੇਂ ਆਖਿਆ ਸੀ, ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
ਸ ਭਵਾਨੇਤੁ ਗਚ੍ਛਾਵ ਨਯਿष੍ਯੇ ਤ੍ਵਾਂ ਯਥਾਸੁਖਮ੍ । ਦੇਸ਼ਂ ਪਾਰਂ ਪृਥਿਵ੍ਯਾ ਵਾ ਗਚ੍ਛ ਗਾਲਵ ਮਾ ਚਿਰਮ੍
ਚਲੋ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਆਰਾਮ ਨਾਲ, ਜਿੱਥੇ ਚਾਹੇਂ ਲੈ ਜਾਵਾਂਗਾ; ਗਾਲਵ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਪਾਰ ਜਾਂ ਦੂਰ ਦੇਸ ਵਿਚ ਜਾ, ਦੇਰੀ ਨਾ ਕਰ।
ਅਨੁਸ਼ਿष੍ਟੋऽਸ੍ਮਿ ਦੇਵੇਨ ਗਾਲਵ ਜ੍ਞਾਨਯੋਨਿਨਾ। ਬ੍ਰੂਹਿ ਕਾਮਂ ਤੁ ਕਾਂ ਯਾਮਿ ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਪ੍ਰਥਮਮੋ ਦਿਸ਼ਮ੍
ਮੈਂ ਦੇਵਤਾ, ਗਿਆਨ ਦੇ ਸਰੋਤ, ਵਲੋਂ ਸਿੱਖਿਆ ਲੈ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ, ਗਾਲਵ; ਦੱਸ, ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸ ਪਾਸੇ ਜਾ ਕੇ ਵੇਖੀਏ?
ਪੂਰ੍ਵਾਂ ਵਾ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਵਾਹਮਥਵਾ ਪਸ਼੍ਚਿਮਾਂ ਦਿਸ਼ਮ੍। ਉਤ੍ਤਰਾਂ ਵਾ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਕੁਤੋ ਗਚ੍ਛਾਮਿ ਗਾਲਵ
ਕੀ ਮੈਂ ਪੂਰਬ, ਦੱਖਣ ਜਾਂ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਜਾਵਾਂ? ਜਾਂ ਉੱਤਰ ਵੱਲ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ? ਗਾਲਵ, ਮੈਂ ਕਿੱਥੇ ਜਾਵਾਂ?
ਯਸ੍ਯਾਮੁਦਯਤੇ ਪੂਰ੍ਵਂ ਸਰ੍ਵਲੋਕਪ੍ਰਭਾਵਨਃ । ਸਵਿਤਾ ਯਤ੍ਰ ਸਨ੍ਧ੍ਯਾਯਾਂ ਸਾਧ੍ਯਾਨਾਂ ਵਰ੍ਤਤੇ ਤਪਃ
ਉਸ ਪਾਸੇ, ਜਿੱਥੇ ਸੂਰਜ ਪਹਿਲਾਂ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰੋਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸੰਧਿਆ ਵੇਲੇ ਸਾਧਿਆ ਤਪ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਯਸ੍ਯਾਂ ਪੂਰ੍ਵਂ ਮਤਿਰ੍ਜਾਤਾ ਯਯਾ ਵ੍ਯਾਪ੍ਤਮਿਦਂ ਜਗਤ੍। ਚਕ੍ਸ਼ੁषੀ ਯਤ੍ਰ ਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਯਤ੍ਰ ਚੈष ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਃ
ਉਸ ਪਾਸੇ, ਜਿੱਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਸੋਚ ਪੈਦਾ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਜਗਤ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਧਰਮ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹਨ, ਤੇ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਕृਤਂ ਯਤੋ ਹੁਤਂ ਹਵ੍ਯਂ ਸਰ੍ਪਤੇ ਸਰ੍ਵਤੋਦਿਸ਼ਮ੍ ।। ਏਤਦ੍ਦ੍ਵਾਰਂ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਦਿਵਸਸ੍ਯ ਤਥਾऽਧ੍ਵਨਃ
ਜਿੱਥੋਂ ਹਵਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਹਵਨ ਦੀ ਭੇਟ ਹਰ ਪਾਸੇ ਵਗਦੀ ਹੈ; ਇਹੀ ਦਿਨ ਤੇ ਰਸਤੇ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਹੈ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ।
ਅਤ੍ਰ ਪੂਰ੍ਵਂ ਪ੍ਰਸੂਤਾ ਵੈ ਦਾਕ੍ਸ਼ਾਯਣ੍ਯਃ ਪ੍ਰਜਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ । ਯਸ੍ਯਾਂ ਦਿਸ਼ਿ ਪ੍ਰਵृਦ੍ਧਾਸ਼੍ਚ ਕਸ਼੍ਯਪਸ੍ਯਾਤ੍ਮਸਂਭਵਾਃ
ਇਥੇ ਦਕਸ਼ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ, ਜਨਾਨੀਆਂ, ਪਹਿਲਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈਆਂ; ਇਸ ਪਾਸੇ ਕਸ਼ਯਪ ਦੀਆਂ ਸੰਤਾਨਾਂ ਵਧੀਆਂ ਹਨ।
ਅਦੋਮੂਲਾ ਸੁਰਾਣਾਂ ਸ਼੍ਰੀਰ੍ਯਤ੍ਰ ਸ਼ਕ੍ਰੋऽਭ੍ਯषਿਚ੍ਯਤ। ਸੁਰਰਾਜ੍ਯੇਨ ਵਿਪ੍ਰਰ੍षੇ ਦੇਵੈਸ਼੍ਚਾਤ੍ਰ ਤਪਸ਼੍ਚਿਤਮ੍
ਇਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸ਼ਕਰ ਨੂੰ ਰਾਜ ਮਿਲਿਆ; ਇਥੇ ਹੀ, ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਤਪ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਏਤਸ੍ਮਾਤ੍ਕਾਰਣਾਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਪੂਰ੍ਵੇਤ੍ਯੇषਾ ਦਿਗੁਚ੍ਯਤੇ। ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਪੂਰ੍ਵਤਰੇ ਕਾਲੇ ਪੂਰ੍ਵਮੇਵਾਵृਤਾਸੁਰੈਃ
ਇਸ ਕਾਰਨ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇਹ ਪਾਸਾ 'ਪੂਰਬ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਕਿਉਂਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ, ਇਹ ਪਾਸਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਅਤ ਏਵ ਚ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਪੂਰ੍ਵਾਮਾਸ਼ਾਂ ਪ੍ਰਚਕ੍ਸ਼ਤੇ । ਪੂਰ੍ਵਂ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਕਾਰ੍ਯਾਣਿ ਦੈਵਾਨਿ ਸੁਖਮੀਪ੍ਸਤਾ
ਇਸ ਲਈ, ਸਭ ਪੂਰਬ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਪਾਸਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ; ਪੂਰਬ ਵਿਚ ਹੀ, ਸਭ ਕੰਮ, ਦਿਵਿਆ ਤੇ ਸੁਖ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲੇ, ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।