ਸ਼੍ਰੋਤਵ੍ਯਮਪਿ ਪਸ਼੍ਯਾਪਿ ਸੁਹृਦਾਂ ਕੁਰੁਨਨ੍ਦਨ। ਨ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਸ਼੍ਚ ਨਿਰ੍ਬਨ੍ਧੋ ਨਿਰ੍ਬਨ੍ਧੋ ਹਿ ਸੁਦਾਰੁਣਃ
ਕੁਰੁ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਸਰੂਤ, ਚਾਹੇ ਕੁਝ ਸੁਣਨਾ ਜਾਂ ਵੇਖਣਾ ਹੋਵੇ, ਉੱਤੇ ਜ਼ੋਰ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਜ਼ੋਰ ਦੇਣਾ ਬਹੁਤ ਸਖਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅਤ੍ਰਾਪ੍ਯੁਦਾਹਰਨ੍ਤੀਮਮਿਤਿਹਾਸਂ ਪੁਰਾਤਨਮ੍ । ਯਥਾ ਨਿਰ੍ਬਨ੍ਧਤਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਗਾਲਵੇਨ ਪਰਾਜਯਃ
ਇੱਥੇ ਵੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ਕਿ ਗਾਲਵ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇਣ ਕਰਕੇ ਕਿਵੇਂ ਹਾਰ ਲਈ।
ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਂ ਤਪਸ੍ਯਨ੍ਤਂ ਧਰ੍ਮੋ ਜਿਜ੍ਞਾਸਯਾ ਪੁਰਾ । ਅਭ੍ਯਗਚ੍ਛਤ੍ਸ੍ਵਯਂ ਭੂਤ੍ਵਾ ਵਸਿष੍ਠੋ ਭਗਵਾਨृषਿਃ
ਪਹਿਲਾਂ ਧਰਮ ਨੇ, ਪਰਖ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਜੋ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਕੋਲ ਗਿਆ।
ਸਪ੍ਤਰ੍षੀਣਾਮਨ੍ਯਤਮਂ ਵੇषਮਾਸ੍ਥਾਯ ਭਾਰਤ। ਬਭੁਕ੍ਸ਼ੁਃ ਕ੍ਸ਼ੁਧਿਤੋ ਰਾਜਨ੍ਨਾਸ਼੍ਰਮਂ ਕੌਸ਼ਿਕਸ੍ਯ ਤੁ
ਭਾਰਤ, ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦਾ ਰੂਪ ਲੈ ਕੇ, ਭੁੱਖਾ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਕੌਸ਼ਿਕ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਗਿਆ।
ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰੋऽਥ ਸਂਭ੍ਰਾਨ੍ਤਃ ਸ਼੍ਰਪਯਾਮਾਸ ਵੈ ਚਰੁਮ੍ । ਪਰਮਾਨ੍ਨਸ੍ਯ ਯਤ੍ਨੇਨ ਨ ਚ ਤਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਪਾਲਯਤ੍
ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਘਬਰਾਇਆ ਤੇ ਵਧੀਆ ਚੌਲ ਨਾਲ ਭੋਗ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲੱਗਾ, ਪਰ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ।
ਅਨ੍ਨਂ ਤੇਨ ਯਦਾ ਭੁਕ੍ਤਮਨ੍ਯੈਰ੍ਦਤ੍ਤਂ ਤਪਸ੍ਵਿਭਿਃ । ਅਥ ਗृਹ੍ਣਾਨ੍ਨਮਤ੍ਯੁष੍ਣਂ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰੋऽਪ੍ਯੁਪਾਗਮਤ੍
ਜਦ ਉਹ ਭੋਜਨ ਹੋਰ ਤਪਸਵੀਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਤੇ ਉਹ ਖਾ ਚੁੱਕੇ, ਤਾਂ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਵੀ ਬਚਾ ਹੋਇਆ ਤੇ ਬਹੁਤ ਗਰਮ ਭੋਜਨ ਲੈਣ ਆਇਆ।
ਭੁਕ੍ਤਂ ਮੇ ਤਿष੍ਠ ਤਾਵਤ੍ਤ੍ਵਮਿਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਭਗਵਾਨ੍ਯਯੌ । ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਸ੍ਤਤੋ ਰਾਜਨ੍ਸ੍ਥਿਤ ਏਵ ਮਹਾਦ੍ਯੁਤਿਃ
ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਮੈਂ ਖਾ ਲਿਆ ਹੈ, ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਠਹਿਰ,' ਤੇ ਚਲਾ ਗਿਆ; ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਖੜਾ ਰਿਹਾ।
ਭਕ੍ਤਂ ਪ੍ਰਗृਹ੍ਯ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਾ ਵੈ ਬਾਹੁਭ੍ਯਾਂ ਸਂਸ਼ਿਤਵ੍ਰਤਃ । ਸ੍ਥਿਤਃ ਸ੍ਥਾਣੁਰਿਵਾਭ੍ਯਾਸ਼ੇ ਨਿਸ਼੍ਚੇष੍ਟੋ ਮਾਰੁਤਾਸ਼ਨਃ
ਉਸ ਨੇ ਭੋਜਨ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਫੜ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਵਚਨ ਤੇ ਡਟ ਕੇ, ਸਿਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਰੱਖਿਆ ਤੇ ਹਵਾ ਤੇ ਜੀਉਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਬਿਲਕੁਲ ਅਡੋਲ ਖੜਾ ਰਿਹਾ।
ਤਸ੍ਯ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਣੇ ਯਤ੍ਨਮਕਰੋਦ੍ਗਾਲਵੋ ਮੁਨਿਃ । ਗੌਰਵਾਦ੍ਬਹੁਮਾਨਾਚ੍ਚ ਹਾਰ੍ਦੇਨ ਪ੍ਰਿਯਕਾਮ੍ਯਯਾ
ਗਾਲਵ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ, ਇੱਜ਼ਤ, ਵਡਿਆਈ ਤੇ ਦਿਲੋਂ ਪਿਆਰ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।
ਅਥ ਵਰ੍षਸ਼ਤੇ ਪੂਰ੍ਣੇ ਧਰ੍ਮਃ ਪੁਨਰੁਪਾਗਮਤ੍। ਵਾਸਿष੍ਠਂ ਵੇषਮਾਸ੍ਥਾਯ ਕੌਸ਼ਿਕਂ ਭੋਜਨੇਪ੍ਸਯਾ
ਫਿਰ, ਇੱਕ ਸੌ ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਧਰਮ ਨੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਦਾ ਰੂਪ ਲੈ ਕੇ, ਕੌਸ਼ਿਕ ਤੋਂ ਭੋਜਨ ਲੈਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਮੁੜ ਆਇਆ।
ਸ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ਼ਿਰਸਾ ਭਕ੍ਤਂ ਧ੍ਰਿਯਮਾਣਂ ਮਹਰ੍षਿਣਾ । ਤਿष੍ਠਤਾ ਵਾਯੁਭਕ੍ਸ਼ੇਣ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰੇਣ ਧੀਮਤਾ
ਉਸ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਸੀ, ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਭੋਜਨ ਰੱਖ ਕੇ, ਹਵਾ ਤੇ ਜੀਉਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਅਡੋਲ ਖੜਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਤਿਗृਹ੍ਯ ਤਤੋ ਧਰ੍ਮਸ੍ਤਥੈਵੋष੍ਣਂ ਤਥਾ ਨਵਮ੍ । ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰੀਤੋਸ੍ਮਿ ਵਿਪ੍ਰਰ੍षੇ ਤਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ ਮੁਨਿਰ੍ਗਤਃ
ਧਰਮ ਨੇ ਉਹੀ ਗਰਮ ਤੇ ਤਾਜਾ ਭੋਜਨ ਲਿਆ, ਖਾ ਲਿਆ, ਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਮੈਂ ਖੁਸ਼ ਹਾਂ,' ਤੇ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਭਾਵਾਦਪਗਤੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਤ੍ਵਮੁਪਾਗਤਃ। ਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਵਚਨਾਤ੍ਪ੍ਰੀਤੋ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਸ੍ਤਥਾऽਭਵਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਯੋਧਾ ਹੋਣ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਦਰਜਾ ਪਾ ਲਿਆ; ਧਰਮ ਦੇ ਬਚਨ ਨਾਲ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਸ੍ਤੁ ਸ਼ਿष੍ਯਸ੍ਯ ਗਾਲਵਸ੍ਯ ਤਪਸ੍ਵਿਨਃ । ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਯਾ ਚ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਚ ਪ੍ਰੀਤਿਮਾਨਿਤ੍ਯੁਵਾਚ ਹ
ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਆਪਣੇ ਤਪਸਵੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਗਾਲਵ ਦੀ ਭਗਤੀ ਤੇ ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ।
ਅਨੁਜ੍ਞਾਤੋ ਮਯਾ ਵਤ੍ਸ ਯਥੇष੍ਟਂ ਗਚ੍ਛ ਗਵਾਲਵ। ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚੇਦਂ ਗਾਲਵੋ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਮ੍
ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਪੁੱਤ, ਜਿੱਥੇ ਚਾਹੇ ਗਵਾਲਵਾ ਨੂੰ ਜਾ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਗਾਲਵ ਨੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਪ੍ਰੀਤੋ ਮਧੁਰਯਾ ਵਾਚਾ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਂ ਮਹਾਦ੍ਯੁਤਿਮ੍ । ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਃ ਕਾਃ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਾਮਿ ਭਵਤੇ ਗੁਰੁਕਰ੍ਮਣਿ
ਉਹ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀ ਨਾਲ, ਚਮਕਦੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤਰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਵਿਦਿਆ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਾਸਤੇ ਕਿਹੜਾ ਦਾਨ ਦੇਵਾਂ?'
ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਭਿਰੁਪੇਤਂ ਹਿ ਕਰ੍ਮ ਸਿਦ੍ਧ੍ਯਤਿ ਮਾਨਦ। ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਨਾਂ ਹਿ ਦਾਤਾ ਵੈ ਅਪਵਰ੍ਗੇਣ ਯੁਜ੍ਯਤੇ
ਦਾਨ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਸੇਵਾ ਹੀ ਪੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਮਾਣ ਦੇਣ ਵਾਲੇ। ਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਤਾਂ ਮੁਕਤੀ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਕ੍ਰਤੁਫਲਂ ਤਦ੍ਧਿ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਰੁਚ੍ਯਤੇ। ਕਿਮਾਹਰਾਮਿ ਗੁਰ੍ਵਰ੍ਥਂ ਬ੍ਰਵੀਤੁ ਭਗਵਾਨਿਤਿ
ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਯਗ ਦਾ ਫਲ ਉਹ ਦਾਨ ਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ-ਦਾਨ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਲਈ ਕੀ ਲਿਆਵਾਂ? ਮਿਹਰਬਾਨ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਆਖੋ।
ਸ ਜਾਨਾਨਸ੍ਤੁ ਭਗਵਾਨ੍ਖਿਨ੍ਨਂ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਣੇਨ ਵੈ। ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਸ੍ਤਮਸਕृਦ੍ਗਚ੍ਛ ਗਚ੍ਛੇਤ੍ਯਚੋਦਯਤ੍
ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤਰ ਨੇ, ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਗਾਲਵ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਆਖਿਆ, 'ਜਾ, ਜਾ।'
ਅਸਕृਦ੍ਗਚ੍ਛਗਚ੍ਛੇਤਿ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰੇਣ ਭਾषਿਤਃ । ਕਿਂ ਦਦਾਨੀਤਿ ਬਹੁਸ਼ੋ ਗਾਲਵਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਭਾषਤ
ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤਰ ਨੇ ਕਈ ਵਾਰੀ 'ਜਾ, ਜਾ' ਆਖਿਆ, ਪਰ ਗਾਲਵ ਨੇ ਬਾਰ-ਬਾਰ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਮੈਂ ਕੀ ਦਵਾਂ?'
ਨਿਰ੍ਬਨ੍ਧਤਸ੍ਤੁ ਬਹੁਸ਼ੋ ਗਾਲਵਸ੍ਯ ਤਪਸ੍ਵਿਨਃ। ਕਿਂਚਿਦਾਗਤਸਂਰਮ੍ਭੋ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰੋऽਬ੍ਰਵੀਦਿਦਮ੍
ਗਾਲਵ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਜ਼ੋਰ-ਦਿਲੀ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤਰ ਕੁਝ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਇਹ ਬੋਲਿਆ।
ਏਕਤਃਸ਼੍ਯਾਮਕਰ੍ਣਾਨਾਂ ਹਯਾਨਾਂ ਚਨ੍ਦ੍ਰਵਰ੍ਚਸਾਮ੍। ਅष੍ਟੌ ਸ਼ਤਾਨਿ ਮੇ ਦੇਹਿ ਗਚ੍ਛ ਗਾਲਵ ਮਾ ਚਿਰਮ੍
ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਵਿੱਚ ਚੰਦਰੀਆਂ ਚਮਕ ਵਾਲੀਆਂ, ਕਾਲੀ ਕੰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਅਠ ਸੌ ਘੋੜੇ ਦੇ। ਜਾ ਗਾਲਵ, ਦੇਰੀ ਨਾ ਕਰ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤਦਾ ਤੇਨ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰੇਣ ਧੀਮਤਾ। ਨਾਸ੍ਤੇ ਨ ਸ਼ੇਤੇ ਨਾਹਾਰਂ ਕੁਰੁਤੇ ਗਾਲਵਸ੍ਤਦਾ
ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤਰ ਨੇ ਇਹ ਆਖਣ 'ਤੇ, ਗਾਲਵ ਨਾ ਆਰਾਮ ਕਰਦਾ, ਨਾ ਸੌਂਦਾ, ਨਾ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦਾ ਸੀ।
ਤ੍ਵਗਸ੍ਥਿਭੂਤੋ ਹਰਿਣਾਸ਼੍ਚਿਨ੍ਤਾਸ਼ੋਕਪਰਾਯਣਃ। ਸ਼ੋਚਮਾਨੋऽਤਿਮਾਤ੍ਰਂ ਸ ਦਹ੍ਯਮਾਨਸ਼੍ਚ ਮਨ੍ਯੁਨਾ । ਗਾਲਵੋ ਦੁਃਖਿਤੋ ਦੁਃਖਾਦ੍ਵਿਲਲਾਪ ਸੁਯੋਧਨ
ਉਹ ਚਿੰਤਾ ਤੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਲੀਨ, ਚਮੜੀ ਤੇ ਹੱਡੀਆਂ ਹੀ ਰਹਿ ਗਿਆ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸੜਦਾ, ਗਾਲਵ ਨੇ ਵੱਡਾ ਵਿਲਾਪ ਕੀਤਾ, ਹੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ।
ਕੁਤਃ ਪੁष੍ਟਾਨਿ ਮਿਤ੍ਰਾਣਿ ਕੁਤੋऽਰ੍ਥਾਃ ਸਞ੍ਚਯਃ ਕृਤਃ । ਹਯਾਨਾਂ ਚਨ੍ਦ੍ਰਸ਼ੁਭ੍ਰਾਣਾਂ ਸ਼ਤਾਨ੍ਯष੍ਟੌ ਕੁਤੋ ਮਮ
ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਪਲੇ-ਪੁਸ਼ੇ ਦੋਸਤ ਕਿੱਥੇ ਹਨ, ਦੌਲਤ ਕਿੱਥੇ ਹੈ? ਚੰਦਰੀਆਂ ਚਮਕ ਵਾਲੇ ਅਠ ਸੌ ਘੋੜੇ ਮੈਂ ਕਿੱਥੋਂ ਲਿਆਵਾਂ?
ਕੁਤੋ ਮੇ ਭੋਜਨੇ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾ ਸੁਖਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾ ਕੁਤਸ਼੍ਚ ਮੇ। ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾ ਮੇ ਜੀਵਿਤਸ੍ਯਾਪਿ ਛਿਨ੍ਨਾ ਕਿਂ ਜੀਵਿਤੇਨ ਮੇ
ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਖਾਣੇ ਲਈ ਭਰੋਸਾ ਕਿੱਥੇ ਹੈ, ਸੁਖੀ ਮਨ ਕਿੱਥੇ ਹੈ? ਜੀਵਨ ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਵੀ ਟੁੱਟ ਗਿਆ—ਮੈਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ?
ਅਹਂ ਪਾਰੇ ਸਮੁਦ੍ਰਸ੍ਯ ਪृਥਿਵ੍ਯਾ ਵਾ ਪਰਂ ਪਰਾਤ੍। ਗਤ੍ਵਾऽऽਤ੍ਮਾਨਂ ਵਿਮੁਞ੍ਚਾਮਿ ਕਿਂ ਫਲਂ ਜੀਵਿਤੇਨ ਮੇ
ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪਾਰ ਜਾਂ ਧਰਤੀ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਜਾ ਕੇ, ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਛੱਡ ਦਿਆਂਗਾ—ਮੈਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦਾ ਕੀ ਫਲ?
ਅਦਨਸ੍ਯਾਕृਤਾਰ੍ਥਸ੍ਯ ਤ੍ਯਕ੍ਤਸ੍ਯ ਵਿਵਿਧੈਃ ਫਲੈਃ । ऋਣਂ ਧਾਰਯਮਾਣਸ੍ਯ ਕੁਤਃ ਸੁਖਮਨੀਹਯਾ
ਜੋ ਭੁੱਖਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਮੁਰਾਦ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ, ਜੋ ਹਰ ਖੁਸ਼ੀ ਤੋਂ ਵੰਞਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੇ ਕਰਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਇਸ ਬੇਮਕਸਦ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਕਿੱਥੇ ਸੁਖ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਸੁਹृਦਾਂ ਹਿ ਧਨਂ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਕृਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਣਯਮੀਪ੍ਸਿਤਮ੍ । ਪ੍ਰਤਿਕਰ੍ਤੁਮਸ਼ਕ੍ਤਸ੍ਯ ਜੀਵਿਤਾਨ੍ਮਰਣਂ ਵਰਮ੍
ਦੋਸਤਾਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਖਾ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਿਹਰ ਪਾ ਕੇ, ਜੇ ਕੋਈ ਵਾਪਸ ਨਾ ਕਰ ਸਕੇ, ਤਾਂ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਮੌਤ ਚੰਗੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਰੁਤ੍ਯ ਕਰਿष੍ਯੇਤਿ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਤਦਕੁਰ੍ਵਤਃ । ਮਿਥ੍ਯਾਵਚਨਦਗ੍ਧਸ੍ਯ ਇष੍ਟਾਪੂਰ੍ਤਂ ਪ੍ਰਣਸ਼੍ਯਤਿ
ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕਰ ਕੇ, ਜੇ ਉਹ ਨਾ ਕਰੇ, ਝੂਠੀ ਗੱਲ ਨਾਲ ਸੜਿਆ ਮਨੁੱਖ, ਆਪਣਾ ਸਾਰਾ ਯਗ ਤੇ ਨੇਕੀਆਂ ਦਾ ਫਲ ਗਵਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।