ਮਾਤੁਃ ਕੁਲਂ ਪਿਤृਕੁਲਂ ਯਤ੍ਰ ਚੈਵ ਪ੍ਰਦੀਯਤੇ। ਕੁਲਤ੍ਰਯਂ ਸਂਸ਼ਯਿਤਂ ਕੁਰੁਤੇ ਕਨ੍ਯਕਾ ਸਤਾਮ੍
ਕੁੜੀ ਜਦ ਵਿਆਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਮਾਂ ਦੇ ਘਰ, ਪਿਓ ਦੇ ਘਰ ਤੇ ਜਿਸ ਘਰ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਤਿੰਨ ਘਰਾਂ ਦੀ ਮਿਲਾਪ ਇੱਕ ਸੰਦੇਹ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਦੇਵਮਾਨੁषਲੋਕੌ ਦ੍ਵੌ ਮਾਨੁषੇਣੈਵ ਚਕ੍ਸ਼ੁषਾ। ਅਪਗਾਹ੍ਯੈਵ ਵਿਚਿਤੌ ਨ ਚ ਮੇ ਰੋਚਤੇ ਵਰਃ
ਮੈਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖ ਲਿਆ, ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਵੀ ਢੰਗ ਦਾ ਵਰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ।
ਨ ਦੇਵਾਨ੍ਨੈਵ ਦਿਤਿਜਾਨ੍ਨ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਨ੍ਨ ਮਾਨੁषਾਨ੍। ਅਰੋਚਯਦ੍ਵਰਕृਤੇ ਤਥੈਵ ਬਹੁਲਾਨृषੀਨ੍
ਵਰ ਚੁਣਨ ਲਈ, ਨਾ ਦੇਵਤੇ, ਨਾ ਦਾਨਵ, ਨਾ ਗੰਧਰਵ, ਨਾ ਮਨੁੱਖ, ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਈ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆਏ।
ਭਾਰ੍ਯਯਾ ਤੁ ਸ ਸਂਮਨ੍ਤ੍ਰ੍ਯ ਸਹ ਰਾਤ੍ਰੌ ਸੁਧਰ੍ਮਯਾ । ਮਾਤਲਿਰ੍ਨਾਗਲੋਕਾਯ ਚਕਾਰ ਗਮਨੇ ਮਤਿਮ੍
ਫਿਰ, ਮਾਤਲੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸੁਧਰਮਾ ਨਾਲ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਕਰਕੇ, ਨਾਗਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਇਆ।
ਨ ਮੇ ਦੇਵਮਨੁष੍ਯੇषੁ ਗੁਣਕੇਸ਼੍ਯਾਃ ਸਮੋ ਵਰਃ। ਰੂਪਤੋ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਕਸ਼੍ਚਿਨ੍ਨਾਗੇषੁ ਭਵਿਤਾ ਧ੍ਰੁਵਮ੍
ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁਣਕੇਸ਼ੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਵਰ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਨਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਜਰੂਰ ਕੋਈ ਐਸਾ ਮਿਲ ਜਾਵੇਗਾ।
ਇਤ੍ਯਾਮਨ੍ਤ੍ਰ੍ਯ ਸੁਧਰ੍ਮਾਂ ਸ ਕृਤ੍ਵਾ ਚਾਭਿਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮ੍। ਕਨ੍ਯਾਂ ਸ਼ਿਰਸ੍ਯੁਪਾਘ੍ਰਾਯ ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ ਮਹੀਤਲਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਧਰਮਾ ਨੂੰ ਆਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕੀਤੀ, ਧੀ ਨੂੰ ਸਿਰ ਤੇ ਲਗਾ ਕੇ ਪਿਆਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ।
ਏਤਤ੍ਤੁ ਨਾਗਲੋਕਸ੍ਯ ਨਾਭਿਸ੍ਥਾਨੇ ਸ੍ਥਿਤਂ ਪੁਰਮ੍। ਪਾਤਾਲਮਿਤਿ ਵਿਖ੍ਯਾਤਂ ਦੈਤ੍ਯਦਾਨਵਸੇਵਿਤਮ੍
ਇਹ ਨਾਗ ਲੋਕ ਦੇ ਨਾਭੀ ਵਿੱਚ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਾਤਾਲ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇੱਥੇ ਦੈਤ ਤੇ ਦਾਨਵ ਆ ਕੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਇਦਮਦ੍ਭਿਃ ਸਮਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਯੇ ਕੇਚਿਦ੍ਭੁਵਿ ਜਙ੍ਗਮਾਃ। ਪ੍ਰਵਿਸ਼ਨ੍ਤੋ ਮਹਾਨਾਦਂ ਨਦਨ੍ਤਿ ਭਯਪੀਡਿਤਾਃ
ਇੱਥੇ, ਜਿਹੜੇ ਵੀ ਜੀਵ ਧਰਤੀ ਤੇ ਚਲਦੇ ਹਨ, ਜਦ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਡਰ ਕਰਕੇ ਵੱਡੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਚੀਕਦੇ ਹਨ।
ਅਤ੍ਰਾਸੁਰੋऽਗ੍ਨਿਃ ਸਤਤਂ ਦੀਪ੍ਯਤੇ ਵਾਰਿਭੋਜਨਃ। ਵ੍ਯਾਪਾਰੇਣ ਧृਤਾਤ੍ਮਾਨਂ ਨਿਬਦ੍ਧਂ ਸਮਬੁਧ੍ਯਤ
ਇੱਥੇ, ਅਸੁਰਾਂ ਦੀ ਅੱਗ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭੜਕਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ; ਜੋ ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹਨ, ਉਹ ਇਸ ਅੱਗ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਅਤ੍ਰਾਮृਤਂ ਸੁਰੈਃ ਪੀਤ੍ਵਾ ਨਿਹਿਤਂ ਨਿਹਤਾਰਿਭਿਃ ।। ਅਤਃ ਸੋਮਸ੍ਯ ਹਾਨਿਸ਼੍ਚ ਵृਦ੍ਧਿਸ਼੍ਚੈਵ ਪ੍ਰਦृਸ਼੍ਯਤੇ
ਇੱਥੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਅਮ੍ਰਿਤ ਪੀ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਲੁਕਾ ਦਿੱਤਾ; ਇੱਥੋਂ ਹੀ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੀ ਘਟਨਾ ਤੇ ਵਾਧਾ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਤ੍ਰਾਦਿਤ੍ਯੋ ਹਯਸ਼ਿਰਾਃ ਕਾਲੇ ਪਰ੍ਵਣਿ ਪਰ੍ਵਣਿ । ਉਤ੍ਤਿष੍ਠਤਿ ਸੁਵਰ੍ਣਾਖ੍ਯੋ ਵਾਗ੍ਭਿਰਾਪੂਰਯਞ੍ਜਗਤ੍
ਇੱਥੇ, ਹਯਸ਼ਿਰਾ ਨਾਂ ਦਾ ਸੂਰਜ ਹਰ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਦਿਨ ਉੱਗਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੁਵਰਨ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਭਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਯਸ੍ਮਾਦਲਂ ਸਮਸ੍ਤਾਸ੍ਤਾਃ ਪਤਨ੍ਤਿ ਜਲਮੂਰ੍ਤਯਃ । ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪਾਤਾਲਮਿਤ੍ਯੇਵ ਖ੍ਯਾਯਤੇ ਪੁਰਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਇੱਥੋਂ ਹੀ ਸਾਰੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਰੂਪ ਡਿੱਗਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਵਧੀਆ ਸ਼ਹਿਰ ਪਾਤਾਲ ਨਾਂ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
ਐਰਾਵਣੋऽਸ੍ਮਾਤ੍ਸਲਿਲਂ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਜਗਤੋ ਹਿਤਃ । ਮੇਘੇष੍ਵਾਮੁਞ੍ਚਤੇ ਸ਼ੀਤਂ ਯਨ੍ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਃ ਪ੍ਰਵਰ੍षਤਿ
ਇੱਥੋਂ, ਐਰਾਵਤ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਪਾਣੀ ਲੈ ਕੇ, ਬੱਦਲਾਂ ਵਿੱਚ ਛੱਡਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਹਾਂ ਇੰਦਰ ਮੀਂਹ ਵਜੋਂ ਪਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਐਰਾਵਤੋ ਨਾਗਰਾਜੋ ਵਾਮਨਃ ਕੁਮੁਦੋऽਞ੍ਜਨਃ । ਪ੍ਰਸੂਤਾਃ ਸੁਪ੍ਰਤੀਕਸ੍ਯ ਵਂਸ਼ੇ ਵਾਰਣਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਐਰਾਵਤ ਨਾਗਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈ, ਵਾਮਨ, ਕੁਮੁਦ ਤੇ ਅੰਜਨ—ਇਹ ਸਭ ਵਧੀਆ ਹਾਥੀ ਸੁਪ੍ਰਤੀਕ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਹਨ।
ਅਤ੍ਰ ਨਾਨਾਵਿਧਾਕਾਰਾਸ੍ਤਿਮਯੋ ਨੈਕਰੂਪਿਣਃ । ਅਪ੍ਸੁ ਸੋਮਪ੍ਰਭਾਂ ਪੀਤ੍ਵਾ ਵਸਨ੍ਤਿ ਜਲਚਾਰਿਣਃ
ਇਥੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ, ਬਹੁਤ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੇ ਬਣੇ ਜੀਵ, ਜਲ ਵਿੱਚ ਸੋਮ ਦੀ ਚਮਕ ਪੀ ਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਅਤ੍ਰ ਸੂਰ੍ਯਾਂਸ਼ੁਭਿਰ੍ਭਿਨ੍ਨਾਃ ਪਾਤਾਲਤਲਮਾਸ਼੍ਰਿਤਾਃ । ਮृਤਾ ਹਿ ਦਿਵਸੇ ਸੂਤ ਪੁਨਰ੍ਜੀਵਨ੍ਤਿ ਵੈ ਨਿਸ਼ਿ
ਇਥੇ, ਜੋ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਮਰੇ ਹਨ, ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਵੱਖ ਹੋ ਕੇ ਪਾਤਾਲ ਦੇ ਤਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਰਾਤ ਨੂੰ ਮੁੜ ਜੀਵਨ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਸਾਰਥੀ।
ਉਦਯਨ੍ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਸ਼੍ਚਾਤ੍ਰ ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਾ ਰਸ਼੍ਮਿਬਾਹੁਭਿਃ । ਅਮृਤਂ ਸ੍ਪृਸ਼੍ਯ ਸਂਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਾਤ੍ਸਂਜੀਵਯਤਿਦੇਹਿਨਃ
ਇਥੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਉਗਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨੂੰ ਛੁਹ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਸੰਪਰਕ ਨਾਲ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦੇਂਦਾ ਹੈ।
ਅਤ੍ਰ ਤੇऽਧਰ੍ਮਨਿਰਤਾ ਬਦ੍ਧਾਃ ਕਾਲੇਨ ਪੀਡਿਤਾਃ । ਦੈਤੇਯਾ ਨਿਵਸਨ੍ਤਿ ਸ੍ਮ ਵਾਸਵੇਨ ਹृਤਸ਼੍ਰਿਯਃ
ਇਥੇ, ਜੋ ਅਧਰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ, ਕਾਲ ਦੇ ਵਲੋਂ ਬੰਨ੍ਹੇ ਅਤੇ ਪੀੜਤ ਹਨ, ਉਹ ਦੈਤ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਵਾਸਵ ਨੇ ਲੈ ਲਈ, ਕਦੇ ਵੱਸਦੇ ਸਨ।
ਅਤ੍ਰ ਭੂਤਪਤਿਰ੍ਨਾਮ ਸਰ੍ਵਭੂਤਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ । ਭੂਤਯੇ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਮਚਰਤ੍ਤਪ ਉਤ੍ਤਮਮ੍
ਇਥੇ, ਭੂਤਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਮਹਾਂ-ਇਸ਼ਵਰ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਉੱਚ ਤਪ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅਤ੍ਰ ਗੋਵ੍ਰਤਿਨੋ ਵਿਪ੍ਰਾਃ ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਾਮ੍ਨਾਯਕਰ੍ਸ਼ਿਤਾਃ । ਤ੍ਯਕ੍ਤਪ੍ਰਾਣਾ ਜਿਤਸ੍ਵਰ੍ਗਾ ਨਿਵਸਨ੍ਤਿ ਮਹਰ੍षਯਃ
ਇਥੇ, ਗੋ-ਵ੍ਰਤ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਵੈਦ ਪਾਠ ਕਰ ਕੇ ਥੱਕੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੀ ਜਿੰਦ ਛੱਡ ਕੇ ਅਤੇ ਸਵਰਗ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਮਹਾ-ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਯਤ੍ਰਤਤ੍ਰਸ਼ਯੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਯੇਨਕੇਨਚਿਦਾਸ਼ਿਤਃ। ਯੇਨਕੇਨਚਿਦਾਚ੍ਛਨ੍ਨਃ ਸ ਗੋਵ੍ਰਤ ਇਹੋਚ੍ਯਤੇ
ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਕੋਈ ਪਿਆ ਹੋਵੇ, ਜਿਵੇਂ ਵੀ ਕੋਈ ਖਾਣ ਪੀਣ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇ, ਜਿਵੇਂ ਵੀ ਕੋਈ ਢੱਕਿਆ ਹੋਵੇ—ਇਥੇ ਉਹ ਗੋ-ਵ੍ਰਤ ਵਾਲਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਸ਼੍ਯ ਯਦ੍ਯਤ੍ਰ ਤੇ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ਰੋਚਤੇ ਗੁਣਤੋ ਵਰਃ । ਵਰਯਿष੍ਯਾਮਿ ਤਂ ਗਤ੍ਵਾ ਯਤ੍ਨਮਾਸ੍ਥਾਯ ਮਾਤਲੇ
ਮਾਤਲੇ, ਜੇ ਇਥੇ ਕੋਈ ਤੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਚੰਗਾ ਲੱਗੇ, ਮੈਂ ਉਥੇ ਜਾ ਕੇ, ਯਤਨ ਕਰ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਚੁਣ ਲਵਾਂਗਾ।
ਅਣ੍ਡਮੇਤਞ੍ਜਲੇ ਨ੍ਯਸ੍ਤਂ ਦੀਪ੍ਯਮਾਨਮਿਵ ਸ਼੍ਰਿਯਾ । ਆਪ੍ਰਜਾਨਾਂ ਨਿਸਰ੍ਗਾਦ੍ਵੈ ਨੋਦ੍ਭਿਦ੍ਯਤਿ ਨ ਸਰ੍ਪਤਿ
ਇਹ ਅੰਡਾ, ਹਥੇਲੀ 'ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ, ਸ਼ਾਨ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ; ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਨਾਂ ਟੁੱਟਦਾ ਹੈ ਤੇ ਨਾਂ ਹੀ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਤੋਂ ਸਲਿੱਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਨਾਸ੍ਯ ਜਾਤਿਂ ਨਿਸਰ੍ਗਂ ਵਾ ਕਥ੍ਯਮਾਨਂ ਸ਼੍ਰृਣੋਮਿ ਵੈ। ਪਿਤਰਂ ਮਾਤਰਂ ਚਾਪਿ ਨਾਸ੍ਯ ਜਾਨਾਤਿ ਕਸ਼੍ਚਨ
ਇਸ ਦੀ ਜਾਤ ਜਾਂ ਸੁਭਾਵ ਬਾਰੇ ਦੱਸਣ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਸੁਣਦਾ ਨਹੀਂ; ਇਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਜਾਂ ਮਾਤਾ ਵੀ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ।
ਅਤਃ ਕਿਲ ਮਹਾਨਗ੍ਨਿਰਨ੍ਤਕਾਲੇ ਸਮੁਤ੍ਥਿਤਃ। ਧਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ ਮਾਤਲੇ ਸਰ੍ਵਂ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਂ ਸਚਰਾਚਰਮ੍
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਸਮਾਂ ਮੁਕਣ 'ਤੇ, ਇਥੋਂ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਅੱਗ ਉਠਦੀ ਹੈ, ਮਾਤਲੇ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ, ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ ਜੀਵਾਂ ਸਮੇਤ, ਸਾੜ ਦੇਵੇਗੀ।
ਮਾਤਲਿਸ੍ਤ੍ਵਬ੍ਰਵੀਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਨਾਰਦਸ੍ਯਾਥ ਭਾषਿਤਮ੍ । ਨ ਮੇऽਤ੍ਰ ਰੋਚਤੇ ਕਸ਼੍ਚਿਦਨ੍ਯਤੋ ਵ੍ਰਜ ਮਾਚਿਰਮ੍
ਪਰ ਮਾਤਲੇ, ਨਾਰਦ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਕਿਹਾ: 'ਇਥੇ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ; ਹੋਰ ਥਾਂ ਜਾ, ਦੇਰੀ ਨਾ ਕਰ।'
ਹਿਰਣ੍ਯਪੁਰਮਿਤ੍ਯੇਤਤ੍ਖ੍ਯਾਤਂ ਪੁਰਵਰਂ ਮਹਤ੍। ਦੈਤ੍ਯਾਨਾਂ ਦਾਨਵਾਨਾਂ ਚ ਮਾਯਾਸ਼ਤਵਿਚਾਰਿਣਾਮ੍
ਇਹ ਵੱਡਾ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸ਼ਹਿਰ 'ਹਿਰਣਯਪੁਰ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਦੈਤਾਂ ਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਸੈਂਕੜੇ ਮਾਇਆ ਦੀਆਂ ਕਲਾ ਹਨ।
ਅਨਲ੍ਪੇਨ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਨਿਰ੍ਮਿਤਂ ਵਿਸ਼੍ਵਕਰ੍ਮਣਾ । ਮਯੇਨ ਮਨਸਾ ਸृष੍ਟਂ ਪਾਤਾਲਤਲਮਾਸ਼੍ਰਿਤਮ੍
ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਨੇ ਬਹੁਤ ਯਤਨ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ, ਤੇ ਮਾਇਆ ਨੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਰਚਿਆ, ਇਹ ਪਾਤਾਲ ਦੇ ਤਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਅਤ੍ਰ ਮਾਯਾਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਵਵਿਕੁਰ੍ਵਾਣਾ ਮਹੌਜਸਃ । ਦਾਨਵਾ ਨਿਵਸਨ੍ਤਿ ਸ੍ਮ ਸ਼ੂਰਾ ਦਤ੍ਤਵਰਾਃ ਪੁਰਾ
ਇਥੇ, ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਦਾਨਵ, ਜੋ ਵਰਦਾਨ ਪਾਏ ਹੋਏ ਹਨ, ਕਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਮਾਇਆ ਦੀਆਂ ਕਲਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵੱਸਦੇ ਸਨ।
ਨੈਤੇ ਸ਼ਕ੍ਰੇਣ ਨਾਨ੍ਯੇਨ ਯਮੇਨ ਵਰੁਣੇਨ ਵਾ। ਸ਼ਕ੍ਯਨ੍ਤੇ ਵਸ਼ਮਾਨੇਤੁਂ ਤਥੈਵ ਧਨਦੇਨ ਚ
ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇੰਦਰ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ, ਜਾਂ ਯਮ, ਵਰੁਣ, ਜਾਂ ਧਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਕੁਬੇਰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ।