ਅਨਿਕੇਤੋ ਗृਹਸ੍ਥੇषੁ ਕਾਮਵृਤ੍ਤੇषੁ ਸਂਯਤਃ। ਗ੍ਰਾਮ ਏਵ ਵਸਨ੍ਭਿਕ੍ਸ਼ੁਸ੍ਤਯੋਃ ਪੂਰ੍ਵਤਰਂ ਗਤਃ
ਜੋ ਗ੍ਰਿਹਸਤਾਂ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ, ਇੱਛਾਵਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚ ਸੰਯਮ ਰੱਖਦਾ, ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਭਿਖਾਰੀ, ਉਹ ਦੋ ਵਿਚੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਦੀਰ੍ਘਮਾਯੁਸ੍ਤੁ ਯਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਵਿਕृਤਿਂ ਚਰੇਤ੍। ਤਪ੍ਯਤੇ ਯਦਿ ਤਤ੍ਕृਤ੍ਵਾ ਚਰੇਤ੍ਸੋऽਨ੍ਯਤ੍ਤਪਸ੍ਤਤਃ
ਜੋ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਨਾ ਮਿਲਣ ਤੇ ਗਲਤ ਕੰਮ ਕਰਦਾ, ਜੇ ਉਹ ਤਪ ਕਰਕੇ ਪੀੜਾ ਸਹਿੰਦਾ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਹੋਰ ਤਪ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪਾਪਾਨਾਂ ਕਰ੍ਮਣਾਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਬਿਭੀਯਾਦ੍ਯਸ੍ਤੁ ਮਾਨਵਃ। ਸੁਖਮਪ੍ਯਾਚਰਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਸੋऽਤ੍ਯਨ੍ਤਂ ਸੁਖਮੇਧਤੇ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਾੜੇ ਕੰਮਾਂ ਤੋਂ ਡਰਦਾ ਹੈ, ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਕਰਦਿਆਂ ਵੀ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੁਖ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਯਦ੍ਵੈ ਨृਸ਼ਂਸਂ ਤਦਸਤ੍ਯਮਾਹੁ- ਰ੍ਯਃ ਸੇਵਤੇ ਧਰ੍ਮਮਨਰ੍ਥਬੁਦ੍ਧਿਃ। ਅਸ੍ਵੋऽਪ੍ਯਨੀਸ਼ਸ਼੍ਚ ਤਥੈਵ ਰਾਜਂ- ਸ੍ਤਦਾਰ੍ਜਵਂ ਸ ਸਮਾਧਿਸ੍ਤਦਾਰ੍ਯਮ੍
ਜੋ ਕੁੱਟੜ ਹੈ, ਉਹ ਝੂਠਾ ਹੈ; ਜੋ ਧਰਮ ਨੂੰ ਲਾਭ ਦੀ ਨੀਅਤ ਨਾਲ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਬਿਨਾ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਘੋੜੇ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਮਹਾਰਾਜ — ਉਸ ਦੀ ਸਧਾਈ, ਧਿਆਨ ਤੇ ਵਡਿਆਈ ਐਸੇ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਕੇਨਾਸਿ ਹੂਤਃ ਪ੍ਰਹਿਤੋऽਸਿ ਰਾਜ- ਨ੍ਯੁਵਾ ਸ੍ਰਗ੍ਵੀ ਦਰ੍ਸ਼ਨੀਯਃ ਸੁਵਰ੍ਚਾਃ। ਕੁਤऋ ਆਯਾਤਃ ਕਤਰਸ੍ਯਾਂ ਦਿਸ਼ਿ ਤ੍ਵ- ਮੁਤਾਹੋਸ੍ਵਿਤ੍ਪਾਰ੍ਥਿਵਂ ਸ੍ਥਾਨਮਸ੍ਤਿ
ਕਿਸ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ, ਕਿਸ ਨੇ ਭੇਜਿਆ, ਮਹਾਰਾਜ? ਨੌਜਵਾਨ, ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲਾ, ਸੋਹਣਾ, ਚਮਕਦਾਰ — ਕਿੱਥੋਂ ਆਇਆ, ਕਿਹੜੀ ਦਿਸਾ ਤੋਂ, ਜਾਂ ਕੀ ਤੇਰਾ ਰਾਜ-ਸਥਾਨ ਹੈ?
ਤ੍ਵਰਨ੍ਤਿ ਮਾਂ ਲੋਕਪਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਯੇ
ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮੈਨੂੰ ਤੁਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸਤਾਂ ਸਕਾਸ਼ੇ ਤੁ ਵृਤਃ ਪ੍ਰਪਾਤ- ਸ੍ਤੇ ਸਙ੍ਗਤਾ ਗੁਣਵਨ੍ਤਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵੇ। ਸ਼ਕ੍ਰਾਚ੍ਚ ਲਬ੍ਧੋ ਹਿ ਵਰੋ ਮਯੈष ਪਤਿष੍ਯਤਾ ਭੂਮਿਤਲਂ ਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰ
ਚੰਗਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਚੁਣਿਆ ਰਸਤਾ ਖੱਡ ਹੈ; ਉਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸਭ ਗੁਣਵਾਨ ਹਨ। ਇਹ ਵਰ ਮੈਨੂੰ ਇੰਦਰ ਤੋਂ ਮਿਲਿਆ, ਮਹਾਰਾਜ, ਜਦ ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗਣ ਵਾਲਾ ਹਾਂ।
ਪृਚ੍ਛਾਮਿ ਤ੍ਵਾਂ ਮਾ ਪ੍ਰਪਤ ਪ੍ਰਪਾਤਂ ਯਦਿ ਲੋਕਾਃ ਪਾਰ੍ਥਿਵ ਸਨ੍ਤਿ ਮੇऽਤ੍ਰ। ਯਦ੍ਯਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ੇ ਯਦਿ ਵਾ ਦਿਵਿ ਸ੍ਥਿਤਾਃ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਜ੍ਞਂ ਤ੍ਵਾਂ ਤਸ੍ਯ ਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਮਨ੍ਯੇ
ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ — ਖੱਡ ਵਿਚ ਨਾ ਡਿੱਗ — ਜੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਇੱਥੇ ਲੋਕ ਹਨ, ਮਹਾਰਾਜ। ਚਾਹੇ ਉਹ ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਹਨ ਜਾਂ ਸਵਰਗ ਵਿਚ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਸ ਧਰਮ ਦੇ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ।
ਯਾਵਤ੍ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਵਿਹਿਤਂ ਗਵਾਸ਼੍ਵਂ ਸਹਾਰਣ੍ਯੈਃ ਪਸ਼ੁਭਿਃ ਪਾਰ੍ਵਤੈਸ਼੍ਚ। ਤਾਵਲ੍ਲੋਕਾ ਦਿਵਿ ਤੇ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾ ਵੈ ਤਥਾ ਵਿਜਾਨੀਹਿ ਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰਸਿਂਹ
ਜਿੰਨੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਗਾਂਵਾਂ, ਘੋੜੇ, ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਤੇ ਪਹਾੜ ਹਨ, ਉਤਨੇ ਹੀ ਤੇਰੇ ਲਈ ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਲੋਕ ਹਨ — ਇਹ ਜਾਣ ਲੈ, ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਸਿੰਘ।
ਤਾਂਸ੍ਤੇ ਦਦਾਮਿ ਮਾ ਪ੍ਰਪਤ ਪ੍ਰਪਾਤਂ ਯੇ ਮੇ ਲੋਕਾ ਦਿਵਿ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਸਨ੍ਤਿ। ਯਦ੍ਯਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ੇ ਯਦਿ ਵਾ ਦਿਵਿ ਸ਼੍ਰਿਤਾ- ਸ੍ਤਾਨਾਕ੍ਰਮ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਮਪੇਤਮੋਹਃ
ਮੈਂ ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ — ਖੱਡ ਵਿਚ ਨਾ ਡਿੱਗ — ਜੋ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਹਨ, ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ। ਚਾਹੇ ਉਹ ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਹਨ ਜਾਂ ਸਵਰਗ ਵਿਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਚੜ੍ਹ ਜਾ, ਮੋਹ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ।
ਨਾਸ੍ਮਦ੍ਵਿਧੋऽਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਚ੍ਚ ਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਹੇ ਵਰ੍ਤਤੇ ਰਾਜਮੁਖ੍ਯ। ਯਥਾ ਪ੍ਰਦੇਯਂ ਸਤਤਂ ਦ੍ਵਿਜੇਭ੍ਯ- ਸ੍ਤਥਾऽਦਦਂ ਪੂਰ੍ਵਮਹਂ ਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰ
ਮੇਰੇ ਵਰਗਾ ਕੋਈ, ਜੋ ਨਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੈ ਨਾ ਬ੍ਰਹਮ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਦਾਨ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ, ਮਹਾਰਾਜ। ਜਿਵੇਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਮਹਾਰਾਜ।
ਨਾਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਃ ਕृਪਣੋ ਜਾਤੁ ਜੀਵੇ- ਦ੍ਯਾ ਚਾਪ੍ਯਸ੍ਯਾऽਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੀ ਵੀਰਪਤ੍ਨੀ। ਸੋऽਹਂ ਨੈਵਾਕृਤਪੂਰ੍ਵਂ ਚਰੇਯਂ ਵਿਧਿਤ੍ਸਮਾਨਃ ਕਿਮੁ ਤਤ੍ਰ ਸਾਧੁਃ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ, ਦੁਖੀ ਮਨੁੱਖ ਕਦੇ ਜੀਉਂਦਾ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਉਸ ਦੀ ਅਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਤਨੀ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਵੀਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੋਵੇ। ਮੈਂ ਕਦੇ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾ ਕੀਤਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗਾ, ਸਚ ਜਾਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖ ਕੇ — ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਚੰਗਾ ਹੋ ਸਕਦਾ?
ਪृਚ੍ਛਾਮਿ ਤ੍ਵਾਂ ਸ੍ਪृਹਣੀਯਰੂਪ ਪ੍ਰਤਰ੍ਦਨੋऽਹਂ ਯਦਿ ਮੇ ਸਨ੍ਤਿ ਲੋਕਾਃ। ਯਦ੍ਯਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ੇ ਯਦਿ ਵਾ ਦਿਵਿ ਸ਼੍ਰਿਤਾਃ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਜ੍ਞਂ ਤ੍ਵਾਂ ਤਸ੍ਯ ਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਮਨ੍ਯੇ
ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ, ਇੱਛਾ ਵਾਲੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ — ਮੈਂ ਪ੍ਰਤਰਦਨ ਹਾਂ — ਜੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਲੋਕ ਹਨ, ਚਾਹੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਜਾਂ ਸਵਰਗ ਵਿਚ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਸ ਧਰਮ ਦੇ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ।
ਸਨ੍ਤਿ ਲੋਕਾ ਬਹਵਸ੍ਤੇ ਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰ ਅਪ੍ਯੇਕੈਕਃ ਸਪ੍ਤਸਪ੍ਤਾਪ੍ਯਹਾਨਿ। ਮਧੁਚ੍ਯੁਤੋ ਘृਤਪृਕ੍ਤਾ ਵਿਸ਼ੋਕਾ- ਸ੍ਤੇ ਨਾਨ੍ਤਵਨ੍ਤਃ ਪ੍ਰਤਿਪਾਲਯਨ੍ਤਿ
ਤੇਰੇ ਲਈ ਬਹੁਤ ਲੋਕ ਹਨ, ਮਹਾਰਾਜ — ਹਰ ਇੱਕ ਲਈ ਸੱਤ ਦਿਨ ਤੇ ਰਾਤਾਂ — ਮੱਧ ਨਾਲ ਰੁੜੇ, ਘੀ ਨਾਲ ਮਿਲੇ, ਦੁਖ ਤੋਂ ਰਹਿਤ; ਉਹ ਅੰਤ ਰਹਿਤ ਹਨ ਤੇ ਤੇਰੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਤਾਂਸ੍ਤੇ ਦਦਾਨਿ ਮਾ ਪ੍ਰਪਤ ਪ੍ਰਪਾਤਂ ਯੇ ਮੇ ਲੋਕਾਸ੍ਤਵ ਤੇ ਵੈ ਭਵਨ੍ਤੁ। ਯਦ੍ਯਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ੇ ਯਦਿ ਵਾ ਦਿਵਿ ਸ਼੍ਰਿਤਾ- ਸ੍ਤਾਨਾਕ੍ਰਮ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਮਪੇਤਮੋਹਃ
ਮੈਂ ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ — ਖੱਡ ਵਿਚ ਨਾ ਡਿੱਗ — ਜੋ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਹਨ, ਉਹ ਤੇਰੇ ਹੋਣ। ਚਾਹੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਹਨ ਜਾਂ ਸਵਰਗ ਵਿਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਚੜ੍ਹ ਜਾ, ਮੋਹ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ।
ਨ ਤੁਲ੍ਯਤੇਜਾਃ ਸੁਕृਤਂ ਕਾਮਯੇਤ ਯੋਗਕ੍ਸ਼ੇਮਂ ਪਾਰ੍ਥਿਵ ਪਾਰ੍ਥਿਵਃ ਸਨ੍। ਦੈਵਾਦੇਸ਼ਾਦਾਪਦਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਵਿਦ੍ਵਾਂ- ਸ਼੍ਚਰੇਨ੍ਨृਸ਼ਂਸਂ ਨ ਹਿ ਜਾਤੁ ਰਾਜਾ
ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਜਿਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਚੰਗਾ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰੇ। ਜਦ ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ ਮੁਸੀਬਤ ਆਵੇ, ਬੁਧੀਮਾਨ ਰਾਜਾ ਕਦੇ ਕੁੱਟੜ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
ਧਰ੍ਮ੍ਯਂ ਮਾਰ੍ਗਂ ਯਤਮਾਨੋ ਯਸ਼ਸ੍ਯਂ ਕੁਰ੍ਯਾਨ੍ਨृਪੋ ਧਰ੍ਮਮਵੇਕ੍ਸ਼ਮਾਣਃ। ਨ ਮਦ੍ਵਿਧੋ ਧਰ੍ਮਬੁਦ੍ਧਿਃ ਪ੍ਰਜਾਨ- ਨ੍ਕੁਰ੍ਯਾਦੇਵਂ ਕृਪਣਂ ਮਾਂ ਯਥਾऽਤ੍ਥ
ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਜੋ ਚੰਗੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਚੱਲਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇਜ਼ਤ ਲੱਭਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਧਰਮ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰੇ। ਜਿਹੜਾ ਧਰਮ ਨੂੰ ਮੇਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਉਹੋ ਜਿਹਾ ਦਇਆਲੂ ਵਿਹਾਰ ਨਾ ਕਰੇ ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਕਿਹਾ ਹੈ।
ਕੁਰ੍ਯਾਦਪੂਰ੍ਵਂ ਨ ਕृਤਂ ਯਦਨ੍ਯੈ- ਰ੍ਵਿਧਿਤ੍ਸਮਾਨਃ ਕਿਮੁ ਤਤ੍ਰ ਸਾਧੁ। `ਧਰ੍ਮਾਧਰ੍ਮੌ ਸੁਵਿਨਿਸ਼੍ਚਿਤ੍ਯ ਸਮ੍ਯ- ਕ੍ਕਾਰ੍ਯਾਕਾਰ੍ਯੇष੍ਵਪ੍ਰਮਤ੍ਤਸ਼੍ਚਰੇਦ੍ਯਃ
ਕੋਈ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਛਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਹ ਕੰਮ ਨਾ ਕਰੇ ਜੋ ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਵਿਚ ਕੀ ਚੰਗਾ ਹੈ? ਧਰਮ ਤੇ ਅਧਰਮ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝ ਕੇ, ਕੀ ਕਰਨਾ ਤੇ ਕੀ ਨਾ ਕਰਨਾ, ਉਸ ਬਾਰੇ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸ ਵੈ ਧੀਮਾਨ੍ਸਤ੍ਯਸਨ੍ਧਃ ਕृਤਾਤ੍ਮਾ ਰਾਜਾ ਭਵੇਲ੍ਲੋਕਪਾਲੋ ਮਹਿਮ੍ਨਾ। ਯਦਾ ਭਵੇਤ੍ਸਂਸ਼ਯੋ ਧਰ੍ਮਕਾਰ੍ਯੇ ਕਾਮਾਰ੍ਥੌ ਵਾ ਯਤ੍ਰ ਵਿਨ੍ਦਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਯਕ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਮਝਦਾਰ, ਸਚ ਦਾ ਪੱਕਾ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੇ ਕਾਬੂ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਰਾਜਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਹਾਨਤਾ ਨਾਲ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਧਰਮ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਸੰਦੇਹ ਆਵੇ ਜਾਂ ਜਿੱਥੇ ਇੱਛਾ ਤੇ ਲਾਭ ਦੋਵੇਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ—
ਕਾਰ੍ਯਂ ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਥਮਂ ਧਰ੍ਮਕਾਰ੍ਯਂ ਯਨ੍ਨੋ ਵਿਰੁਧ੍ਯਾਦਰ੍ਥਕਾਮੌ ਸ ਧਰ੍ਮਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਧਰਮ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਹੀ ਧਰਮ ਹੈ ਜੋ ਇੱਛਾ ਜਾਂ ਲਾਭ ਨਾਲ ਟਕਰਾਉਂਦਾ ਨਹੀਂ।
ਪृਚ੍ਛਾਮਿ ਤ੍ਵਾਂ ਵਸੁਮਾਨੌषਦਸ਼੍ਵਿ- ਰ੍ਯਦ੍ਯਸ੍ਤਿ ਲੋਕੋ ਦਿਵਿ ਮੇ ਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰ। ਯਦ੍ਯਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ੇ ਪ੍ਰਥਿਤੋ ਮਹਾਤ੍ਮਨ੍ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਜ੍ਞਂ ਤ੍ਵਾਂ ਤਸ੍ਯ ਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਮਨ੍ਯੇ
ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ, ਧਨਵਾਨ ਤੇ ਉਪਚਾਰਕ ਜੜੀਆਂ ਵਾਲੇ, ਕੀ ਮੇਰੇ ਲਈ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਲੋਕ ਹੈ, ਰਾਜਨ? ਜੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਲੋਕ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲੇ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਸ ਧਰਮ ਦੇ ਖੇਤਰ ਦਾ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ।
ਯਦਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ਂ ਪृਥਿਵੀ ਦਿਸ਼ਸ਼੍ਚ ਯਤ੍ਤੇਜਸਾ ਤਪਤੇ ਭਾਨੁਮਾਂਸ਼੍ਚ। ਲੋਕਾਸ੍ਤਾਵਨ੍ਤੋ ਦਿਵਿ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾ ਵੈ ਤੇਨਾਨ੍ਤਵਨ੍ਤਃ ਪ੍ਰਤਿਪਾਲਯਨ੍ਤਿ
ਜੋ ਕੁਝ ਅਕਾਸ਼, ਧਰਤੀ ਤੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਹਨ, ਤੇ ਜੋ ਸੂਰਜ ਤੇਰੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਕਈ ਲੋਕ ਸਥਿਤ ਹਨ, ਤੇ ਉਹੀ ਤੇਜ finite ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਤਾਂਸ੍ਤੇ ਦਦਾਨਿ ਮਾ ਪ੍ਰਪਤ ਪ੍ਰਪਾਤਂ ਯੇ ਮੇ ਲੋਕਾਸ੍ਤਵ ਤੇ ਵੈ ਭਵਨ੍ਤੁ। ਕ੍ਰੀਣੀष੍ਵੈਤਾਂਸ੍ਤृਣਕੇਨਾਪਿ ਰਾਜ- ਨ੍ਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਹਸ੍ਤੇ ਯਦਿ ਧੀਮਨ੍ਪ੍ਰਦੁष੍ਟਃ
ਮੈਂ ਉਹ ਲੋਕ ਤੈਨੂੰ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹਾਂ; ਤੂੰ ਨਾਸ਼ ਵਿਚ ਨਾ ਪਵੇਂ। ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਮੇਰੇ ਹਨ, ਉਹ ਤੇਰੇ ਹੋਣ। ਰਾਜਨ, ਜੇ ਤੇਰਾ ਸਵੀਕਾਰ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੂੰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਕ ਤਿੰਨੇ ਨਾਲ ਵੀ ਖਰੀਦ ਲੈ।
ਨ ਮਿਥ੍ਯਾऽਹਂ ਵਿਕ੍ਰਯਂ ਵੈ ਸ੍ਮਰਾਮਿ ਵृਥਾ ਗृਹੀਤਂ ਸ਼ਿਸ਼ੁਕਾਚ੍ਛਙ੍ਕਮਾਨਃ। ਕੁਰ੍ਯਾਂ ਨ ਚੈਵਾਕृਤਪੂਰ੍ਵਮਨ੍ਯੈ- ਰ੍ਵਿਧਿਤ੍ਸਮਾਨਃ ਕਿਮੁ ਤਤ੍ਰ ਸਾਧੁਃ
ਮੈਂ ਕਦੇ ਝੂਠਾ ਵਪਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਨਾ ਹੀ ਵਿਅਰਥ ਕੁਝ ਲਿਆ, ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਤੋਂ ਡਰ ਕੇ। ਤੇ ਮੈਂ ਕਦੇ ਉਹ ਕੰਮ ਨਾ ਕਰਾਂ ਜੋ ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਸਿਰਫ਼ ਇੱਛਾ ਦੇ ਕਾਰਨ; ਉਸ ਵਿਚ ਕੀ ਚੰਗਾ ਹੈ?
ਤਾਂਸ੍ਤ੍ਵਂ ਲੋਕਾਨ੍ਪ੍ਰਤਿਪਦ੍ਯਸ੍ਵ ਰਾਜ- ਨ੍ਮਯਾ ਦਤ੍ਤਾਨ੍ਯਦਿ ਨੇष੍ਟਃ ਕ੍ਰਯਸ੍ਤੇ। ਅਹਂ ਨ ਤਾਨ੍ਵੈ ਪ੍ਰਤਿਗਨ੍ਤਾ ਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰ ਸਰ੍ਵੇ ਲੋਕਾਸ੍ਤਵ ਤੇ ਵੈ ਭਵਨ੍ਤੁ
ਰਾਜਨ, ਤੂੰ ਉਹ ਲੋਕ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਜੋ ਮੈਂ ਦਿੱਤੇ ਹਨ; ਜੇ ਤੂੰ ਮੁੱਲ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਤਾਂ ਠੀਕ ਹੈ। ਮੈਂ ਉਹ ਲੋਕ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਲਵਾਂਗਾ, ਰਾਜਨ; ਉਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਤੇਰੇ ਹੋਣ।
ਪृਚ੍ਛਾਮਿ ਤ੍ਵਾਂ ਸ਼ਿਬਿਰੌਸ਼ੀਨਰੋऽਹਂ ਮਮਾਪਿ ਲੋਕਾ ਯਦਿ ਸਨ੍ਤੀਹ ਤਾਤ। ਯਦ੍ਯਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ੇ ਯਦਿ ਵਾ ਦਿਵਿ ਸ਼੍ਰਿਤਾਃ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਜ੍ਞਂ ਤ੍ਵਾਂ ਤਸ੍ਯ ਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਮਨ੍ਯੇ
ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਉਸ਼ੀਨਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਿਬੀ ਹਾਂ; ਜੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਲੋਕ ਹਨ, ਪਿਆਰੇ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਜਾਂ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੋਣ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਸ ਧਰਮ ਦੇ ਖੇਤਰ ਦਾ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ।
ਯਤ੍ਤ੍ਵਂ ਵਾਚਾ ਹृਦਯੇਨਾਪਿ ਸਾਧੂ- ਨ੍ਪਰੀਪ੍ਸਮਾਨਾਨ੍ਨਾਵਮਂਸ੍ਥਾ ਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰ। ਤੇਨਾਨਨ੍ਤਾ ਦਿਵਿ ਲੋਕਾਃ ਸ਼੍ਰਿਤਾਸ੍ਤੇ ਵਿਦ੍ਯੁਦ੍ਰੂਪਾਃ ਸ੍ਵਨਵਨ੍ਤੋ ਮਹਾਨ੍ਤਃ
ਰਾਜਨ, ਜਦ ਤੂੰ ਚੰਗਿਆਂ ਨੂੰ ਬੋਲ ਕੇ ਜਾਂ ਦਿਲੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਆਖਿਆ, ਜਦ ਉਹ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਏ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਅਨੰਤ, ਵੱਡੇ ਤੇ ਗੂੰਜਦੇ ਲੋਕ ਤੇਰੇ ਹਨ, ਜੋ ਬਿਜਲੀ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦੇ ਹਨ।
ਤਾਂਸ੍ਤ੍ਵਂ ਲੋਕਾਨ੍ਪ੍ਰਤਿਪਦ੍ਯਸ੍ਵ ਰਾਜ- ਨ੍ਮਯਾ ਦਤ੍ਤਾਨ੍ਯਦਿ ਨੇष੍ਟਃ ਕ੍ਰਯਸ੍ਤੇ। ਨ ਚਾਹਂ ਤਾਨ੍ਪ੍ਰਤਿਪਤ੍ਸ੍ਯੇ ਹ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਯਤ੍ਰ ਗਤ੍ਵਾ ਨਾਨੁਸ਼ੋਚਨ੍ਤਿ ਧੀਰਾਃ
ਰਾਜਨ, ਤੂੰ ਉਹ ਲੋਕ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਜੋ ਮੈਂ ਦਿੱਤੇ ਹਨ; ਜੇ ਤੂੰ ਮੁੱਲ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਤਾਂ ਠੀਕ ਹੈ। ਮੈਂ ਉਹ ਲੋਕ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਲਵਾਂਗਾ, ਜਿੱਥੇ ਧੀਰ ਮਨੁੱਖ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਕਦੇ ਦੁਖੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।
ਯਥਾ ਤ੍ਵਮਿਨ੍ਦ੍ਰਪ੍ਰਤਿਮਪ੍ਰਭਾਵ- ਸ੍ਤੇ ਚਾਪ੍ਯਨਨ੍ਤਾ ਨਰਦੇਵ ਲੋਕਾਃ। ਤਥਾऽਦ੍ਯ ਲੋਕੇ ਨ ਰਮੇऽਨ੍ਯਦਤ੍ਤੇ ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛਿਬੇ ਨਾਭਿਨਨ੍ਦਾਮਿ ਦਾਯਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਇੰਦਰ ਵਰਗੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ, ਰਾਜਨ, ਤੇ ਉਹ ਲੋਕ ਵੀ ਅਨੰਤ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਅੱਜ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਤੋਂ ਮਿਲੀ ਦਾਤ 'ਚ ਰੁਚੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ; ਇਸ ਲਈ, ਸ਼ਿਬੀ, ਮੈਂ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ।
ਨ ਚੇਦੇਕੈਕਸ਼ੋ ਰਾਜਁਲ੍ਲੋਕਾਨ੍ਨਃ ਪ੍ਰਤਿਨਨ੍ਦਸਿ। ਸਰ੍ਵੇ ਪ੍ਰਦਾਯ ਭਵਤੇ ਗਨ੍ਤਾਰੋ ਨਰਕਂ ਵਯਮ੍
ਜੇ ਤੂੰ, ਰਾਜਨ, ਸਾਡੇ ਲੋਕ ਇਕ-ਇਕ ਕਰਕੇ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਤੈਨੂੰ ਦੇ ਕੇ, ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਨਰਕ ਨੂੰ ਚਲੇ ਜਾਵਾਂਗੇ।