ਕਸ੍ਤ੍ਵਂ ਯੁਵਾ ਵਾਸਵਤੁਲ੍ਯਰੂਪਃ ਸ੍ਵਤੇਜਸਾ ਦੀਪ੍ਯਮਾਨੋ ਯਥਾऽਗ੍ਨਿਃ। ਪਤਸ੍ਯੁਦੀਰ੍ਣਾਮ੍ਬੁਧਰਾਨ੍ਧਕਾਰਾ- ਤ੍ਖਾਤ੍ਖੇਚਰਾਣਾਂ ਪ੍ਰਵਰੋ ਯਥਾऽਰ੍ਕਃ
ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ, ਨੌਜਵਾਨ, ਜੋ ਵਾਸਵ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਤਪਦਾ ਹੈ? ਤੂੰ ਕਾਲੀ ਘਟਾ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿਚੋਂ ਡਿੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਆਕਾਸ਼ ਵਾਸੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚ ਤ੍ਵਾਂ ਸੂਰ੍ਯਪਥਾਤ੍ਪਤਨ੍ਤਂ ਵੈਸ਼੍ਵਾਨਰਾਰ੍ਕਦ੍ਯੁਤਿਮਪ੍ਰਮੇਯਮ੍। ਕਿਂ ਨੁ ਸ੍ਵਿਦੇਤਤ੍ਪਤਤੀਤਿ ਸਰ੍ਵੇ ਵਿਤਰ੍ਕਯਨ੍ਤਃ ਪਰਿਮੋਹਿਤਾਃ ਸ੍ਮਃ
ਤੈਨੂੰ ਸੂਰਜ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੋਂ ਡਿੱਗਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਅੱਗ ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਅਣਗਣ ਚਮਕ ਨਾਲ, ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ ਹਾਂ, ਸੋਚ ਰਹੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਕੀ ਡਿੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚ ਤ੍ਵਾਂ ਧਿष੍ਠਿਤਂ ਦੇਵਮਾਰ੍ਗੇ ਸ਼ਕ੍ਰਾਰ੍ਕਵਿष੍ਣੁਪ੍ਰਤਿਮਪ੍ਰਭਾਵਮ੍। ਅਭ੍ਯੁਦ੍ਗਤਾਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਵਯਮਦ੍ਯ ਸਰ੍ਵੇ ਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਪਾਤੇ ਤਵ ਜਿਜ੍ਞਾਸਮਾਨਾਃ
ਤੈਨੂੰ ਦੇਵ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਖੜਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਜਿਸਦੀ ਚਮਕ ਇੰਦਰ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਅੱਜ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਏ ਹਾਂ, ਤੇਰੇ ਡਿੱਗਣ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਜਾਣਣ ਲਈ।
ਨ ਚਾਪਿ ਤ੍ਵਾਂ ਧृष੍ਣੁਮਃ ਪ੍ਰष੍ਟੁਮਗ੍ਰੇ ਨ ਚ ਤ੍ਵਮਸ੍ਮਾਨ੍ਪृਚ੍ਛਸਿ ਯੇ ਵਯਂ ਸ੍ਮਃ। ਤਤ੍ਤ੍ਵਾਂ ਪृਚ੍ਛਾਮਿ ਸ੍ਪृਹਣੀਯਰੂਪ ਕਸ੍ਯ ਤ੍ਵਂ ਵਾ ਕਿਂਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਤ੍ਵਮਾਗਾਃ
ਅਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੈਨੂੰ ਪੁੱਛਣ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਤੇ ਤੂੰ ਵੀ ਸਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪੁੱਛਦਾ ਕਿ ਅਸੀਂ ਕੌਣ ਹਾਂ। ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ, ਸੋਹਣੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਤੂੰ ਕਿਸ ਦਾ ਹੈਂ ਜਾਂ ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਆਇਆ ਹੈਂ?
ਭਯਂ ਤੁ ਤੇ ਵ੍ਯੇਤੁ ਵਿषਾਦਮੋਹੌ ਤ੍ਯਜਾਸ਼ੁ ਚੈਵੇਨ੍ਦ੍ਰਸਮਪ੍ਰਭਾਵ। ਤ੍ਵਾਂ ਵਰ੍ਤਮਾਨਂ ਹਿ ਸਤਾਂ ਸਕਾਸ਼ੇ ਨਾਲਂ ਪ੍ਰਸੋਢੁਂ ਬਲਹਾऽਪਿ ਸ਼ਕ੍ਰਃ
ਤੇਰਾ ਡਰ ਦੂਰ ਹੋਵੇ, ਸੋਗ ਤੇ ਭਟਕਾਵਾ ਛੱਡ ਦੇ, ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਵਾਲੇ। ਚੰਗਿਆਂ ਵਿਚ ਤੇਰੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਇੰਦਰ ਵਰਗਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਵੀ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।
ਸਨ੍ਤਃ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾ ਹਿ ਸੁਖਚ੍ਯੁਤਾਨਾਂ ਸਤਾਂ ਸਦੈਵਾਮਰਰਾਜਕਲ੍ਪ। ਤੇ ਸਙ੍ਗਤਾਃ ਸ੍ਥਾਵਰਜਙ੍ਗਮੇਸ਼ਾਃ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਸਦृਸ਼ੇषੁ ਸਤ੍ਸੁ
ਚੰਗੇ ਲੋਕ ਸੁਖ ਤੋਂ ਵੰਜਿਆਂ ਲਈ ਆਸਰਾ ਹਨ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਚੰਗਿਆਂ ਵਿਚ ਅਮਰ ਰਾਜਾ ਵਾਂਗ। ਉਹ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ, ਚਾਹੇ ਹਿਲਦੇ ਜਾਂ ਟਿਕੇ ਹੋਏ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਬਰਾਬਰ ਚੰਗਿਆਂ ਵਿਚ ਠਿਕਾਣਾ ਪਾ ਲਿਆ ਹੈ।
ਪ੍ਰਭੁਰਗ੍ਨਿਃ ਪ੍ਰਤਪਨੇ ਭੂਮਿਰਾਵਪਨੇ ਪ੍ਰਭੁਃ। ਪ੍ਰਭੁਃ ਸੂਰ੍ਯਃ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ੍ਵੇ ਸਤਾਂ ਚਾਭ੍ਯਾਗਤਃ ਪ੍ਰਭੁਃ
ਅੱਗ ਸਾੜਨ ਵਿੱਚ ਸਰਵਪਰੀ ਹੈ, ਧਰਤੀ ਪਾਲਣ ਵਿੱਚ ਸਰਵਪਰੀ ਹੈ, ਸੂਰਜ ਚਮਕਣ ਵਿੱਚ ਸਰਵਪਰੀ ਹੈ, ਤੇ ਨੇਕ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਿਮਾਨ ਸਰਵਪਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅਹਂ ਯਯਾਤਿਰ੍ਨਹੁषਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਃ ਪੂਰੋਃ ਪਿਤਾ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਵਮਾਨਾਤ੍। ਪ੍ਰਭ੍ਰਂਸ਼ਿਤਃ ਸੁਰਸਿਦ੍ਧਰ੍षਿਲੋਕਾ- ਤ੍ਪਰਿਚ੍ਯੁਤਃ ਪ੍ਰਪਤਾਮ੍ਯਲ੍ਪਪੁਣ੍ਯਃ
ਮੈਂ ਯਯਾਤਿ ਹਾਂ, ਨਹੁਸ਼ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਪੁਰੂ ਦਾ ਪਿਤਾ। ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਕਰਕੇ, ਦੇਵ, ਸਿੱਧ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਪੁੰਨ ਖਤਮ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਡਿੱਗ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
ਅਹਂ ਹਿ ਪੂਰ੍ਵੋ ਵਯਸਾ ਭਵਦ੍ਭ੍ਯ- ਸ੍ਤੇਨਾਭਿਵਾਦਂ ਭਵਤਾਂ ਨ ਪ੍ਰਯੁਞ੍ਜੇ। ਯੋ ਵਿਦ੍ਯਯਾ ਤਪਸਾ ਜਨ੍ਮਨਾ ਵਾ ਵृਦ੍ਧਃ ਸ ਪੂਜ੍ਯੋ ਭਵਤਿ ਦ੍ਵਿਜਾਨਾਮ੍
ਮੈਂ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹਾਂ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਦੋਵਾਂ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਜਿਸ ਦੀ ਉਮਰ, ਗਿਆਨ, ਜਾਂ ਤਪ ਨਾਲ ਵਧੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇ, ਉਹੀ ਆਦਰਯੋਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅਵਾਦੀਸ੍ਤ੍ਵਂ ਵਯਸਾ ਯਃ ਪ੍ਰਵृਦ੍ਧਃ ਸ ਵੈ ਰਾਜਨ੍ਨਾਭ੍ਯਧਿਕਃ ਕਥ੍ਯਤੇ ਚ। ਯੋ ਵਿਦ੍ਯਯਾ ਤਪਸਾ ਸਂਪ੍ਰਵृਦ੍ਧਃ ਸ ਏਵ ਪੂਜ੍ਯੋ ਭਵਤਿ ਦ੍ਵਿਜਾਨਾਮ੍
ਤੁਸੀਂ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਰਾਜਾ। ਪਰ ਦੋਵਾਂ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਜਿਸ ਦੀ ਗਿਆਨ ਤੇ ਤਪ ਨਾਲ ਵਧੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇ, ਉਹੀ ਸਚਮੁਚ ਆਦਰਯੋਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਤਿਕੂਲਂ ਕਰ੍ਮਣਾਂ ਪਾਪਮਾਹੁ- ਸ੍ਤਦ੍ਵਰ੍ਤਤੇऽਪ੍ਰਵਣੇ ਪਾਪਲੋਕ੍ਯਮ੍। ਸਨ੍ਤੋऽਸਤਾਂ ਨਾਨੁਵਰ੍ਤਨ੍ਤਿ ਚੈਤ- ਦ੍ਯਥਾ ਚੈषਾਮਨੁਕੂਲਾਸ੍ਤਥਾऽऽਸਨ੍
ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਲਟ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਪਾਪ ਹੈ; ਐਸਾ ਵਿਹਾਰ ਪਾਪੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚੰਗੇ ਲੋਕ ਮਾੜਿਆਂ ਦੀ ਰਾਹ ਨਹੀਂ ਚੁੱਕਦੇ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨੇਕ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਚਲਦੇ ਹਨ।
ਅਭੂਦ੍ਧਨਂ ਮੇ ਵਿਪੁਲਂ ਗਤਂ ਤ- ਦ੍ਵਿਚੇष੍ਟਮਾਨੋ ਨਾਧਿਗਨ੍ਤਾ ਤਦਸ੍ਮਿ। ਏਵਂ ਪ੍ਰਧਾਰ੍ਯਾਤ੍ਮਹਿਤੇ ਨਿਵਿष੍ਟੋ ਯੋ ਵਰ੍ਤਤੇ ਸ ਵਿਜਾਨਾਤਿ ਜੀਵਃ
ਕਦੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਬਹੁਤ ਧਨ ਸੀ, ਹੁਣ ਉਹ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਵੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਮੁੜ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਜੋ ਆਪਣੇ ਭਲੇ ਲਈ ਡਟ ਕੇ ਰਹਿੰਦਾ ਤੇ ਐਸਾ ਹੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਸਮਝਦਾ ਹੈ।
ਮਹਾਧਨੋ ਯੋ ਯਜਤੇ ਸੁਯਜ੍ਞੈ- ਰ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਵਿਦ੍ਯਾਸੁ ਵਿਨੀਤਬੁਦ੍ਧਿਃ। ਵੇਦਾਨਧੀਤ੍ਯ ਤਪਸਾ ਯੋਜ੍ਯ ਦੇਹਂ ਦਿਵਂ ਸ ਯਾਯਾਤ੍ਪੁਰੁषੋ ਵੀਤਮੋਹਃ
ਜੋ ਵੱਡੇ ਯਜਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਸਾਰੇ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਮਰ ਹੈ, ਜੋ ਵੇਦ ਪੜ੍ਹਦਾ ਤੇ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਤਪ ਵਿੱਚ ਜੋੜਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਮੋਹ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ।
ਦਿष੍ਟਂ ਬਲੀਯ ਇਤਿ ਮਤ੍ਵਾऽऽਤ੍ਮਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ
ਕਿਸਮਤ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਮੰਨ ਕੇ, ਮਨ ਦੀ ਸਮਝ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸੁਖਂ ਹਿ ਜਨ੍ਤੁਰ੍ਯਦਿ ਵਾऽਪਿ ਦੁਃਖਂ ਦੈਵਾਧੀਨਂ ਵਿਨ੍ਦਤੇ ਨਾਤ੍ਮਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ। ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਦਿष੍ਟਂ ਬਲਵਨ੍ਮਨ੍ਯਮਾਨੋ ਨ ਸਂਜ੍ਵਰੇਨ੍ਨਾਪਿ ਹृष੍ਯੇਤ੍ਕਥਂਚਿਤ੍
ਜੀਵ ਖੁਸ਼ੀ ਜਾਂ ਦੁੱਖ, ਦੋਵੇਂ ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਜਤਨ ਨਾਲ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ, ਕਿਸਮਤ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਸਮਝ ਕੇ, ਨਾ ਗਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਤੇ ਨਾ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਣਾ।
ਦੁਃਖੈਰ੍ਨ ਤਪ੍ਯੇਨ੍ਨ ਸੁਖੈਃ ਪ੍ਰਹृष੍ਯੇ- ਤ੍ਸਮੇਨ ਵਰ੍ਤੇਤ ਸਦੈਵ ਧੀਰਃ। ਦਿष੍ਟਂ ਬਲੀਯ ਇਤਿ ਮਨ੍ਯਮਾਨੋ ਨ ਸਂਜ੍ਵਰੇਨ੍ਨਾਪਿ ਹृष੍ਯੇਤ੍ਕਥਂਚਿਤ੍
ਨਾ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋਣਾ, ਨਾ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਹੋਣਾ; ਸਮਝਦਾਰ ਮਨੁੱਖ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੰਤੁਲਿਤ ਰਹੇ, ਕਿਸਮਤ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਮੰਨ ਕੇ, ਨਾ ਗਮ ਕਰੇ ਤੇ ਨਾ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਵੇ।
ਭਯੇ ਨ ਮੁਹ੍ਯਾਮ੍ਯष੍ਟਕਾਹਂ ਕਦਾਚਿ- ਤ੍ਸਨ੍ਤਾਪੋ ਮੇ ਮਾਨਸੋ ਨਾਸ੍ਤਿ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍। ਧਾਤਾ ਯਥਾ ਮਾਂ ਵਿਦਧੀਤ ਲੋਕੇ ਧ੍ਰੁਵਂ ਤਥਾऽਹਂ ਭਵਿਤੇਤਿ ਮਤ੍ਵਾ
ਅਸ਼ਟਕਾ, ਮੈਂ ਕਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਗਭਰਾਉਂਦਾ ਨਹੀਂ, ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਨਹੀਂ। ਜਿਵੇਂ ਧਾਤਾ ਨੇ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ, ਮੈਂ ਵੀ ਉਹੀ ਬਣ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ।
ਸਂਸ੍ਵੇਦਜਾ ਅਣ੍ਡਜਾਸ਼੍ਚੋਦ੍ਭਿਦਸ਼੍ਚ ਸਰੀਸृਪਾਃ ਕृਮਯੋऽਥਾਪ੍ਸੁ ਮਤ੍ਸ੍ਯਾਃ। ਤਥਾਸ਼੍ਮਨਸ੍ਤृਣਕਾष੍ਠਂ ਚ ਸਰ੍ਵੇ ਦਿष੍ਟਕ੍ਸ਼ਯੇ ਸ੍ਵਾਂ ਪ੍ਰਕृਤਿਂ ਭਜਨ੍ਤਿ
ਪਸੀਨੇ ਤੋਂ, ਅੰਡਿਆਂ ਤੋਂ, ਅੰਕੁਰਾਂ ਤੋਂ ਜਨਮੇ, ਰੇਂਗਣ ਵਾਲੇ, ਕੀੜੇ, ਤੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਮੱਛੀਆਂ, ਪੱਥਰ, ਘਾਹ ਤੇ ਲੱਕੜ — ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਮਾਂ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਭ ਆਪਣੀ ਅਸਲ ਸੁਰਤਿ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਨਿਤ੍ਯਤਾਂ ਸੁਖਦੁਃਸ੍ਵਸ੍ਯ ਬੁਦ੍ਧ੍ਵਾ ਕਸ੍ਮਾਤ੍ਸਂਤਾਪਮष੍ਟਕਾਹਂ ਭਜੇਯਮ੍। ਕਿਂ ਕੁਰ੍ਯਾਂ ਵੈ ਕਿਂ ਚ ਕृਤ੍ਵਾ ਨ ਤਪ੍ਯੇ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਨ੍ਤਾਪਂ ਵਰ੍ਜਯਾਮ੍ਯਪ੍ਰਮਤ੍ਤਃ
ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਦੁੱਖ ਦੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ਜਾਣ ਕੇ, ਅਸ਼ਟਕਾ, ਮੈਂ ਕਿਉਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋਵਾਂ? ਕੀ ਕਰਾਂ ਜਾਂ ਕੀ ਨਾ ਕਰਾਂ ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਦੁੱਖ ਦੇਵੇ? ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਚੋਖਾ ਰਹਿ ਕੇ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ।
ਏਵਂ ਵ੍ਰੁਵਾਣਂ ਨृਪਤਿਂ ਯਯਾਤਿ- ਮਥਾष੍ਟਕਃ ਪੁਨਰੇਵਾਨ੍ਵਪृਚ੍ਛਤ੍। ਮਾਤਾਮਹਂ ਸਰ੍ਵਗੁਣੋਪਪਨ੍ਨਂ ਤਤ੍ਰਸ੍ਥਿਤਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗਲੋਕੇ ਯਥਾਵਤ੍
ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਯਯਾਤਿ ਐਸਾ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਅਸ਼ਟਕਾ ਨੇ ਮੁੜ ਪੁੱਛਿਆ: 'ਮਾਤਾ-ਮਹਾ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋ, ਸੱਚ ਸੱਚ ਦੱਸੋ।'
ਯੇ ਯੇ ਲੋਕਾਃ ਪਾਰ੍ਥਿਵੇਨ੍ਦ੍ਰਪ੍ਰਧਾਨਾ- ਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਭੁਕ੍ਤਾ ਯਂ ਚ ਕਾਲਂ ਯਥਾਵਤ੍। ਤਾਨ੍ਮੇ ਰਾਜਨ੍ਬ੍ਰੂਹਿ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਯਥਾਵ- ਤ੍ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਜ੍ਞਵਦ੍ਭਾषਸੇ ਤ੍ਵਂ ਹਿ ਧਰ੍ਮਾਨ੍
ਰਾਜਾ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਭੋਗੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੀ, ਤੇ ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਉਥੇ ਰਹੇ, ਉਹ ਸਭ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ। ਤੁਸੀਂ ਧਰਮ ਨੂੰ ਖੇਤਰ-ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਵਾਂਗ ਬਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹੋ।
ਰਾਜਾऽਹਮਾਸਮਿਹ ਸਾਰ੍ਵਭੌਮ- ਸ੍ਤਤੋ ਲੋਕਾਨ੍ਮਹਤਸ਼੍ਚਾਜਯਂ ਵੈ। ਤਤ੍ਰਾਵਸਂ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਮਾਤ੍ਰਂ ਤਤੋ ਲੋਕਂ ਪਰਮਸ੍ਮ੍ਯਭ੍ਯੁਪੇਤਃ
ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਸਰਵਭੌਮ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਫਿਰ ਵੱਡੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ। ਉਥੇ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਰਹਿਆ, ਤੇ ਫਿਰ ਇੱਕ ਉੱਚਾ ਲੋਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਤਤਃ ਪੁਰੀਂ ਪੁਰੁਹੂਤਸ੍ਯ ਰਮ੍ਯਾਂ ਸਹਸ੍ਰਦ੍ਵਾਰਾਂ ਸ਼ਤਯੋਜਨਾਯਤਾਮ੍। ਅਧ੍ਯਾਵਸਂ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਮਾਤ੍ਰਂ ਤਤੋ ਲੋਕਂ ਪਰਮਸ੍ਮ੍ਯਭ੍ਯੁਪੇਤਃ
ਫਿਰ ਮੈਂ ਇੰਦਰ ਦੀ ਸੁਹਣੀ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਹਜ਼ਾਰ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਤੇ ਸੌ ਯੋਜਨ ਚੌੜੀ ਸੀ, ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਵੱਸਿਆ। ਫਿਰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਉੱਚਾ ਲੋਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਤਤੋ ਦਿਵ੍ਯਮਜਰਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਲੋਕਂ ਪ੍ਰਜਾਪਤੇਰ੍ਲੋਕਪਤੇਰ੍ਦੁਰਾਪਮ੍। ਤਤ੍ਰਾਵਸਂ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਮਾਤ੍ਰਂ ਤਤੋ ਲੋਕਂ ਪਰਮਸ੍ਮ੍ਯਭ੍ਯੁਪੇਤਃ
ਫਿਰ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੇ ਅਮਰ ਤੇ ਦਿਵਯ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਲਈ ਵੀ ਪਹੁੰਚਣਾ ਔਖਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਰਹਿਆ, ਤੇ ਫਿਰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਉੱਚਾ ਲੋਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਸ ਦੇਵਦੇਵਸ੍ਯ ਨਿਵੇਸ਼ਨੇ ਚ ਵਿਹृਤ੍ਯ ਲੋਕਾਨਵਸਂ ਯਥੇष੍ਟਮ੍। ਸਂਪੂਜ੍ਯਮਾਨਸ੍ਤ੍ਰਿਦਸ਼ੈਃ ਸਮਸ੍ਤੈ- ਸ੍ਤੁਲ੍ਯਪ੍ਰਭਾਵਦ੍ਯੁਤਿਰੀਸ਼੍ਵਰਾਣਾਮ੍
ਉਹ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨਾਲ ਘੁੰਮਦਾ ਸੀ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਉਸ ਦੀ ਇਜ਼ਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਚਮਕ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨਾਲ ਬਰਾਬਰ ਸੀ।
ਤਥਾऽऽਵਸਂ ਨਨ੍ਦਨੇ ਕਾਮਰੂਪੀ ਸਂਵਤ੍ਸਰਾਣਾਮਯੁਤਂ ਸ਼ਤਾਨਾਮ੍। ਸਹਾਪ੍ਸਰੋਭਿਰ੍ਵਿਹਰਨ੍ਪੁਣ੍ਯਗਨ੍ਧਾ- ਨ੍ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਨਗਾਨ੍ਪੁष੍ਪਿਤਾਂਸ਼੍ਚਾਰੁਰੂਪਾਨ੍
ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨੰਦਨ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਰੂਪ ਧਾਰ ਸਕਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਲੱਖਾਂ ਸਾਲ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾਉਂਦਾ ਰਿਹਾ, ਸੁਗੰਧਤ ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸੋਹਣੇ ਦਰਖ਼ਤਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਸੀ।
ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਥਿਤਂ ਮਾਂ ਦੇਵ ਸੁਖੇषੁ ਸਕ੍ਤਂ ਕਾਲੇऽਤੀਤੇ ਮਹਤਿ ਤਤੋऽਤਿਮਾਤ੍ਰਮ੍। ਦੂਤੋ ਦੇਵਾਨਾਮਬ੍ਰਵੀਦੁਗ੍ਰਰੂਪੋ ਧ੍ਵਂਸੇਤ੍ਯੁਚ੍ਚੈਸ੍ਤ੍ਰਿਃ ਪ੍ਲੁਤੇਨ ਸ੍ਵਰੇਣ
ਜਦ ਮੈਂ ਉਥੇ ਸੁਖਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਬੀਤ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਡਰਾਉਣਾ ਦੂਤ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਚੀਕਦਾ ਹੋਇਆ ਆਇਆ: 'ਗਿਰੋ!'
ਏਤਾਵਨ੍ਮੇ ਵਿਦਿਤਂ ਰਾਜਸਿਂਹ ਤਤੋ ਭ੍ਰष੍ਟੋऽਹਂ ਨਨ੍ਦਨਾਤ੍ਕ੍ਸ਼ੀਣਪੁਣ੍ਯਃ। ਵਾਚੋऽਸ਼੍ਰੌषਂ ਚਾਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ੇ ਸੁਰਾਣਾਂ ਸਾਨੁਕ੍ਰੋਂਸ਼ਾਃ ਸ਼ੋਚਤਾਂ ਮਾਂ ਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰ
ਇਤਨਾ ਹੀ ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਰਾਜਾ! ਫਿਰ, ਨੰਦਨ ਤੋਂ ਗਿਰ ਕੇ, ਜਦ ਮੇਰਾ ਪੂਣ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ, ਮੈਂ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਦਇਆ ਭਰੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣੀ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਲਈ ਦੁੱਖ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਰਾਜਨ।
ਅਹੋ ਕष੍ਟਂ ਕ੍ਸ਼ੀਣਪੁਣ੍ਯੋ ਯਯਾਤਿਃ ਪਤਤ੍ਯਸੌ ਪੁਣ੍ਯਕृਤ੍ਪੁਣ੍ਯਕੀਰ੍ਤਿਃ। ਤਾਨਬ੍ਰੁਵਂ ਪਤਮਾਨਸ੍ਤਤੋऽਹਂ ਸਤਾਂ ਮਧ੍ਯੇ ਨਿਪਤੇਯਂ ਕਥਂ ਨੁ
ਹਾਏ, ਕਿੰਨਾ ਦੁਖਦਾਈ ਹੈ! ਯਯਾਤਿ, ਜਿਸ ਦੇ ਕਰਤੱਬ ਅਤੇ ਨਾਮ ਪਵਿੱਤਰ ਸਨ, ਹੁਣ ਪੂਣ ਮੁਕ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਡਿੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਡਿੱਗਦੇ ਹੋਏ ਮੈਂ ਕਿਹਾ: 'ਕਿਵੇਂ ਮੈਂ ਸਚੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਡਿੱਗ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?'
ਤੈਰਾਖ੍ਯਾਤਾ ਭਵਤਾਂ ਯਜ੍ਞਭੂਮਿਃ ਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਚੇਮਾਂ ਤ੍ਵਰਿਤਮੁਪਾਗਤੋऽਸ੍ਮਿ। ਹਵਿਰ੍ਗਨ੍ਧਂ ਦੇਸ਼ਿਕਂ ਯਜ੍ਞਭੂਮੇ- ਰ੍ਧੂਮਾਪਾਙ੍ਗਂ ਪ੍ਰਤਿਗृਹ੍ਯ ਪ੍ਰਤੀਤਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਯਜਨ ਸਥਾਨ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ, ਤੇ ਵੇਖ ਕੇ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਜਲਦੀ ਆ ਗਿਆ। ਹਵਨ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਅਤੇ ਯਜਨ ਸਥਾਨ ਤੋਂ ਉਠਦੇ ਧੂੰਏ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਯਕੀਨ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਪਹੁੰਚਿਆ।