ਲ਼ਸ਼ਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਕ੍ਸ਼ਮਤੇ ਨਿਤ੍ਯਮਸ਼ਕ੍ਤਃ ਕ੍ਰੁਧ੍ਯਤੇ ਨਰਃ। ਦੁਰ੍ਜਨਃ ਸੁਜਨਂ ਦ੍ਵੇष੍ਟਿ ਦੁਰ੍ਬਲੋ ਬਲਵਤ੍ਤਰਮ੍
ਜੋ ਤਾਕਤਵਾਨ ਹੈ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੈ, ਉਹ ਗੁੱਸਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮਾੜਾ ਵਿਅਕਤੀ ਚੰਗੇ ਨੂੰ ਨਫ਼ਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕਮਜ਼ੋਰ ਤਾਕਤਵਾਨ ਨੂੰ।
ਰੂਪਵਨ੍ਤਮਰੂਪੀ ਚ ਧਨਵਨ੍ਤਂ ਚ ਨਿਰ੍ਧਨਃ। ਅਕਰ੍ਮੀ ਕਰ੍ਮਿਣਂ ਦ੍ਵੇष੍ਟਿ ਧਾਰ੍ਮਿਕਂ ਚ ਨਧਾਰ੍ਮਿਕਃ
ਕੁਸੂਰਵਾਨ ਸੁੰਦਰ ਨੂੰ, ਗਰੀਬ ਧਨਵਾਨ ਨੂੰ, ਆਲਸੀ ਚਲਾਕ ਨੂੰ, ਤੇ ਅਧਰਮੀ ਧਰਮੀ ਨੂੰ ਨਫ਼ਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਨਿਰ੍ਗੁਣੋ ਗੁਣਵਨ੍ਤਂ ਚ ਪੁਤ੍ਰੈਤਤ੍ਕਲਿਲਕ੍ਸ਼ਣਮ੍। ਵਿਪਰੀਤਂ ਚ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਏਤੇषੁ ਕृਤਲਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਗੁਣ ਰਹਿਤ ਗੁਣਵਾਨ ਨੂੰ ਨਫ਼ਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਇਹ, ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਮਾੜਿਆਂ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਉਲਟ ਚੰਗਿਆਂ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ, ਰਾਜਾ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਵਾਥ ਵਾ ਰਾਜਾ ਵੈਸ਼੍ਯੋ ਵਾ ਸ਼ੂਦ੍ਰ ਏਵ ਵਾ। ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤੇषੁ ਪ੍ਰਸਕ੍ਤਾਸ਼੍ਚੇਤ੍ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯਨ੍ਤੇ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨਃ
ਚਾਹੇ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੋਵੇ, ਰਾਜਾ, ਵਪਾਰੀ ਜਾਂ ਸੇਵਕ ਵੀ ਹੋਵੇ—ਜੇ ਉਹ ਚੰਗਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਮਸ਼ਹੂਰ ਤੇ ਇਜ਼ਤਦਾਰ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤੇ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਨਰਃ ਸਕ੍ਤਮਨਾ ਭਵੇਤ੍। ਅਲੋਕਜ੍ਞਾ ਹ੍ਯਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਾ ਭ੍ਰਾਤਰਸ੍ਤੇ ਹ੍ਯਬੁਦ੍ਧਯਃ
ਇਸ ਲਈ, ਰਾਜਾ, ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਚੰਗਿਆਂ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਮਨ ਲਗਾ ਕੇ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਚੰਗਿਆਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜੁੜਦੇ, ਉਹ ਅਗਿਆਨੀ ਹਨ, ਤੇਰੇ ਭਰਾ ਵੀ।
ਤ੍ਵਂ ਹਿ ਧਰ੍ਮਵਿਦੋ ਰਾਜਨ੍ਕਤ੍ਥਸੇ ਧਰ੍ਮਸੁਤ੍ਤਮਮ੍। ਕਥਯਸ੍ਵ ਪੁਨਰ੍ਮੇऽਦ੍ਯ ਲੋਕਵृਤ੍ਤਾਨ੍ਤਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਤੂੰ ਧਰਮ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ, ਰਾਜਾ, ਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਵਧਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈਂ। ਅੱਜ ਫਿਰ ਮੈਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸ।
ਅਕ੍ਰੋਧਨਃ ਕ੍ਰੋਧਨੇਭ੍ਯੋ ਵਿਸ਼ਿष੍ਟ- ਸ੍ਤਥਾ ਤਿਤਿਕ੍ਸ਼ੁਰਤਿਤਿਕ੍ਸ਼ੋਰ੍ਵਿਸ਼ਿष੍ਟਃ। ਅਮਾਨੁषੇਭ੍ਯੋ ਮਾਨੁषਾਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਧਾਨਾ ਵਿਦ੍ਵਾਂਸ੍ਤਥੈਵਾਵਿਦੁषਃ ਪ੍ਰਧਾਨਃ
ਜੋ ਗੁੱਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ; ਧੀਰਜ ਵਾਲਾ ਅਧੀਰ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਅਮਾਨਵਾਂ ਵਿਚ ਮਨੁੱਖ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹਨ; ਗਿਆਨਵਾਨ ਅਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹਨ।
ਆਕ੍ਰੁਸ਼੍ਯਮਾਨੋ ਨਾਕੋਸ਼ੇਨ੍ਮਨ੍ਯੁਰੇਵ ਤਿਤਿਕ੍ਸ਼ਤਃ। ਆਕ੍ਰੋष੍ਟਾਰਂ ਨਿਰ੍ਦਹਤਿ ਸੁਕृਤਂ ਚਾਸ੍ਯ ਵਿਨ੍ਦਤਿ
ਜਦੋਂ ਧੀਰਜ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਕੋਈ ਗਲਤ ਬੋਲਦਾ, ਉਹ ਵਾਪਸ ਗਲਤ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦਾ। ਉਹ ਗਲਤ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੰਦਾ ਤੇ ਨੇਕ ਕੰਮ ਦਾ ਫਲ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਨਾਰੁਨ੍ਤੁਦਃ ਸ੍ਯਾਨ੍ਨ ਨृਸ਼ਂਸਵਾਦੀ ਨ ਹੀਨਤਃ ਪਰਮਭ੍ਯਾਦਦੀਤ। ਯਯਾऽਸ੍ਯ ਵਾਚਾ ਪਰ ਉਦ੍ਵਿਜੇਤ ਨ ਤਾਂ ਵਦੇਦ੍ਰੁਸ਼ਤੀਂ ਪਾਪਲੋਕ੍ਯਾਮ੍
ਕਦੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਬੁਰਾ ਭਲਾ ਨਾ ਕਹੋ, ਨਾ ਹੀ ਕਠੋਰ ਬੋਲ ਬੋਲੋ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਕੁਝ ਨਾ ਲਵੋ। ਜੇ ਤੁਹਾਡੀ ਗੱਲ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਦੁਖੀ ਕਰਦੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਐਸਾ ਬੁਰਾ ਤੇ ਦੋਸ਼ਯੋਗ ਬੋਲ ਕਦੇ ਨਾ ਕਹੋ।
ਅਰੁਨ੍ਤੁਦਂ ਪੁਰੁषਂ ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਵਾਚਂ ਵਾਕ੍ਕਣ੍ਟਕੈਰ੍ਵਿਤੁਦਨ੍ਤਂ ਮਨੁष੍ਯਨ੍। ਵਿਦ੍ਯਾਦਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਕਤਮਂ ਜਨਾਨਾਂ ਮੁਖੇ ਨਿਬਦ੍ਧਾਂ ਨਿਰ੍ऋਤਿਂ ਵਹਨ੍ਤਮ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਬੁਰਾ ਭਲਾ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਬੋਲ ਤਿੱਖੇ ਹਨ, ਜੋ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਬੋਲਾਂ ਦੇ ਕੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਚੋਭਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਸਮਰਥ ਹੈ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ 'ਤੇ ਨਾਸ ਨੂੰ ਲਿਆ ਫਿਰਦਾ ਹੈ।
ਸਦ੍ਭਿਃ ਪੁਰਸ੍ਤਾਦਭਿਪੂਜਿਤਃ ਸ੍ਯਾ- ਤ੍ਸਦ੍ਭਿਸ੍ਤਥਾ ਪृष੍ਠਤੋ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਃ ਸ੍ਯਾਤ੍। ਸਦਾऽਸਤਾਮਤਿਵਾਦਾਂਸ੍ਤਿਤਿਕ੍ਸ਼ੇ- ਤ੍ਸਤਾਂ ਵृਤ੍ਤਂ ਚਾਦਦੀਤਾਰ੍ਯਵृਤ੍ਤਃ
ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਉਹ ਅੱਗੇ ਤੋਂ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਪਿੱਛੇ ਤੋਂ ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਾੜੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਵਧੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਸਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਚੰਗਿਆਂ ਦੀ ਚਾਲ ਚਲਦਾ ਹੈ, ਉੱਚੀ ਚਾਲ ਅਪਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਵਾਕ੍ਸਾਯਕਾ ਵਦਨਾਨ੍ਨਿष੍ਪਤਨ੍ਤਿ ਯੈਰਾਹਤਃ ਸ਼ੋਚਤਿ ਰਾਤ੍ਰ੍ਯਹਾਨਿ। ਪਰਸ੍ਯ ਯੇ ਮਰ੍ਮਸੁ ਸਂਪਤਨ੍ਤਿ ਤਾਨ੍ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਨਾਵਸृਜੇਤ੍ਪਰੇषੁ
ਬੋਲ ਤੀਰਾਂ ਵਾਂਗ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦੇ ਹਨ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਚੋਭਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਦਿਨ ਰਾਤ ਦੁਖੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਬੋਲ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਚੋਭਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਬੁਧੀਮਾਨ ਕਦੇ ਹੋਰਾਂ ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦਾ।
ਨਹੀਦृਸ਼ਂ ਸਂਵਨਨਂ ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਵਿਦ੍ਯਤੇ। ਦਯਾ ਮੈਤ੍ਰੀ ਚ ਭੂਤੇषੁ ਦਾਨਂ ਚ ਮਧੁਰਾ ਚ ਵਾਕ੍
ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਐਸਾ ਮਿਲਾਪ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ: ਦਇਆ, ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਮਿੱਤਰਤਾ, ਦਾਨ ਤੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਾਨ੍ਤ੍ਵਂ ਸਦਾ ਵਾਚ੍ਯਂ ਨ ਵਾਚ੍ਯਂ ਪਰੁषਂ ਕ੍ਵਚਿਤ੍। ਪੂਜ੍ਯਾਨ੍ਸਂਪੂਜਯੇਦ੍ਦਦ੍ਯਾਨ੍ਨ ਚ ਯਾਚੇਤ੍ਕਦਾਚਨ
ਇਸ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਿੱਠੇ ਤੇ ਸੁਖਦਾਈ ਬੋਲ ਬੋਲੋ, ਕਦੇ ਵੀ ਕਠੋਰ ਬੋਲ ਨਾ ਬੋਲੋ। ਜੋ ਪੂਜਾ ਦੇ ਯੋਗ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ, ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦਿਓ, ਤੇ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਕਦੇ ਮੰਗ ਨਾ ਕਰੋ।
ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਸਮਾਪ੍ਯ ਰਾਜਨ੍ ਗृਹਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਵਨਂ ਗਤੋऽਸਿ। ਤਤ੍ਤ੍ਵਾਂ ਪृਚ੍ਛਾਮਿ ਨਹੁषਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰ ਕੇਨਾਸਿ ਤੁਲ੍ਯਸ੍ਤਪਸਾ ਯਯਾਤੇ
ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਮੁਕਾ ਕੇ, ਰਾਜਾ, ਤੂੰ ਘਰ ਛੱਡ ਕੇ ਜੰਗਲ ਚਲੇ ਗਏ ਹੋ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ, ਨਹੁਸ਼ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਕਿਸ ਤਪ ਨਾਲ ਤੂੰ ਯਯਾਤੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋ ਗਿਆ?
ਨਾਹਂ ਦੇਵਮਨੁष੍ਯੇषੁ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵੇषੁ ਮਹਰ੍षਿषੁ। ਆਤ੍ਮਨਸ੍ਤਪਸਾ ਤੁਲ੍ਯਂ ਕਂਚਿਤ੍ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਵਾਸਵ
ਦੇਵਤੇ, ਮਨੁੱਖ, ਗੰਧਰਵ ਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿਚ, ਹੇ ਵਾਸਵ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਤਪ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ।
ਯਦਾऽਵਮਂਸ੍ਥਾਃ ਸਦृਸ਼ਃ ਸ਼੍ਰੇਯਸਸ਼੍ਚ ਅਲ੍ਪੀਯਸਸ਼੍ਚਾਵਿਦਿਤਪ੍ਰਭਾਵਃ। ਤਸ੍ਮਾਲ੍ਲੋਕਾਸ੍ਤ੍ਵਨ੍ਤਵਨ੍ਤਸ੍ਤਵੇ ਮੇ ਕ੍ਸ਼ੀਣੇ ਪੁਣ੍ਯੇ ਪਤਿਤਾऽਸ੍ਯਦ੍ਯ ਰਾਜਨ੍
ਜਦ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਬਰਾਬਰ, ਵਧੀਆ ਜਾਂ ਘੱਟ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਣਜਾਣ ਸੀ, ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕੀਤਾ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਤੇਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋ ਗਿਆ; ਤੇਰੀ ਪੂਣ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ, ਅੱਜ ਤੂੰ ਡਿੱਗ ਗਿਆ, ਰਾਜਾ।
ਸੁਰਰ੍षਿਗਨ੍ਧਰ੍ਵਨਰਾਵਮਾਨਾ- ਤ੍ਕ੍ਸ਼ਯਂ ਗਤਾ ਮੇ ਯਦਿ ਸ਼ਕ੍ਰਲੋਕਾਃ। ਇਚ੍ਛਾਮ੍ਯਹਂ ਸੁਰਲੋਕਾਦ੍ਵਿਹੀਨਃ ਸਤਾਂ ਮਧ੍ਯੇ ਪਤਿਤੁਂ ਦੇਵਰਾਜ
ਦੇਵਤੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਗੰਧਰਵ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਕਰਕੇ ਮੇਰੇ ਸੁਗਮ ਲੋਕ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਦੇਵ ਲੋਕ ਤੋਂ ਵੰਝਿਆ ਹੋ ਕੇ, ਚੰਗਿਆਂ ਵਿਚ ਡਿੱਗ ਜਾਵਾਂ, ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ।
ਸਤਾਂ ਸਕਾਸ਼ੇ ਪਤਿਤਾऽਸਿ ਰਾਜਂ- ਸ਼੍ਚ੍ਯੁਤਃ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਂ ਯਤ੍ਰ ਲਬ੍ਧਾਸਿ ਭੂਯਃ। ਏਤਦ੍ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਚ ਪੁਨਰ੍ਯਯਾਤੇ ਤ੍ਵਂ ਮਾऽਵਮਂਸ੍ਥਾਃ ਸਦृਸ਼ਃ ਸ਼੍ਰੇਯਸਸ਼੍ਚ
ਤੂੰ ਚੰਗਿਆਂ ਵਿਚ ਡਿੱਗਿਆ ਹੈ, ਰਾਜਾ, ਜਿੱਥੇ ਤੂੰ ਮੁੜ ਆਪਣੀ ਇਜ਼ਤ ਪਾ ਲੀ। ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਯਯਾਤੀ, ਮੁੜ ਕਦੇ ਆਪਣੇ ਬਰਾਬਰ ਜਾਂ ਵਧੀਆ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਾ ਕਰੀ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਹਾਯਾਮਰਰਾਜਜੁष੍ਟਾ- ਨ੍ਪੁਣ੍ਯਾਁਲ੍ਲੋਕਾਨ੍ਪਤਮਾਨਂ ਯਯਾਤਿਮ੍। ਸਂਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਰਾਜਰ੍षਿਵਰੋऽष੍ਟਕਸ੍ਤ- ਮੁਵਾਚ ਸਦ੍ਧਰ੍ਮਵਿਧਾਨਗੋਪ੍ਤਾ
ਫਿਰ, ਅਮਰ ਰਾਜਾ ਦੇ ਸੁਭਾਗ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਡਿੱਗਦੇ ਯਯਾਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਜਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ ਅਸ਼ਟਕ, ਜੋ ਸੱਚੇ ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਕਸ੍ਤ੍ਵਂ ਯੁਵਾ ਵਾਸਵਤੁਲ੍ਯਰੂਪਃ ਸ੍ਵਤੇਜਸਾ ਦੀਪ੍ਯਮਾਨੋ ਯਥਾऽਗ੍ਨਿਃ। ਪਤਸ੍ਯੁਦੀਰ੍ਣਾਮ੍ਬੁਧਰਾਨ੍ਧਕਾਰਾ- ਤ੍ਖਾਤ੍ਖੇਚਰਾਣਾਂ ਪ੍ਰਵਰੋ ਯਥਾऽਰ੍ਕਃ
ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ, ਨੌਜਵਾਨ, ਜੋ ਵਾਸਵ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਤਪਦਾ ਹੈ? ਤੂੰ ਕਾਲੀ ਘਟਾ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿਚੋਂ ਡਿੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਆਕਾਸ਼ ਵਾਸੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚ ਤ੍ਵਾਂ ਸੂਰ੍ਯਪਥਾਤ੍ਪਤਨ੍ਤਂ ਵੈਸ਼੍ਵਾਨਰਾਰ੍ਕਦ੍ਯੁਤਿਮਪ੍ਰਮੇਯਮ੍। ਕਿਂ ਨੁ ਸ੍ਵਿਦੇਤਤ੍ਪਤਤੀਤਿ ਸਰ੍ਵੇ ਵਿਤਰ੍ਕਯਨ੍ਤਃ ਪਰਿਮੋਹਿਤਾਃ ਸ੍ਮਃ
ਤੈਨੂੰ ਸੂਰਜ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੋਂ ਡਿੱਗਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਅੱਗ ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਅਣਗਣ ਚਮਕ ਨਾਲ, ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ ਹਾਂ, ਸੋਚ ਰਹੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਕੀ ਡਿੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚ ਤ੍ਵਾਂ ਧਿष੍ਠਿਤਂ ਦੇਵਮਾਰ੍ਗੇ ਸ਼ਕ੍ਰਾਰ੍ਕਵਿष੍ਣੁਪ੍ਰਤਿਮਪ੍ਰਭਾਵਮ੍। ਅਭ੍ਯੁਦ੍ਗਤਾਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਵਯਮਦ੍ਯ ਸਰ੍ਵੇ ਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਪਾਤੇ ਤਵ ਜਿਜ੍ਞਾਸਮਾਨਾਃ
ਤੈਨੂੰ ਦੇਵ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਖੜਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਜਿਸਦੀ ਚਮਕ ਇੰਦਰ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਅੱਜ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਏ ਹਾਂ, ਤੇਰੇ ਡਿੱਗਣ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਜਾਣਣ ਲਈ।
ਨ ਚਾਪਿ ਤ੍ਵਾਂ ਧृष੍ਣੁਮਃ ਪ੍ਰष੍ਟੁਮਗ੍ਰੇ ਨ ਚ ਤ੍ਵਮਸ੍ਮਾਨ੍ਪृਚ੍ਛਸਿ ਯੇ ਵਯਂ ਸ੍ਮਃ। ਤਤ੍ਤ੍ਵਾਂ ਪृਚ੍ਛਾਮਿ ਸ੍ਪृਹਣੀਯਰੂਪ ਕਸ੍ਯ ਤ੍ਵਂ ਵਾ ਕਿਂਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਤ੍ਵਮਾਗਾਃ
ਅਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੈਨੂੰ ਪੁੱਛਣ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਤੇ ਤੂੰ ਵੀ ਸਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪੁੱਛਦਾ ਕਿ ਅਸੀਂ ਕੌਣ ਹਾਂ। ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ, ਸੋਹਣੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਤੂੰ ਕਿਸ ਦਾ ਹੈਂ ਜਾਂ ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਆਇਆ ਹੈਂ?
ਭਯਂ ਤੁ ਤੇ ਵ੍ਯੇਤੁ ਵਿषਾਦਮੋਹੌ ਤ੍ਯਜਾਸ਼ੁ ਚੈਵੇਨ੍ਦ੍ਰਸਮਪ੍ਰਭਾਵ। ਤ੍ਵਾਂ ਵਰ੍ਤਮਾਨਂ ਹਿ ਸਤਾਂ ਸਕਾਸ਼ੇ ਨਾਲਂ ਪ੍ਰਸੋਢੁਂ ਬਲਹਾऽਪਿ ਸ਼ਕ੍ਰਃ
ਤੇਰਾ ਡਰ ਦੂਰ ਹੋਵੇ, ਸੋਗ ਤੇ ਭਟਕਾਵਾ ਛੱਡ ਦੇ, ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਵਾਲੇ। ਚੰਗਿਆਂ ਵਿਚ ਤੇਰੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਇੰਦਰ ਵਰਗਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਵੀ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।
ਸਨ੍ਤਃ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾ ਹਿ ਸੁਖਚ੍ਯੁਤਾਨਾਂ ਸਤਾਂ ਸਦੈਵਾਮਰਰਾਜਕਲ੍ਪ। ਤੇ ਸਙ੍ਗਤਾਃ ਸ੍ਥਾਵਰਜਙ੍ਗਮੇਸ਼ਾਃ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਸਦृਸ਼ੇषੁ ਸਤ੍ਸੁ
ਚੰਗੇ ਲੋਕ ਸੁਖ ਤੋਂ ਵੰਜਿਆਂ ਲਈ ਆਸਰਾ ਹਨ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਚੰਗਿਆਂ ਵਿਚ ਅਮਰ ਰਾਜਾ ਵਾਂਗ। ਉਹ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ, ਚਾਹੇ ਹਿਲਦੇ ਜਾਂ ਟਿਕੇ ਹੋਏ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਬਰਾਬਰ ਚੰਗਿਆਂ ਵਿਚ ਠਿਕਾਣਾ ਪਾ ਲਿਆ ਹੈ।
ਪ੍ਰਭੁਰਗ੍ਨਿਃ ਪ੍ਰਤਪਨੇ ਭੂਮਿਰਾਵਪਨੇ ਪ੍ਰਭੁਃ। ਪ੍ਰਭੁਃ ਸੂਰ੍ਯਃ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ੍ਵੇ ਸਤਾਂ ਚਾਭ੍ਯਾਗਤਃ ਪ੍ਰਭੁਃ
ਅੱਗ ਸਾੜਨ ਵਿੱਚ ਸਰਵਪਰੀ ਹੈ, ਧਰਤੀ ਪਾਲਣ ਵਿੱਚ ਸਰਵਪਰੀ ਹੈ, ਸੂਰਜ ਚਮਕਣ ਵਿੱਚ ਸਰਵਪਰੀ ਹੈ, ਤੇ ਨੇਕ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਿਮਾਨ ਸਰਵਪਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅਹਂ ਯਯਾਤਿਰ੍ਨਹੁषਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਃ ਪੂਰੋਃ ਪਿਤਾ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਵਮਾਨਾਤ੍। ਪ੍ਰਭ੍ਰਂਸ਼ਿਤਃ ਸੁਰਸਿਦ੍ਧਰ੍षਿਲੋਕਾ- ਤ੍ਪਰਿਚ੍ਯੁਤਃ ਪ੍ਰਪਤਾਮ੍ਯਲ੍ਪਪੁਣ੍ਯਃ
ਮੈਂ ਯਯਾਤਿ ਹਾਂ, ਨਹੁਸ਼ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਪੁਰੂ ਦਾ ਪਿਤਾ। ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਕਰਕੇ, ਦੇਵ, ਸਿੱਧ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਪੁੰਨ ਖਤਮ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਡਿੱਗ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
ਅਹਂ ਹਿ ਪੂਰ੍ਵੋ ਵਯਸਾ ਭਵਦ੍ਭ੍ਯ- ਸ੍ਤੇਨਾਭਿਵਾਦਂ ਭਵਤਾਂ ਨ ਪ੍ਰਯੁਞ੍ਜੇ। ਯੋ ਵਿਦ੍ਯਯਾ ਤਪਸਾ ਜਨ੍ਮਨਾ ਵਾ ਵृਦ੍ਧਃ ਸ ਪੂਜ੍ਯੋ ਭਵਤਿ ਦ੍ਵਿਜਾਨਾਮ੍
ਮੈਂ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹਾਂ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਦੋਵਾਂ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਜਿਸ ਦੀ ਉਮਰ, ਗਿਆਨ, ਜਾਂ ਤਪ ਨਾਲ ਵਧੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇ, ਉਹੀ ਆਦਰਯੋਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅਵਾਦੀਸ੍ਤ੍ਵਂ ਵਯਸਾ ਯਃ ਪ੍ਰਵृਦ੍ਧਃ ਸ ਵੈ ਰਾਜਨ੍ਨਾਭ੍ਯਧਿਕਃ ਕਥ੍ਯਤੇ ਚ। ਯੋ ਵਿਦ੍ਯਯਾ ਤਪਸਾ ਸਂਪ੍ਰਵृਦ੍ਧਃ ਸ ਏਵ ਪੂਜ੍ਯੋ ਭਵਤਿ ਦ੍ਵਿਜਾਨਾਮ੍
ਤੁਸੀਂ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਰਾਜਾ। ਪਰ ਦੋਵਾਂ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਜਿਸ ਦੀ ਗਿਆਨ ਤੇ ਤਪ ਨਾਲ ਵਧੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇ, ਉਹੀ ਸਚਮੁਚ ਆਦਰਯੋਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।