ਪੂਰ੍ਣਂ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਂ ਚ ਏਵਂਵृਤ੍ਤਿਰਭੂਨ੍ਨृਪਃ। ਅਬ੍ਭਕ੍ਸ਼ਃ ਸ਼ਰਦਸ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਦਾਸੀਨ੍ਨਿਯਤਵਾਙ੍ਮਨਾਃ
ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਤਕ, ਰਾਜਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੀਉਂਦਾ ਰਿਹਾ। ਤੀਹ ਸਰਦੀਆਂ ਲਈ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਹਵਾ 'ਤੇ ਜੀਉਂਦਾ ਸੀ, ਆਪਣੀ ਬੋਲੀ ਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸਦਾ ਰੋਕ ਕੇ ਰੱਖਦਾ ਸੀ।
ਤਤਸ਼੍ਚ ਵਾਯੁਭਕ੍ਸ਼ੋऽਭੂਤ੍ਸਂਵਤ੍ਸਰਮਤਨ੍ਦ੍ਰਿਤਃ। ਤਥਾ ਪਞ੍ਚਾਗ੍ਨਿਮਧ੍ਯੇ ਚ ਤਪਸ੍ਤੇਪੇ ਸ ਵਤ੍ਸਰਮ੍
ਫਿਰ, ਇੱਕ ਸਾਲ ਤਕ ਉਹ ਹਵਾ 'ਤੇ ਹੀ ਜੀਉਂਦਾ ਰਿਹਾ, ਬਿਨਾ ਥੱਕੇ। ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੰਜ ਅੱਗਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤਪ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਏਕਪਾਦਃ ਸ੍ਤਿਤਸ਼੍ਚਾਸੀਤ੍षਣ੍ਮਾਸਾਨਨਿਲਾਸ਼ਨਃ। ਪੁਣ੍ਯਕੀਰ੍ਤਿਸ੍ਤਤਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਜਗਾਮਾਵृਤ੍ਯ ਰੋਦਸੀ
ਉਹ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਤਕ ਇੱਕ ਪੈਰ 'ਤੇ ਖੜਾ ਰਹਾ, ਹਵਾ 'ਤੇ ਜੀਉਂਦਾ। ਫਿਰ, ਆਪਣੀ ਨੇਕੀ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਕੇ ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਸ੍ਵਰ੍ਗਤਃ ਸ ਤੁ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਨਿਵਸਨ੍ਦੇਵਵੇਸ਼੍ਮਨਿ। ਪੂਜਿਤਸ੍ਤ੍ਰਿਦਸ਼ੈਃ ਸਾਧ੍ਯੈਰ੍ਮਰੁਦ੍ਭਿਰ੍ਵਸੁਭਿਸ੍ਤਥਾ
ਉਹ ਰਾਜਾ ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਜਾ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਵੱਸਣ ਲੱਗਾ। ਤੀਹ ਦੇਵ, ਸਾਧਿਆ, ਮਰੁਤ ਤੇ ਵਸੂ ਉਸ ਦੀ ਇਜ਼ਤ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਦੇਵਲੋਕਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਂ ਸਂਚਰਨ੍ਪੁਣ੍ਯਕृਦ੍ਵਸ਼ੀ। ਅਵਸਤ੍ਪृਥਿਵੀਪਾਲੋ ਦੀਰ੍ਘਕਾਲਮਿਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤਿਃ
ਉਹ ਨੇਕ ਤੇ ਆਪਣੇ ਮਨ 'ਤੇ ਕਾਬੂ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ, ਦੇਵ ਲੋਕ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਘੁੰਮਦਾ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਉਥੇ ਵੱਸਦਾ ਰਿਹਾ—ਇਹ ਹੀ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ ਕਦਾਚਿਨ੍ਨृਪਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋ ਯਯਾਤਿਃ ਸ਼ਕ੍ਰਮਾਗਮਤ੍। ਕਥਾਨ੍ਤੇ ਤਤ੍ਰ ਸ਼ਕ੍ਰੇਣ ਸ ਪृष੍ਟਃ ਪृਥਿਵੀਪਤਿਃ
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਉਹ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਯਯਾਤੀ, ਇੰਦਰ ਕੋਲ ਆਇਆ। ਗੱਲਬਾਤ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਇੰਦਰ ਨੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ।
ਯਦਾ ਸ ਪੂਰੁਸ੍ਤਵ ਰੂਪੇਣ ਰਾਜ- ਞ੍ਜਰਾਂ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਚਚਾਰ ਭੂਮੌ। ਤਦਾ ਚ ਰਾਜ੍ਯਂ ਸਂਪ੍ਰਦਾਯੈਵ ਤਸ੍ਮੈ ਤ੍ਵਯਾ ਕਿਮੁਕ੍ਤਃ ਕਥਯੇਹ ਸਤ੍ਯਮ੍
ਜਦੋਂ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਪੁਰੂ, ਤੇਰੀ ਸ਼ਕਲ ਲੈ ਕੇ ਤੇਰੀ ਬੁਢਾਪਾ ਝੱਲਿਆ ਤੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਤੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਜ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਤੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਕੀ ਕਿਹਾ? ਸਚ ਦੱਸ।
ਗਙ੍ਗਾਯਮੁਨਯੋਰ੍ਮਧ੍ਯੇ ਕृਤ੍ਸ੍ਨੋਯਂ ਵਿषਯਸ੍ਤਵ। ਮਧ੍ਯੇ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਸ੍ਤ੍ਵਂ ਰਾਜਾ ਭ੍ਰਾਤਰੋऽਨ੍ਤ੍ਯਾਧਿਪਾਸ੍ਤਵ
ਗੰਗਾ ਤੇ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਇਹ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਤੇਰੀ ਹੈ। ਧਰਤੀ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿਚ ਤੂੰ ਰਾਜਾ ਹੈਂ, ਤੇ ਤੇਰੇ ਭਰਾ ਬਾਹਰਲੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਹਨ।
ਨ ਚ ਕੁਰ੍ਯਾਨ੍ਨਰੋ ਦੈਨ੍ਯਂ ਸ਼ਾਠ੍ਯਂ ਕ੍ਰੋਧਂ ਤਥੈਵ ਚ। ਜੈਹਯਂ ਚ ਮਤ੍ਸਰਂ ਵੈਰਂ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰੇਦਂ ਨ ਕਾਰਯੇਤ੍
ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਹਤਾਸੀ, ਚਲਾਕੀ ਜਾਂ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਜਿੱਤ-ਹਾਰ, ਈਰਖਾ ਜਾਂ ਵੈਰ ਵੀ ਕਿਸੇ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਮਾਤਰਂ ਪਿਤਰਂ ਜ੍ਯੇष੍ਠਂ ਵਿਦ੍ਵਾਂਸਂ ਚ ਤਪੋਧਨਮ੍। ਕ੍ਸ਼ਮਾਵਨ੍ਤਂ ਚ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਨਾਵਮਨ੍ਯੇਤ ਬੁਦ੍ਧਿਮਾਨ੍
ਰਾਜਾ, ਸਮਝਦਾਰ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਾਂ, ਪਿਤਾ, ਵੱਡਾ, ਗਿਆਨਵਾਨ, ਤਪਸੀ ਤੇ ਧੀਰਜ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਹਲਕਾ ਨਹੀਂ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਲ਼ਸ਼ਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਕ੍ਸ਼ਮਤੇ ਨਿਤ੍ਯਮਸ਼ਕ੍ਤਃ ਕ੍ਰੁਧ੍ਯਤੇ ਨਰਃ। ਦੁਰ੍ਜਨਃ ਸੁਜਨਂ ਦ੍ਵੇष੍ਟਿ ਦੁਰ੍ਬਲੋ ਬਲਵਤ੍ਤਰਮ੍
ਜੋ ਤਾਕਤਵਾਨ ਹੈ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਾਫ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੈ, ਉਹ ਗੁੱਸਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮਾੜਾ ਵਿਅਕਤੀ ਚੰਗੇ ਨੂੰ ਨਫ਼ਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕਮਜ਼ੋਰ ਤਾਕਤਵਾਨ ਨੂੰ।
ਰੂਪਵਨ੍ਤਮਰੂਪੀ ਚ ਧਨਵਨ੍ਤਂ ਚ ਨਿਰ੍ਧਨਃ। ਅਕਰ੍ਮੀ ਕਰ੍ਮਿਣਂ ਦ੍ਵੇष੍ਟਿ ਧਾਰ੍ਮਿਕਂ ਚ ਨਧਾਰ੍ਮਿਕਃ
ਕੁਸੂਰਵਾਨ ਸੁੰਦਰ ਨੂੰ, ਗਰੀਬ ਧਨਵਾਨ ਨੂੰ, ਆਲਸੀ ਚਲਾਕ ਨੂੰ, ਤੇ ਅਧਰਮੀ ਧਰਮੀ ਨੂੰ ਨਫ਼ਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਨਿਰ੍ਗੁਣੋ ਗੁਣਵਨ੍ਤਂ ਚ ਪੁਤ੍ਰੈਤਤ੍ਕਲਿਲਕ੍ਸ਼ਣਮ੍। ਵਿਪਰੀਤਂ ਚ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਏਤੇषੁ ਕृਤਲਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਗੁਣ ਰਹਿਤ ਗੁਣਵਾਨ ਨੂੰ ਨਫ਼ਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਇਹ, ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਮਾੜਿਆਂ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਉਲਟ ਚੰਗਿਆਂ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ, ਰਾਜਾ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਵਾਥ ਵਾ ਰਾਜਾ ਵੈਸ਼੍ਯੋ ਵਾ ਸ਼ੂਦ੍ਰ ਏਵ ਵਾ। ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤੇषੁ ਪ੍ਰਸਕ੍ਤਾਸ਼੍ਚੇਤ੍ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯਨ੍ਤੇ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨਃ
ਚਾਹੇ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੋਵੇ, ਰਾਜਾ, ਵਪਾਰੀ ਜਾਂ ਸੇਵਕ ਵੀ ਹੋਵੇ—ਜੇ ਉਹ ਚੰਗਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਮਸ਼ਹੂਰ ਤੇ ਇਜ਼ਤਦਾਰ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤੇ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਨਰਃ ਸਕ੍ਤਮਨਾ ਭਵੇਤ੍। ਅਲੋਕਜ੍ਞਾ ਹ੍ਯਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਾ ਭ੍ਰਾਤਰਸ੍ਤੇ ਹ੍ਯਬੁਦ੍ਧਯਃ
ਇਸ ਲਈ, ਰਾਜਾ, ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਚੰਗਿਆਂ 'ਤੇ ਆਪਣਾ ਮਨ ਲਗਾ ਕੇ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਚੰਗਿਆਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜੁੜਦੇ, ਉਹ ਅਗਿਆਨੀ ਹਨ, ਤੇਰੇ ਭਰਾ ਵੀ।
ਤ੍ਵਂ ਹਿ ਧਰ੍ਮਵਿਦੋ ਰਾਜਨ੍ਕਤ੍ਥਸੇ ਧਰ੍ਮਸੁਤ੍ਤਮਮ੍। ਕਥਯਸ੍ਵ ਪੁਨਰ੍ਮੇऽਦ੍ਯ ਲੋਕਵृਤ੍ਤਾਨ੍ਤਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਤੂੰ ਧਰਮ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ, ਰਾਜਾ, ਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਵਧਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈਂ। ਅੱਜ ਫਿਰ ਮੈਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸ।
ਅਕ੍ਰੋਧਨਃ ਕ੍ਰੋਧਨੇਭ੍ਯੋ ਵਿਸ਼ਿष੍ਟ- ਸ੍ਤਥਾ ਤਿਤਿਕ੍ਸ਼ੁਰਤਿਤਿਕ੍ਸ਼ੋਰ੍ਵਿਸ਼ਿष੍ਟਃ। ਅਮਾਨੁषੇਭ੍ਯੋ ਮਾਨੁषਾਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਧਾਨਾ ਵਿਦ੍ਵਾਂਸ੍ਤਥੈਵਾਵਿਦੁषਃ ਪ੍ਰਧਾਨਃ
ਜੋ ਗੁੱਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ; ਧੀਰਜ ਵਾਲਾ ਅਧੀਰ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਅਮਾਨਵਾਂ ਵਿਚ ਮਨੁੱਖ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹਨ; ਗਿਆਨਵਾਨ ਅਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹਨ।
ਆਕ੍ਰੁਸ਼੍ਯਮਾਨੋ ਨਾਕੋਸ਼ੇਨ੍ਮਨ੍ਯੁਰੇਵ ਤਿਤਿਕ੍ਸ਼ਤਃ। ਆਕ੍ਰੋष੍ਟਾਰਂ ਨਿਰ੍ਦਹਤਿ ਸੁਕृਤਂ ਚਾਸ੍ਯ ਵਿਨ੍ਦਤਿ
ਜਦੋਂ ਧੀਰਜ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਕੋਈ ਗਲਤ ਬੋਲਦਾ, ਉਹ ਵਾਪਸ ਗਲਤ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦਾ। ਉਹ ਗਲਤ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੰਦਾ ਤੇ ਨੇਕ ਕੰਮ ਦਾ ਫਲ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਨਾਰੁਨ੍ਤੁਦਃ ਸ੍ਯਾਨ੍ਨ ਨृਸ਼ਂਸਵਾਦੀ ਨ ਹੀਨਤਃ ਪਰਮਭ੍ਯਾਦਦੀਤ। ਯਯਾऽਸ੍ਯ ਵਾਚਾ ਪਰ ਉਦ੍ਵਿਜੇਤ ਨ ਤਾਂ ਵਦੇਦ੍ਰੁਸ਼ਤੀਂ ਪਾਪਲੋਕ੍ਯਾਮ੍
ਕਦੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਬੁਰਾ ਭਲਾ ਨਾ ਕਹੋ, ਨਾ ਹੀ ਕਠੋਰ ਬੋਲ ਬੋਲੋ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਕੁਝ ਨਾ ਲਵੋ। ਜੇ ਤੁਹਾਡੀ ਗੱਲ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਦੁਖੀ ਕਰਦੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਐਸਾ ਬੁਰਾ ਤੇ ਦੋਸ਼ਯੋਗ ਬੋਲ ਕਦੇ ਨਾ ਕਹੋ।
ਅਰੁਨ੍ਤੁਦਂ ਪੁਰੁषਂ ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਵਾਚਂ ਵਾਕ੍ਕਣ੍ਟਕੈਰ੍ਵਿਤੁਦਨ੍ਤਂ ਮਨੁष੍ਯਨ੍। ਵਿਦ੍ਯਾਦਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਕਤਮਂ ਜਨਾਨਾਂ ਮੁਖੇ ਨਿਬਦ੍ਧਾਂ ਨਿਰ੍ऋਤਿਂ ਵਹਨ੍ਤਮ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਬੁਰਾ ਭਲਾ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਬੋਲ ਤਿੱਖੇ ਹਨ, ਜੋ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਬੋਲਾਂ ਦੇ ਕੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਚੋਭਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਸਮਰਥ ਹੈ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ 'ਤੇ ਨਾਸ ਨੂੰ ਲਿਆ ਫਿਰਦਾ ਹੈ।
ਸਦ੍ਭਿਃ ਪੁਰਸ੍ਤਾਦਭਿਪੂਜਿਤਃ ਸ੍ਯਾ- ਤ੍ਸਦ੍ਭਿਸ੍ਤਥਾ ਪृष੍ਠਤੋ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਃ ਸ੍ਯਾਤ੍। ਸਦਾऽਸਤਾਮਤਿਵਾਦਾਂਸ੍ਤਿਤਿਕ੍ਸ਼ੇ- ਤ੍ਸਤਾਂ ਵृਤ੍ਤਂ ਚਾਦਦੀਤਾਰ੍ਯਵृਤ੍ਤਃ
ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਉਹ ਅੱਗੇ ਤੋਂ ਸਨਮਾਨਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਪਿੱਛੇ ਤੋਂ ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਾੜੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਵਧੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਸਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਚੰਗਿਆਂ ਦੀ ਚਾਲ ਚਲਦਾ ਹੈ, ਉੱਚੀ ਚਾਲ ਅਪਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਵਾਕ੍ਸਾਯਕਾ ਵਦਨਾਨ੍ਨਿष੍ਪਤਨ੍ਤਿ ਯੈਰਾਹਤਃ ਸ਼ੋਚਤਿ ਰਾਤ੍ਰ੍ਯਹਾਨਿ। ਪਰਸ੍ਯ ਯੇ ਮਰ੍ਮਸੁ ਸਂਪਤਨ੍ਤਿ ਤਾਨ੍ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਨਾਵਸृਜੇਤ੍ਪਰੇषੁ
ਬੋਲ ਤੀਰਾਂ ਵਾਂਗ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦੇ ਹਨ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਚੋਭਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਦਿਨ ਰਾਤ ਦੁਖੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਬੋਲ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਚੋਭਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਬੁਧੀਮਾਨ ਕਦੇ ਹੋਰਾਂ ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦਾ।
ਨਹੀਦृਸ਼ਂ ਸਂਵਨਨਂ ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਵਿਦ੍ਯਤੇ। ਦਯਾ ਮੈਤ੍ਰੀ ਚ ਭੂਤੇषੁ ਦਾਨਂ ਚ ਮਧੁਰਾ ਚ ਵਾਕ੍
ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਐਸਾ ਮਿਲਾਪ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ: ਦਇਆ, ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਮਿੱਤਰਤਾ, ਦਾਨ ਤੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਾਨ੍ਤ੍ਵਂ ਸਦਾ ਵਾਚ੍ਯਂ ਨ ਵਾਚ੍ਯਂ ਪਰੁषਂ ਕ੍ਵਚਿਤ੍। ਪੂਜ੍ਯਾਨ੍ਸਂਪੂਜਯੇਦ੍ਦਦ੍ਯਾਨ੍ਨ ਚ ਯਾਚੇਤ੍ਕਦਾਚਨ
ਇਸ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਿੱਠੇ ਤੇ ਸੁਖਦਾਈ ਬੋਲ ਬੋਲੋ, ਕਦੇ ਵੀ ਕਠੋਰ ਬੋਲ ਨਾ ਬੋਲੋ। ਜੋ ਪੂਜਾ ਦੇ ਯੋਗ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ, ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦਿਓ, ਤੇ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਕਦੇ ਮੰਗ ਨਾ ਕਰੋ।
ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਸਮਾਪ੍ਯ ਰਾਜਨ੍ ਗृਹਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਵਨਂ ਗਤੋऽਸਿ। ਤਤ੍ਤ੍ਵਾਂ ਪृਚ੍ਛਾਮਿ ਨਹੁषਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰ ਕੇਨਾਸਿ ਤੁਲ੍ਯਸ੍ਤਪਸਾ ਯਯਾਤੇ
ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਮੁਕਾ ਕੇ, ਰਾਜਾ, ਤੂੰ ਘਰ ਛੱਡ ਕੇ ਜੰਗਲ ਚਲੇ ਗਏ ਹੋ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ, ਨਹੁਸ਼ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਕਿਸ ਤਪ ਨਾਲ ਤੂੰ ਯਯਾਤੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋ ਗਿਆ?
ਨਾਹਂ ਦੇਵਮਨੁष੍ਯੇषੁ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵੇषੁ ਮਹਰ੍षਿषੁ। ਆਤ੍ਮਨਸ੍ਤਪਸਾ ਤੁਲ੍ਯਂ ਕਂਚਿਤ੍ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਵਾਸਵ
ਦੇਵਤੇ, ਮਨੁੱਖ, ਗੰਧਰਵ ਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿਚ, ਹੇ ਵਾਸਵ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਤਪ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ।
ਯਦਾऽਵਮਂਸ੍ਥਾਃ ਸਦृਸ਼ਃ ਸ਼੍ਰੇਯਸਸ਼੍ਚ ਅਲ੍ਪੀਯਸਸ਼੍ਚਾਵਿਦਿਤਪ੍ਰਭਾਵਃ। ਤਸ੍ਮਾਲ੍ਲੋਕਾਸ੍ਤ੍ਵਨ੍ਤਵਨ੍ਤਸ੍ਤਵੇ ਮੇ ਕ੍ਸ਼ੀਣੇ ਪੁਣ੍ਯੇ ਪਤਿਤਾऽਸ੍ਯਦ੍ਯ ਰਾਜਨ੍
ਜਦ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਬਰਾਬਰ, ਵਧੀਆ ਜਾਂ ਘੱਟ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਣਜਾਣ ਸੀ, ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕੀਤਾ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਤੇਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋ ਗਿਆ; ਤੇਰੀ ਪੂਣ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ, ਅੱਜ ਤੂੰ ਡਿੱਗ ਗਿਆ, ਰਾਜਾ।
ਸੁਰਰ੍षਿਗਨ੍ਧਰ੍ਵਨਰਾਵਮਾਨਾ- ਤ੍ਕ੍ਸ਼ਯਂ ਗਤਾ ਮੇ ਯਦਿ ਸ਼ਕ੍ਰਲੋਕਾਃ। ਇਚ੍ਛਾਮ੍ਯਹਂ ਸੁਰਲੋਕਾਦ੍ਵਿਹੀਨਃ ਸਤਾਂ ਮਧ੍ਯੇ ਪਤਿਤੁਂ ਦੇਵਰਾਜ
ਦੇਵਤੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਗੰਧਰਵ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਕਰਕੇ ਮੇਰੇ ਸੁਗਮ ਲੋਕ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਦੇਵ ਲੋਕ ਤੋਂ ਵੰਝਿਆ ਹੋ ਕੇ, ਚੰਗਿਆਂ ਵਿਚ ਡਿੱਗ ਜਾਵਾਂ, ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ।
ਸਤਾਂ ਸਕਾਸ਼ੇ ਪਤਿਤਾऽਸਿ ਰਾਜਂ- ਸ਼੍ਚ੍ਯੁਤਃ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਂ ਯਤ੍ਰ ਲਬ੍ਧਾਸਿ ਭੂਯਃ। ਏਤਦ੍ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਚ ਪੁਨਰ੍ਯਯਾਤੇ ਤ੍ਵਂ ਮਾऽਵਮਂਸ੍ਥਾਃ ਸਦृਸ਼ਃ ਸ਼੍ਰੇਯਸਸ਼੍ਚ
ਤੂੰ ਚੰਗਿਆਂ ਵਿਚ ਡਿੱਗਿਆ ਹੈ, ਰਾਜਾ, ਜਿੱਥੇ ਤੂੰ ਮੁੜ ਆਪਣੀ ਇਜ਼ਤ ਪਾ ਲੀ। ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਯਯਾਤੀ, ਮੁੜ ਕਦੇ ਆਪਣੇ ਬਰਾਬਰ ਜਾਂ ਵਧੀਆ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਾ ਕਰੀ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਹਾਯਾਮਰਰਾਜਜੁष੍ਟਾ- ਨ੍ਪੁਣ੍ਯਾਁਲ੍ਲੋਕਾਨ੍ਪਤਮਾਨਂ ਯਯਾਤਿਮ੍। ਸਂਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਰਾਜਰ੍षਿਵਰੋऽष੍ਟਕਸ੍ਤ- ਮੁਵਾਚ ਸਦ੍ਧਰ੍ਮਵਿਧਾਨਗੋਪ੍ਤਾ
ਫਿਰ, ਅਮਰ ਰਾਜਾ ਦੇ ਸੁਭਾਗ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਡਿੱਗਦੇ ਯਯਾਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਜਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ ਅਸ਼ਟਕ, ਜੋ ਸੱਚੇ ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।