ਆਰ੍ਤਸ੍ਵਰਂ ਹਨ੍ਯਮਾਨਂ ਹਤਂ ਚ ਵਿਕੀਰ੍ਣਕੇਸ਼ਾਸ੍ਥਿਕਪਾਲਸਙ੍ਘਮ੍। ਪ੍ਰਜਾਪਤੇਃ ਕਰ੍ਮ ਯਥਾਰ੍ਥਨਿष੍ਠਿਤਂ ਤਦਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਪ੍ਸ੍ਯਤਿ ਮਨ੍ਦਬੁਦ੍ਧਿਃ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਰਦ ਵਿੱਚ ਚੀਲਦੇ, ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ, ਮਰੇ ਹੋਏ, ਵਾਲ, ਹੱਡੀਆਂ ਤੇ ਖੋਪੜੀਆਂ ਉੱਡੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕਰਤਾ ਦਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਵੇਖੇਗਾ, ਤਾਂ ਮੂਰਖ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੁੱਖ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰੇਗਾ।
ਯਦਾ ਰਥੇ ਗਾਣ੍ਡਿਵਂ ਵਾਸੁਦੇਵਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਸ਼ਙ੍ਖਂ ਪਾਞ੍ਚਜਨ੍ਯਂ ਹਯਾਂਸ਼੍ਚ। ਤੂਣਾਵਕ੍ਸ਼ਯ੍ਯੌ ਦੇਵਦਤ੍ਤਂ ਚ ਮਾਂ ਚ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਯੁਦ੍ਧੇ ਧਾਰ੍ਤਰਾष੍ਟ੍ਰੋऽਨ੍ਵਤਪ੍ਸ੍ਯਤ੍
ਜਦੋਂ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਰਥ ਉੱਤੇ ਗਾਂਡਿਵ, ਵਾਸੁਦੇਵ, ਦਿਵਿਆ ਪਾਂਚਜਨਯ ਸ਼ੰਖ, ਅਖੁੱਤ ਤੂਣ, ਦੇਵਦੱਤ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖੇਗਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਜੰਗ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰੇਗਾ।
ਉਦ੍ਵਰ੍ਤਯਨ੍ਦਸ੍ਯੁਸਙ੍ਘਾਨ੍ਸਮੇਤਾਨ੍ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਯਨ੍ਯੁਗਮਨ੍ਯਦ੍ਯੁਗਾਨ੍ਤੇ। ਯਦਾ ਧਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮ੍ਯਗ੍ਨਿਵਤ੍ਕੌਰਵੇਯਾਂ- ਸ੍ਤਦਾ ਤਪ੍ਤਾ ਧृਤਰਾष੍ਟ੍ਰਃ ਸਪੁਤ੍ਰਃ
ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਇਹ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਟੋਲਿਆਂ ਨੂੰ ਉਲਟਾ ਦੇਵਾਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਯੁਗ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਸਮਾਂ ਬਦਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਕੌਰਵਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਸਾੜ ਦੇਵਾਂਗਾ, ਤਾਂ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਤੇ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਤਪਦੇ ਰਹਿਣਗੇ।
ਸਭ੍ਰਾਤਾ ਵੈ ਸਹਸੈਨ੍ਯਃ ਸਭृਤ੍ਯੋ ਭ੍ਰष੍ਟੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਃ ਕ੍ਰੋਧਵਸ਼ੋऽਲ੍ਪਚੇਤਾਃ। ਦਰ੍ਪਸ੍ਯਾਨ੍ਤੇ ਨਿਹਤੋ ਵੇਪਮਾਨਃ ਪਸ਼੍ਚਾਨ੍ਮਨ੍ਦਸ੍ਤਪ੍ਸ੍ਯਤਿ ਧਾਰ੍ਤਰਾष੍ਟ੍ਰਃ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ, ਫੌਜ ਤੇ ਨੌਕਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਰਾਜ ਤੋਂ ਵੰਜਿਆ, ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆਇਆ ਤੇ ਬੇਸਮਝ, ਕੰਬਦਾ ਹੋਇਆ, ਅਹੰਕਾਰ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਮਾਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਮੂਰਖ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਆਖਰ ਪਛਤਾਵੇਗਾ।
ਪੂਰ੍ਵਾਹ੍ਣੇ ਮਾਂ ਕृਤਜਪ੍ਯਂ ਕਦਾਚਿ- ਦ੍ਵਿਪ੍ਰਃ ਪ੍ਰੋਵਾਚੋਦਕਾਨ੍ਤੇ ਮਨੋਜ੍ਞਮ੍। ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਤੇ ਦੁष੍ਕਰਂ ਕਰ੍ਮ ਪਾਰ੍ਥ ਯੋਦ੍ਧਵ੍ਯਂ ਕਤੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਭਿਃ ਸਵ੍ਯਸਾਚਿਨ੍
ਇਕ ਵਾਰੀ, ਸਵੇਰੇ ਜਪ ਕਰਕੇ, ਪਾਣੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਆਖਿਆ ਸੀ, 'ਪਾਰਥਾ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਕੰਮ ਹੈ; ਤੈਨੂੰ ਵੈਰੀਆਂ ਨਾਲ ਜੰਗ ਕਰਨੀ ਪਵੇਗੀ, ਸਵਯਸਾਚੀ।'
ਇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਵਾ ਤੇ ਹਰਿਵਾਨ੍ਵਜ੍ਰਹਸ੍ਤਃ ਪੁਰਸ੍ਤਾਦ੍ਯਾਤੁ ਸਮਰੇऽਰੀਨ੍ਵਿਨਿਘ੍ਨਨ੍। ਸੁਗ੍ਰੀਵਯੁਕ੍ਤੇਨ ਰਥੇਨ ਵਾ ਤੇ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਕृष੍ਣੋ ਰਕ੍ਸ਼ਤੁ ਵਾਸੁਦੇਵਃ
ਇੰਦਰ, ਜੋ ਵਜਰ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਅੱਗੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੋਇਆ ਜਾਵੇ, ਜਾਂ ਤੂੰ ਚੰਗੇ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲੇ ਰਥ 'ਤੇ ਜਾਵੇਂ; ਤੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੈਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਦੇਵੇ।
ਵਜ੍ਰੇ ਚਾਹਂ ਵਜ੍ਰਹਸ੍ਤਾਨ੍ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਾ- ਦਸ੍ਮਿਨ੍ਯੁਦ੍ਧੇ ਵਾਸੁਦੇਵਂ ਸਹਾਯਮ੍। ਸ ਮੇ ਲਬ੍ਧੋ ਦਸ੍ਯੁਵਧਾਯ ਕृष੍ਣੋ ਮਨ੍ਯੇ ਚੇਤਦ੍ਵਿਹਿਤਂ ਦੈਵਤੇਰ੍ਮੇ
ਇਸ ਜੰਗ ਵਿੱਚ, ਵਜਰਧਾਰੀ ਵਿਚੋਂ ਮੈਂ ਵਜਰ ਹਾਂ, ਤੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਮੇਰਾ ਸਾਥੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮਹਾਂਇੰਦਰ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮੈਨੂੰ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਮਿਲਿਆ ਹੈ; ਮੈਂ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ ਇਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੈ।
ਅਯੁਦ੍ਧ੍ਯਮਾਨੋ ਮਨਸਾਪਿ ਯਸ੍ਯ ਜਯਂ ਕृष੍ਣਃ ਪੁਰੁषਸ੍ਯਾਭਿਨਨ੍ਦੇਤ੍। ਏਵਂ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਸ ਵ੍ਯਤੀਯਾਦਮਿਤ੍ਰਾਨ੍ ਸੇਨ੍ਦ੍ਰਾਨ੍ਦੇਵਾਨ੍ਮਾਨੁषੇ ਨਾਸ੍ਤਿ ਚਿਨ੍ਤਾ
ਜਿਸ ਲਈ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜੰਗ ਦੀ ਜਿੱਤ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜੰਗ ਨਾ ਵੀ ਕਰੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਵੈਰੀਆਂ, ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਸ ਬਾਹੁਭ੍ਯਾਂ ਸਾਗਰਮੁਤ੍ਤਿਤੀਰ੍षੇ- ਨ੍ਮਹੋਦਧਿਂ ਸਲਿਲਸ੍ਯਾਪ੍ਰਮੇਯਮ੍। ਤੇਜਸ੍ਵਿਨਂ ਕृष੍ਣਮਤ੍ਯਨ੍ਤਸ਼ੂਰਂ ਯੁਦ੍ਧੇਨ ਯੋ ਵਾਸੁਦੇਵਂ ਜਿਗੀषੇਤ੍
ਜੋ ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੇ, ਜਾਂ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ੂਰ ਤੇ ਤੇਜੀਲੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੇ—
ਗਿਰਿਂ ਯ ਇਚ੍ਛੇਤ੍ਤੁ ਤਲੇਨ ਭੇਤ੍ਤੁਂ ਸ਼ਿਲੋਚ੍ਚਯਂ ਸ਼੍ਵੇਤਮਤਿਪ੍ਰਮਾਣਮ੍। ਤਸ੍ਯੈਵ ਪਾਣਿਃ ਸਨਖੋ ਵਿਸ਼ੀਰ੍ਯੇ- ਨ੍ਨ ਚਾਪਿ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ਸ ਗਿਰੇਸ੍ਤੁ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍
ਜੋ ਆਪਣੀ ਹਥੇਲੀ ਨਾਲ ਵੱਡਾ ਚਿੱਟਾ ਪਹਾੜ ਟੋੜਨਾ ਚਾਹੇ, ਉਸਦੇ ਉਂਗਲਾਂ ਟੁੱਟ ਜਾਣਗੀਆਂ ਪਰ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।
ਅਗ੍ਨਿਂ ਸਮਿਦ੍ਧਂ ਸ਼ਮਯੇਦ੍ਭੁਜਾਭ੍ਯਾਂ ਚਨ੍ਦ੍ਰਂ ਚ ਸੂਰ੍ਯਂ ਚ ਨਿਵਾਰਯੇਤ। ਹਰੇਦ੍ਦੇਵਾਨਾਮਮृਤਂ ਪ੍ਰਸਹ੍ਯ ਯੁਦ੍ਧੇਨ ਯੋ ਵਾਸੁਦੇਵਂ ਜਿਗੀषੇਤ੍
ਜੋ ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਜਲਦੀ ਹੋਈ ਅੱਗ ਬੁਝਾਉਣ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਤੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਜਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਜਬਰਦस्ती ਲੈਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੇ—ਉਹੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਯੋ ਰੁਕ੍ਮਿਣੀਮੇਕਰਥੇਨ ਭੋਜ- ਨੁਤ੍ਸਾਦ੍ਯ ਰਾਜ੍ਞਃ ਸਮਰੇ ਪ੍ਰਸਹ੍ਯ। ਉਵਾਹ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਯਸ਼ਸਾ ਜ੍ਵਲਨ੍ਤੀਂ ਯਸ੍ਯਾਂ ਜਜ੍ਞੇ ਰੌਕ੍ਮਿਣੇਯੋ ਮਹਾਤ੍ਮਾ
ਜਿਸ ਨੇ ਇਕ ਰਥ ਨਾਲ ਭੋਜਾਂ ਤੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਹਰਾਇਆ, ਤੇ ਰੁਕਮਣੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਮਹਿਮਾ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦੀ ਸੀ, ਲੈ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਮਹਾਤਮਾ ਰੁਕਮੀਣੇਯੋ ਜਨਮਿਆ—
ਅਯਂ ਗਾਨ੍ਧਾਰਾਂਸ੍ਤਰਸਾ ਸਂਪ੍ਰਮਥ੍ਯ ਜਿਤ੍ਵਾ ਪੁਤ੍ਰਾਨ੍ਨਗ੍ਨਜਿਤਃ ਸਮਗ੍ਰਾਨ੍ ਬਦ੍ਧਂ ਮੁਮੋਚ ਵਿਨਦਨ੍ਤਂ ਪ੍ਰਸਹ੍ਯ ਸੁਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਵੈ ਦੇਵਤਾਨਾਂ ਲਲਾਮਮ੍
ਇਹ ਗਾਂਧਾਰ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਨਗਨਜਿਤ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵਿਰੋਧ ਕਰਕੇ, ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਤੇ ਚੀਲਦੇ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਲਲਾਮ (ਮੁਕੁਟ) ਹਥਿਆ ਲਿਆ।
ਅਯਂ ਕਵਾਟੇ ਨਿਜਘਾਨ ਪਾਣ੍ਡ੍ਯਂ ਤਥਾ ਕਲਿਙ੍ਗਾਨ੍ਦਨ੍ਤਵਕ੍ਰਂ ਮਮਰ੍ਦ। ਅਨੇਨ ਦਗ੍ਧਾ ਵਰ੍षਪੂਗਾਨ੍ਵਿਨਾਥਾ ਵਾਰਾਣਸੀ ਨਗਰੀ ਸਂਬਭੂਵ
ਇਹ ਨੇ ਦਰਵਾਜੇ 'ਤੇ ਪਾਂਡਿਆ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਕਲਿੰਗ ਅਤੇ ਦੰਤਵਕ੍ਰਾ ਨੂੰ ਵੀ ਕੁਚਲ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਵਾਰਾਣਸੀ ਸ਼ਹਿਰ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਸੁੰਨ ਹੋ ਗਈ ਤੇ ਜਲ ਗਈ।
ਅਯਂ ਸ੍ਮ ਯੁਦ੍ਧੇ ਮਨ੍ਯਤੇऽਨ੍ਯੈਰਜੇਯਂ ਤਮੇਕਲਵ੍ਯਂ ਨਾਮ ਨਿषਾਦਰਾਜਮ੍। ਵੇਗੇਨੈਵ ਸ਼ੈਲਮਭਿਹਤ੍ਯ ਜਮ੍ਭਃ ਸ਼ੇਤੇ ਸ ਕृष੍ਣੇਨ ਹਤਃ ਪਰਾਸੁਃ
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਅਜੇਯਾ ਸਮਝਿਆ; ਪਰ ਇਹ ਨੇ ਨਿਸ਼ਾਦਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਏਕਲਵਿਆ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਜੰਭ ਨੇ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਟੱਕਰ ਮਾਰੀ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਮਰ ਗਿਆ।
ਤਥੋਗ੍ਰਸੇਨਸ੍ਯ ਸੁਤਂ ਸੁਦੁष੍ਟਂ ਵृष੍ਣ੍ਯਨ੍ਧਕਾਨਾਂ ਮਧ੍ਯਗਤਂ ਸਭਾਸ੍ਥਮ੍। ਅਪਾਤਯਦ੍ਬਲਦੇਵਦ੍ਵਿਤੀਯੋ ਹਤ੍ਵਾ ਦਦੌ ਚੋਗ੍ਰਸੇਨਾਯ ਰਾਜ੍ਯਮ੍
ਇਹ ਨੇ ਉਗ੍ਰਸੇਨ ਦੇ ਦੁਸ਼ਟ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਤੇ ਅੰਧਕਾਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਹੋਏ, ਢਾਹ ਦਿੱਤਾ। ਮਾਰ ਕੇ, ਰਾਜ ਉਗ੍ਰਸੇਨ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।
ਅਯਂ ਸੌਭਂ ਯੋਧਯਾਮਾਸ ਸ੍ਵਸ੍ਥਂ ਵਿਭੀषਣਂ ਮਾਯਯਾ ਸਾਲ੍ਵਰਾਜਮ੍। ਸੌਭਦ੍ਵਾਰਿ ਪ੍ਰਤ੍ਯਗृਹ੍ਣਾਚ੍ਛਤਘ੍ਨੀਂ ਦੋਰ੍ਭ੍ਯਾਂ ਕ ਏਨਂ ਵਿषਹੇਤ ਮਰ੍ਤ੍ਯਃ
ਇਹ ਨੇ ਸੌਭਾ ਦੇ ਰਾਜਾ ਸਾਲਵ ਨਾਲ, ਜੋ ਮਾਇਆ ਵਰਤਦਾ ਸੀ, ਯੁੱਧ ਕੀਤਾ। ਸੌਭਾ ਦੇ ਦਰਵਾਜੇ 'ਤੇ, ਇਹ ਨੇ ਸੌ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ ਹਥਿਆਰ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਫੜ ਲਿਆ। ਕਿਹੜਾ ਮਾਨਵ ਇਸ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰ ਸਕਦਾ ਸੀ?
ਪ੍ਰਾਗ੍ਜ੍ਯੋਤਿषਂ ਨਾਮ ਬਭੂਵ ਦੁਰ੍ਗਂ ਪੁਰਂ ਘੋਰਮਸੁਰਾਣਾਮਸਹ੍ਯਮ੍। ਮਹਾਬਲੋ ਨਰਕਸ੍ਤਤ੍ਰ ਭੌਮੋ ਜਹਾਰਾਦਿਤ੍ਯਾ ਮਣਿਕੁਣ੍ਡਲੇ ਸ਼ੁਭੇ
ਪ੍ਰਾਗਜੋਤਿਸ਼ਾ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਕਿਲਾ ਸੀ, ਜੋ ਅਸੁਰਾਂ ਦੀ ਡਰਾਉਣੀ ਤੇ ਅਜੇਯਾ ਸ਼ਹਿਰ ਸੀ। ਉਥੇ ਭੌਮ, ਨਰਕਾ, ਨੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਚਮਕਦਾਰ ਕੁੰਡਲੀਆਂ ਲੈ ਲੀਆਂ।
ਨ ਤਂ ਦੇਵਾਃ ਸਹ ਸ਼ਕ੍ਰੇਣ ਸ਼ੇਕੁਃ ਸਮਾਗਤਾ ਯੁਧਿ ਮृਤ੍ਯੋਰਭੀਤਾਃ । ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚ ਤਂ ਵਿਕ੍ਰਮਂ ਕੇਸ਼ਵਸ੍ਯ ਬਲਂ ਤਥੈਵਾਸ੍ਤ੍ਰਮਵਾਰਣੀਯਮ੍
ਦੇਵਤੇ, ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ, ਉਸ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤ ਸਕੇ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਮੌਤ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਕੇਸ਼ਵ ਦੀ ਵਿਰਤਾ, ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਅਟੱਲ ਹਥਿਆਰ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਏ।
ਜਾਨਨ੍ਤੋऽਸ੍ਯ ਪ੍ਰਕृਤਿਂ ਕੇਸ਼ਵਸ੍ਯ ਨ੍ਯਯੋਜਯਨ੍ਦਸ੍ਯੁਵਧਾਯ ਕृष੍ਣਮ੍। ਸ ਤਤ੍ਕਰ੍ਮ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ੁਸ਼੍ਰਾਵ ਦੁष੍ਕਰ- ਮੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਵਾਨ੍ਸਿਦ੍ਧਿषੁ ਵਾਸੁਦੇਵਃ
ਕੇਸ਼ਵ ਦੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਜਾਣ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਦੱਸੁ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਲਾਇਆ। ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੇ ਉਹ ਔਖਾ ਕੰਮ ਕਰ ਦਿਖਾਇਆ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਸ਼ਕਤੀਆਂ 'ਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ।
ਨਿਰ੍ਮੋਚਨੇ षਟ੍ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਹਤ੍ਵਾ ਸਂਚ੍ਛਿਦ੍ਯ ਪਾਸ਼ਾਨ੍ਸਹਸਾ ਕ੍ਸ਼ੁਰਾਨ੍ਤਾਨ੍। ਮੁਰਂ ਹਤ੍ਵਾ ਵਿਨਿਹਤ੍ਯੌਘਰਕ੍ਸ਼ੋ ਨਿਰ੍ਮੋਚਨਂ ਚਾਪਿ ਜਗਾਮ ਵੀਰਃ
ਉਹ ਨੇ ਮੁਕਤੀ ਵਿੱਚ ਛੇ ਹਜ਼ਾਰ ਮਾਰੇ, ਪਾਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕੁਰਹਾ ਨਾਲ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ, ਮੁਰਾ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਰੱਖਾਵਾਲਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤੇ, ਤੇ ਨਿਰਮੋਚਨ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਤਤ੍ਰੈਵ ਤੇਨਾਸ੍ਯ ਬਭੂਵ ਯੁਦ੍ਧਂ ਮਹਾਬਲੇਨਾਤਿਬਲਸ੍ਯ ਵਿष੍ਣੋਃ । ਸ਼ੇਤੇ ਸ ਕृष੍ਣੇਨ ਹਤਃ ਪਰਾਸੁ- ਰ੍ਵਾਤੇਨੇਵ ਮਥਿਤਃ ਕਰ੍ਣਿਕਾਰਃ
ਉਥੇ, ਉਸ ਨੇ ਮਹਾਬਲੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਹੋਰ ਵੀ ਵਧੇਰੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਮਰ ਕੇ, ਉਹ ਸੁੰਨ ਪਿਆ ਰਹਿ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਨਾਲ ਪੀਟਿਆ ਸੋਨੇ ਦਾ ਫੁੱਲ।
ਆਹृਤ੍ਯ ਕृष੍ਣੋ ਮਣਿਕੁਣ੍ਡਲੇ ਤੇ ਹਤ੍ਵਾ ਚ ਭੌਮਂ ਨਰਕਂ ਮੁਰ ਚ। ਸ਼੍ਰਿਯਾ ਵृਤੋ ਯਸ਼ਸਾ ਚੈਵ ਵਿਦ੍ਵਾ- ਨ੍ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਜਗਾਮਾਪ੍ਰਤਿਮਪ੍ਰਭਾਵਃ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਉਹ ਕੁੰਡਲੀਆਂ ਵਾਪਸ ਲਿਆ, ਭੌਮ, ਨਰਕਾ ਤੇ ਮੁਰਾ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ। ਮਹਿਮਾ ਤੇ ਯਸ਼ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਤੇ ਅਦੁੱਤੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ, ਉਹ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ।
ਅਸ੍ਮੈ ਵਰਾਣ੍ਯਦਦਂਸ੍ਤਤ੍ਰ ਦੇਵਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਭੀਮਂ ਕਰ੍ਮ ਕृਤਂ ਰਣੇ ਤਤ੍। ਸ਼੍ਰਮਸ਼੍ਚ ਤੇ ਯੁਧ੍ਯਮਾਨਸ੍ਯ ਨ ਸ੍ਯਾ- ਦਾਕਾਸ਼ੇ ਚਾਪ੍ਸੁ ਚ ਤੇ ਕ੍ਰਮਃ ਸ੍ਯਾਤ੍
ਉਥੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿਤੇ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਕੰਮ ਦੇਖ ਕੇ। ਉਹ ਯੁੱਧ ਕਰਦਿਆਂ ਥੱਕਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਤੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਚੱਲ ਸਕਦਾ ਸੀ।
ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਗਾਤ੍ਰੇ ਨ ਚ ਤੇ ਕ੍ਰਮੇਰ- ਨ੍ਨਿਤ੍ਯੇਵ ਕृष੍ਣਸ਼੍ਚ ਤਤਃ ਕृਤਾਰ੍ਥਃ । ਏਵਂ ਰੂਪੇ ਵਾਸੁਦੇਵੇऽਪ੍ਰਮੇਯੇ ਮਹਾਬਲੇ ਗੁਣਸਂਪਤ੍ਸਦੈਵ
ਹਥਿਆਰ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਛੂਹ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ, ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਰਹਿੰਦਾ। ਅਜਿਹੇ ਗੁਣ ਵਿਅਪਾਰ, ਮਹਾਬਲੀ ਤੇ ਸਦਾ ਗੁਣਵਾਨ ਵਾਸੁਦੇਵ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਤਮਸਹ੍ਯਂ ਵਿष੍ਣੁਮਨਨ੍ਤਵੀਰ੍ਯ- ਮਾਸ਼ਂਸਤੇ ਧਾਰ੍ਤਰਾष੍ਟ੍ਰੋ ਵਿਜੇਤੁਮ੍ । ਸਦਾ ਹ੍ਯੇਨਂ ਤਰ੍ਕਯਤੇ ਦੁਰਾਤ੍ਮਾ ਤਚ੍ਚਾਪ੍ਯਯਂ ਸਹਤੇऽਸ੍ਮਾਨ੍ਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯ
ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਜੇਯਾ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅੰਤਹੀਣ ਹੈ, ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਆਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਮੰਦਬੁਧੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਚਲਾਂ ਚਲਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸਾਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸਭ ਕੁਝ ਸਹਿ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਪਰ੍ਯਾਗਤਂ ਮਮ ਕृष੍ਣਸ੍ਯ ਚੈਵ ਯੋ ਮਨ੍ਯਤੇ ਕਲਹਂ ਸਂਪ੍ਰਸਹ੍ਯ। ਸ਼ਕ੍ਯਂ ਹਰ੍ਤੁਂ ਪਾਣ੍ਡਵਾਨਾਂ ਮਮਤ੍ਵਂ ਤਦ੍ਵੇਦਿਤਾ ਸਂਯੁਗਂ ਤਤ੍ਰ ਗਤ੍ਵਾ
ਜੋ ਸੋਚਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਮੇਰੇ ਜਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਰਾਜ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦਾ ਹੱਕ ਛੀਨ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਸੱਚ ਜਾਣ ਲਵੇਗਾ।
ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਵਾ ਸ਼ਾਨ੍ਤਨਵਾਯ ਰਾਜ੍ਞੇ ਦ੍ਰੋਣਾਯਾਥੋ ਸਹਪੁਤ੍ਰਾਯ ਚੈਵ। ਸ਼ਾਰਦ੍ਵਤਾਯਾਪ੍ਰਤਿਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵਿਨੇ ਚ ਯੋਤ੍ਸ੍ਯਾਮ੍ਯਹਂ ਰਾਜ੍ਯਮਭੀਪ੍ਸਮਾਨਃ
ਸ਼ਾਂਤਨੂ ਰਾਜਾ, ਦ੍ਰੋਣ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੇ ਸ਼ਾਰਦਵਤ, ਜੋ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਅਦੁੱਤੀ ਹੈ, ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਰਾਜ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕਰਾਂਗਾ।
ਧਰ੍ਮੇਣਾਪ੍ਤਂ ਨਿਧਨਂ ਤਸ੍ਯ ਮਨ੍ਯੇ ਯੋ ਯੋਤ੍ਸ੍ਯਤੇ ਪਾਣ੍ਡਵੈਰ੍ਧਰ੍ਮਚਾਰੀ । ਮਿਥ੍ਯਾ ਗ੍ਲਹੇ ਨਿਰ੍ਜਿਤਾ ਵੈ ਨृਸ਼ਂਸੈਃ ਸਂਵਤ੍ਸਰਾਨ੍ਵੈ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰਾਃ
ਮੈਂ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਜੋ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨਾਲ ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਹ 'ਤੇ ਯੁੱਧ ਕਰੇਗਾ, ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਨਿਆਯ ਨਾਲ ਹੋਵੇਗੀ। ਰਾਜਪੁੱਤਰ, ਝੂਠੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਨਿਰਦਈਆਂ ਵਲੋਂ ਹਾਰ ਕੇ, ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਨਿਕਾਸੀ ਵਿੱਚ ਰਹੇ।
ਵਾਸਃ ਕृਚ੍ਛ੍ਰੋ ਵਿਹਿਤਸ਼੍ਚਾਪ੍ਯਰਣ੍ਯੇ ਦੀਰ੍ਘਂ ਕਾਲਂ ਚੈਕਮਜ੍ਞਾਤਵਰ੍षਮ੍। ਤੇ ਹਿ ਕਸ੍ਮਾਜ੍ਜੀਵਤਾਂ ਪਾਣ੍ਡਵਾਨਾਂ ਨਨ੍ਦਿष੍ਯਨ੍ਤੇ ਧਾਰ੍ਤਰਾष੍ਟ੍ਰਾਃ ਪਦਸ੍ਥਾਃ
ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਔਖਾ ਵਾਸ਼ ਲਾਇਆ ਗਿਆ, ਤੇ ਇੱਕ ਲੰਮਾ ਸਾਲ ਅਜਾਣੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਟਾਇਆ। ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਰਾਜ 'ਤੇ ਕਾਇਮ ਹਨ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਜੀਵਤ ਰਹਿਣ 'ਤੇ ਕਿਉਂ ਖੁਸ਼ ਹੋਣ?