ਵਚਨਂ ਵਚਨਜ੍ਞਸ੍ਯ ਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਾਕ੍ਸ਼ਰਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍। ਮਨਃਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦਨਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਧृਦਯਤਾਪਨਮ੍
ਉਸ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਜਾਣੂ ਦੀ ਬਾਤ, ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਮਨ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸੁਖਦਾਈ ਸੀ, ਪਰ ਪਿੱਛੋਂ ਦਿਲ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਪਹੁੰਚਾ ਗਈ।
ਸਞ੍ਜਯੈਤਦ੍ਵਚੋ ਬ੍ਰੂਯਾਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਸਂਸਦਮ੍। ਸ਼੍ਰृਣ੍ਵਤਃ ਕੁਰੁਵृਦ੍ਧਸ੍ਯ ਆਚਾਰ੍ਯਸ੍ਯ ਚ ਧੀਮਤਃ
ਸੰਜਯਾ, ਇਹ ਬਾਤ ਤੂੰ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਕਹੀਂ, ਜਦੋਂ ਕੁਰੁ ਵੱਡੇ ਤੇ ਸਿਆਣੇ ਅਚਾਰਯਾ ਸੁਣ ਰਹੇ ਹੋਣ।
ਅਰ੍ਥਾਂਸ੍ਤ੍ਯਜਤ ਪਾਰ੍ਥੇषੁ ਸੁਖਮਾਪ੍ਨੁਤ ਕਾਮਜਮ੍। ਪ੍ਰਿਯਂ ਪ੍ਰਿਯੇਭ੍ਯਸ਼੍ਚਰਤ ਰਾਜਾ ਹਿ ਤ੍ਵਰਤੇ ਜਯੇ
ਪ੍ਰਿਥਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਲੋਂ ਆਪਣੇ ਲਕੜੇ ਛੱਡੋ, ਇੱਛਾ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਖੁਸ਼ੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੋ; ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਲਈ ਪਿਆਰੀ ਗੱਲ ਕਰੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਜਾ ਜਿੱਤ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹੈ।
ਯਜਧ੍ਵਂ ਵਿਵਿਧੈਰ੍ਯਜ੍ਞੈਰ੍ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਤ। ਪੁਤ੍ਰੇਰ੍ਦਾਰੈਸ਼੍ਚ ਮੋਦਧ੍ਵਮਾਗਤਂ ਵੋ ਮਹਦ੍ਭਯਮ੍
ਤੁਸੀਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯਜਨ ਕਰੋ, ਦਾਨ ਦਿਓ; ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੇ ਪਤਨੀਆਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੋਵੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਵੱਡਾ ਡਰ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ऋਣਂ ਪ੍ਰਵृਦ੍ਧਮਿਵ ਮੇ ਹृਦਯਾਨ੍ਨਾਪਸਰ੍ਪਤਿ। ਗੋਵਿਨ੍ਦੇਤਿ ਯਦਾਕ੍ਰਨ੍ਦਤ੍ਕृष੍ਣਾ ਮਾਂ ਦੂਰਵਾਸਿਨਮ੍
ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਰਜ਼ਾ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਹਟਦਾ—ਜਦੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਦੂਰ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ 'ਗੋਵਿੰਦ!' ਕਹਿ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ।
ਤੇਜੋਮਯਂ ਦੁਰਾਧਰ੍ਪਂ ਬਿਭ੍ਰਤਾ ਗਾਣ੍ਡਿਵਂ ਧਨੁਃ। ਮਦ੍ਦ੍ਵਿਤੀਯੇਨ ਪਾਰ੍ਥੇਨ ਵੈਰਂ ਵਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਪਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਗਾਂਡਿਵ ਧਨੁਸ਼, ਜੋ ਜੋਤ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਤੇ ਅਜਿੱਤ ਹੈ, ਲੈ ਕੇ, ਪਾਰਥ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਦੂਜਾ ਹੋ ਕੇ, ਤੁਹਾਡੀ ਵੈਰਤਾ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਆ ਗਈ ਹੈ।
ਕृष੍ਣਸ੍ਯੈਤਦ੍ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮਹਨ੍ਮੇ ਭਯਮਾਵਿਸ਼ਤ੍। ਤਵ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਲੋਭਂ ਚ ਵਰ੍ਧਮਾਨਂ ਪ੍ਰਪਸ਼੍ਯਤਃ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਵੱਡਾ ਡਰ ਆ ਗਿਆ, ਜਦ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਵਧਦੀ ਹੋਈ ਲਾਲਚ ਵੇਖੀ।
ਸੋਮੇਨ੍ਦ੍ਰਸਦृਸ਼ੌ ਵੀਰੌ ਤੌ ਮਨ੍ਦੋ ਨਾਵਬੁਧ੍ਯਤੇ। ਭੀष੍ਮਦ੍ਰੋਣਾਸ਼੍ਰਯਾਚ੍ਚੈਵ ਕਰ੍ਣਸ੍ਯ ਚ ਵਿਕਤ੍ਥਨਾਤ੍
ਉਹ ਦੋ ਵਿਰੋਧੀ, ਸੋਮ ਤੇ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ, ਮੰਦੇ ਮਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ, ਭੀਸ਼ਮ ਤੇ ਦ੍ਰੋਣ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਕੇ ਤੇ ਕਰਣ ਦੀ ਵੱਡੀ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਕੇ।
ਪृਚ੍ਛਾਮਿ ਤ੍ਵਾਂ ਸਞ੍ਜਯ ਰਾਜਮਧ੍ਯੇ ਕਿਮਬ੍ਰਵੀਦ੍ਵਾਕ੍ਯਮਦੀਨਸਤ੍ਵਃ। ਧਨਞ੍ਜਯਸ੍ਤਾਤ ਯੁਧਾਂ ਪ੍ਰੇਣਤਾ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਾਂ ਜੀਵਿਤਚ੍ਛਿਨ੍ਮਹਾਤ੍ਮਾ
ਸੰਜਯਾ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ: ਉਹ ਨਿੜਰ ਧਨੰਜਯ, ਜੋ ਮੰਦ-ਮਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਜਿੰਦ ਲੈਣ ਵਾਲਾ, ਵੱਡੀ ਆਤਮਾ ਵਾਲਾ, ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ, ਕੀ ਬੋਲਿਆ?
ਦੁਰ੍ਯੋਧਨੋ ਵਾਚਮਿਮਾਂ ਸ਼੍ਰृਣੋਤੁ ਯਦਬ੍ਰਵੀਦਰ੍ਜੁਨੋ ਯੋਤ੍ਸ੍ਯਮਾਨਃ। ਯੁਧਿष੍ਠਿਰਸ੍ਯਾਨੁਮਤੇ ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਧਨਞ੍ਜਯਃ ਸ਼੍ਰृਣ੍ਵਤਃ ਕੇਸ਼ਵਸ੍ਯ
ਦੁਰਯੋਧਨ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣੇ ਜੋ ਅਰਜੁਨ ਨੇ, ਯੁੱਧ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਕੇ, ਵੱਡੀ ਆਤਮਾ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਨਾਲ, ਕੇਸ਼ਵ ਸੁਣਦਾ ਹੋਇਆ, ਕਹੀ।
ਅਵਿਤ੍ਰਸ੍ਤੋ ਬਾਹੁਵੀਰ੍ਯਂ ਵਿਜਾਨ- ਨ੍ਨੁਪਹ੍ਵਰੇ ਵਾਸੁਦੇਵਸ੍ਯ ਧੀਰਃ। ਅਵੋਚਨ੍ਮਾਂ ਯੋਤ੍ਸ੍ਯਮਾਨਃ ਕਿਰੀਟੀ ਮਧ੍ਯੇ ਬ੍ਰੂਯਾ ਧਾਰ੍ਤਰਾष੍ਟ੍ਰਂ ਕੁਰੂਣਾਮ੍
ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੀ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹੋਏ, ਨਿਡਰ ਤੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਮਨ ਵਾਲਾ ਕਿਰੀਟੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਇਕੱਲੇ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, 'ਜਦ ਮੈਂ ਲੜਾਈ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਵਾਂ, ਮੇਰੇ ਇਹ ਬੋਲ ਕੌਰਵਾਂ ਤੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਜਾ ਕੇ ਸੁਣਾ ਦੇਂ।'
ਸਂਸ਼੍ਰृਣ੍ਵਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਦੁਰ੍ਭਾषਿਣੋ ਵੈ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਃ ਸੂਤਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਸੂਤ। ਯੋ ਯੋਦ੍ਧੁਮਾਸ਼ਂਸਤਿ ਮਾਂ ਸਦੈਵ ਮਨ੍ਦਪ੍ਰਜ੍ਞਃ ਕਾਲਪਕ੍ਵੋऽਤਿਮੂਢਃ
ਉਸ ਸੁਤਪੁਤ੍ਰ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੈਨੂੰ ਲੜਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਸੋਚ ਮੰਦੀ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰੀ ਹੈ, ਤੇ ਜਿਸ ਦਾ ਸਮਾਂ ਮੁਕਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਬੁਰੀ ਬੋਲੀਆਂ ਸੁਣਦੇ ਹੋਏ—
ਯੇ ਵੈ ਰਾਜਾਨਃ ਪਾਣ੍ਡਵਾਯੋਧਨਾਯ ਸਮਾਨੀਤਾਃ ਸ਼੍ਰृਣ੍ਵਤਾਂ ਚਾਪਿ ਤੇषਾਮ੍ । ਯਥਾ ਸਮਗ੍ਰਂ ਵਚਨਂ ਮਯੋਕ੍ਤਂ ਸਹਾਮਾਤ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰਾਵਯੇਥਾ ਨृਪਂ ਤਤ
ਜੋ ਰਾਜੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਲੜਾਈ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਗੱਲ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਜਾ ਕੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣਾ ਦੇਂ।
ਯਥਾ ਨੂਨਂ ਦੇਵਰਾਜਸ੍ਯ ਦੇਵਾਃ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਨ੍ਤੇ ਵਜ੍ਰਹਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵੇ। ਤਥਾऽਸ਼੍ਰृਣ੍ਵਨ੍ਪਾਣ੍ਡਵਾਃ ਸृਞ੍ਜਯਾਸ਼੍ਚ ਕਿਰੀਟਿਨਾ ਵਾਚਮੁਕ੍ਤਾਂ ਸਮਰ੍ਥਾਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਇੰਦਰ ਦੀ, ਜੋ ਵਜਰ ਧਾਰੀ ਹੈ, ਗੱਲ ਸੁਣਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਪਾਂਡਵ ਤੇ ਸ੍ਰਿੰਜਯਾ ਵੀ ਕਿਰੀਟੀ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਬਾਤ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣਦੇ ਸਨ।
ਇਤ੍ਯਬ੍ਰਵੀਦਰ੍ਜੁਨੋ ਯੋਤ੍ਸ੍ਯਮਾਨੋ ਗਾਣ੍ਡੀਵਧਨ੍ਵਾ ਲੋਹਿਤਪਦ੍ਮਨੇਤ੍ਰਃ। ਨ ਚੇਦ੍ਰਾਜ੍ਯਂ ਮੁਞ੍ਚਤਿ ਧਾਰ੍ਤਰਾष੍ਟ੍ਰੋ ਯਧਿष੍ਠਿਰਸ੍ਯਾਜਮੀਢਸ੍ਯ ਰਾਜ੍ਞਃ
ਗਾਂਡੀਵ ਧਾਰੀ, ਲੋਟਸ ਵਰਗੇ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਅਰਜੁਨ, ਲੜਾਈ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਕੇ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ: 'ਜੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਪੁੱਤ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਜੋ ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਰਾਜਾ ਹੈ, ਨੂੰ ਰਾਜ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ—'
ਅਸ੍ਤਿ ਨੂਨਂ ਕਰ੍ਮ ਕृਤਂ ਪੁਰਸ੍ਤਾ- ਦਨਿਰ੍ਵਿष੍ਟਂ ਪਾਪਕਂ ਧਾਰ੍ਤਰਾष੍ਟ੍ਰੈਃ। ਯੇषਾਂ ਯੁਦ੍ਧਂ ਭੀਮਸੇਨਾਰ੍ਜੁਨਾਭ੍ਯਾਂ ਤਥਾਸ਼੍ਵਿਭ੍ਯਾਂ ਵਾਸੁਦੇਵੇਨ ਚੈਵ
ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤਾ ਕੋਈ ਪਾਪਕਰਮ ਅਜੇ ਤਕ ਮੁਕਿਆ ਨਹੀਂ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਹੁਣ ਭੀਮਸੇਨ, ਅਰਜੁਨ, ਅਸ਼ਵਿਨ ਤੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਆਈ ਹੈ।
ਸ਼ੈਨਯੇਨ ਧ੍ਰੁਵਮਾਤ੍ਤਾਯੁਧੇਨ ਧृष੍ਟਦ੍ਯੁਮ੍ਨੇਨਾਥ ਸ਼ਿਖਣ੍ਡਿਨਾ ਚ। ਯੁਧਿष੍ਠਿਰੇਣੇਨ੍ਦ੍ਰਕਲ੍ਪੇਨ ਚੈਵ ਯੋऽਪਧ੍ਯਾਨਾਨ੍ਨਿਰ੍ਦਹੇਦ੍ਗਾਂ ਦਿਵਂ ਚ
ਸ਼ੈਨੇਯਾ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਥਿਆਰਬੰਦ, ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦੁਮਨ, ਸ਼ਿਖੰਡੀ ਤੇ ਇੰਦਰ ਵਰਗਾ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ—ਜਿਸ ਦੀ ਨੀਅਤ ਧਰਤੀ ਤੇ ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਵੀ ਸਾੜ ਸਕਦੀ ਹੈ—ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ—
ਤੈਸ਼੍ਚੇਦ੍ਯੋਦ੍ਧੁਂ ਮਨ੍ਯਤੇ ਧਾਰ੍ਤਰਾष੍ਟ੍ਰੋ ਨਿਰ੍ਵृਤ੍ਤੋऽਰ੍ਥਃ ਸਕਲਃ ਪਾਣ੍ਡਵਾਨਾਮ੍। ਮਾ ਤਤ੍ਕਾਰ੍षੀਃ ਪਾਣ੍ਡਵਸ੍ਯਾਰ੍ਥਹੇਤੋ- ਰੁਪੈਹਿ ਯੁਦ੍ਧਂ ਯਦਿ ਮਨ੍ਯਸੇ ਤ੍ਵਮ੍
ਜੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਇਹਨਾਂ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੀ ਸੋਚਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਉਦੇਸ਼ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪੂਰੇ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਹਿੱਤ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਨਾ ਕਰ; ਜੇ ਤੂੰ ਲੜਾਈ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ ਤਾਂ ਹੀ ਜਾ।
ਯਾਂ ਤਾਂ ਵਨੇ ਦੁਃਖਸ਼ਯ੍ਯਾਮਵਾਤ੍ਸੀ- ਤ੍ਪ੍ਰਵ੍ਰਾਜਿਤਃ ਪਾਣ੍ਡਵੋ ਧਰ੍ਮਚਾਰੀ। ਆਪ੍ਨੋਤੁ ਤਾਂ ਦੁਃਖਤਰਾਮਨਰ੍ਥਾ- ਮਨ੍ਤ੍ਯਾਂ ਸ਼ਯ੍ਯਾਂ ਧਾਰ੍ਤਰਾष੍ਟ੍ਰਃ ਪਰਾਸ਼ੁਃ
ਜਿਸ ਦੁੱਖ ਭਰੀ ਸੈਜ ਤੇ ਧਰਮਕਰਮੀ ਪਾਂਡਵ ਨੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਨਿਕਲ ਕੇ ਰਹੀ, ਉਹੋ ਜਿਹਾ, ਹੋਰ ਵੱਧ ਦੁੱਖਦਾਈ ਅੰਤਮ ਸੈਜ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ, ਜੋ ਕਲ੍ਹ ਹੈ, ਨੂੰ ਮਿਲੇ।
ਹ੍ਰਿਯਾ ਜ੍ਞਾਨੇਨ ਤਪਸਾ ਦਮੇਨ ਸ਼ੌਰ੍ਯੇਣਾਥੋ ਧਰ੍ਮਗੁਪ੍ਤ੍ਯਾ ਧਨੇਨ। ਅਨ੍ਯਾਯਵृਤ੍ਤਿਃ ਕੁਰੁ ਪਾਣ੍ਡਵੇ ਯਾ- ਨਧ੍ਯਾਤਿष੍ਠਦ੍ਧਾਰ੍ਤਰਾष੍ਟ੍ਰੋ ਦੁਰਾਤ੍ਮਾ
ਲਾਜ, ਗਿਆਨ, ਤਪ, ਸੰਜਮ, ਸ਼ੌਰ, ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਧਨ ਨਾਲ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ, ਜੋ ਬੁਰੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਚੱਲਦਾ ਹੈ, ਪਾਂਡਵ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤ ਸਕਿਆ।
ਮਾਯੋਪਧਂ ਪ੍ਰਤਿਧਾਨਾਰ੍ਜਵਾਭ੍ਯਾਂ ਤਪੋਦਮਾਭ੍ਯਾਂ ਧਰ੍ਮਗੁਪ੍ਤ੍ਯਾ ਬਲੇਨ। ਸਤ੍ਯਂ ਬ੍ਰੁਵਨ੍ਪ੍ਰਤਿਪਨ੍ਨੋ ਨृਪੋ ਨ- ਸ੍ਤਿਤਿਕ੍ਸ਼ਮਾਣਃ ਕ੍ਲਿਸ਼੍ਯਮਾਨੋऽਤਿਵੇਲਮ੍
ਸਚਾਈ, ਸਿੱਧੇਪਣ, ਤਪ, ਸੰਜਮ, ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਰਾਜਾ, ਭਾਵੇਂ ਬਹੁਤ ਦੁੱਖ ਸਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਕਦੇ ਠੱਗੀ ਜਾਂ ਚਲਾਕੀ ਨਹੀਂ ਵਰਤੀ।
ਯਦਾ ਜ੍ਯੇष੍ਠਃ ਪਾਣ੍ਡਵਃ ਸਂਸ਼ਿਤਾਤ੍ਮਾ ਕ੍ਰੋਧਂ ਯਤ੍ਤਂ ਵਰ੍षਪੂਗਾਨ੍ਸੁਘੋਰਮ੍। ਅਵਸ੍ਤ੍ਰष੍ਟਾ ਕੁਰੁਪੂਦ੍ਵृਤ੍ਤਚੇਤਾ- ਸ੍ਤਦਾ ਯੁਦ੍ਧਂ ਧਾਰ੍ਤਰਾष੍ਟ੍ਰੋऽਨ੍ਵਤਪ੍ਸ੍ਯਤ੍
ਜਦ ਵੱਡਾ ਪਾਂਡਵ, ਜਿਸ ਦੀ ਨੀਅਤ ਪੱਕੀ ਹੈ, ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ ਹੋਇਆ ਭਿਆਨਕ ਗੁੱਸਾ ਛੱਡੇਗਾ, ਤਾਂ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਲੜਾਈ ਦਾ ਅਸਲ ਅਨੁਭਵ ਕਰੇਗਾ।
ਕृष੍ਣਵਰ੍ਤ੍ਮੇਵ ਜ੍ਵਲਿਤਃ ਸਮਿਦ੍ਧੋ ਯਥਾ ਦਹੇਤ੍ਕਕ੍ਸ਼ਮਗ੍ਨਿਰ੍ਨਿਦਾਘੇ। ਏਵਂ ਦਗ੍ਧਾ ਧਾਰ੍ਤਰਾष੍ਟ੍ਰਸ੍ਯ ਸੇਨਾਂ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰਃ ਕ੍ਰੋਧਦੀਪ੍ਤੋਨ੍ਵਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯ
ਜਿਵੇਂ ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਜਲਦੀ ਹੋਈ ਅੱਗ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਸਾੜ ਦੇਵੇਗਾ।
ਯਦਾ ਦ੍ਰष੍ਟਾ ਭੀਮਸੇਨਂ ਰਥਸ੍ਯਂ ਗਦਾਹਸ੍ਤਂ ਕ੍ਰੋਧਵਿषਂ ਵਮਨ੍ਤਮ੍। ਅਮਰ੍षਣਂ ਪਾਣ੍ਡਵਂ ਭੀਮਵੇਗਂ ਤਦਾ ਯੁਦ੍ਧਂ ਧਾਰ੍ਤਰਾष੍ਟ੍ਰੋऽਨ੍ਵਤਪ੍ਸ੍ਯਤ੍
ਜਦ ਉਹ ਭੀਮਸੇਨ ਨੂੰ ਰਥ ਤੇ ਖੜਾ, ਗਦਾ ਹੱਥ ਵਿੱਚ, ਗੁੱਸੇ ਦੀ ਜ਼ਹਿਰ ਉਗਲਦਾ ਤੇ ਰੋਕਣ ਯੋਗ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ, ਭੀਮ ਵਰਗਾ ਤੇਜ਼ ਵੇਖੇਗਾ, ਤਾਂ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਲੜਾਈ ਦਾ ਅਸਲ ਅਨੁਭਵ ਕਰੇਗਾ।
ਸੇਨਾਗਗਂ ਦਂਸ਼ਿਤਂ ਭੀਮਸੇਨਂ ਸੁਲਕ੍ਸ਼ਣਂ ਵੀਰਹਣਂ ਪਰੇषਾਮ੍। ਘ੍ਨਨ੍ਤਂ ਚਮੂਮਨ੍ਤਕਸਨ੍ਨਿਕਾਸ਼ਂ ਤਦਾ ਸ੍ਮਰ੍ਤਾ ਵਚਨਸ੍ਯਾਤਿਮਾਨੀ
ਜਦ ਉਹ ਭੀਮਸੇਨ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦੇ ਦੰਦਾਂ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ, ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪਛਾਣ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਪੈਦਲ ਤੇ ਰਥਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਮੌਤ ਵਰਗਾ ਮਾਰਦਾ ਵੇਖੇਗਾ, ਤਾਂ ਅਹੰਕਾਰੀ ਇਹ ਬੋਲ ਯਾਦ ਕਰੇਗਾ।
ਯਦਾ ਦ੍ਰष੍ਟਾ ਭੀਮਸੇਨੇਨ ਨਾਗਾ- ਨ੍ਨਿਪਾਤਿਤਾਨ੍ਗਿਰਿਕੂਟਪ੍ਰਕਾਸ਼ਾਨ੍। ਕਿਮ੍ਭੈਰਿਵਾਸृਗ੍ਵਮਤੋ ਭਿਨ੍ਨਕੁਮ੍ਭਾਂ- ਸ੍ਤਦਾ ਯੁਦ੍ਧਂ ਧਾਰ੍ਤਰਾष੍ਟ੍ਰੋऽਨ੍ਵਤਪ੍ਸ੍ਯਤ੍
ਜਦ ਉਹ ਭੀਮਸੇਨ ਵੱਲੋਂ ਪਹਾੜਾਂ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਿਰ ਚਿਰ ਕੇ, ਖੂਨ ਜਿਹੜਾ ਟੁੱਟੇ ਘੜਿਆਂ ਤੋਂ ਵਗਦਾ ਹੈ, ਵੇਖੇਗਾ, ਤਾਂ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਲੜਾਈ ਦਾ ਅਸਲ ਅਨੁਭਵ ਕਰੇਗਾ।
ਮਹਾਸਿਂਹੋ ਗਾ ਇਵ ਸਂਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਗਦਾਪਾਣਿਰ੍ਧਾਰ੍ਤਰਾष੍ਟ੍ਰਾਨੁਪੇਤ੍ਯ। ਯਦਾ ਭੀਮੋ ਭੀਮਰੂਪੋ ਨਿਹਨ੍ਤਾ ਤਦਾ ਯੁਦ੍ਧਂ ਧਾਰ੍ਤਰਾष੍ਟ੍ਰੋऽਨ੍ਵਤਪ੍ਸ੍ਯਤ੍
ਜਦ ਭੀਮ, ਡਰਾਉਣੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਗਦਾ ਹੱਥ ਵਿੱਚ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਗਾਂਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ ਦਾਖਲ ਹੋ ਕੇ ਮਾਰਨ ਲੱਗ ਪਵੇਗਾ, ਤਾਂ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਲੜਾਈ ਦਾ ਅਸਲ ਅਨੁਭਵ ਕਰੇਗਾ।
ਮਹਾਭਯੇ ਵੀਤਭਯਃ ਕृਤਾਸ੍ਤ੍ਰਃ ਸਮਾਗਮੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਬਲਾਵਮਰ੍ਦੀ। ਸਕृਦ੍ਰਥੇਨਾਪ੍ਰਤਿਮਾਨ੍ਰਥੌਘਾ- ਨ੍ਪਦਾਤਿਸਙ੍ਘਾਨ੍ਗਦਯਾਭਿਨਿਘ੍ਨਨ੍
ਵੱਡੇ ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ, ਨਿਡਰ ਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਸਮਝ ਵਾਲਾ, ਵੈਰੀ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਕੁਚਲਣ ਵਾਲਾ, ਇਕ ਰਥ ਨਾਲ ਬੇਮਿਸਾਲ ਰਥਾਂ ਤੇ ਪੈਦਲ ਫੌਜ ਦੇ ਗਰੁੱਪਾਂ ਨੂੰ ਗਦਾ ਨਾਲ ਮਾਰੇਗਾ।
ਸੈਨ੍ਯਾਨਨੇਕਾਂਸ੍ਤਰਸਾ ਵਿਗृਹ੍ਣ- ਨ੍ਯਦਾ ਛੇਤ੍ਤਾ ਧਾਰ੍ਤਰਾष੍ਟ੍ਰਸ੍ਯ ਸੈਨ੍ਯਮ੍। ਛਿਨ੍ਦਨ੍ਵਨਂ ਪਰਸ਼ੁਨੇਵ ਸ਼ੂਰ- ਸ੍ਤਦਾ ਯੁਦ੍ਧਂ ਧਾਰ੍ਤਰਾष੍ਟ੍ਰੋऽਨ੍ਵਤਪ੍ਸ੍ਯਤ੍
ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅਨੇਕ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਚੀਰ ਕੇ, ਧਰਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਐਸੇ ਵੱਢਦਾ ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਬਹਾਦਰ ਕਿਰਪਾਨ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਵੱਢਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਧਰਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ।
ਤृਣਪ੍ਰਾਯਂ ਜ੍ਵਲਨੇਨੇਵ ਦਗ੍ਧਂ ਗ੍ਰਾਮਂ ਯਥਾ ਧਾਰ੍ਤਰਾष੍ਟ੍ਰਾਨ੍ਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯ। ਪਕ੍ਵਂ ਸਸ੍ਯਂ ਵੈਦ੍ਯੁਤੇਨੇਵ ਦਗ੍ਧਂ ਪਰਾਸਿਕ੍ਤਂ ਵਿਪੁਲਂ ਸ੍ਵਂ ਬਲੌਘਮ੍
ਧਰਤ ਰਾਸ਼ਟਰਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜੇ ਹੋਏ ਪਿੰਡ ਵਾਂਗ ਜਾਂ ਪੱਕੀ ਫਸਲ ਨੂੰ ਬਿਜਲੀ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਹੋਏ ਵਾਂਗ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਗੜ ਜਾਂਦੀ ਤੇ ਉਹ ਦੁਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ।