ਯਸ੍ਮਾਦ੍ਧਰ੍ਮਾਨ੍ਨਾਚਰਨ੍ਤੀਹ ਕੇਚਿ- ਤ੍ਤਥਾ ਧਰ੍ਮਾਨ੍ਕੇਚਿਦਿਹਾਚਰਨ੍ਤਿ। ਧਰ੍ਮਃ ਪਾਪੇਨ ਪ੍ਰਤਿਹਨ੍ਯਤੇ ਸ੍ਵਿ- ਦੁਤਾਹੋ ਧਰ੍ਮਃ ਪ੍ਰਤਿਹਨ੍ਤਿ ਪਾਪਮ੍
ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਥੇ ਕੁਝ ਲੋਕ ਧਰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਤੇ ਕੁਝ ਲੋਕ ਇੱਥੇ ਧਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਧਰਮ ਪਾਪ ਨਾਲ ਰੋਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਫਿਰ ਧਰਮ ਪਾਪ ਨੂੰ ਰੋਕਦਾ ਹੈ?
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਸ੍ਥਿਤੌ ਵਾਪ੍ਯੁਭਯਂ ਹਿ ਨਿਤ੍ਯਂ ਜ੍ਞਾਨੇਨ ਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ਪ੍ਰਤਿਹਨ੍ਤਿ ਸਿਦ੍ਧਮ੍। ਤਥਾਨ੍ਯਥਾ ਪੁਣ੍ਯਮੁਪੈਤਿ ਦੇਹੀ ਤਥਾਗਤਂ ਪਾਪਮੁਪੈਤਿ ਸਿਦ੍ਧਮ੍
ਦੋਵੇਂ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਦੋਵੇਂ ਸਦਾ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਗਿਆਨਵਾਨ ਮਨੁੱਖ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਜੋ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਿੰਦ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਾਪ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਗਤ੍ਵੋਭਯਂ ਕਰ੍ਮਣਾ ਯੁਜ੍ਯਤੇ ਸ੍ਥਿਰਂ ਸ਼ੁਭਸ੍ਯ ਪਾਪਸ੍ਯ ਸ ਚਾਪਿ ਕਰ੍ਮਣਾ। ਧਰ੍ਮੇਣ ਪਾਪਂ ਪ੍ਰਣੁਦਤੀਹ ਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ ਧਰ੍ਮੋ ਬਲੀਯਾਨਿਤਿ ਤਤ੍ਰ ਵਿਦ੍ਧਿਃ
ਦੋਵੇਂ ਵੱਲ ਜਾਂ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਕਰਮ ਨਾਲ ਪੱਕਾ ਜੁੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਚੰਗਾ ਤੇ ਮਾੜਾ ਦੋਵੇਂ ਕਰਮ ਨਾਲ। ਇੱਥੇ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਮਨੁੱਖ ਧਰਮ ਨਾਲ ਪਾਪ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਇਹ ਜਾਣ ਲੈ।
ਯਾਨਿਹਾਹੁਃ ਸ੍ਵਸ੍ਯ ਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਲੋਕਾ- ਨ੍ਦ੍ਵਿਜਾਤੀਨਾਂ ਪੁਣ੍ਯਕृਤਾਂ ਸਨਾਤਨਾਨ੍। ਤੇषਾਂ ਕ੍ਰਮਾਨ੍ਕਥਯ ਤਤੋऽਪਿ ਚਾਨ੍ਯਾ- ਨ੍ਨੈਤਦ੍ਵਿਦ੍ਵਨ੍ਵੇਤ੍ਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਕਰ੍ਮ
ਉਹ ਲੋਕ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੁਜਾਤੀ ਦੇ ਸਦੀਵੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਲੋਕ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕ੍ਰਮ ਦੱਸ, ਤੇ ਉਹ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਖਰੇ ਹਨ। ਹੇ ਗਿਆਨਵਾਨ, ਮੈਂ ਇਹ ਕਰਮ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
ਯੇषਾਂ ਵ੍ਰਤੇऽਥ ਵਿਸ੍ਪਰ੍ਧਾ ਬਲੇ ਬਲਵਤਾਮਿਵ। ਤੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਇਤਃ ਪ੍ਰੇਤ੍ਯ ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਯਾਨ੍ਤਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤਾਮ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਰਤਾਂ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਤਾਕਤਵਾਨਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ—ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਇੱਥੋਂ ਮਰ ਕੇ ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਚਾਨਣ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ।
ਯੇषਾਂ ਧਰ੍ਮੇ ਚ ਵਿਸ੍ਪਰ੍ਧਾ ਤੇषਾਂ ਜਜ੍ਜ੍ਞਾਨਸਾਧਨਮ੍। ਤੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਇਤੋ ਮੁਕ੍ਤਾਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਯਾਨ੍ਤਿ ਤ੍ਰਿਵਿष੍ਟਪਮ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੁਕਾਬਲਾ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਧਨ ਗਿਆਨ ਹੈ—ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਇੱਥੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਥਾਂ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ।
ਤਸ੍ਯ ਸਮ੍ਯਕ੍ਸਮਾਚਾਰਮਾਹੁਰ੍ਵੇਦਵਿਦੋ ਜਨਾਃ। ਨੈਨਂ ਮਨ੍ਯੇਤ ਭੂਯਿष੍ਠਂ ਬਾਹ੍ਯਮਾਭ੍ਯਨ੍ਤਰਂ ਜਨਮ੍
ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਚਾਲ-ਚਲਨ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸਿੱਧੀ ਹੈ; ਬਾਹਰਲੇ ਜਾਂ ਅੰਦਰਲੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਯਤ੍ਰ ਮਨ੍ਯੇਤ ਭੂਯਿष੍ਠਂ ਪ੍ਰਾਵृषੀਵ ਤृਣੋਦਕਮ੍। ਅਨ੍ਨਂ ਪਾਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਯ ਤਞ੍ਜੀਵੋਨ੍ਨਾਨੁਸਂਜ੍ਵਰੇਤ੍
ਜਿੱਥੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਲੱਗੇ ਕਿ ਵਰਖਾ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਘਾਹ ਤੇ ਪਾਣੀ ਵਾਂਗ ਭ੍ਰਾਹਮਣ ਲਈ ਰੋਟੀ ਤੇ ਪੀਣ ਵਾਲਾ ਵਾਫ਼ ਹੈ, ਉਥੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਜਿੰਦਗੀ ਉਸ ਨਾਲ ਹੀ ਚਲਾਏ।
ਯਤ੍ਰਾਕਥਯਮਾਨਸ੍ਯ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਤ੍ਯਸ਼ਿਵਂ ਭਯਮ੍। ਅਤਿਰਿਕ੍ਤਮਿਵਾਕੁਰ੍ਵਨ੍ਸ ਸ਼੍ਰੇਯਾਨ੍ਨੇਤਰੋ ਜਨਃ
ਜਿੱਥੇ ਬਿਨਾਂ ਪੁੱਛੇ ਕੋਈ ਐਸਾ ਕੁਝ ਦੇਵੇ ਜੋ ਅਸ਼ੁਭ ਜਾਂ ਡਰ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਵਧੇਰੇ ਕਰੇ, ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਯੋਗ ਹੈ।
ਯੋ ਵਾ ਕਥਯਮਾਨਸ੍ਯ ਹ੍ਯਾਤ੍ਮਾਨਂ ਨਾਨੁਸਂਜ੍ਵਰੇਤ੍। ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ੍ਵਂ ਨੋਪਭੁਞ੍ਜੀਤ ਤਦਨ੍ਨਂ ਸਂਮਤਂ ਸਤਾਮ੍। ਕੁਸ਼ਵਲ੍ਕਲਚੇਲਾਦ੍ਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ੍ਵਂ ਯੋਗਿਨੋ ਵਿਦੁਃ
ਜੇ ਕੋਈ ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ ਆਪਣੀ ਜਿੰਦ ਨਵੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਭ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਨਹੀਂ ਵਰਤਣੀ ਚਾਹੀਦੀ; ਐਸਾ ਭੋਜਨ ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਯੋਗੀ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਭ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਦੌਲਤ ਕੁਸ਼ ਘਾਹ, ਛਾਲਾਂ ਦੇ ਕਪੜੇ ਆਦਿ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਯਥਾ ਖਂ ਵਾਨ੍ਤਮਸ਼੍ਨਾਤਿ ਸ਼੍ਵਾ ਵੈ ਨਿਤ੍ਯਮਭੂਤਯੇ । ਏਵਂ ਤੇ ਵਾਨ੍ਤਮਸ਼੍ਨਨ੍ਤਿ ਸ੍ਵਵੀਰ੍ਯਸ੍ਯੋਪਸੇਵਨਾਤ੍
ਜਿਵੇਂ ਕੁੱਤਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਨੁਕਸਾਨ ਲਈ ਉਲਟੀ ਹੋਈ ਚੀਜ਼ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਖਾ ਕੇ ਉਹ ਲੋਕ ਵੀ ਛੱਡੀ ਹੋਈ ਚੀਜ਼ ਖਾਂਦੇ ਹਨ।
ਨਿਤ੍ਯਮਜ੍ਞਾਤਚਰ੍ਯਾ ਮੇ ਇਤਿ ਮਨ੍ਯੇਤ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਃ। ਜ੍ਞਾਤੀਨਾਂ ਤੁ ਵਸਨ੍ਮਧ੍ਯੇ ਨੈਵਂ ਵਿਨ੍ਦੇਤ ਕਿਞ੍ਚਨ
ਭ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੋਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਕਿ 'ਮੈਂ ਅਣਜਾਣ ਜੀਵਨ ਜੀਉਂਦਾ ਹਾਂ।' ਪਰ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਵਿਚ ਰਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਲੱਭ ਸਕਦਾ।
ਕੋਹ੍ਯੇਵਮਨ੍ਤਰਾਤ੍ਮਾਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਹਨ੍ਤੁਮਰ੍ਹਤਿ। ਨਿਰ੍ਲਿਙ੍ਗਮਚਲਂ ਸ਼ੁਦ੍ਧਂ ਸਰ੍ਵਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵਵਿਵਰ੍ਜਿਤਮ੍
ਕੌਣ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰਲੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਨਿਸ਼ਾਨ ਰਹਿਤ, ਅਡੋਲ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੁਲਾਵਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ?
ਯੋऽਨ੍ਯਥਾ ਸਨ੍ਤਮਾਤ੍ਮਾਨਮਨ੍ਯਥਾ ਪ੍ਰਤਿਪਦ੍ਯਤੇ। ਕਿਂ ਤੇਨ ਨ ਕृਤਂ ਪਾਪਂ ਚੋਰੇਣਾਤ੍ਮਾਪਹਾਰਿਣਾ
ਜੋ ਆਪਣੀ ਅਸਲ ਹਸਤੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਚੋਰ ਹੈ; ਉਸ ਨੇ ਕਿਹੜਾ ਪਾਪ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ?
ਅਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਃ ਸ੍ਯਾਦਨਾਦਾਤਾ ਸਂਮਤੋ ਨਿਰੁਪਦ੍ਰਵਃ। ਸ਼ਿष੍ਟੋ ਨ ਸ਼ਿष੍ਟਵਤ੍ਸ ਸ੍ਯਾਦ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਤ੍ਕਵਿਃ
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਥੱਕੇ ਨਾ, ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਆਦਰਯੋਗ ਹੋਵੇ, ਕੋਈ ਤਕਲੀਫ ਨਾ ਹੋਵੇ; ਭ੍ਰਾਹਮਣ ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਤੇ ਗਿਆਨੀ ਹੈ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਨਿਯਮਾਂ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਨਾ ਬਣੇ।
ਅਨਾਢ੍ਯਾ ਮਾਨੁषੇ ਵਿਤ੍ਤੇ ਆਢ੍ਯਾ ਦੈਵੇ ਤਥਾ ਕ੍ਰਤੌ । ਤੇ ਦੁਰ੍ਧਰ੍षਾ ਦੁष੍ਪ੍ਰਕਮ੍ਪ੍ਯਾਸ੍ਤਾਨ੍ਵਿਦ੍ਯਾਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਸ੍ਤਨੁਮ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖੀ ਦੌਲਤ ਵਿਚ ਗਰੀਬ ਹਨ ਪਰ ਦੈਵੀ ਤੇ ਯਜਨ ਦੀ ਦੌਲਤ ਵਿਚ ਅਮੀਰ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਤੇ ਹਿਲਾਉਣਾ ਔਖਾ ਹੈ; ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਜਿੰਦ ਸਮਝੋ।
ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਖਿष੍ਟਕृਤੋ ਦੇਵਾਨ੍ਵਿਦ੍ਯਾਦ੍ਯ ਇਹ ਕਸ਼੍ਚਨ। ਨ ਸ ਮਾਨੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਯ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਪ੍ਰਯਤਤੇ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਜੋ ਇੱਥੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਗੁੱਸਾ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਜਾਣੋ ਕਿ ਭ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਆਦਰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ ਜੇ ਉਹ ਐਸਾ ਉੱਦਮ ਕਰੇ।
ਯਮਪ੍ਰਯਤਮਾਨਂ ਤੁ ਮਾਨਯਨ੍ਤਿ ਸਮਾਹਿਤਾਃ । ਨ ਮਾਨ੍ਯਮਾਨੋ ਮਨ੍ਯੇਤ ਨਾਵਮਾਨੇऽਤਿਸਂਜ੍ਵਰੇਤ੍
ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਆਦਰ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਲੋਕ ਆਦਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਜੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾ ਮਿਲੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਘੱਟ ਨਾ ਸਮਝੇ, ਨਾਂ ਹੀ ਬੇਆਦਰੀ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋਵੇ।
ਲੋਕਃ ਸ੍ਵਭਾਵਵृਤ੍ਤਿਰ੍ਹਿ ਨਿਮੇषੋਨ੍ਮषਵਤ੍ਸਦਾ। ਵਿਦ੍ਵਾਂਸੋ ਮਾਨਯਨ੍ਤੀਹ ਇਤਿ ਮਨ੍ਯੇਤ ਮਾਨਿਤਃ
ਸੰਸਾਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਅੱਖ ਦੀ ਝਪਕ; ਜਦੋਂ ਆਦਰ ਮਿਲੇ, ਤਾਂ ਸੋਚੋ ਕਿ 'ਇੱਥੇ ਗਿਆਨੀ ਆਦਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।'
ਅਧਰ੍ਮਨਿਪੁਣਾ ਮੁਢਾ ਲੋਕੇ ਮਾਯਾਵਿਸ਼ਾਰਦਾਃ । ਨ ਮਾਨ੍ਯਂ ਮਾਨਯਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਮਨ੍ਯੇਤ ਮਾਨਿਤਃ
ਜੋ ਲੋਕ ਅਧਰਮ ਵਿਚ ਨਿਪੁਣ ਤੇ ਛਲ ਵਿਚ ਮਾਹਰ ਹਨ, ਉਹ ਆਦਰਯੋਗ ਨੂੰ ਆਦਰ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ; ਇਸ ਲਈ ਜਦੋਂ ਆਦਰ ਮਿਲੇ, ਤਾਂ ਐਸਾ ਹੀ ਸੋਚੋ।
ਨ ਵੈ ਮਾਨਂ ਚ ਮੌਨਂ ਚ ਸਹਿਤੌ ਵਸਤਃ ਸਦਾ। ਅਯਂ ਹਿ ਲੋਕੋ ਮਾਨਸ੍ਯ ਅਸੌ ਮੌਨਸ੍ਯ ਤਦ੍ਵਿਦੁਃ
ਆਦਰ ਤੇ ਚੁੱਪੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਕੱਠੇ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ; ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਆਦਰ ਲਈ ਹੈ, ਉਹ ਹੋਰ ਲੋਕ ਚੁੱਪੀ ਲਈ—ਗਿਆਨੀ ਇਹ ਜਾਣਦੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੀਰ੍ਹਿ ਮਾਨਾਰ੍ਥਸਂਵਾਸਾ ਸਾ ਚਾਪਿ ਪਰਿਪਨ੍ਥਿਨੀ । ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੀ ਸੁਦੁਰ੍ਲਭਾ ਸ਼੍ਰੀਰ੍ਹਿ ਪ੍ਰਜ੍ਞਾਹੀਨੇਨ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯ
ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਆਦਰ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਰੋਕ ਵੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਹੇ ਸ਼ਤ੍ਰੀ, ਗਿਆਨ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਭ੍ਰਾਹਮਣੀ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਮਿਲਣੀ ਬਹੁਤ ਔਖੀ ਹੈ।
ਦ੍ਵਾਰਾਣਿ ਤਸ੍ਯੇਹ ਵਦਨ੍ਤਿ ਸਨ੍ਤੋ ਬਹੁਪ੍ਰਕਾਰਾਣਿ ਦੁਰਾਧਰਾਣਿ। ਸਤ੍ਯਾਰ੍ਜਵੇ ਹ੍ਰੀਰ੍ਦਮਸ਼ੌਚਵਿਦ੍ਯਾ षਣ੍ਮਾਨਮੋਹਪ੍ਰਤਿਬਨ੍ਧਨਾਨਿ
ਸੰਤ ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇੱਥੇ ਉਸ ਲਈ ਕਈ ਔਖੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਹਨ: ਸਚ, ਸਿੱਧਾ ਪਣ, ਲਜਾ, ਸੰਜਮ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਤੇ ਗਿਆਨ—ਇਹ ਛੇ ਆਦਰ ਤੇ ਮੋਹ ਲਈ ਰੋਕ ਹਨ।
ਸਨਤ੍ਸੁਜਾਤ ਯਾਮਿਮਾਂ ਪਰਾਂ ਤ੍ਵਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੀਂ ਵਾਚਂ ਵਦਸੇ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪਾਮ੍। ਪਰਾਂ ਹਿ ਕਾਮੇਨ ਸੁਦੁਰ੍ਲਭਾਂ ਕਥਾਂ ਪ੍ਰਬ੍ਰੂਹਿ ਮੇ ਵਾਕ੍ਯਮਿਦਂ ਕੁਮਾਰ
ਸਨਤਸੁਜਾਤ, ਤੂੰ ਇਹ ਉੱਚੀ ਤੇ ਸਭ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਾਲੀ ਭ੍ਰਾਹਮਣੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੱਸਦਾ ਹੈਂ; ਹੇ ਨੌਜਵਾਨ, ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਉੱਚੀ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ, ਸਭ ਦੀ ਚਾਹੀਦੀ ਗੱਲ ਦੱਸ।
ਨੈਤਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਤ੍ਵਰਮਾਣੇਨ ਲਭ੍ਯਂ ਯਨ੍ਮਾਂ ਪृਚ੍ਛਨ੍ਨਤਿਹृष੍ਯਸ੍ਯਤੀਵ। ਬੁਦ੍ਧੌ ਵਿਲੀਨੇ ਮਨਸਿ ਪ੍ਰਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਵਿਦ੍ਯਾ ਹਿ ਸਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯੇਣ ਲਭ੍ਯਾ
ਇਹ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਗਿਆਨ ਤੁਰਤ-ਫੁਰਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ। ਜਦੋਂ ਬੁੱਧੀ ਮਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ ਗਹਿਰਾਈ ਨਾਲ ਸੋਚੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਵਿਦਿਆ ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ ਦੀ ਰੀਅਤ ਨਾਲ ਹੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਅਤ੍ਯਨ੍ਤਵਿਦ੍ਯਾਮਿਤਿ ਯਤ੍ਸਨਾਤਨੀਂ ਬ੍ਰਵੀषਿ ਤ੍ਵਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯੇਣ ਸਿਦ੍ਧਾਮ੍। ਅਨਾਰਭ੍ਯਾਂ ਵਸਤੀਹ ਕਾਰ੍ਯਕਾਲੇ ਕਥਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ੍ਯਮਮृਤਤ੍ਵਂ ਲਭੇਤ
ਤੁਸੀਂ ਜਿਸ ਉੱਚੀ ਤੇ ਸਦੀਵੀ ਵਿਦਿਆ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਕੋਈ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਇਹ ਰੀਅਤ ਸ਼ੁਰੂ ਨਾ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਮਰਤਾ ਕਿਵੇਂ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਅਵ੍ਯਕ੍ਤਵਿਦ੍ਯਾਮਭਿਧਾਸ੍ਯੇ ਪਰਾਣੀਂ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਚ ਤੇषਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯੇਣ ਸਿਦ੍ਧਾਮ੍। ਯਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯੈਨਂ ਮਰ੍ਤ੍ਯਲੋਕਂ ਤ੍ਯਜਨ੍ਤਿ ਯਾ ਵੈ ਵਿਦ੍ਯਾ ਗੁਰੁਵृਦ੍ਧੇषੁ ਨਿਤ੍ਯਾ
ਮੈਂ ਉਹ ਉੱਚੀ ਤੇ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਵਿਦਿਆ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਾ ਕੇ ਲੋਕ ਇਸ ਮਰਣ ਵਾਲੀ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਵਿਦਿਆ ਸਦਾ ਗੁਰੂਆਂ ਤੇ ਵੱਡਿਆਂ ਕੋਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯੇਣ ਯਾ ਵਿਦ੍ਯਾ ਸ਼ਕ੍ਯਾ ਵੇਦਿਤੁਮਞ੍ਚਸਾ। ਤਤ੍ਕਥਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯਂ ਸ੍ਯਾਦੇਤਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਬ੍ਰਵੀਹਿ ਮੇ
ਜੋ ਵਿਦਿਆ ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ ਨਾਲ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸਮਝੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ? ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸੋ।
ਆਚਾਰ੍ਯਯੋਨਿਮਿਹ ਯੇ ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਭੂਤ੍ਵਾ ਗਰ੍ਭੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯਂ ਚਰਨ੍ਤਿ। ਇਹੈਵ ਤੇ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਕਾਰਾ ਭਵਨ੍ਤਿ ਪ੍ਰਹਾਯ ਦੇਹਂ ਪਰਮਂ ਯਾਨ੍ਤਿ ਯੋਗਮ੍
ਜੋ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਗੁਰੂ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਮਾਂ ਦੇ ਗਰਭ ਵਾਂਗ ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ ਦੀ ਰੀਅਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਹੀ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਲੇਖਕ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੇਹ ਛੱਡ ਕੇ ਉੱਚੀ ਜੋੜ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਅਸ੍ਮਿਁਲ੍ਲੋਕੇ ਵੈ ਜਯਨ੍ਤੀਹ ਕਾਮਾ- ਨ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੀਂ ਸ੍ਥਿਤਿਂ ਹ੍ਯਨੁਤਿਤਿਕ੍ਸ਼ਮਾਣਾਃ। ਤ ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਨਿਰ੍ਹਰਨ੍ਤੀਹ ਦੇਹਾ- ਨ੍ਮੁਞ੍ਜਾਦਿषੀਕਾਮਿਵ ਸਤ੍ਵਸਂਸ੍ਥਾਃ
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਹਿ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਹਾਲਤ ਬਣਾਈ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਮੁੰਜ ਦੀ ਡੰਡੀ ਨੂੰ ਢਕਣ ਤੋਂ ਕੱਢਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।