ਸੁਖਾਰ੍ਥਿਨਃ ਕੁਤੋ ਵਿਦ੍ਯਾ ਨਾਸ੍ਤਿ ਵਿਦ੍ਯਾਰ੍ਥਿਨਃ ਸੁਖਂ। ਸੁਖਾਰ੍ਥੀ ਵਾ ਤ੍ਯਜੇਦ੍ਵਿਦ੍ਯਾਂ ਵਿਦ੍ਯਾਰ੍ਥੀ ਵਾ ਤ੍ਯਜੇਤ੍ਸੁਖਮ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸੁਖ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਦਿਆ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦਾ; ਵਿਦਿਆ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲਈ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸੁਖ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਾ ਵਿਦਿਆ ਛੱਡ ਦੇਵੇ, ਜਾਂ ਵਿਦਿਆ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਾ ਸੁਖ ਛੱਡ ਦੇਵੇ।
ਨਾਗ੍ਨਿਸ੍ਤृਪ੍ਯਤਿ ਕਾष੍ਠਾਨਾਂ ਨਾਪਗਾਨਾਂ ਮਹੋਦਧਿਃ। ਨਾਨ੍ਤਕਃ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਨ ਪੁਂਸਾਂ ਵਾਮਲੋਚਨਾ
ਅੱਗ ਲੱਕੜ ਨਾਲ ਕਦੇ ਤ੍ਰਿਪਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਸਮੁੰਦਰ ਨਦੀਆਂ ਨਾਲ ਕਦੇ ਭਰਦਾ ਨਹੀਂ; ਮੌਤ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਕਦੇ ਰੁਕਦੀ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਨਾਰੀ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਕਦੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਆਸ਼ਾ ਧृਤਿਂ ਹਨ੍ਤਿ ਸਮृਦ੍ਧਿਮਨ੍ਤਕਃ ਕ੍ਰੋਧਃ ਸ਼੍ਰਿਯਂ ਹਨ੍ਤਿ ਯਸ਼ਃ ਕਦਰ੍ਯਤਾ । ਅਪਾਲਨਂ ਹਨ੍ਤਿ ਪਸ਼ੂਂਸ਼੍ਚ ਰਾਜ- ਨ੍ਨੇਕਃ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਹਨ੍ਤਿ ਰਾष੍ਟ੍ਰਮ੍
ਇੱਛਾ ਹੌਸਲਾ ਖਤਮ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਮੌਤ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਗੁੱਸਾ ਦੌਲਤ ਖਤਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕੰਜੂਸੀ ਨਾਮ ਮਿਟਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਬੇਪਰਵਾਹੀ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਇੱਕ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪੂਰੇ ਰਾਜ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਰਾਜਾ।
ਅਜਾਸ਼੍ਚ ਕਾਂਸ੍ਯਂ ਰਜਤਂ ਚ ਨਿਤ੍ਯਂ ਮਧ੍ਵਾਕਰ੍षਃ ਸ਼ਕੁਨਿਃ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਿਯਸ਼੍ਚ । ਵृਦ੍ਧੋ ਜ੍ਞਾਤਿਰਵਸਨ੍ਨਃ ਕੁਲੀਨ ਏਤਾਨਿ ਤੇ ਸਨ੍ਤੁ ਗृਹੇ ਸਦੈਵ
ਬੱਕਰੀ, ਕਾਂਸੀ, ਚਾਂਦੀ, ਮਿੱਠਾ, ਜੂਆ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਵੱਡਾ ਤੇ ਗਰੀਬ ਕੁਲ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ—ਇਹ ਸਦਾ ਤੇਰੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੋਣ।
ਅਜੋਕ੍ਸ਼ਾ ਚਨ੍ਦਨਂ ਵੀਣਾ ਆਦਰ੍ਸ਼ੋ ਮਧੁਸਰ੍ਪਿषੀ । ਵਿषਮੌਦੁਮ੍ਬਰਂ ਸ਼ਙ੍ਖਃ ਸ੍ਵਰ੍ਣਨਾਭੋऽਥ ਰੋਚਨਾ
ਬੱਕਰੀ, ਬਲਦ, ਚੰਦਨ, ਵੀਣਾ, ਆਇਨਾ, ਮਿੱਠਾ, ਘੀ, ਅਣਸਮਤ ਅੰਜੀਰ, ਸੋਨੇ ਵਾਲਾ ਸ਼ੰਖ, ਤੇ ਪੀਲਾ ਰੰਗ—
ਗृਹੇ ਸ੍ਥਾਪਯਿਤਵ੍ਯਾਨਿ ਧਨ੍ਯਾਨਿ ਮਨੁਰਬ੍ਰਵੀਤ੍। ਦੇਵਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਪੂਜਾਰ੍ਥਮਤਿਥੀਨਾਂ ਚ ਭਾਰਤ
ਇਹ ਸਾਰੇ ਚੰਗੇ ਚੀਜ਼ਾਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ, ਮਨੂ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਦੇਵਤੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਈ, ਭਾਰਤ ਵੰਸ਼ੀ।
ਇਦਂ ਚ ਤ੍ਵਾਂ ਸਰ੍ਵਪਰਂ ਬ੍ਰਵੀਮਿ ਪੁਣ੍ਯਂ ਪਦਂ ਤਾਤ ਮਹਾਵਿਸ਼ਿष੍ਟਮ੍। ਨ ਜਾਤੁ ਕਾਮਾਨ੍ਨ ਭਯਾਨ੍ਨ ਲੋਭਾ- ਦ੍ਧਰ੍ਮਂ ਜਹ੍ਯਾਜ੍ਜੀਵਿਸ੍ਯਾਪਿ ਹੇਤੋਃ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਰਾਹ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਪਿਆਰੇ: ਕਦੇ ਵੀ ਇੱਛਾ, ਡਰ ਜਾਂ ਲੋਭ ਕਰਕੇ ਧਰਮ ਨਾ ਛੱਡ, ਜੀਵਨ ਦੀ خاطر ਵੀ ਨਹੀਂ।
ਨਿਤ੍ਯੋ ਧਰ੍ਮਃ ਸੁਖਦੁਃਖੇ ਤ੍ਵਨਿਤ੍ਯੇ ਜੀਵੋ ਨਿਤ੍ਯੋ ਧਾਤੁਰਸ੍ਯ ਤ੍ਵਨਿਤ੍ਯਃ। ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾऽਨਿਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰਤਿਤਿष੍ਠਸ੍ਵ ਨਿਤ੍ਯੇ ਸਂਤੁष੍ਯ ਸਨ੍ਤੋषਪਰਾ ਹਿ ਸਨ੍ਤਃ
ਧਰਮ ਸਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਸੁਖ ਤੇ ਦੁੱਖ ਆਉਂਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਆਤਮਾ ਸਦੀਵੀ ਹੈ, ਪਰ ਸਰੀਰ ਸਦੀਵੀ ਨਹੀਂ। ਅਸਥਾਈ ਚੀਜ਼ਾਂ ਛੱਡ ਕੇ ਸਦੀਵੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਜਾ; ਚੰਗੇ ਲੋਕ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਮਹਾਬਲਾਨ੍ਪਸ਼੍ਯ ਮਹਾਨੁਭਾਵਾਨ੍ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸ੍ਯ ਭੂਮਿਂ ਧਨਧਾਨ੍ਯਪੂਰ੍ਣਾਮ੍। ਰਾਜ੍ਯਾਨਿ ਹਿਤ੍ਵਾ ਵਿਪੁਲਾਂਸ਼੍ਚ ਭੋਗਾਨ੍। ਗਤਾਨ੍ਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰਾਨ੍ਵਸ਼ਮਨ੍ਤਕਸ੍ਯ
ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਉੱਚੀ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਧਨ-ਅਨਾਜ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਰਾਜ ਕੀਤਾ; ਉਹ ਰਾਜ ਤੇ ਵੱਡੇ ਸੁਖ ਛੱਡ ਕੇ, ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੋ ਗਏ।
ਮृਤਂ ਪੁਤ੍ਰਂ ਦੁਃਖਪੁष੍ਟਂ ਮਨੁष੍ਯਾ ਉਤ੍ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਰਾਜਨ੍ਸ੍ਵਗृਹਾਨ੍ਨਿਰ੍ਹਰਨ੍ਤਿ। ਤਂ ਮੁਕ੍ਤਕੇਸ਼ਾਃ ਕਰੁਣਂ ਰੁਦਨ੍ਤਿ ਚਿਤਾਮਧ੍ਯੇ ਕਾष੍ਠਮਿਵ ਕ੍ਸ਼ਿਪਨ੍ਤਿ
ਜਦੋਂ ਪੁੱਤਰ ਮਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਪਾਲਿਆ ਹੋਇਆ, ਲੋਕ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਤੋਂ ਉਠਾ ਕੇ, ਰਾਜਾ, ਬਾਹਰ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਖੁੱਲੀ ਵੱਲਾਂ ਨਾਲ, ਕਰੂਨ ਰੋਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਚਿਤਾ ਉੱਤੇ ਲੱਕੜ ਵਾਂਗ ਰੱਖ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਅਨ੍ਯੋ ਧਨਂ ਪ੍ਰੇਤਗਤਸ੍ਯ ਭੁਙ੍ਕ੍ਤੇ ਵਯਾਂਸਿ ਚਾਗ੍ਨਿਸ਼੍ਚ ਸ਼ਰੀਰਧਾਤੂਨ੍। ਦ੍ਵਾਭ੍ਯਾਮਯਂ ਸਹ ਗਚ੍ਛਤ੍ਯਮੁਤ੍ਰ ਪੁਣ੍ਯੇਨ ਪਾਪੇਨ ਚ ਵੇष੍ਟ੍ਯਮਾਨਃ
ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਦਾ ਧਨ ਹੋਰ ਕੋਈ ਖਾਂਦਾ ਹੈ; ਪੰਛੀ ਤੇ ਅੱਗ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਗ ਖਾ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਮਨੁੱਖ ਨਾਲ ਦੋ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹੀ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ—ਪੁੰਨ ਤੇ ਪਾਪ, ਜੋ ਉਸਨੂੰ ਲਪੇਟ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਉਸृਜ੍ਯ ਵਿਨਿਵਰ੍ਤਨ੍ਤੇ ਜ੍ਞਾਤਯਃ ਸੁਹृਦਃ ਸੁਤਾਃ। ਅਪੁष੍ਪਾਨਫਲਾਨ੍ਵृਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ਯਥਾ ਤਾਤ ਪਤਤ੍ਰਿਣਃ
ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਦੋਸਤ ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਮੂੰਹ ਮੋੜ ਕੇ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਪੰਛੀ ਉਹਨਾਂ ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਨਾ ਫੁੱਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਨਾ ਫਲ, ਪਿਆਰੇ।
ਅਗ੍ਨੌ ਪ੍ਰਾਸ੍ਤਂ ਤੁ ਪੁਰੁषਂ ਕਰ੍ਮਾਨ੍ਵੇਤਿ ਸ੍ਵਯਂ ਕृਤਮ੍। ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤੁ ਪੁਰੁषੋ ਯਤ੍ਨਾਦ੍ਧਰ੍ਮਂ ਸਞ੍ਚਿਨੁਯਾਚ੍ਛਨੈਃ
ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਰਮ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਧੀਰੇ-ਧੀਰੇ, ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਧਰਮ ਇਕੱਠਾ ਕਰੇ।
ਅਸ੍ਮਾਲ੍ਲੋਕਾਦੂਰ੍ਧ੍ਵਮਮੁष੍ਯ ਚਾਧੋ ਮਹਤ੍ਤਮਸ੍ਤਿष੍ਠਤਿ ਹ੍ਯਨ੍ਧਕਾਰਮ੍। ਤਦ੍ਵੈ ਮਹਾਮੋਹਨਮਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਣਾਂ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਸ੍ਵ ਮਾ ਤ੍ਵਾਂ ਪ੍ਰਲਭੇਤ ਰਾਜਨ੍
ਇਸ ਲੋਕ ਤੋਂ ਉੱਤੇ ਤੇ ਹੇਠਾਂ ਇਕ ਵੱਡਾ ਹਨੇਰਾ ਹੈ; ਇਹ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭਟਕਾਵ ਹੈ। ਰਾਜਨ, ਸਮਝਦਾਰ ਬਣੋ, ਇਹ ਭਟਕਾਵ ਤੁਹਾਨੂੰ ਫਸ ਨਾ ਲਵੇ।
ਇਦਂ ਵਚਃ ਸ਼ਕ੍ਸ਼੍ਯਸਿ ਚੇਦ੍ਯਥਾਵ- ਨ੍ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਸਰ੍ਵਂ ਪ੍ਰਤਿਪਤ੍ਤੁਮੇਵ। ਯਸ਼ਃ ਪਰਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਸਿ ਜੀਵਲੋਕੇ ਭਯਂ ਨਚਾਮੁਤ੍ਰ ਨਚੇਹ ਤੇऽਸ੍ਤਿ
ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਦੱਸੀਆਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਚਲ ਸਕੋ, ਤਾਂ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਉੱਚੀ ਇਜ਼ਤ ਮਿਲੇਗੀ, ਤੇ ਨਾ ਇੱਥੇ ਤੇ ਨਾ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਨੂੰ ਡਰ ਹੋਵੇਗਾ।
ਆਤ੍ਮਾ ਨਦੀ ਭਾਰਤ ਪੁਣ੍ਯਤੀਰ੍ਥਾ ਸਤ੍ਯੋਦਯਾ ਧृਤਿਕੂਲਾ ਦਯੋਰ੍ਮਿਃ। ਤਸ੍ਯਾਂ ਸ੍ਨਾਤਃ ਪੂਯਤੇ ਪੁਣ੍ਯਕਰ੍ਮਾ ਪੁਣ੍ਯੋ ਹ੍ਯਾਤ੍ਮਾ ਨਿਤ੍ਯਮਲੋਭ ਏਵ
ਆਤਮਾ ਇੱਕ ਦਰਿਆ ਹੈ, ਭਾਰਤ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਘਾਟ ਹਨ, ਸਚਾਈ ਉਸ ਦਾ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨਾ ਹੈ, ਹੌਸਲਾ ਉਸ ਦੇ ਕੰਢੇ ਹਨ, ਤੇ ਦਇਆ ਉਸ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਹਨ। ਜੋ ਇਸ ਵਿੱਚ ਨੇਕ ਕਰਮ ਕਰਕੇ ਨ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਆਤਮਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਲੋਭ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ।
ਕਾਮਕ੍ਰੋਧਗ੍ਰਾਹਵਤੀਂ ਪਞ੍ਚੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਜਲਾਂ ਨਦੀਮ੍। ਨਾਵਂ ਧृਤਿਮਯੀਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਜਨ੍ਮਦੁਰ੍ਗਾਣਿ ਸਂਤਰ
ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਪੰਜ ਧਾਰਾਂ ਵਾਲੀ, ਤੇ ਇੱਛਾ-ਗੁੱਸੇ ਦੇ ਘੜਾਂ ਵਾਲੀ ਦਰਿਆ ਨੂੰ, ਹੌਸਲੇ ਦੀ ਨਾਵ ਬਣਾਕੇ, ਜਨਮ ਦੇ ਖਤਰੇ ਪਾਰ ਕਰ ਲੋ।
ਪ੍ਰਜ੍ਞਾਵृਦ੍ਧਂ ਧਰ੍ਮਵृਦ੍ਧਂ ਸ੍ਵਬਨ੍ਧੁਂ ਵਿਦ੍ਯਾਵृਦ੍ਧਂ ਵਯਸਾ ਚਾਪਿ ਵृਦ੍ਧਮ੍ । ਕਾਰ੍ਯਾਕਾਰ੍ਯੇ ਪੂਜਯਿਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਸਾਦ੍ਯ ਯਃ ਸਂਪृਚ੍ਛੇਨ੍ਨ ਸ ਮੁਹ੍ਯੇਤ੍ਕਦਾਚਿਤ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਗਿਆਨ, ਧਰਮ, ਵਿਦਿਆ ਜਾਂ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਦੀ ਇਜ਼ਤ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਕੇ, ਕਰਨਾ ਤੇ ਨਾ ਕਰਨਾ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਦੇ ਭਟਕਦਾ ਨਹੀਂ।
ਧृਤ੍ਯਾ ਸ਼ਿਸ਼੍ਰੋਦਰਂ ਰਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਪਾਣਿਪਾਦਂ ਚ ਚਕ੍ਸ਼ੁषਾ । ਚਕ੍ਸ਼ੁਃਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰੇ ਚ ਮਨਸਾ ਮਨੋ ਵਾਚਂ ਚ ਕਰ੍ਮਣਾ
ਹੌਸਲੇ ਨਾਲ ਬੱਚੇ ਦੇ ਮੂੰਹ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ, ਹੱਥ-ਪੈਰ ਦੀ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਅੱਖਾਂ-ਕੰਨ ਦੀ ਮਨ ਨਾਲ, ਤੇ ਮਨ-ਬੋਲੀ ਦੀ ਕਰਮ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ।
ਨਿਤ੍ਯੋਦਕੀ ਨਿਤ੍ਯਯਜ੍ਞੋਪਵੀਤੀ ਨਿਤ੍ਯਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯੀ ਪਤਿਤਾਨ੍ਨਵਰ੍ਜੀ । ਸਤ੍ਯਂ ਬ੍ਰੁਵਨ੍ਗੁਰਵੇ ਕਰ੍ਮ ਕੁਰ੍ਵ- ਨ੍ਨ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ਼੍ਰ੍ਯਵਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਾਤ੍
ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਵਿੱਤਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਜਜਨੂ ਪਹਿਨਦਾ ਹੈ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਗਿਰੇ ਹੋਏ ਭੋਜਨ ਤੋਂ ਬਚਦਾ ਹੈ, ਅਧਿਆਪਕ ਨੂੰ ਸੱਚ ਬੋਲਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਆਪਣਾ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅਧੀਤ੍ਯ ਵੇਦਾਨ੍ਪਰਿਸਂਸ੍ਤੀਰ੍ਯ ਚਾਗ੍ਨੀ- ਨਿष੍ਟ੍ਵਾ ਯਜ੍ਞੈਃ ਪਾਲਯਿਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਜਾਸ਼੍ਚ। ਗੋਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾਰ੍ਥਂ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਪੂਤਾਨ੍ਤਰਾਤ੍ਮਾ ਹਤਃ ਸਙ੍ਗ੍ਰਾਮੇ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਮੇਤਿ
ਕਸ਼ਤਰੀ, ਜਦੋਂ ਵੇਦ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਅੱਗ ਸਥਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਯਜਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਗਾਂ-ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਮਨ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਕੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੁਰਗ ਨੂੰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਵੈਸ਼੍ਯੋऽਧੀਤ੍ਯ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨ੍ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾਂਸ਼੍ਚ ਧਨੈਃ ਕਾਲੇ ਸਂਵਿਭਜ੍ਯਾਸ਼੍ਰਿਤਾਂਸ਼੍ਚ। ਤ੍ਰੇਤਾਪੂਤਂ ਧੂਮਮਾਘ੍ਰਾਯ ਪੁਣ੍ਯਂ ਪ੍ਰੇਤ੍ਯ ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਦਿਵ੍ਯਸੁਖਾਨਿ ਭੁਙ੍ਕ੍ਤੇ
ਵੈਸ਼, ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੇ ਕਸ਼ਤਰੀ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਸਮੇਂ ਤੇ ਧਨ ਆਸਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੰਡਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਤ੍ਰੇਤਾ ਅੱਗ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਧੂੰਆਂ ਸਾਂਘਦਾ ਹੈ, ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੁਰਗ ਵਿੱਚ ਦਿਵਿਆ ਸੁਖ ਭੋਗਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਂ ਵੈਸ਼੍ਯਵਰ੍ਣਂ ਚ ਸ਼ੂਦ੍ਰਃ ਕ੍ਰਮੇਣੈਤਾਨ੍ਨ੍ਯਾਯਤਃ ਪੂਜਯਾਨਃ। ਤੁष੍ਟੇष੍ਵੇਤੇष੍ਵਵ੍ਯਥੋ ਦਗ੍ਧਪਾਪ- ਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਦੇਹਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗਸੁਖਾਨਿ ਭੁਙ੍ਕ੍ਤੇ
ਸ਼ੂਦਰ, ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਸ਼ਤਰੀ ਤੇ ਵੈਸ਼ ਵਰਨ ਦੀ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਇਜ਼ਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਦੁੱਖ ਤੇ ਪਾਪ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਦੇਹ ਛੱਡ ਕੇ ਸੁਰਗ ਦੇ ਸੁਖ ਭੋਗਦਾ ਹੈ।
ਚਾਤੁਰ੍ਵਰ੍ਣ੍ਯਸ੍ਯੈष ਧਰ੍ਮਸ੍ਤਵੋਕ੍ਤੋ ਹੇਤੁਂ ਚਾਨੁਬ੍ਰੁਵਤੋ ਮੇ ਨਿਬੋਧ। ਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਰਾਦ੍ਧਰ੍ਮਾਦ੍ਧੀਯਤੇ ਪਾਣ੍ਡੁਪੁਤ੍ਰ- ਸ੍ਤਂ ਤ੍ਵਂ ਰਾਜਨ੍ਰਾਜਧਰ੍ਮੇ ਨਿਯੁਙ੍ਕ੍ਸ਼
ਚਾਰ ਵਰਨਾਂ ਦਾ ਧਰਮ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ; ਹੁਣ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਵੀ ਸੁਣੋ। ਪਾਂਡੂਪੁਤਰ ਨੂੰ ਕਸ਼ਤਰੀ ਧਰਮ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ, ਰਾਜਨ, ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਜਧਰਮ 'ਤੇ ਲਗਾਓ।
ਏਵਮੇਤਦ੍ਯਥਾ ਤ੍ਵਂ ਮਾਮਨੁਸ਼ਾਸਨਿ ਨਿਤ੍ਯਦਾ। ਮਮਾਪਿ ਚ ਮਤਿਃ ਸੌਮ੍ਯ ਭਵਤ੍ਯੇਵਂ ਯਥਾਤ੍ਥ ਮਾਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੈਨੂੰ ਸਿਖਾਉਂਦੇ ਹੋ, ਐਸਾ ਹੀ ਹੈ। ਸੁਭਾਵਕ, ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਦੇ ਹੋ, ਮੇਰੀ ਮਤ ਵੀ ਤੁਹਾਡੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਾ ਤੁ ਬੁਦ੍ਧਿਃ ਕृਤਾਪ੍ਯੇਵਂ ਪਾਣ੍ਡਵਾਨ੍ਪ੍ਰਤਿ ਮੇ ਸਦਾ। ਦੁਰ੍ਯੋਧਨਂ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਪੁਨਰ੍ਵਿਪਰਿਵਰ੍ਤਤੇ
ਪਾਂਡਵਾਂ ਬਾਰੇ ਮੇਰੀ ਮਤ ਜਦੋਂ ਪੱਕੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਫਿਰ ਜਦੋਂ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹਾਂ, ਉਹ ਮਤ ਮੁੜ ਬਦਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਨ ਦਿष੍ਟਮਭ੍ਯਤਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤੁਂ ਸ਼ਕ੍ਯਂ ਭੂਤੇਨ ਕੇਨਚਿਤ੍। ਦਿष੍ਟਮੇਵ ਧ੍ਰੁਵਂ ਮਨ੍ਯੇ ਪੌਰੁषਂ ਤੁ ਨਿਰਰ੍ਥਕਮ੍
ਕੋਈ ਜੀਵ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਸਮਤ ਨੂੰ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਕਿਸਮਤ ਹੀ ਪੱਕੀ ਹੈ, ਮੈਂ ਮਿਹਨਤ ਨੂੰ ਵਿਅਰਥ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ।
ਅਨੁਕ੍ਤਂ ਯਦਿ ਤੇ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ਵਾਚਾ ਵਿਦੁਰ ਵਿਦ੍ਯਤੇ। ਤਨ੍ਮੇ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਤੋ ਬ੍ਰੂਹਿ ਵਿਚਿਤ੍ਰਾਣਿ ਹਿ ਭਾषਸੇ
ਵਿਦੁਰਾ, ਜੇ ਕੁਝ ਅਜੇ ਤੂੰ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਸੁਣਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਾਂ; ਤੂੰ ਕਈ ਢੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈਂ।
ਧृਤਰਾष੍ਟ੍ਰ ਕੁਮਾਰੋ ਵੈ ਯਃ ਪੁਰਾਣਃ ਸਨਾਤਨਃ। ਤਨਤ੍ਸੁਜਾਤਃ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਮृਤ੍ਯੁਰ੍ਨਾਸ੍ਤੀਤਿ ਭਾਰਤ
ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਪੁਰਾਣਾ ਤੇ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੁਜਾਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਮੌਤ ਨਹੀਂ ਹੈ', ਭਾਰਤ।
ਸ ਤੇ ਗੁਹ੍ਯਾਨ੍ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਾਂਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਹृਦਯਸਂਸ਼੍ਰਯਾਨ੍। ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਤਿ ਮਹਾਰਾਜ ਸਰ੍ਵਬੁਦ੍ਧਿਮਤਾਂ ਵਰਃ
ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਸਾਰੇ ਗੁਪਤ ਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਮਾਮਲੇ ਦੱਸੇਗਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸਿਆਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।