ਮਹਾਭਾਰਤਮ੍

ਨਮੋ ਭਗਵਤੇ ਤਸ੍ਮੈ ਵ੍ਯਾਸਾਯਾਮਿਤਤੇਜਸੇ। ਯਸ੍ਯ ਪ੍ਰਸਾਦਾਦ੍ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਨਾਰਾਯਣਕਥਾਮਿਮਾਮ੍

ਉਸ ਭਗਵਾਨ ਵਿਆਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਜੋਤਿ ਅਣਗਿਣਤ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੈਂ ਇਹ ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਾਵਾਂਗਾ।

ਸਰ੍ਵਾਸ਼੍ਰਮਾਭਿਸ਼ਮਨਂ ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥਾਵਗਾਹਨਮ੍। ਨ ਤਥਾ ਫਲਦ ਸੂਤੇ ਨਾਰਾਯਣਕਥਾ ਯਥਾ

ਸਾਰੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਜਾਂ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਵੀ ਉਤਨਾ ਫਲ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ, ਜਿੰਨਾ ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

ਨਾਸ੍ਤਿ ਨਾਰਾਯਣਸਮਂ ਨ ਭੂਤਂ ਨ ਭਵਿष੍ਯਤਿ। ਏਤੇਨ ਸਤ੍ਯਵਾਕ੍ਯੇਨ ਸਰ੍ਵਾਰ੍ਥਾਨ੍ਸਾਧਯਾਮ੍ਯਹਮ੍

ਨਾਰਾਇਣ ਵਰਗਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਇਆ, ਨਾ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੱਚੇ ਬਚਨ ਨਾਲ ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਸਿਰੇ ਚੜ੍ਹਾਵਾਂਗਾ।

ਆਚਖ੍ਯੁਃ ਕਵਯਃ ਕੇਚਿਤ੍ਸਂਪ੍ਰਤ੍ਯਾਚਕ੍ਸ਼ਤੇ ਪਰੇ। ਆਖ੍ਯਾਸ੍ਯਨ੍ਤਿ ਤਥੈਵਾਨ੍ਯ ਇਤਿਹਾਸਮਿਮਂ ਭੁਵਿ

ਕੁਝ ਕਵੀਆਂ ਨੇ ਇਹ ਕਥਾ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸੀ, ਹੋਰ ਹੁਣ ਦੱਸ ਰਹੇ ਹਨ, ਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਇਸ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸਣਗੇ।

ਇਦਂ ਤੁ ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਮਹਜ੍ਜ੍ਞਾਨਂ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਮ੍। ਵਿਸ੍ਤਰੈਸ਼੍ਚ ਸਮਾਸੈਸ਼੍ਚ ਧਾਰ੍ਯਤੇ ਯਦ੍ਦ੍ਵਿਜਾਤਿਭਿਃ

ਪਰ ਇਹ ਵੱਡਾ ਗਿਆਨ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਵਲੋਂ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਤੇ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਸੰਭਾਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਅਲਙ੍ਕृਤਂ ਸ਼ੁਭੈਃ ਸ਼ਬ੍ਦੈਃ ਸਮਯੈਰ੍ਦਿਵ੍ਯਧਨੁषੈਃ। ਛਨ੍ਦੋਵृਤ੍ਤੈਸ਼੍ਚ ਵਿਵਿਧੈਰਨ੍ਵਿਤਂ ਵਿਦੁषਾਂਪ੍ਰਿਯਮ੍

ਇਹ ਕਥਾ ਸੁੰਦਰ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਈ ਹੋਈ ਹੈ, ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ਤੇ ਦਿਵਯ ਧਨੁਸ਼ਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਛੰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਗਿਆਨੀਆਂ ਬੜਾ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਤਪਸਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯੇਣ ਵ੍ਯਸ੍ਯ ਵੇਦਂ ਸਨਾਤਨਮ੍। ਇਤਿਹਾਸਮਿਮਂ ਚਕ੍ਰੇ ਪੁਣ੍ਯਂ ਸਤ੍ਯਵਤੀਸੁਤਃ

ਸਤੀਵਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਤਪ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ ਨਾਲ ਸਦਾ-ਥਿਰ ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਇਤਿਹਾਸ ਰਚਿਆ।

ਪੁਣ੍ਯੇ ਹਿਮਵਤਃ ਪਾਦੇ ਮੇਧ੍ਯੇ ਗਿਰਿਗੁਹਾਲਯੇ। ਵਿਸ਼ੋਧ੍ਯ ਦੇਹਂ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਦਰ੍ਭਸਂਸ੍ਤਰਮਾਸ਼੍ਰਿਤਃ

ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪੈਰਾਂ ਉੱਤੇ, ਇਕ ਸੁੱਚੀ ਪਹਾੜੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ, ਧਰਮਵਾਨ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਕੇ, ਕੁਸ਼ਾਂ ਦੀ ਚੌਕੀ ਉੱਤੇ ਬੈਠਿਆ।

ਸ਼ੁਚਿਃ ਸਨਿਯਮੋ ਵ੍ਯਾਸਃ ਸ਼ਾਨ੍ਤਾਤ੍ਮਾਤਪਸਿ ਸ੍ਥਿਤਃ ਭਾਰਤਸ੍ਯੇਤਿਹਾਸਸ੍ਯ ਧਰ੍ਮੇਣਾਨ੍ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਤਾਂ ਗਤਿਮ੍

ਸਾਫ-ਸੁਥਰਾ ਤੇ ਸੈਯਮ ਵਾਲਾ ਵਿਆਸ, ਮਨ ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਕਰਕੇ ਤਪ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਚਾਲ ਨੂੰ ਧਰਮ ਰਾਹੀਂ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਯੋਗਂ ਜ੍ਞਾਨੇਨ ਸੋऽਪਸ਼੍ਯਤ੍ਸਰ੍ਵਮਨ੍ਤਤਃ

ਉਸ ਨੇ ਗਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਜੋਗ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ, ਸਭ ਕੁਝ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖ ਲਿਆ।

ਨਿष੍ਪ੍ਰਭੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ਨਿਰਾਲੋਕੇ ਸਰ੍ਵਤਸ੍ਤਮਸਾ ਵृਤੇ। ਬृਹਦਣ੍ਡਮਭੂਦੇਕਂ ਪ੍ਰਜਾਨਾਂ ਬੀਜਮਵ੍ਯਯਮ੍

ਉਸ ਸੁੰਨੇ, ਰੋਸ਼ਨੀ ਤੋਂ ਖਾਲੀ, ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਥਾਂ ਵਿੱਚ, ਇਕ ਵੱਡਾ ਅੰਡਾ ਉਭਰਿਆ, ਜੋ ਸਾਰੀਆਂ ਜਿੰਦਾਂ ਦਾ ਅਟੱਲ ਬੀਜ ਸੀ।

ਯੁਗਸ੍ਯਾਦਿਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਤਨ੍ਮਹਦ੍ਦਿਵ੍ਯਂ ਪ੍ਰਚਕ੍ਸ਼ਤ। ਵ੍ਯਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤਚ੍ਛ੍ਰੂਯਤੇ ਸਤ੍ਯਂਜ੍ਯੋਤਿਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਸਨਾਤਨਮ੍

ਉਸ ਮਹਾਨ ਤੇ ਦਿਵਯ ਤੱਤ ਨੂੰ ਯੁਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਵਿੱਚ ਸਦਾ-ਥਿਰ ਸੱਚ, ਜੋਤ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।

ਅਦ੍ਭੁਤਂ ਚਾਪ੍ਯਚਿਨ੍ਤ੍ਯਂ ਚ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਸਮਤਾਂ ਮਤਮ੍। ਅਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਕਾਰਣਂ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਂ ਯਤ੍ਤਤ੍ਸਦਸਦਾਤ੍ਮਕਮ੍

ਉਹ ਹਰ ਥਾਂ ਇਕੋ ਜਿਹਾ, ਅਚੰਭਾ ਤੇ ਸੋਚ ਤੋਂ ਪਰੇ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ, ਨਿੱਘਾ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਜੋ ਹੋਣ ਤੇ ਨਾ-ਹੋਣ ਦੋਵੇਂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ।

ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਪਿਤਾਮਹੋ ਜਜ੍ਞੇ ਪ੍ਰਭੁਰੇਕਃ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ। ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸੁਰਗੁਰੁਃ ਸ੍ਥਾਣੁਰ੍ਮਨੁਃ ਕਃ ਪਰਮੇष੍ਠ੍ਯਥ

ਉਸ ਤੋਂ ਹੀ ਪਿਤਾਮਹ ਪੈਦਾ ਹੋਏ—ਇਕੋ ਪ੍ਰਭੂ, ਸਿਰਜਣਹਾਰ: ਬ੍ਰਹਮਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ, ਸਥਾਣੁ, ਮਨੂ, ਕਹ ਤੇ ਪਰਮੇਸ਼ਠੀ।

ਪ੍ਰਾਚੇਤਸਸ੍ਤਥਾ ਦਕ੍ਸ਼ੋ ਦਕ੍ਸ਼ਪੁਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਸਪ੍ਤਵੈ। ਤਤਃ ਪ੍ਰਜਾਨਾਂ ਪਤਯਃ ਪ੍ਰਾਭਵਨ੍ਨੇਕਵਿਂਸ਼ਤਿਃ

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਚੇਤਸ, ਦੱਖ ਤੇ ਦੱਖ ਦੇ ਸੱਤ ਪੁੱਤਰ, ਫਿਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇਕਵੀਹ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਹੋਏ।

ਪੁਰੁषਸ਼੍ਚਾਪ੍ਰਮੇਯਾਤ੍ਮਾ ਯਂ ਸਰ੍ਵऋषਯੋ ਵਿਦੁ। ਵਿਸ਼੍ਵੇਦੇਵਾਸ੍ਤਥਾऽऽਦਿਤ੍ਯਾ ਵਸਵੋऽਥਾਸ਼੍ਵਿਨਾਵਪਿ

ਤੇ ਉਹ ਪੁਰਖ, ਜਿਸ ਦੀ ਹਕੀਕਤ ਅਣਮਾਪ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਆਦਿਤਿਆ, ਵਸੂ ਤੇ ਅਸ਼ਵਿਨ ਵੀ।

ਯਕ੍ਸ਼ਾਃ ਸਾਧ੍ਯਾਃ ਪਿਸ਼ਾਚਾਸ਼੍ਚ ਗੁਹ੍ਯਕਾਃ ਪਿਤਰਸ੍ਤਥਾ। ਤਤਃ ਪ੍ਰਸੂਤਾ ਵਿਦ੍ਵਾਂਸਃ ਸ਼ਿष੍ਟਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰ੍षਿਸਤ੍ਤਮਾਃ

ਯਕਸ਼, ਸਾਧ, ਪਿਸਾਚ, ਗੁਹ੍ਯਕ ਤੇ ਪਿਤਰ; ਫਿਰ ਗਿਆਨੀਆਂ ਤੇ ਚੰਗੇ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ।

ਮਹਰ੍षਯਸ਼੍ਚ ਬਹਵਃ ਸਰ੍ਵੈਃ ਸਮੁਦਿਤਾ ਗੁਣੈਃ। ਆਤੋ ਦ੍ਯੌਃ ਪृਥਿਵੀ ਵਾਯੁਰਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ਂ ਦਿਸ਼ਸ੍ਤਯਾ

ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਹਾਂਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸਨ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਆਕਾਸ਼, ਧਰਤੀ, ਹਵਾ, ਵਿਚਕਾਰਲਾ ਅਸਮਾਨ ਤੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਬਣੀਆਂ।

ਸਂਵਤ੍ਸਰਰ੍ਤਵੋ ਮਾਸਾਃ ਪਕ੍ਸ਼ਾਹੋਰਾਤ੍ਰਯਃ ਕ੍ਰਮਾਤ੍। ਯਚ੍ਚਾਨ੍ਯਦਪਿ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਸਂਭੂਤਂ ਲੋਕਸਾਕ੍ਸ਼ਿਕਮ੍

ਸਾਲ, ਰੁੱਤਾਂ, ਮਹੀਨੇ, ਪੱਖੇ, ਦਿਨ-ਰਾਤ—ਇਹ ਸਭ ਕ੍ਰਮਵਾਰ; ਤੇ ਹੋਰ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ।

ਯਦਿਦਂ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਕਿਂਚਿਦ੍ਬੂਤਂ ਸ੍ਥਾਵਰਜਙ੍ਗਮਮ੍। ਪੁਨਃਸਂਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯਤੇ ਸਰ੍ਵਂ ਜਗਤ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਯੁਗਕ੍ਸ਼ਯੇ

ਇੱਥੇ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਦਿਸਦਾ ਹੈ, ਚਲਣ ਵਾਲਾ ਜਾਂ ਅਡੋਲ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਯੁਗ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਮੁੜ ਸਮੇਟ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਯਥਰ੍ਤੁष੍ਵृਤੁਲਿਙ੍ਗਾਨਿ ਨਾਨਾਰੂਪਾਣਿ ਪਰ੍ਯਯੇ। ਦृਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇ ਤਾਨਿ ਤਾਨ੍ਯੇਵ ਤਥਾ ਭਾਵਾ ਯੁਗਾਦਿषੁ

ਜਿਵੇਂ ਰੁੱਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀਆਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯੁਗਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਭਾਵਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਦਿਸਦੇ ਹਨ।

ਏਵਮੇਤਦਨਾਦ੍ਯਨ੍ਤਂ ਭੂਤਸਂਘਾਤਕਾਰਕਮ੍। ਅਨਾਦਿਨਿਧਨਂ ਲੋਕੇ ਚਕ੍ਰਂ ਸਂਪਰਿਵਰ੍ਤਤੇ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਚੱਕਰ, ਜਿਸ ਦੀ ਨਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੈ ਤੇ ਨਾ ਅੰਤ, ਜੋ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਇਕੱਠ ਨੂੰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਘੁੰਮਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

ਤ੍ਰਯਸ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਤ੍ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਤ੍ਰਯਸ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਚ੍ਛਤਾਨਿ ਚ। ਤ੍ਰਯਸ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਚ੍ਚ ਦੇਵਨਾਂ ਸृष੍ਟਿਃ ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪਲਕ੍ਸ਼ਣਾ

ਤੈਂਤੀਹ ਹਜ਼ਾਰ, ਤੈਂਤੀਹ ਸੌ ਤੇ ਤੈਂਤੀਹ ਦੇਵਤੇ—ਇਹ ਹੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਦਾ ਸੰਖੇਪ ਹਿਸਾਬ।

ਦਿਵਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ਬृਹਦ੍ਭਾਨੁਸ਼੍ਚਕ੍ਸ਼ੁਰਾਤ੍ਮਾ ਵਿਭਾਵਸੁਃ। ਸਵਿਤਾ ਸ ऋਚੀਕੋऽਰ੍ਕੋ ਭਾਨੁਰਾਸ਼ਾਵਹੋ ਰਵਿਃ

ਅਸਮਾਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਬ੍ਰਿਹਦਭਾਨੂ ਹੀ ਅੱਖ, ਆਤਮਾ ਤੇ ਚਮਕਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹੀ ਸਵੀਤਾ, ਰੁਚੀਕ, ਅਰਕ, ਭਾਨੂ, ਰੋਸ਼ਨੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਰਵੀ ਹੈ।

ਪੁਤ੍ਰਾ ਵਿਵਸ੍ਵਤਃ ਸਰ੍ਵੇ ਮਨੁਸ੍ਤੇषਾਂ ਤਥਾऽਵਰਃ। ਦੇਵਭ੍ਰਾਟ੍ ਤਨਯਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸੁਭ੍ਰਾਡਿਤਿ ਤਤਃ ਸ੍ਮृਤਃ

ਵਿਵਸਵਾਨ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨੂ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਦੇਵਭ੍ਰਤ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੁਭ੍ਰਾਟ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਸੁਭ੍ਰਾਜਸ੍ਤੁ ਤ੍ਰਯਃ ਪੁਤ੍ਰਾਃ ਪ੍ਰਜਾਵਨ੍ਤੋ ਬਹੁਸ਼੍ਰੁਤਾਃ। ਦਸ਼ਜ੍ਯੋਤਿਃ ਸ਼ਤਜ੍ਯੋਤਿਃ ਸਹਸ੍ਰਜ੍ਯੋਤਿਰੇਵ ਚ

ਸੁਭ੍ਰਾਟ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਉਤਪੰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਸਨ: ਦਸਜੋਤੀ, ਸਤਜੋਤੀ ਤੇ ਸਹਸ੍ਰਜੋਤੀ।

ਦਸ਼ਪੁਤ੍ਰਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਦਸ਼ਜ੍ਯੋਤੇਰ੍ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ। ਤਤੋ ਦਸ਼ਗੁਣਾਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯੇ ਸ਼ਤਜ੍ਯੋਤੇਰਿਹਾਤ੍ਮਜਾਃ

ਦਸਜੋਤੀ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ। ਸਤਜੋਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਦਸ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਸਨ।

ਭੂਯਸ੍ਤਤੋ ਦਸ਼ਗੁਣਾਃ ਸਹਸ੍ਰਜ੍ਯੋਤਿषਃ ਸੁਤਾਃ। ਤੇਭ੍ਯੋऽਯਂ ਕੁਰੁਵਂਸ਼ਸ਼੍ਚ ਯਦੂਨਾਂ ਭਰਤਸ੍ਯ ਚ

ਸਹਸ੍ਰਜੋਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਦਸ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਹੋਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ ਕੁਰੂ, ਯਾਦਵ ਤੇ ਭਾਰਤ ਵੰਸ਼ ਪੈਦਾ ਹੋਏ।

ਯਯਾਤੀਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕृਵਂਸ਼ਸ਼੍ਚ ਰਾਜਰ੍षੀਣਾਂ ਚ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ। ਸਂਭੂਤਾ ਬਹਵੋ ਵਂਸ਼ਾ ਭੂਤਸਰ੍ਗਾਃ ਸੁਵਿਸ੍ਤਰਾਃ

ਯਯਾਤੀ, ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜਾ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵੰਸ਼ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਸਨ।