ਨ ਸਂਰਮ੍ਭੇਣਾਰਭਤੇ ਤ੍ਰਿਵਰ੍ਗ- ਮਾਕਾਰਿਤਃ ਸ਼ਂਸਤਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵਮੇਵ। ਨ ਮਿਤ੍ਰਾਰ੍ਥੇ ਰੋਚਯਤੇ ਵਿਵਾਦਂ ਨਾਪੂਜਿਤਃ ਕੁਪ੍ਯਤਿ ਚਾਪ੍ਯਮੂਢਃ
ਉਹ ਤਿੰਨ ਜੀਵਨ ਦੇ ਲਕੜਾਂ ਨੂੰ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਚਲਾਉਂਦਾ, ਸਿਰਫ਼ ਸੱਚ ਬੋਲਦਾ ਹੈ; ਦੋਸਤੀ ਲਈ ਝਗੜਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ; ਇੱਜ਼ਤ ਨਾ ਮਿਲਣ 'ਤੇ ਵੀ ਨਾ ਗੁੱਸਾ ਕਰਦਾ, ਨਾ ਮੂਰਖ ਬਣਦਾ।
ਨ ਯੋऽਭ੍ਯਸੂਯਤ੍ਸਯਨੁਕਮ੍ਪਤੇ ਚ ਨ ਦੁਰ੍ਬਲਃ ਪ੍ਰਾਤਿਭਾਵ੍ਯਂ ਕਰੋਤਿ। ਨਾਤ੍ਯਾਹ ਕਿਂਚਿਤ੍ਕ੍ਸ਼ਮਤੇ ਵਿਵਾਦਂ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਤਾਦृਗ੍ਲਭਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਂਸਾਮ੍
ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਈਰਖਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਦਇਆ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਾਅਦੇ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ; ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦਾ, ਝਗੜਾ ਸਹਿ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਵਿਅਕਤੀ ਹਰ ਥਾਂ ਵਧਾਈ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਯੋ ਨੋਦ੍ਧਤਂ ਕੁਰੁਤੇ ਜਾਤੁ ਵੇषਂ ਨ ਪੌਰੁषੇਣਾਪਿ ਵਿਕਤ੍ਥਤੇऽਨ੍ਯਾਨ੍। ਨ ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਿਤਃ ਕਟੁਕਾਨ੍ਯਾਹ ਕਿਂਚਿ- ਤ੍ਪ੍ਰਿਯਂ ਸਦਾ ਤਂ ਕੁਰੁਤੇ ਜਨੋ ਹਿ
ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਅਹੰਕਾਰ ਵਾਲਾ ਰੂਪ ਨਹੀਂ ਧਾਰਦਾ, ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ; ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਕੜ੍ਹੇ ਬੋਲ ਨਹੀਂ ਕਹਿੰਦਾ—ਲੋਕ ਐਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਨ ਵੈਰਮੁਦ੍ਦਿਪਯਤਿ ਪ੍ਰਸ਼ਾਨ੍ਤਂ ਨ ਦਰ੍ਪਮਾਰੋਹਤਿ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਮੇਤਿ। ਨ ਦੁਰ੍ਗਤੋऽਸ੍ਮੀਤਿ ਕਰੋਤ੍ਯਕਾਰ੍ਯਂ ਤਮਾਰ੍ਯਸ਼ੀਲਂ ਪਰਮਾਹੁਰਾਰ੍ਯਾਃ
ਉਹ ਸ਼ਾਂਤ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਵੈਰ ਨਹੀਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ, ਅਹੰਕਾਰ ਨਹੀਂ ਚੜ੍ਹਦਾ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਹਾਸਲ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਮੁਸੀਬਤ ਵਿਚ ਗਲਤ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ—ਉੱਚ ਆਦਤਾਂ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਉਸ ਨੂੰ ਸੱਚਾ ਉੱਚਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।
ਨ ਸ੍ਵੇ ਸੁਖੇ ਵੈ ਕੁਰੁਤੇ ਪ੍ਰਹਰ੍षਂ ਨਾਨ੍ਯਸ੍ਯ ਦੁਃਖੇ ਭਵਤਿ ਪ੍ਰਹृष੍ਟਃ। ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਨ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਕੁਰੁਤੇऽਨੁਤਾਪਂ ਸ ਕਥ੍ਯਤੇ ਸਤ੍ਪੁਰੁषਾਰ੍ਯਸ਼ੀਲਃ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਸੁਖ ਵਿਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਮਨਾਉਂਦਾ, ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਤੇ ਵੀ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਦੇਣ 'ਤੇ ਕਦੇ ਪਛਤਾਵਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ—ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਵਿਅਕਤੀ ਸੱਚਾ ਉੱਚਾ ਮਨੁੱਖ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦੇਸ਼ਾਚਾਰਾਨ੍ਸਮਯਾਞ੍ਜਾਤਿਧਰ੍ਮਾਨ੍ ਬੁਭੂषਤੇ ਯਃ ਸ ਪਰਾਵਰਜ੍ਞਃ। ਸ ਯਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰਾਭਿਗਤਃ ਸਦੈਵ ਮਹਾਜਨਸ੍ਯਾਧਿਪਤ੍ਯਂ ਕਰੋਤਿ
ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ ਦੇ ਰਿਵਾਜ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਿਯਮ, ਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਫਰਜ਼ ਜਾਣਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ—ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਜਾਂਦਾ, ਵੱਡੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਦਮ੍ਭਂ ਮੋਹਂ ਮਤ੍ਸਰਂ ਪਾਪਕृਤ੍ਯਂ ਰਾਜਦ੍ਵਿष੍ਟਂ ਪੈਸ਼ੁਨਂ ਪੂਗਵੈਰਮ੍। ਮਤ੍ਤੋਨ੍ਮਤ੍ਤੈਰ੍ਦੁਰ੍ਜਨੈਸ਼੍ਚਾਪਿ ਵਾਦਂ ਯਃ ਪ੍ਰਜ੍ਞਾਵਾਨ੍ਵਰ੍ਜਯੇਤ੍ਸ ਪ੍ਰਧਾਨਃ
ਜੋ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹੋ ਕੇ ਪਖੰਡ, ਭੁਲੇਖਾ, ਈਰਖਾ, ਮੰਦ ਕੰਮ, ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਨਾਪਸੰਦ, ਚੁਗਲਖੋਰੀ, ਟੋਲਿਆਂ ਵਿਚ ਵੈਰ, ਨਸ਼ੇੜੀਆਂ ਜਾਂ ਮੰਦ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਝਗੜਾ—ਇਹ ਸਭ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਦਮਂ ਸ਼ੌਚਂ ਦੈਵਿਕਂ ਮਙ੍ਗਲਾਨਿ ਪ੍ਰਾਯਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਾਨ੍ਵਿਵਿਧਾਁਲ੍ਲੋਕਵਾਦਾਨ੍। ਏਤਾਨਿ ਯਃ ਕੁਰੁਤੇ ਨੈਤ੍ਯਕਾਨਿ ਤਸ੍ਯੋਤ੍ਥਾਨਂ ਦੇਵਤਾ ਰਾਧਯਨ੍ਤਿ
ਜੋ ਨਿਯਮਤ ਤੌਰ ਤੇ ਸੰਜਮ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ, ਸ਼ੁਭ ਕਰਮ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪ੍ਰਾਇਸ਼ਚਿਤ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਾਏ—ਇਹ ਸਭ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਉੱਤਰੀ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਦੇਵਤੇ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸਮੈਰ੍ਵਿਵਾਹਂ ਕੁਰੁਤੇ ਨ ਹੀਨੈਃ ਸਮੈਃ ਸਖ੍ਯਂ ਵ੍ਯਵਹਾਰਂ ਕਥਾਂ ਚ। ਗੁਣੈਰ੍ਵਿਸ਼ਿष੍ਟਾਂਸ਼੍ਚ ਪੁਰੋ ਦਧਾਤਿ ਵਿਪਸ਼੍ਚਿਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਨਯਾਃ ਸੁਨੀਤਾਃ
ਉਹ ਵਿਆਹ ਸਮਾਨ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਘੱਟ ਨਾਲ ਨਹੀਂ; ਦੋਸਤੀ, ਵਪਾਰ, ਗੱਲਬਾਤ ਵੀ ਸਮਾਨਾਂ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਵਧੀਆ ਗੁਣ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ—ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਗਿਆਨਵਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਨੀਤੀ ਚੰਗੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਮਿਤਂ ਭੁਙ੍ਕ੍ਤੇ ਸਂਵਿਭਜ੍ਯਾਸ਼੍ਰਿਤੇਭ੍ਯੋ ਮਿਤਂ ਸ੍ਵਪਿਤ੍ਯਮਿਤਂ ਕਰ੍ਮ ਕृਤ੍ਵਾ। ਦਦਾਤ੍ਯਮਿਤ੍ਰੇष੍ਵਪਿ ਯਾਚਿਤਃ ਸਂ- ਸ੍ਤਮਾਤ੍ਮਵਨ੍ਤਂ ਪ੍ਰਜਹਤ੍ਯਨਰ੍ਥਾਃ
ਉਹ ਮਿਠਾ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਆਸਰੇ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਵੰਡ ਕੇ; ਮਿਠਾ ਸੌਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕੰਮ ਬਿਨਾ ਹੱਦ ਦੇ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮੰਗਣ 'ਤੇ ਦੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਚਿਕੀਰ੍षਿਤਂ ਵਿਪ੍ਰਕृਤਂ ਚ ਯਸ੍ਯ ਨਾਨ੍ਯੇ ਜਨਾਃ ਕਰ੍ਮ ਜਾਨਨ੍ਤਿ ਕਿਂਚਿਤ੍। ਮਨ੍ਤ੍ਰੇ ਗੁਪ੍ਤੇ ਸਮ੍ਯਗਨੁष੍ਠਿਤੇ ਚ ਨਾਲ੍ਪੋऽਪ੍ਯਸ੍ਯ ਚ੍ਯਵਤੇ ਕਸ਼੍ਚਿਦਰ੍ਥਃ
ਉਹ ਜੋ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਜਾਂ ਕਰ ਚੁੱਕਾ, ਹੋਰ ਲੋਕ ਉਸ ਦੇ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ; ਜਦੋਂ ਸਲਾਹ ਰਾਜ਼ ਰਹਿੰਦੀ ਤੇ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਦਾ ਇਕ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਨਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਯਃ ਸਰ੍ਵਭੂਤਪ੍ਰਸ਼ਮੇ ਨਿਵਿष੍ਟਃ ਸਤ੍ਯੋ ਮृਦੁਰ੍ਮਾਨਕृਚ੍ਛੁਦ੍ਧਭਾਵਃ ਅਤੀਵ ਸ ਜ੍ਞਾਯਤੇ ਜ੍ਞਾਤਿਮਧ੍ਯੇ ਮਹਾਮਣਿਰ੍ਜਾਤ੍ਯ ਇਵ ਸਪ੍ਰਨ੍ਨਃ
ਜੋ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਸੱਚਾ, ਨਰਮ, ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਸ਼ੁੱਧ ਮਨ ਵਾਲਾ ਹੈ—ਉਹ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਵਿਚ ਵੱਡੇ ਰਤਨ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਯ ਆਤ੍ਮਨਾऽਪਤ੍ਰਪਤੇ ਭृਸ਼ਂ ਨਰਃ ਸ ਸਰ੍ਵਲੋਕਸ੍ਯ ਗੁਰੁਰ੍ਭਵਤ੍ਯੁਤ ਅਨਨ੍ਤਜੇਜਾਃ ਸੁਮਨਾਃ ਸਮਾਹਿਤਃ ਸ ਤੇਜਸਾ ਸੂਰ੍ਯ ਇਵਾਵਭਾਸਤੇ
ਜੋ ਆਪਣੇ ਗਲਤ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਗਹਿਰੀ ਲਾਜ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਅਧਿਆਪਕ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਅਣਤ ਉਤਸ਼ਾਹ, ਚੰਗਾ ਮਨ ਤੇ ਧਿਆਨ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਵਨੇ ਜਾਤਾਃ ਸ਼ਾਪਦਗ੍ਧਸ੍ਯ ਰਾਜ੍ਞਃ ਪਾਣ੍ਡੋਃ ਪੁਤ੍ਰਾਃ ਪਞ੍ਚ ਪਞ੍ਚੇਨ੍ਦ੍ਰਕਲ੍ਪਾਃ । ਤ੍ਵਯੈਵ ਬਾਲਾ ਵਰ੍ਧਿਤਾਃ ਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਿਤਾਸ਼੍ਚ ਤਵਾਦੇਸ਼ਂ ਪਾਲਯਨ੍ਤ੍ਯਾਮ੍ਬਿਕੇਯ
ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੰਜ ਪੁੱਤਰ, ਪੰਜ ਇੰਦਰਾਂ ਵਾਂਗ, ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਜਨਮ ਲਏ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਰਾਜਾ 'ਤੇ ਸ਼ਾਪ ਆਉਣ ਕਾਰਨ ਨਿਕਲ ਗਏ; ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਤੇਰੇ ਹੀ ਨਾਲ ਪਲੇ ਤੇ ਸਿੱਖੇ, ਅੰਬਿਕਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੇ ਤੇਰੇ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਦਾਯੈषਾਮੁਚਿਤਂ ਤਾਤਰਾਜ੍ਯਂ ਸੁਖੀ ਪੁਤ੍ਰੈਃ ਸਹਿਤੋ ਮੋਦਮਾਨਃ । ਨ ਦੇਵਾਨਾਂ ਨਾਪਿ ਚ ਮਾਨੁषਾਣਾਂ ਭਵਿष੍ਯਸਿ ਤ੍ਵਂ ਗਰ੍ਹਣੀਯੋ ਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੱਕੀ ਰਾਜ ਦੇ ਕੇ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਜੀਵੇਂਗਾ; ਫਿਰ ਤੈਨੂੰ ਨਾ ਦੇਵਤੇਆਂ ਵਿਚ, ਨਾ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ, ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਲਗੇਗਾ, ਰਾਜਨ।
ਜਾਗ੍ਰਤੋ ਦਹ੍ਯਮਾਨਸ੍ਯ ਯਤ੍ਕਾਰ੍ਯਮਨੁਪਸ਼੍ਯਸਿ। ਤਦ੍ਬ੍ਰੂਹਿ ਤ੍ਵਂ ਹਿ ਨਸ੍ਤਾਤ ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਕੁਸ਼ਲਃ ਸ਼ੁਚਿਃ
ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਜਾਗਦਾ ਹੋ ਕੇ ਚਿੰਤਾ ਵਿਚ ਪਿਆ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਕੰਮ ਤੈਨੂੰ ਠੀਕ ਲੱਗੇ, ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਪਿਤਾ ਜੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਧਰਮ ਤੇ ਲਾਭ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈਂ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਯਥਾਵਦ੍ਵਿਦੁਰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਧਿ ਪ੍ਰਜ੍ਞਾਪੂਰ੍ਵਂ ਸਰ੍ਵਮਜਾਤਸ਼ਤ੍ਰੋਃ। ਯਨ੍ਮਨ੍ਯਸੇ ਪਥ੍ਯਮਦੀਨਸਤ੍ਵ ਸ਼੍ਰੇਯਸ੍ਕਰਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਤਦ੍ਵੈ ਕੁਰੂਣਾਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਵਿਦੁਰਾ, ਅਜਾਤਸ਼ਤ੍ਰੂ ਲਈ ਸਾਰਾ ਕੰਮ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕੇ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਰ; ਜੋ ਕੁਝ ਤੂੰ ਕੁਲ ਲਈ ਚੰਗਾ ਤੇ ਲਾਭਦਾਇਕ ਸਮਝੇ, ਉਹ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਦੱਸ।
ਪਾਪਾਸ਼ਙ੍ਕੀ ਪਾਪਮੇਵਾਨੁਪਸ਼੍ਯਨ੍ ਪृਚ੍ਛਾਮਿ ਤ੍ਵਾਂ ਵ੍ਯਾਕੁਲੇਨਾਤ੍ਮਨਾਹਮ੍ । ਕਜੇ ਤਨ੍ਮੇ ਬ੍ਰੂਹਿ ਤਤ੍ਪਂ ਯਥਾਵ- ਨ੍ਮਨੀषਿਤਂ ਸਰ੍ਵਮਜਾਤਸ਼ਤ੍ਰੋਃ
ਮੈਂ ਬੁਰਾਈ ਤੋਂ ਡਰ ਕੇ ਤੇ ਬੁਰਾਈ ਹੀ ਵੇਖ ਕੇ, ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਚਿੰਤਤ ਮਨ ਨਾਲ ਪੁੱਛ ਰਿਹਾ ਹਾਂ; ਜੋ ਕੁਝ ਤੂੰ ਅਜਾਤਸ਼ਤ੍ਰੂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਸਮਝਦਾ ਹੈਂ, ਉਹ ਸੱਚੀ ਸੋਚ ਦੇ ਨਾਲ ਦੱਸ।
ਸ਼ੁਭਂ ਵਾ ਯਦਿ ਵਾ ਪਾਪਂ ਦ੍ਵੇष੍ਯਂ ਵਾ ਯਦਿ ਵਾ ਪ੍ਰਿਯਮ੍। ਨਾਪृष੍ਟਃ ਕਸ੍ਯਚਿਦ੍ਬ੍ਰੂਯਾਦ੍ਯਃ ਸ ਨੇਚ੍ਛੇਤ੍ਪਰਾਭਵਮ੍
ਚੰਗਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮਾੜਾ, ਨਫਰਤ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਪਿਆਰਾ, ਕੋਈ ਵੀ ਗੱਲ ਬਿਨਾ ਪੁੱਛੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੱਸਣੀ ਚਾਹੀਦੀ; ਐਸਾ ਵਿਅਕਤੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਹਾਰ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤੇ ਰਾਜਨ੍ਹਿਤਂ ਯਤ੍ਸ੍ਯਾਨ੍ਕੁਰੂਨ੍ਪ੍ਰਤਿ। ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੇਯਸ੍ਕਰਂ ਧਰ੍ਮ੍ਯਂ ਬ੍ਰੁਵਤਸ੍ਤਨ੍ਨਿਬੋਧ ਮੇ
ਇਸ ਲਈ, ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕੁਲ ਲਈ ਜੋ ਹਿਤਕਾਰੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਉਹ ਦੱਸਾਂਗਾ; ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ, ਜੋ ਚੰਗੀ ਤੇ ਧਰਮਕ ਹੈ।
ਮਿਥ੍ਯੋਪੇਤਾਨਿ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਸਿਦ੍ਧ੍ਯੇਤਾਦੀਨਿ ਭਾਰਤ। ਅਨੁਪਾਯਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤਾਨਿ ਮਾ ਸ੍ਮ ਤੇ....ਮਨਃ ਕृਥਾਃ
ਝੂਠੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਕੰਮ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਸਫਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਭਾਰਤ; ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਠੀਕ ਤਰੀਕਾ ਨਹੀਂ ਵਰਤਿਆ, ਉਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਆਪਣਾ ਮਨ ਨਾ ਲਾ।
ਤਥੈਵ ਯੋਗਵਿਹਿਤਂ ਯਤ੍ਤੁ ਕਰ੍ਮ ਨ ਸਿਧ੍ਯਤਿ। ਉਪਾਯਯੁਕ੍ਤਂ ਮੇਧਾਵੀ ਨ ਤਤ੍ਰ ਗ੍ਲਪਯੇਨ੍ਮਨਃ
ਜਿਵੇਂ ਯੋਗ ਅਨੁਸਾਰ ਕੀਤਾ ਕੰਮ ਵੀ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਸਫਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਪਰ ਜੇ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਬੁਧੀਮਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਮਨ ਉਦਾਸ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਅਨੁਬਨ੍ਧਾਨਵੇਕ੍ਸ਼ੇਤ ਸਾਨੁਬਨ੍ਧੇषੁ ਕਰ੍ਮਸੁ। ਸਂਪ੍ਰਧਾਰ੍ਯ ਚ ਕੁਰ੍ਵੀਤ ਸਹਸਾ ਨ ਸਮਾਚਰੇਤ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਨਤੀਜਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਫਿਰ ਹੀ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਨਾ ਕਰਨਾ।
ਅਨੁਬਨ੍ਧਂ ਚ ਸਂਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਵਿਪਾਕਂ ਚੈਵ ਕਰ੍ਮਣਾਮ੍। ਉਤ੍ਥਾਨਮਾਤ੍ਮਨਸ਼੍ਚੈਵ ਧੀਰਃ ਕੁਰ੍ਵੀਤ ਵਾ ਨ ਵਾ
ਕੰਮਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਤੇ ਅੰਤ ਤੇ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਨੂੰ ਸੋਚ ਕੇ, ਬੁਧੀਮਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਕਰਨਾ ਜਾਂ ਨਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਯਃ ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਨ ਜਾਨਾਤਿ ਸ੍ਥਾਨੇ ਵृਦ੍ਧੌ ਤਥਾ ਕ੍ਸ਼ਯੇ। ਕੋਸ਼ੇ ਜਨਪਦੇ ਦਣ੍ਡੇ ਨ ਸ ਰਾਜ੍ਯੇऽਵਤਿष੍ਠਤੇ
ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਵਾਧੇ-ਘਾਟੇ, ਖਜਾਨੇ, ਦੇਸ਼ ਤੇ ਸਜ਼ਾ ਵਿਚ ਠੀਕ ਮਾਪ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਉਹ ਰਾਜ ਨਹੀਂ ਚਲਾ ਸਕਦਾ।
ਯਸ੍ਤ੍ਵੇਤਾਨਿ ਪ੍ਰਮਾਣਾਨਿ ਯਥੋਕ੍ਤਾਨ੍ਯਨੁਪਸ਼੍ਯਤਿ। ਯੁਕ੍ਤੋ ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਯੋਰ੍ਜ੍ਞਾਨੇ ਸ ਰਾਜ੍ਯਮਧਿਗਚ੍ਛਤਿ
ਪਰ ਜੋ ਇਹ ਮਾਪ ਜਿਵੇਂ ਦੱਸੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਧਰਮ ਤੇ ਲਾਭ ਦੀ ਸਮਝ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਰਾਜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਨ ਰਾਜ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਮਿਤ੍ਯੇਵ ਵਰ੍ਤਿਤਵ੍ਯਮਸਾਂਪ੍ਰਤਮ੍। ਸ਼੍ਰਿਯਂ ਹ੍ਯਵਿਨਯੋ ਹਨ੍ਤਿ ਜਰਾ ਰੂਪਮਿਵੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਰਾਜ ਮਿਲ ਗਿਆ ਸਮਝ ਕੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਐਸਾ ਵਿਹਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਕਿਉਂਕਿ ਜਿਵੇਂ ਬੁਢਾਪਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੁੰਦਰਤਾ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਅਣਸ਼ਿਸ਼ਤਤਾ ਵੈਭਵ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਭਕ੍ਸ਼੍ਯੋਤ੍ਤਮਪ੍ਰਤਿਚ੍ਛਨ੍ਨਂ ਮਤ੍ਸ੍ਯੋ ਬਡਿਸ਼ਮਾਯਸਮ੍। ਅਨ੍ਨਾਭਿਲਾषੀ ਗ੍ਰਸਤੇ ਨਾਨੁਬਨ੍ਧਮਵੇਕ੍ਸ਼ਤੇ
ਮਛੀ, ਖਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਿਚ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਚੁਪਾਈ ਹੋਈ ਲੋਹੇ ਦੀ ਕਾਂਡ ਨੂੰ ਨਤੀਜੇ ਦੀ ਸੋਚ ਬਿਨਾ ਨਿਗਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਯਚ੍ਛਕ੍ਯਂ ਗ੍ਰਸਿਤੁਂ ਗ੍ਰਸ੍ਯਂ ਗ੍ਰਸ੍ਤਂ ਪਰਿਣਮੇਚ੍ਚ ਯਤ੍। ਹਿਤਂ ਚ ਪਰਿਣਾਮੇ ਯਤ੍ਤਦਾਦ੍ਯਂ ਭੂਤਿਮਿਚ੍ਛਤਾ
ਜੋ ਕੁਝ ਪਚ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਖਾ ਲਿਆ, ਉਹ ਪਚਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਅੰਤ ਵਿਚ ਚੰਗਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਚੁਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜੇ ਵੈਭਵ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ।
ਵਨਸ੍ਪਤੇਰਪਕ੍ਵਾਨਿ ਫਲਾਨਿ ਪ੍ਰਚਿਨੋਤਿ ਯਃ। ਸ ਨਾਪ੍ਨੋਤਿ ਰਸਂ ਤੇਭ੍ਯੋ ਬੀਜਂ ਚਾਸ੍ਯ ਵਿਨਸ਼੍ਯਤਿ
ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਰੁੱਖ ਤੋਂ ਕੱਚੇ ਫਲ ਚੁੱਕਦਾ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਰਸ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ, ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਬੀਜ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।