षਡਿਮਾਨ੍ਪੁਰੁषੋ ਜਹ੍ਯਾਦ੍ਭਿਨ੍ਨਾਂ ਨਾਵਮਿਵਾਰ੍ਣਵੇ। ਅਪ੍ਰਵਕ੍ਤਾਰਮਾਚਾਰ੍ਯਮਨਧੀਯਾਨਮृਤ੍ਵਿਜਮ੍
ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਛੇ ਚੀਜ਼ਾਂ ਛੱਡ ਦੇਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਟੁੱਟੀ ਨਾਵ ਛੱਡੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ: ਜੋ ਅਧਿਆਪਕ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਪੁਰੋਹਿਤ ਪੜ੍ਹਦਾ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਰਾਜਾ ਰੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਜੋ ਪਤਨੀ ਮਿੱਠਾ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦੀ, ਜੋ ਗੋਪਾਲ ਪਿੰਡ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਨਾਪਿਤ ਜੰਗਲ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅਰਕ੍ਸ਼ਿਤਾਰਂ ਰਾਜਾਨਂ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਚਾਪ੍ਰਿਯਵਾਦਿਨੀਮ੍ । ਗ੍ਰਾਮਕਾਮਂ ਚ ਗੋਪਾਲਂ ਵਨਕਾਮਂ ਚ ਨਾਪਿਤਮ੍
ਜੋ ਰਾਜਾ ਰੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਜੋ ਪਤਨੀ ਕੜ੍ਹਾ ਬੋਲਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਗੋਪਾਲ ਪਿੰਡ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਨਾਪਿਤ ਜੰਗਲ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ — ਇਹ ਛੱਡਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
षਡੇਵ ਤੁ ਗੁਣਾਃ ਪੁਂਸਾ ਨ ਹਾਤਵ੍ਯਾਃ ਕਦਾਚਨ। ਸਤ੍ਯਂ ਦਾਨਮਨਾਲਸ੍ਯਮਨਸੂਯਾ ਕ੍ਸ਼ਮਾ ਧृਤਿਃ
ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਛੇ ਗੁਣ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਛੱਡਣੇ: ਸਚਾਈ, ਦਾਨ, ਮਿਹਨਤ, ਨਿਰਵੈਰਤਾ, ਮਾਫੀ, ਤੇ ਡਟੇ ਰਹਿਣਾ।
ਅਰ੍ਥਾਗਮੋ ਨਿਤ੍ਯਮਰੋਗਿਤਾ ਚ ਪ੍ਰਿਯਾ ਚ ਭਾਰ੍ਯਾ ਪ੍ਰਿਯਵਾਦਿਨੀ ਚ। ਵਸ਼੍ਯਸ਼੍ਚ ਪੁਤ੍ਰੋऽਰ੍ਥਕਰੀ ਚ ਵਿਦ੍ਯਾ षਡ੍ਜੀਵਲੋਕਸ੍ਯ ਸੁਖਾਨਿ ਰਾਜਨ੍
ਧਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ, ਸਦਾ ਚੰਗੀ ਸਿਹਤ, ਪਿਆਰੀ ਤੇ ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲੀ ਪਤਨੀ, ਆਗਿਆਕਾਰੀ ਪੁੱਤਰ, ਤੇ ਧਨ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੀ ਵਿਦਿਆ — ਇਹ ਛੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸੁਖ ਹਨ, ਰਾਜਨ।
षਣ੍ਣਾਮਾਤ੍ਮਨਿ ਨਿਤ੍ਯਾਨਾਮੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਂ ਯੋऽਧਿਗਚ੍ਛਤਿ। ਨ ਸ ਪਾਪੈਃ ਕੁਤੋऽਨਰ੍ਥੈਰ੍ਯੁਜ੍ਯਤੇ ਵਿਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀਆਂ ਛੇ ਚੀਜ਼ਾਂ 'ਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਾਪਾਂ ਜਾਂ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਫਸਦਾ।
षਡਿਮੇ षਟ੍ਸੁ ਜੀਵਨ੍ਤਿ ਸਪ੍ਤਮੋ ਨੋਪਲਭ੍ਯਤੇ। ਚੋਰਾਃ ਪ੍ਰਮਤ੍ਤੇ ਜੀਵਨ੍ਤਿ ਵ੍ਯਾਧਿਤੇषੁ ਚਿਕਿਤ੍ਸਕਾਃ
ਇਹ ਛੇ ਛੇ ਉੱਤੇ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਸੱਤਵਾਂ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ: ਚੋਰ ਸੁਸਤ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ, ਡਾਕਟਰ ਬਿਮਾਰਾਂ ਉੱਤੇ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਮਦਾਃ ਕਾਮਯਾਨੇषੁ ਯਜਮਾਨੇषੁ ਯਾਜਕਾਃ । ਰਾਜਾ ਵਿਵਦਮਾਨੇषੁ ਨਿਤ੍ਯਂ ਮੂਰ੍ਖੇषੁ ਪਣ੍ਡਿਤਾਃ
ਔਰਤਾਂ ਇੱਛਾ ਵਾਲਿਆਂ ਉੱਤੇ, ਯਜਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਉੱਤੇ ਪੁਰੋਹਿਤ, ਲੜਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਉੱਤੇ ਰਾਜਾ, ਤੇ ਮੂਰਖਾਂ ਉੱਤੇ ਵਿਦਵਾਨ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ।
षਡਿਮਾਨਿ ਵਿਨਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਮੁਹੂਰ੍ਤਮਨਵੇਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍। ਗਾਵਃ ਸੇਵਾ ਕृषਿਰ੍ਭਾਰ੍ਯਾ ਵਿਦ੍ਯਾ ਵृषਲਸਙ੍ਗਤਿਃ
ਇਹ ਛੇ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਜੇ ਧਿਆਨ ਨਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ: ਗਾਂ, ਸੇਵਾ, ਖੇਤੀ, ਪਤਨੀ, ਵਿਦਿਆ, ਤੇ ਨੀਚ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਸੰਗਤ।
षਡੇਤੇ ਹ੍ਯਵਮਨ੍ਯਨ੍ਤੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਪੂਰ੍ਵੋਪਕਾਰਿਣਮ੍ । ਆਚਾਰ੍ਯਂ ਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਿਤਾਃ ਸ਼ਿष੍ਯਾਃ ਕृਤਦਾਰਾਸ਼੍ਚ ਮਾਤਰਂ
ਇਹ ਛੇ ਲੋਕ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਉਪਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ: ਵਿਦਿਆ ਪੂਰੀ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਚੇਲੇ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਪੁੱਤਰ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਨਾਰੀਂ ਵਿਗਤਕਾਮਾਸ੍ਤੁ ਕृਤਾਰ੍ਥਾਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਯੋਜਕਮ੍ । ਨਾਵਂ ਨਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਕਾਨ੍ਤਾਰਾ ਨਾਤੁਰਾਸ਼੍ਚ ਚਿਕਿਤ੍ਸਕਂ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਮੁੱਕ ਗਈ ਹੋਵੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਮਨਚਾਹਾ ਲੱਭ ਲਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਹਾਇਕ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਜਿਹੜੇ ਦਰਿਆ ਪਾਰ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਉਹ ਨਾਵ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਜਿਹੜਾ ਮਰੀਜ਼ ਠੀਕ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਹ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਆਰੋਗ੍ਯਮਾਨृਣ੍ਯਮਵਿਪ੍ਰਵਾਸਃ ਸਦ੍ਭਿਰ੍ਮਨੁष੍ਯੈਃ ਸਹ ਸਂਪ੍ਰਯੋਗਃ। ਸ੍ਵਪ੍ਰਤ੍ਯਯਾ ਵृਤ੍ਤਿਰਭੀਤਵਾਸਃ षਟ੍ ਜੀਵਲੋਕਸ੍ਯ ਸੁਖਾਨਿ ਰਾਜਨ੍
ਰਾਜਨ! ਜੀਵਨ ਦੇ ਛੇ ਸੱਚੇ ਸੁਖ ਇਹ ਹਨ: ਤੰਦਰੁਸਤੀ, ਕਰਜ਼ਾ ਮੁਕਤੀ, ਪਰਦੇਸ ਨਾ ਹੋਣਾ, ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਸੰਗਤ, ਆਪਣੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਰੋਜ਼ੀ, ਅਤੇ ਡਰ ਰਹਿਤ ਵਾਸ।
ਈਰ੍षੁਰ੍ਧृਣੀ ਨਸਨ੍ਤੁष੍ਟਃ ਕ੍ਰੋਧਨੋ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਙ੍ਕਿਤਃ। ਪਰਭਾਗ੍ਯੋਪਜੀਵੀ ਚ षਡੇਤੇ ਨਿਤ੍ਯਦੁਃਖਿਤਾਃ
ਜੋ ਈਰਖਾਲੂ, ਦੁਸ਼ਟ, ਕਦੇ ਵੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ, ਗੁੱਸੇ ਵਾਲਾ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼ੱਕੀ, ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਕਿਸਮਤ 'ਤੇ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਛੇ ਲੋਕ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੁਖੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸਪ੍ਤ ਦੋषਾਃ ਸਦਾ ਰਾਜ੍ਞਾ ਹਾਤਵ੍ਯਾ ਵ੍ਯਸਨੋਦਯਾਃ। ਪ੍ਰਾਯਸ਼ੋ ਯੈਰ੍ਵਿਨਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਕृਤਮੂਲਾ ਅਪੀਸ਼੍ਵਰਾਃ
ਸੱਤ ਗਲਤੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਛੱਡਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦੇਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਪੱਕਾ ਰਾਜ ਵੀ ਅਕਸਰ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਤ੍ਰਿਯੋऽਕ੍ਸ਼ਾ ਮृਗਯਾ ਪਾਨਂ ਵਾਕ੍ਪਾਰੁष੍ਯਂ ਚ ਪਞ੍ਚਮਮ੍। ਮਹਚ੍ਚ ਦਣ੍ਡਪਾਰੁष੍ਯਮਰ੍ਥਦੂषਣਮੇਵ ਚ
ਇਹ ਸੱਤ ਹਨ: ਔਰਤਾਂ, ਜੂਆ, ਸ਼ਿਕਾਰ, ਸ਼ਰਾਬ, ਪੰਜਵਾਂ ਕਠੋਰ ਬੋਲ, ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣਾ, ਅਤੇ ਧਨ ਦੀ ਗਲਤ ਵਰਤੋਂ।
ਅष੍ਟੌ ਪੂਰ੍ਵਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਿ ਨਰਸ੍ਯ ਵਿਨਸ਼ਿष੍ਯਤਃ। ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨ੍ਪ੍ਰਥਮਂ ਦ੍ਵੇष੍ਟਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਸ਼੍ਚ ਵਿਰੁਧ੍ਯਤੇ
ਅੱਠ ਪਹਿਲਾਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਕਿਸੇ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ: ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਵੈਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਵਾਨਿ ਚਾਦਤ੍ਤੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਂਸ਼੍ਚ ਜਿਘਾਂਸਤਿ। ਰਮਤੇ ਨਿਨ੍ਦਯਾ ਚੈषਾਂ ਪ੍ਰਸ਼ਂਸਾਂ ਨਾਭਿਨਨ੍ਦਤਿ
ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ 'ਤੇ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਨੈਨਾਨ੍ਸ੍ਮਰਤਿ ਕृਤ੍ਯੇषੁ ਯਾਚਿਤਸ਼੍ਚਾਭ੍ਯਸੂਯਤਿ। ਏਤਾਨ੍ਦੋषਾਨ੍ਨਰਃ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞੋ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਬੁਧ੍ਵਾ ਵਿਸਰ੍ਜਯੇਤ੍
ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਅਤੇ ਮਦਦ ਮੰਗਣ 'ਤੇ ਈਰਖਾ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਸਮਝਦਾਰ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਗਲਤੀਆਂ ਸਮਝ ਕੇ ਛੱਡ ਦੇਵੇ।
ਅष੍ਟਾਵਿਮਾਨਿ ਹਰ੍षਸ੍ਯ ਨਵਨੀਤਾਨਿ ਭਾਰਤ। ਵਰ੍ਤਮਾਨਾਨਿ ਦृਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇ ਤਾਨ੍ਯੇਵ ਸ੍ਵਸੁਖਾਨ੍ਯਪਿ
ਭਾਰਤ! ਅੱਠ ਸੁਖ ਅਤੇ ਨੌ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਹਨ; ਇਹ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸੁਖ ਦਾ ਸਾਧਨ ਵੀ ਹਨ।
ਸਮਾਗਮਸ਼੍ਚ ਸਖਿਭਿਰ੍ਮਹਾਂਸ਼੍ਚੈਵ ਧਨਾਗਮਃ । ਪੁਤ੍ਰੇਣ ਚ ਪਰਿष੍ਵਙ੍ਗਃ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਸ਼੍ਚ ਮੈਥੁਨੇ
ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਣਾ, ਵੱਡਾ ਧਨ ਮਿਲਣਾ, ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਗਾਉਣਾ, ਅਤੇ ਮੀਤ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ—ਇਹ ਸੁਖ ਹਨ।
ਸਮਯੇ ਚ ਪ੍ਰਿਯਾਲਾਪਃ ਸ੍ਵਯੂਥ੍ਯੇषੁ ਸਮੁਨ੍ਨਤਿਃ । ਅਭਿਪ੍ਰੇਤਸ੍ਯ ਲਾਭਸ਼੍ਚ ਪੂਜਾ ਚ ਜਨਸਂਸਦਿ
ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਪਿਆਰੀ ਗੱਲਬਾਤ, ਆਪਣੇ ਸਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਚਾ ਹੋਣਾ, ਮਨਚਾਹਾ ਲੱਭਣਾ, ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਮਿਲਣਾ।
ਅष੍ਟੌ ਗੁਮਾਃ ਪੁਰੁषਂ ਦੀਪਯਨ੍ਤਿ ਪ੍ਰਜ੍ਞਾ ਚ ਕੌਲ੍ਯਂ ਚ ਦਮਃ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਚ। ਪਰਾਕ੍ਰਮਸ਼੍ਚਾਬਹੁਭਾषਿਤਾ ਚ ਦਾਨਂ ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤਿ ਕृਤਜ੍ਞਤਾ ਚ
ਅੱਠ ਗੁਣ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚਮਕਾਉਂਦੇ ਹਨ: ਬੁਧੀ, ਉੱਚਾ ਜਨਮ, ਸੰਜਮ, ਵਿਦਿਆ, ਸ਼ੌਰ, ਘੱਟ ਬੋਲਣਾ, ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਦਾਨ, ਅਤੇ ਉਪਕਾਰ ਦੀ ਕਦਰ।
ਨਵਦ੍ਵਾਰਮਿਦਂ ਵੇਸ਼੍ਮ ਤ੍ਰਿਸ੍ਥੂਣਂ ਪਞ੍ਚਸਾਕ੍ਸ਼ਿਕਮ੍। ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਜ੍ਞਾਧਿष੍ਠਿਤਂ ਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ਯੋ ਵੇਦ ਸ ਪਰਃ ਕਵਿਃ
ਇਹ ਸਰੀਰ ਨੌ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਵਾਲਾ ਘਰ ਹੈ, ਤਿੰਨ ਥੰਮਾਂ ਤੇ ਪੰਜ ਆਧਾਰਾਂ ਵਾਲਾ; ਖੇਤ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ ਇਸ 'ਤੇ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਜੋ ਇਹ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੱਚਾ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹੈ।
ਦਸ਼ ਧਰ੍ਮਂ ਨ ਜਾਨਨ੍ਤਿ ਧृਤਰਾष੍ਟ੍ਰ ਨਿਬੋਧ ਤਾਨ੍। ਮਤ੍ਤਃ ਪ੍ਰਮਤ੍ਤ ਉਨ੍ਮਤ੍ਤਃ ਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਃ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੋ ਬੁਭੁਕ੍ਸ਼ਿਤਃ
ਦਸ ਲੋਕ ਧਰਮ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ! ਸੁਣ: ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ, ਲਾਪਰਵਾਹ, ਪਾਗਲ, ਥੱਕਿਆ, ਗੁੱਸੇ ਵਾਲਾ, ਭੁੱਖਾ,
ਤ੍ਵਰਮਾਣਸ਼੍ਚ ਲੁਬ੍ਧਸ਼੍ਚ ਭੀਤਃ ਕਾਮੀ ਚ ਤੇ ਦਸ਼। ਤਸ੍ਮਾਦੇਤੇषੁ ਭਾਵੇषੁ ਨ ਪ੍ਰਸਞ੍ਜੇਤ ਪਣ੍ਡਿਤਃ
ਜਲਦੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਲਾਲਚੀ, ਡਰਪੋਕ, ਅਤੇ ਕਾਮੀ—ਇਹ ਦਸ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ, ਸਮਝਦਾਰ ਮਨੁੱਖ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਨਾ ਕਰੇ।
ਅਤ੍ਰੈਵੋਦਾਹਰਨ੍ਤੀਮਮਿਤਿਹਾਸਂ ਪੁਰਾਤਨਮ੍। ਪੁਤ੍ਰਾਰ੍ਥਮਸੁਰੇਨ੍ਦ੍ਰੇਣ ਗੀਤਂ ਚੈਵ ਸੁਧਨ੍ਵਨਾ
ਇਥੇ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ਰਾਜਨ! ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ خاطر ਸੁਧਨਵਨ ਵਲੋਂ ਗਾਇਆ ਗਿਆ ਗੀਤ, ਜੋ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ।
ਯਃ ਕਾਮਮਨ੍ਯੂ ਪ੍ਰਜਹਾਤਿ ਰਾਜਾ ਪਾਤ੍ਰੇ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਪਯਤੇ ਧਨਂ ਚ। ਵਿਸ਼ੇषਵਿਚ੍ਛ੍ਰੁਤਵਾਨ੍ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਕਾਰੀ ਤਂ ਸਰ੍ਵਲੋਕਃ ਕੁਰੁਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣਮ੍
ਜੋ ਰਾਜਾ ਕਾਮ ਅਤੇ ਗੁੱਸਾ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ, ਯੋਗ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਧਨ ਦਿੰਦਾ, ਵੱਖਰੀ ਸਮਝ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੁੰਦਾ, ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਮਾਣਦੇ ਹਨ।
ਜਾਨਾਤਿ ਵਿਸ਼੍ਵਾਸਯਿਤੁਂ ਮਨੁष੍ਯਾਨ੍ ਵਿਜ੍ਞਾਤਦੋषੇषੁ ਦਧਾਤਿ ਦਣ੍ਡਮ੍। ਜਾਨਾਤਿ ਮਾਤ੍ਰਾਂ ਚ ਤਥਾ ਕ੍ਸ਼ਮਾਂ ਚ ਤਂ ਤਾਦृਸ਼ਂ ਸ਼੍ਰੀਰ੍ਜੁषਤੇ ਸਮਗ੍ਰਾ
ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਜਿੱਤਣਾ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਸਮਝ ਆਉਣ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦੇਂਦਾ ਹੈ; ਮਾਪ ਅਤੇ ਮਾਫ਼ੀ ਦੀ ਸਮਝ ਵੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਐਸਾ ਵਿਅਕਤੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਸਮਤ ਦੀ ਦਿੱਲੀ ਪਸੰਦ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੁਦੁਰ੍ਬਲਂ ਨਾਵਜਾਨਾਤਿ ਕਂਚਿ- ਦ੍ਯੁਕ੍ਤੋ ਰਿਪੁਂ ਸੇਵਤੇ ਬੁਦ੍ਧਿਪੂਰ੍ਵਮ੍। ਨ ਵਿਗ੍ਰਹਂ ਰੋਚਯਤੇ ਬਲਸ੍ਥੈਃ ਕਾਲੇ ਚ ਯੋ ਵਿਕ੍ਰਮਤੇ ਸ ਧੀਰਃ
ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਹੱਕਾਰਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਵਿਰੋਧੀ ਨੂੰ ਵੀ ਸੋਚ-ਸਮਝ ਕੇ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਝਗੜਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਪਰ ਸਮੇਂ ਤੇ ਹੌਸਲੇ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਵਿਅਕਤੀ ਪੱਕਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਾਪ.. ਨ ਵ੍ਯਥਤੇ ਕਦਾਚਿ- ਦੁਦ੍ਯੋਗਮਾਨ੍ਵਚ੍ਛਤਿ ਚਾਪ੍ਰਮਤ੍ਤਃ । ਦੁਃਖਂ ਚ ਕਾਲੇ ਸਹਤੇ ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਧੁਰਨ੍ਧਰਸ੍ਤਸ੍ਯ ਜਿਤਾਃ ਸਪਤ੍ਨਾਃ
ਜੋ ਚਾਹਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਮਿਲਣ 'ਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਘਬਰਾਉਂਦਾ ਨਹੀਂ; ਉੱਦਮ ਨੂੰ ਬਿਨਾ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਦੇ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ; ਸਮੇਂ ਤੇ ਦੁੱਖ ਸਹਿ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਵੱਡਾ ਮਨੁੱਖ, ਭਾਰੀ ਬੋਝ ਚੁੱਕਣ ਵਾਲਾ, ਆਪਣੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਅਨਰ੍ਥਕਂ ਵਿਪ੍ਰਵਾਸਂ ਗृਹੇਭ੍ਯਃ ਪਾਪੈਃ ਸਨ੍ਧਿਂ ਪਰਦਾਰਾਭਿਮਰ੍ਸ਼ਮ੍। ਦਮ੍ਭਂ ਸ੍ਤੈਨ੍ਯਂ ਪੈਸ਼ੁਨਂ ਮਦ੍ਯਮਾਨਂ ਨ ਸੇਵਤੇ ਯਃ ਸ ਸੁਖੀ ਸਦੈਵ
ਉਹ ਘਰ ਤੋਂ ਬੇਸਰਤ ਜਾ ਕੇ ਰਹਿਣ, ਮੰਦ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝ, ਪਰਾਈ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਛੇੜਨ, ਪਖੰਡ, ਚੋਰੀ, ਚੁਗਲਖੋਰੀ, ਨਸ਼ਾ ਜਾਂ ਜੂਆ—ਇਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਵਾਪਰਦਾ; ਐਸਾ ਵਿਅਕਤੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।