ਨ੍ਯਾਯਾਗਤਸ੍ਯ ਦ੍ਰਵ੍ਯਸ੍ਯ ਬੋਦ੍ਧਵ੍ਯੌ ਦ੍ਵਾਵਤਿਕ੍ਰਮੌ । ਅਪਾਤ੍ਰੇ ਪ੍ਰਤਿਪਤ੍ਤਿਸ਼੍ਚ ਪਾਤ੍ਰੇ ਚਾਤ੍ਪ੍ਰਤਿਪਾਦਨਮ੍
ਨਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲੇ ਧਨ ਦੇ ਦੋ ਉਲੰਘਣ ਹਨ: ਅਯੋਗ ਨੂੰ ਦੇਣਾ, ਤੇ ਯੋਗ ਨੂੰ ਨਾ ਦੇਣਾ।
ਦ੍ਵਾਵਭ੍ਯਸਿ ਨਿਵੇष੍ਟਵ੍ਯੌ ਗਲੇ ਬਧ੍ਵਾ ਦृਢਾਂ ਸ਼ਿਲਾਮ੍ । ਧਨਵਨ੍ਤਮਦਾਤਾਰਂ ਦਰਿਦ੍ਰਂ ਚਾਤਪਸ੍ਵਿਨਮ੍
ਦੋ ਨੂੰ ਗਲੇ ਵਿਚ ਭਾਰੀ ਪੱਥਰ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਡੂੰਘੇ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਸੁੱਟਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ: ਧਨਵਾਨ ਜੋ ਦਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਤੇ ਗਰੀਬ ਜੋ ਮਿਹਨਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
ਦ੍ਵਾਵਿਮੌ ਪੁਰੁषਵ੍ਯਾਘ੍ਰ ਸੂਰ੍ਯਮਣ੍ਡਲਭੇਦਿਨੌ। ਪਰਿਵ੍ਰਾਡ੍ਯੋਗਯੁਕ੍ਤਸ਼੍ਚ ਰਣੇ ਚਾਭਿਮੁਖੋ ਹਤਃ
ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਦੋ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਦੇ ਗੋਲ ਨੂੰ ਭੇਦਦੇ ਹਨ: ਯੋਗ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਪਰਿਵ੍ਰਾਜਕ, ਤੇ ਜੰਗ ਵਿਚ ਵੈਰੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮਾਰੇ ਗਏ।
ਤ੍ਰਯੋ ਨ੍ਯਾਯਾ ਮਨੁष੍ਯਾਣਾਂ ਸ਼੍ਰੂਯਨ੍ਤੇ ਭਰਤਰ੍षਭ । ਕਨੀਯਾਨ੍ਮਧ੍ਯਮਃ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਇਤਿ ਵੇਦਵਿਦੋ ਵਿਦੁਃ
ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਿਆਂ ਸੁਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਭਾਰਤਾਂ ਦੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ: ਘੱਟ, ਮੱਧਮ ਤੇ ਵਧੀਆ — ਇਹ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੀ ਮਤ ਹੈ।
ਤ੍ਰਿਵਿਧਾਃ ਪੁਰੁषਾ ਰਾਜਨ੍ਨੁਤ੍ਤਮਾਧਮਮਧ੍ਯਮਾਃ । ਨਿਯੋਜਯੇਦ੍ਯਥਾਵਤ੍ਤਾਂਸ੍ਤ੍ਰਿਵਿਧੇष੍ਵੇਵ ਕਰ੍ਮਸੁ
ਮਨੁੱਖ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਰਾਜਾ: ਵਧੀਆ, ਘੱਟ ਤੇ ਮੱਧਮ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਿਸਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮ ਲਗਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਰਯ ਏਵਾਧਨਾ ਰਾਜਨ੍ਭਾਰ੍ਯਾ ਦਾਸਸ੍ਤਥਾ ਸੁਤਃ। ਯਤ੍ਤੇ ਸਮਧਿਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਯਸ੍ਯੈਤੇ ਤਸ੍ਯ ਤਦ੍ਧਨਮ੍
ਤਿੰਨ, ਰਾਜਾ, ਧਨਵਾਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ: ਪਤਨੀ, ਨੌਕਰ ਤੇ ਪੁੱਤਰ; ਜੋ ਕੁਝ ਉਹ ਹਾਸਲ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਦੇ ਉਹ ਹਨ।
ਹਰਣਂ ਚ ਪਰਸ੍ਵਾਨਾਂ ਪਰਦਾਰਾਭਿਮਰ੍ਸ਼ਨਮ੍ । ਸੁਹृਦਸ਼੍ਚ ਪਰਿਤ੍ਯਾਗਸ੍ਤ੍ਰਯੋ ਦੋषਾਃ ਕ੍ਸ਼ਯਾਵਹਾਃ
ਪਰਾਇਆ ਧਨ ਚੁਕਣਾ, ਪਰਾਈ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਛੂਹਣਾ, ਤੇ ਮਿੱਤਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਣਾ — ਇਹ ਤਿੰਨ ਗਲਤੀਆਂ ਨਾਸ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਤ੍ਰਿਵਿਧਂ ਨਰਕਸ੍ਯੇਦਂ ਦ੍ਵਾਰਂ ਨਾਸ਼ਨਮਾਤ੍ਮਨਃ । ਕਾਮਃ ਕ੍ਰੋਧਸ੍ਤਥਾ ਲੋਭਸ੍ਤਸ੍ਮਾਦੇਤਤ੍ਰਯਂ ਤ੍ਯਜੇਤ੍
ਨਰਕ ਦੇ ਤਿੰਨ ਦਰਵਾਜੇ ਹਨ, ਜੋ ਆਪ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ: ਇੱਛਾ, ਗੁੱਸਾ ਤੇ ਲਾਲਚ; ਇਸ ਲਈ, ਇਹ ਤਿੰਨ ਛੱਡ ਦੇਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਵਰਪ੍ਰਦਾਨਂ ਰਾਜ੍ਯਂ ਚ ਪੁਤ੍ਰਜਨ੍ਮ ਚ ਭਾਰਤ। ਸ਼ਤ੍ਰੋਸ਼੍ਚ ਮੋਕ੍ਸ਼ਣਂ ਕृਚ੍ਛ੍ਰਾਤ੍ਰੀਣਿ ਚੈਕਂ ਚ ਤਤ੍ਸਮਮ੍
ਵਰ ਦਿੰਣਾ, ਰਾਜ ਮਿਲਣਾ, ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਜਨਮ, ਤੇ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਛੱਡਣਾ — ਇਹ ਚਾਰ, ਭਾਰਤ, ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਹੀ ਔਖੇ ਹਨ।
ਭਕ੍ਤਂ ਚ ਭਜਮਾਨਂ ਚ ਤਵਾਸ੍ਮੀਤਿ ਚ ਵਾਦਿਨਮ੍ । ਤ੍ਰੀਨੇਤਾਞ੍ਛਰਣਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਨ੍ਵਿषਮੇऽਪਿ ਕਨ ਸਨ੍ਤ੍ਯਜੇਤ੍
ਤਿੰਨ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਆਸਰੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਮੁਸ਼ਕਲ ਵਿਚ ਵੀ ਛੱਡ ਦੇਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ: ਜੋ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਖਾ ਚੁੱਕਾ, ਜੋ ਤੇਰੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ, ਤੇ ਜੋ ਕਹਿੰਦਾ 'ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਹਾਂ।'
ਚਤ੍ਵਾਰਿ ਰਾਜ੍ਞਾ ਤੁ ਮਹਾਬਲੇਨ ਵਰ੍ਜ੍ਯਾਨ੍ਯਾਹੁਃ ਪਣ੍ਡਿਤਸ੍ਤਾਨਿ ਵਿਦ੍ਯਾਤ੍। ਅਲ੍ਪਪ੍ਰਜ੍ਞੈਃ ਸਹ ਮਨ੍ਤ੍ਰਂ ਨ ਕੁਰ੍ਯਾ- ਨ੍ਨ ਦੀਰ੍ਘਸੂਤ੍ਰੈਰਲਸੈਸ਼੍ਚਾਰਣੈਸ਼੍ਚ
ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ ਚਾਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹੇ: ਮੂਰਖਾਂ ਨਾਲ, ਕੰਮ ਟਾਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ, ਆਲਸੀ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ, ਤੇ ਜੋ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਲਾਪਰਵਾਹ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰਾ ਨਾ ਕਰੇ.
ਚਤਵਾਰਿ ਤੇ ਤਾਤ ਗृਹੇ ਵਸਨ੍ਤੁ ਸ਼੍ਰਿਯਾऽਭਿਜੁष੍ਟਸ੍ਯ ਗृਹਸ੍ਥਧਰ੍ਮੇ। ਵृਦ੍ਧੋ ਜ੍ਞਾਤਿਰਵਸਨ੍ਨਃ ਕੁਲੀਨਃ ਸਖਾ ਦਰਿਦ੍ਰੋ ਭਗਿਨੀ ਚਾਨਪਤ੍ਯਾ
ਪਿਆਰੇ, ਚਾਰ ਲੋਕ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ: ਵਧੀਕ ਉਮਰ ਵਾਲਾ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਚੰਗੀ ਕੁਲ ਦਾ ਪਰੰਤੂ ਕਿਸਮਤ ਤੋਂ ਡਿੱਗਿਆ, ਗਰੀਬ ਦੋਸਤ, ਤੇ ਬਿਨਾ ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਲੀ ਭੈਣ। ਇਹ ਸਭ ਸੁਖੀ ਘਰਵਾਲੇ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵਸਣ।
ਚਤ੍ਵਾਰ੍ਯਾਹ ਮਹਾਰਾਜ ਸਾਦ੍ਯਸ੍ਕਾਨਿ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਃ। ਪृਚ੍ਛਤੇ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ੇਨ੍ਦ੍ਰਾਯ ਤਾਨੀਮਾਨਿ ਨਿਬੋਧ ਮੇ
ਮਹਾਰਾਜ, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤਿ ਨੇ ਚਾਰ ਗੱਲਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਦੱਸੀਆਂ ਹਨ; ਜਿਵੇਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ ਦੱਸੀਆਂ, ਉਹ ਗੱਲਾਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹਾਂ।
ਦੇਵਤਾਨਾਂ ਚ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਮਨੁਭਾਵਂ ਚ ਧੀਮਤਾਮ੍। ਵਿਨਯਂ ਕृਤਵਿਦ੍ਯਾਨਾਂ ਵਿਨਾਸ਼ਂ ਪਾਪਕਰ੍ਮਣਾਮ੍
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਨੀਅਤ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ੀਲਤਾ, ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੀ ਨਿਮਰਤਾ, ਤੇ ਬੁਰੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਤਬਾਹੀ — ਇਹ ਚਾਰ ਗੱਲਾਂ ਜਾਣ।
ਚਤ੍ਵਾਰਿ ਕਰ੍ਮਾਣ੍ਯਭਯਂਕਰਾਣਿ ਭਯਂ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਨ੍ਤ੍ਯਯਥਾਕृਤਾਨਿ । ਮਾਨਾਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰਮੁਤ ਮਾਨਮੌਨਂ ਮਾਨੇਨਾਧੀਤਮੁਤ ਮਾਨਯਜ੍ਞਃ
ਚਾਰ ਕੰਮ ਹਨ ਜੋ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੇ ਖਤਰਨਾਕ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੇ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਾ ਕੀਤੇ ਜਾਣ: ਅੱਗ ਦੀ ਹਵਨ, ਮੌਨ ਵਰਤ, ਵਿਦਿਆ ਦਾ ਅਧਿਐਨ, ਤੇ ਯਜਨ।
ਪਞ੍ਚਾਗ੍ਨਯੋ ਮਨੁष੍ਯੇਣ ਪਰਿਚਰ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਤਃ। ਪਿਤਾ ਮਾਤਾਗ੍ਨਿਰਾਤ੍ਮਾ ਚ ਗੁਰੁਸ਼੍ਚ ਭਰਤਰ੍षਭ
ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਪੰਜ ਅੱਗਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ: ਪਿਤਾ, ਮਾਤਾ, ਅੱਗ, ਆਪਣਾ ਆਪ, ਤੇ ਅਧਿਆਪਕ।
ਪਞ੍ਚੈਵ ਪੂਜਯਁਲ੍ਲੋਕੇ ਯਸ਼ਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ ਕੇਵਲਮ੍। ਦੇਵਾਨ੍ਪਿਤॄਨ੍ਮਨੁष੍ਯਾਂਸ਼੍ਚ ਭਿਕ੍ਸ਼ੂਨਤਿਥਿਪਞ੍ਚਮਾਨ੍
ਇਹ ਪੰਜ ਦੀ ਇਜ਼ਤ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸਾਫ-ਸੁਥਰੀ ਸ਼ੋਹਰਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ: ਦੇਵਤਾ, ਪਿਤਰ, ਮਨੁੱਖ, ਭਿਖਾਰੀ, ਤੇ ਮਹਿਮਾਨ।
ਪਞ੍ਚ ਤ੍ਵਾऽਨੁਗਮਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਯਤ੍ਰ ਯਤ੍ਰ ਗਮਿष੍ਯਸਿ। ਮਿਤ੍ਰਾਣ੍ਯਮਿਤ੍ਰਾ ਮਧ੍ਯਸ੍ਥਾ ਉਪਜੀਵ੍ਯੋਪਜੀਵਿਨਃ
ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਤੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ, ਪੰਜ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਚਲਦੇ ਹਨ: ਦੋਸਤ, ਦੁਸ਼ਮਣ, ਮਧਯਸਥ, ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ, ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਤੂੰ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈਂ।
ਪਞ੍ਚੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਯ ਮਰ੍ਤ੍ਯਸ੍ਯ ਛਿਦ੍ਰਂ ਚੇਦੇਕਮਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਮ੍। ਤਤੋऽਸ੍ਯ ਸ੍ਰਵਤਿ ਪ੍ਰਜ੍ਞਾ ਦृਤੇਃ ਪਾਤ੍ਰਾਦਿਵੋਦਕਮ੍
ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਪੰਜ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵੀ ਖਰਾਬ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਸਮਝ-ਬੂਝ ਪਾਣੀ ਵਾਲੇ ਭਾਂਡੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਿਸ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
षਡ੍ਦੋषਾਃ ਪੁਰੁषੇਣੇਹ ਹਾਤਵ੍ਯਾ ਭੂਤਿਮਿਚ੍ਛਤਾ। ਨਿਦ੍ਰਾ ਤਨ੍ਦ੍ਰੀ ਭਯਂ ਕ੍ਰੋਧ ਆਲਸ੍ਯਂ ਦੀਰ੍ਘਸੂਤ੍ਰਤਾ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਤਰੱਕੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਛੇ ਬੁਰਾਈਆਂ ਛੱਡ ਦੇਵੇ: ਨੀਂਦ, ਸੁਸਤਤਾ, ਡਰ, ਗੁੱਸਾ, ਆਲਸ, ਤੇ ਕੰਮ ਟਾਲਣ ਦੀ ਆਦਤ।
षਡਿਮਾਨ੍ਪੁਰੁषੋ ਜਹ੍ਯਾਦ੍ਭਿਨ੍ਨਾਂ ਨਾਵਮਿਵਾਰ੍ਣਵੇ। ਅਪ੍ਰਵਕ੍ਤਾਰਮਾਚਾਰ੍ਯਮਨਧੀਯਾਨਮृਤ੍ਵਿਜਮ੍
ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਛੇ ਚੀਜ਼ਾਂ ਛੱਡ ਦੇਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਟੁੱਟੀ ਨਾਵ ਛੱਡੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ: ਜੋ ਅਧਿਆਪਕ ਪੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਪੁਰੋਹਿਤ ਪੜ੍ਹਦਾ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਰਾਜਾ ਰੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਜੋ ਪਤਨੀ ਮਿੱਠਾ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦੀ, ਜੋ ਗੋਪਾਲ ਪਿੰਡ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਨਾਪਿਤ ਜੰਗਲ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅਰਕ੍ਸ਼ਿਤਾਰਂ ਰਾਜਾਨਂ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਚਾਪ੍ਰਿਯਵਾਦਿਨੀਮ੍ । ਗ੍ਰਾਮਕਾਮਂ ਚ ਗੋਪਾਲਂ ਵਨਕਾਮਂ ਚ ਨਾਪਿਤਮ੍
ਜੋ ਰਾਜਾ ਰੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਜੋ ਪਤਨੀ ਕੜ੍ਹਾ ਬੋਲਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਗੋਪਾਲ ਪਿੰਡ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਨਾਪਿਤ ਜੰਗਲ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ — ਇਹ ਛੱਡਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
षਡੇਵ ਤੁ ਗੁਣਾਃ ਪੁਂਸਾ ਨ ਹਾਤਵ੍ਯਾਃ ਕਦਾਚਨ। ਸਤ੍ਯਂ ਦਾਨਮਨਾਲਸ੍ਯਮਨਸੂਯਾ ਕ੍ਸ਼ਮਾ ਧृਤਿਃ
ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਛੇ ਗੁਣ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਛੱਡਣੇ: ਸਚਾਈ, ਦਾਨ, ਮਿਹਨਤ, ਨਿਰਵੈਰਤਾ, ਮਾਫੀ, ਤੇ ਡਟੇ ਰਹਿਣਾ।
ਅਰ੍ਥਾਗਮੋ ਨਿਤ੍ਯਮਰੋਗਿਤਾ ਚ ਪ੍ਰਿਯਾ ਚ ਭਾਰ੍ਯਾ ਪ੍ਰਿਯਵਾਦਿਨੀ ਚ। ਵਸ਼੍ਯਸ਼੍ਚ ਪੁਤ੍ਰੋऽਰ੍ਥਕਰੀ ਚ ਵਿਦ੍ਯਾ षਡ੍ਜੀਵਲੋਕਸ੍ਯ ਸੁਖਾਨਿ ਰਾਜਨ੍
ਧਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ, ਸਦਾ ਚੰਗੀ ਸਿਹਤ, ਪਿਆਰੀ ਤੇ ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲੀ ਪਤਨੀ, ਆਗਿਆਕਾਰੀ ਪੁੱਤਰ, ਤੇ ਧਨ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੀ ਵਿਦਿਆ — ਇਹ ਛੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸੁਖ ਹਨ, ਰਾਜਨ।
षਣ੍ਣਾਮਾਤ੍ਮਨਿ ਨਿਤ੍ਯਾਨਾਮੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਂ ਯੋऽਧਿਗਚ੍ਛਤਿ। ਨ ਸ ਪਾਪੈਃ ਕੁਤੋऽਨਰ੍ਥੈਰ੍ਯੁਜ੍ਯਤੇ ਵਿਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀਆਂ ਛੇ ਚੀਜ਼ਾਂ 'ਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਾਪਾਂ ਜਾਂ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਫਸਦਾ।
षਡਿਮੇ षਟ੍ਸੁ ਜੀਵਨ੍ਤਿ ਸਪ੍ਤਮੋ ਨੋਪਲਭ੍ਯਤੇ। ਚੋਰਾਃ ਪ੍ਰਮਤ੍ਤੇ ਜੀਵਨ੍ਤਿ ਵ੍ਯਾਧਿਤੇषੁ ਚਿਕਿਤ੍ਸਕਾਃ
ਇਹ ਛੇ ਛੇ ਉੱਤੇ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਸੱਤਵਾਂ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ: ਚੋਰ ਸੁਸਤ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ, ਡਾਕਟਰ ਬਿਮਾਰਾਂ ਉੱਤੇ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਮਦਾਃ ਕਾਮਯਾਨੇषੁ ਯਜਮਾਨੇषੁ ਯਾਜਕਾਃ । ਰਾਜਾ ਵਿਵਦਮਾਨੇषੁ ਨਿਤ੍ਯਂ ਮੂਰ੍ਖੇषੁ ਪਣ੍ਡਿਤਾਃ
ਔਰਤਾਂ ਇੱਛਾ ਵਾਲਿਆਂ ਉੱਤੇ, ਯਜਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਉੱਤੇ ਪੁਰੋਹਿਤ, ਲੜਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਉੱਤੇ ਰਾਜਾ, ਤੇ ਮੂਰਖਾਂ ਉੱਤੇ ਵਿਦਵਾਨ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ।
षਡਿਮਾਨਿ ਵਿਨਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਮੁਹੂਰ੍ਤਮਨਵੇਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍। ਗਾਵਃ ਸੇਵਾ ਕृषਿਰ੍ਭਾਰ੍ਯਾ ਵਿਦ੍ਯਾ ਵृषਲਸਙ੍ਗਤਿਃ
ਇਹ ਛੇ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਜੇ ਧਿਆਨ ਨਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ: ਗਾਂ, ਸੇਵਾ, ਖੇਤੀ, ਪਤਨੀ, ਵਿਦਿਆ, ਤੇ ਨੀਚ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਸੰਗਤ।
षਡੇਤੇ ਹ੍ਯਵਮਨ੍ਯਨ੍ਤੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਪੂਰ੍ਵੋਪਕਾਰਿਣਮ੍ । ਆਚਾਰ੍ਯਂ ਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਿਤਾਃ ਸ਼ਿष੍ਯਾਃ ਕृਤਦਾਰਾਸ਼੍ਚ ਮਾਤਰਂ
ਇਹ ਛੇ ਲੋਕ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਉਪਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ: ਵਿਦਿਆ ਪੂਰੀ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਚੇਲੇ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਪੁੱਤਰ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਨਾਰੀਂ ਵਿਗਤਕਾਮਾਸ੍ਤੁ ਕृਤਾਰ੍ਥਾਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਯੋਜਕਮ੍ । ਨਾਵਂ ਨਿਸ੍ਤੀਰ੍ਣਕਾਨ੍ਤਾਰਾ ਨਾਤੁਰਾਸ਼੍ਚ ਚਿਕਿਤ੍ਸਕਂ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਮੁੱਕ ਗਈ ਹੋਵੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਮਨਚਾਹਾ ਲੱਭ ਲਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਹਾਇਕ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਜਿਹੜੇ ਦਰਿਆ ਪਾਰ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਉਹ ਨਾਵ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਜਿਹੜਾ ਮਰੀਜ਼ ਠੀਕ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਹ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।