ਸੋऽਸ੍ਯ ਦੋषੋ ਨ ਮਨ੍ਤਵ੍ਯਃ ਕ੍ਸ਼ਮਾ ਹਿ ਪਰਮਂ ਬਲਮ੍। ਕ੍ਸ਼ਮਾ ਗੁਣੋ ਹ੍ਯਸ਼ਕ੍ਤਾਨਾਂ ਸ਼ਕ੍ਤਾਨਾਂ ਭੂषਣਂ ਕ੍ਸ਼ਮਾ
ਇਹ ਔਗੁਣ ਨਹੀਂ ਮੰਨਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਧੀਰਜ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਹੈ; ਧੀਰਜ ਅਸਹਾਇ ਲਈ ਗੁਣ ਹੈ, ਤੇ ਤਾਕਤਵਰ ਲਈ ਸ਼ਿੰਗਾਰ।
ਕ੍ਸ਼ਮਾ ਵਸ਼ੀਕृਤੀਰ੍ਲੋਕੇ ਕ੍ਸ਼ਮਯਾ ਕਿਂ ਨ ਸਾਧ੍ਯਤੇ। ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਖਙ੍ਗਃ ਕਰੇ ਯਸ੍ਯ ਕਿਂ ਕਰਿष੍ਯਤਿ ਦੁਰ੍ਜਨਃ
ਧੀਰਜ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਕਰਾਉਂਦੀ ਹੈ; ਧੀਰਜ ਨਾਲ ਕੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ? ਜਿਸ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੀ ਤਲਵਾਰ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਮਾੜਾ ਮਨੁੱਖ ਕੀ ਬਿਗਾੜ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਅਤृਣੇ ਪਤਿਤੋ ਵਹ੍ਨਿਃ ਸ੍ਵਯਮੇਵੋਪਸ਼ਾਮ੍ਯਤਿ। ਅਕ੍ਸ਼ਮਾਵਾਨ੍ਪਰਂ ਦੋषੈਰਾਤ੍ਮਾਨਂ ਚੈਵ ਯੋਜਯੇਤ੍
ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਘਾਹ ਨਾ ਹੋਣ ਤੇ ਆਪ ਹੀ ਠੰਡੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਉਂ ਹੀ ਧੀਰਜ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਗਲਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਏਕੋ ਧਰ੍ਮਃ ਪਰਂ ਸ਼੍ਰੇਯਃ ਕ੍ਸ਼ਮੈਕਾ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਰੁਤ੍ਤਮਾ । ਵਿਦ੍ਯੈਕਾ ਪਰਮਾ ਤृਪ੍ਤਿਰਹਿਂਸੈਕਾ ਸੁਖਾਵਹਾ
ਇੱਕ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਗੁਣ ਹੈ — ਧਰਮ; ਇੱਕ ਹੀ ਵੱਡੀ ਸ਼ਾਂਤੀ — ਧੀਰਜ; ਇੱਕ ਹੀ ਵੱਡੀ ਤਸੱਲੀ — ਗਿਆਨ; ਤੇ ਇੱਕ ਹੀ ਸੁਖ ਦਾ ਸਰੋਤ — ਅਹਿੰਸਾ।
ਦ੍ਵਾਵਿਮੌ ਗ੍ਰਸਤੇ ਭੂਮਿਃ ਸਰ੍ਪੋ ਬਲਿਸ਼ਯਾਨਿਵ। ਰਾਜਾਨਂ ਚਾਵਿਰੋਦ੍ਧਾਰਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਚਾਪ੍ਰਵਾਸਿਨਮ੍
ਧਰਤੀ ਦੋ ਨੂੰ ਨਿਗਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸੱਪ ਆਪਣੇ ਰਾਹ ਵਿਚ ਪਏ ਨੂੰ ਨਿਗਲਦਾ ਹੈ: ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਰੋਕਦਾ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੋ ਘਰੋਂ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ।
ਦ੍ਵੇ ਕਰ੍ਮਣੀ ਨਰਃ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਨਸ੍ਮਿਁਲ੍ਲੋਕੇ ਵਿਰੋਚਤੇ । ਅਬ੍ਰੁਵਨ੍ਪਰੁषਂ ਕਿਂਚਿਦਸਤੋऽਨਰ੍ਚਯਂਸ੍ਤਥਾ
ਇਸ ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਮਨੁੱਖ ਦੋ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਚਮਕਦਾ ਹੈ: ਨਾਂ ਤਾਂ ਕਦੇ ਕਰੜੇ ਜਾਂ ਝੂਠੇ ਬੋਲ ਬੋਲਦਾ, ਤੇ ਨਾਂ ਹੀ ਅਯੋਗ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੰਦਾ।
ਦ੍ਵਾਵਿਮੌ ਪੁਰੁषਵ੍ਯਾਘ੍ਰ ਪਰਪ੍ਰਤ੍ਯਯਕਾਰਿਣੌ । ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ ਕਾਮਿਤਕਾਮਿਨ੍ਯੋ ਮੂਰ੍ਖਾਃ ਪੂਜਿਤਪੂਜਕਾਃ
ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਦੋ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ, ਜੋ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਉਮੀਦ ਦੇ ਉਲਟ ਕਰਦੇ ਹਨ: ਔਰਤਾਂ ਜੋ ਆਪਣੇ ਚਾਹਵਾਂ ਨੂੰ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਚਾਹੁਣ, ਤੇ ਮੂਰਖ ਜੋ ਆਪਣੇ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਦ੍ਵਾਵਿਮੌ ਕਣ੍ਟਕੌ ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣੌ ਸ਼ਰੀਰਪਰਿਸ਼ੋषਿਣੌ। ਯਸ਼੍ਚਾਧਨਃ ਕਾਮਯਤੇ ਯਸ਼੍ਚ ਕੁਪ੍ਯਤ੍ਯਨੀਸ਼੍ਵਰਃ
ਦੋ ਤੇਜ਼ ਕੰਟੇ ਹਨ ਜੋ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸੁਕਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ: ਗਰੀਬ ਜੋ ਚਾਹਵਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਅਸਹਾਇ ਜੋ ਗੁੱਸਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਦ੍ਵਾਵੇਵ ਨ ਵਿਰਾਜੇਤੇ ਵਿਪਰੀਤੇਨ ਕਰ੍ਮਣਾ । ਗृਹਸ੍ਥਸ਼੍ਚ ਨਿਰਾਰਮ੍ਭਃ ਕਾਰ੍ਯਵਾਂਸ਼੍ਚੈਵ ਭਿਕ੍ਸ਼ੁਕਃ
ਦੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਦੇ ਉਲਟ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਚਮਕਦੇ ਨਹੀਂ: ਘਰਵਾਲਾ ਜੋ ਕੋਈ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਤੇ ਭਿਖਾਰੀ ਜੋ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਦ੍ਵਾਵਿਮੌ ਪੁਰੁषੌ ਰਾਜਨ੍ਸ੍ਵਰ੍ਗਸ੍ਯੋਪਰਿ ਤਿष੍ਠਤਃ। ਪ੍ਰਭੁਸ਼੍ਚ ਕ੍ਸ਼ਮਯਾ ਯੁਕ੍ਤੋ ਦਰਿਦ੍ਰਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਦਾਨਵਾਨ੍
ਦੋ ਮਨੁੱਖ, ਰਾਜਾ, ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਵੀ ਉੱਤੇ ਖੜੇ ਹਨ: ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਜੋ ਧੀਰਜ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਤੇ ਇੱਕ ਗਰੀਬ ਜੋ ਦਾਨੀ ਹੈ।
ਨ੍ਯਾਯਾਗਤਸ੍ਯ ਦ੍ਰਵ੍ਯਸ੍ਯ ਬੋਦ੍ਧਵ੍ਯੌ ਦ੍ਵਾਵਤਿਕ੍ਰਮੌ । ਅਪਾਤ੍ਰੇ ਪ੍ਰਤਿਪਤ੍ਤਿਸ਼੍ਚ ਪਾਤ੍ਰੇ ਚਾਤ੍ਪ੍ਰਤਿਪਾਦਨਮ੍
ਨਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲੇ ਧਨ ਦੇ ਦੋ ਉਲੰਘਣ ਹਨ: ਅਯੋਗ ਨੂੰ ਦੇਣਾ, ਤੇ ਯੋਗ ਨੂੰ ਨਾ ਦੇਣਾ।
ਦ੍ਵਾਵਭ੍ਯਸਿ ਨਿਵੇष੍ਟਵ੍ਯੌ ਗਲੇ ਬਧ੍ਵਾ ਦृਢਾਂ ਸ਼ਿਲਾਮ੍ । ਧਨਵਨ੍ਤਮਦਾਤਾਰਂ ਦਰਿਦ੍ਰਂ ਚਾਤਪਸ੍ਵਿਨਮ੍
ਦੋ ਨੂੰ ਗਲੇ ਵਿਚ ਭਾਰੀ ਪੱਥਰ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਡੂੰਘੇ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਸੁੱਟਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ: ਧਨਵਾਨ ਜੋ ਦਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਤੇ ਗਰੀਬ ਜੋ ਮਿਹਨਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
ਦ੍ਵਾਵਿਮੌ ਪੁਰੁषਵ੍ਯਾਘ੍ਰ ਸੂਰ੍ਯਮਣ੍ਡਲਭੇਦਿਨੌ। ਪਰਿਵ੍ਰਾਡ੍ਯੋਗਯੁਕ੍ਤਸ਼੍ਚ ਰਣੇ ਚਾਭਿਮੁਖੋ ਹਤਃ
ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਦੋ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਦੇ ਗੋਲ ਨੂੰ ਭੇਦਦੇ ਹਨ: ਯੋਗ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਪਰਿਵ੍ਰਾਜਕ, ਤੇ ਜੰਗ ਵਿਚ ਵੈਰੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮਾਰੇ ਗਏ।
ਤ੍ਰਯੋ ਨ੍ਯਾਯਾ ਮਨੁष੍ਯਾਣਾਂ ਸ਼੍ਰੂਯਨ੍ਤੇ ਭਰਤਰ੍षਭ । ਕਨੀਯਾਨ੍ਮਧ੍ਯਮਃ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਇਤਿ ਵੇਦਵਿਦੋ ਵਿਦੁਃ
ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਿਆਂ ਸੁਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਭਾਰਤਾਂ ਦੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ: ਘੱਟ, ਮੱਧਮ ਤੇ ਵਧੀਆ — ਇਹ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੀ ਮਤ ਹੈ।
ਤ੍ਰਿਵਿਧਾਃ ਪੁਰੁषਾ ਰਾਜਨ੍ਨੁਤ੍ਤਮਾਧਮਮਧ੍ਯਮਾਃ । ਨਿਯੋਜਯੇਦ੍ਯਥਾਵਤ੍ਤਾਂਸ੍ਤ੍ਰਿਵਿਧੇष੍ਵੇਵ ਕਰ੍ਮਸੁ
ਮਨੁੱਖ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਰਾਜਾ: ਵਧੀਆ, ਘੱਟ ਤੇ ਮੱਧਮ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਿਸਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮ ਲਗਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਰਯ ਏਵਾਧਨਾ ਰਾਜਨ੍ਭਾਰ੍ਯਾ ਦਾਸਸ੍ਤਥਾ ਸੁਤਃ। ਯਤ੍ਤੇ ਸਮਧਿਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਯਸ੍ਯੈਤੇ ਤਸ੍ਯ ਤਦ੍ਧਨਮ੍
ਤਿੰਨ, ਰਾਜਾ, ਧਨਵਾਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ: ਪਤਨੀ, ਨੌਕਰ ਤੇ ਪੁੱਤਰ; ਜੋ ਕੁਝ ਉਹ ਹਾਸਲ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਦੇ ਉਹ ਹਨ।
ਹਰਣਂ ਚ ਪਰਸ੍ਵਾਨਾਂ ਪਰਦਾਰਾਭਿਮਰ੍ਸ਼ਨਮ੍ । ਸੁਹृਦਸ਼੍ਚ ਪਰਿਤ੍ਯਾਗਸ੍ਤ੍ਰਯੋ ਦੋषਾਃ ਕ੍ਸ਼ਯਾਵਹਾਃ
ਪਰਾਇਆ ਧਨ ਚੁਕਣਾ, ਪਰਾਈ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਛੂਹਣਾ, ਤੇ ਮਿੱਤਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਣਾ — ਇਹ ਤਿੰਨ ਗਲਤੀਆਂ ਨਾਸ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਤ੍ਰਿਵਿਧਂ ਨਰਕਸ੍ਯੇਦਂ ਦ੍ਵਾਰਂ ਨਾਸ਼ਨਮਾਤ੍ਮਨਃ । ਕਾਮਃ ਕ੍ਰੋਧਸ੍ਤਥਾ ਲੋਭਸ੍ਤਸ੍ਮਾਦੇਤਤ੍ਰਯਂ ਤ੍ਯਜੇਤ੍
ਨਰਕ ਦੇ ਤਿੰਨ ਦਰਵਾਜੇ ਹਨ, ਜੋ ਆਪ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ: ਇੱਛਾ, ਗੁੱਸਾ ਤੇ ਲਾਲਚ; ਇਸ ਲਈ, ਇਹ ਤਿੰਨ ਛੱਡ ਦੇਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਵਰਪ੍ਰਦਾਨਂ ਰਾਜ੍ਯਂ ਚ ਪੁਤ੍ਰਜਨ੍ਮ ਚ ਭਾਰਤ। ਸ਼ਤ੍ਰੋਸ਼੍ਚ ਮੋਕ੍ਸ਼ਣਂ ਕृਚ੍ਛ੍ਰਾਤ੍ਰੀਣਿ ਚੈਕਂ ਚ ਤਤ੍ਸਮਮ੍
ਵਰ ਦਿੰਣਾ, ਰਾਜ ਮਿਲਣਾ, ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਜਨਮ, ਤੇ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਛੱਡਣਾ — ਇਹ ਚਾਰ, ਭਾਰਤ, ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਹੀ ਔਖੇ ਹਨ।
ਭਕ੍ਤਂ ਚ ਭਜਮਾਨਂ ਚ ਤਵਾਸ੍ਮੀਤਿ ਚ ਵਾਦਿਨਮ੍ । ਤ੍ਰੀਨੇਤਾਞ੍ਛਰਣਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਨ੍ਵਿषਮੇऽਪਿ ਕਨ ਸਨ੍ਤ੍ਯਜੇਤ੍
ਤਿੰਨ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਆਸਰੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਮੁਸ਼ਕਲ ਵਿਚ ਵੀ ਛੱਡ ਦੇਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ: ਜੋ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਖਾ ਚੁੱਕਾ, ਜੋ ਤੇਰੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ, ਤੇ ਜੋ ਕਹਿੰਦਾ 'ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਹਾਂ।'
ਚਤ੍ਵਾਰਿ ਰਾਜ੍ਞਾ ਤੁ ਮਹਾਬਲੇਨ ਵਰ੍ਜ੍ਯਾਨ੍ਯਾਹੁਃ ਪਣ੍ਡਿਤਸ੍ਤਾਨਿ ਵਿਦ੍ਯਾਤ੍। ਅਲ੍ਪਪ੍ਰਜ੍ਞੈਃ ਸਹ ਮਨ੍ਤ੍ਰਂ ਨ ਕੁਰ੍ਯਾ- ਨ੍ਨ ਦੀਰ੍ਘਸੂਤ੍ਰੈਰਲਸੈਸ਼੍ਚਾਰਣੈਸ਼੍ਚ
ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ ਚਾਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹੇ: ਮੂਰਖਾਂ ਨਾਲ, ਕੰਮ ਟਾਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ, ਆਲਸੀ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ, ਤੇ ਜੋ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਲਾਪਰਵਾਹ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰਾ ਨਾ ਕਰੇ.
ਚਤਵਾਰਿ ਤੇ ਤਾਤ ਗृਹੇ ਵਸਨ੍ਤੁ ਸ਼੍ਰਿਯਾऽਭਿਜੁष੍ਟਸ੍ਯ ਗृਹਸ੍ਥਧਰ੍ਮੇ। ਵृਦ੍ਧੋ ਜ੍ਞਾਤਿਰਵਸਨ੍ਨਃ ਕੁਲੀਨਃ ਸਖਾ ਦਰਿਦ੍ਰੋ ਭਗਿਨੀ ਚਾਨਪਤ੍ਯਾ
ਪਿਆਰੇ, ਚਾਰ ਲੋਕ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ: ਵਧੀਕ ਉਮਰ ਵਾਲਾ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਚੰਗੀ ਕੁਲ ਦਾ ਪਰੰਤੂ ਕਿਸਮਤ ਤੋਂ ਡਿੱਗਿਆ, ਗਰੀਬ ਦੋਸਤ, ਤੇ ਬਿਨਾ ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਲੀ ਭੈਣ। ਇਹ ਸਭ ਸੁਖੀ ਘਰਵਾਲੇ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵਸਣ।
ਚਤ੍ਵਾਰ੍ਯਾਹ ਮਹਾਰਾਜ ਸਾਦ੍ਯਸ੍ਕਾਨਿ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਃ। ਪृਚ੍ਛਤੇ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ੇਨ੍ਦ੍ਰਾਯ ਤਾਨੀਮਾਨਿ ਨਿਬੋਧ ਮੇ
ਮਹਾਰਾਜ, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤਿ ਨੇ ਚਾਰ ਗੱਲਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਦੱਸੀਆਂ ਹਨ; ਜਿਵੇਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ ਦੱਸੀਆਂ, ਉਹ ਗੱਲਾਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹਾਂ।
ਦੇਵਤਾਨਾਂ ਚ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਮਨੁਭਾਵਂ ਚ ਧੀਮਤਾਮ੍। ਵਿਨਯਂ ਕृਤਵਿਦ੍ਯਾਨਾਂ ਵਿਨਾਸ਼ਂ ਪਾਪਕਰ੍ਮਣਾਮ੍
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਨੀਅਤ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ੀਲਤਾ, ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੀ ਨਿਮਰਤਾ, ਤੇ ਬੁਰੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਤਬਾਹੀ — ਇਹ ਚਾਰ ਗੱਲਾਂ ਜਾਣ।
ਚਤ੍ਵਾਰਿ ਕਰ੍ਮਾਣ੍ਯਭਯਂਕਰਾਣਿ ਭਯਂ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਨ੍ਤ੍ਯਯਥਾਕृਤਾਨਿ । ਮਾਨਾਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰਮੁਤ ਮਾਨਮੌਨਂ ਮਾਨੇਨਾਧੀਤਮੁਤ ਮਾਨਯਜ੍ਞਃ
ਚਾਰ ਕੰਮ ਹਨ ਜੋ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੇ ਖਤਰਨਾਕ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੇ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਾ ਕੀਤੇ ਜਾਣ: ਅੱਗ ਦੀ ਹਵਨ, ਮੌਨ ਵਰਤ, ਵਿਦਿਆ ਦਾ ਅਧਿਐਨ, ਤੇ ਯਜਨ।
ਪਞ੍ਚਾਗ੍ਨਯੋ ਮਨੁष੍ਯੇਣ ਪਰਿਚਰ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਤਃ। ਪਿਤਾ ਮਾਤਾਗ੍ਨਿਰਾਤ੍ਮਾ ਚ ਗੁਰੁਸ਼੍ਚ ਭਰਤਰ੍षਭ
ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਪੰਜ ਅੱਗਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ: ਪਿਤਾ, ਮਾਤਾ, ਅੱਗ, ਆਪਣਾ ਆਪ, ਤੇ ਅਧਿਆਪਕ।
ਪਞ੍ਚੈਵ ਪੂਜਯਁਲ੍ਲੋਕੇ ਯਸ਼ਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ ਕੇਵਲਮ੍। ਦੇਵਾਨ੍ਪਿਤॄਨ੍ਮਨੁष੍ਯਾਂਸ਼੍ਚ ਭਿਕ੍ਸ਼ੂਨਤਿਥਿਪਞ੍ਚਮਾਨ੍
ਇਹ ਪੰਜ ਦੀ ਇਜ਼ਤ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸਾਫ-ਸੁਥਰੀ ਸ਼ੋਹਰਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ: ਦੇਵਤਾ, ਪਿਤਰ, ਮਨੁੱਖ, ਭਿਖਾਰੀ, ਤੇ ਮਹਿਮਾਨ।
ਪਞ੍ਚ ਤ੍ਵਾऽਨੁਗਮਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਯਤ੍ਰ ਯਤ੍ਰ ਗਮਿष੍ਯਸਿ। ਮਿਤ੍ਰਾਣ੍ਯਮਿਤ੍ਰਾ ਮਧ੍ਯਸ੍ਥਾ ਉਪਜੀਵ੍ਯੋਪਜੀਵਿਨਃ
ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਤੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ, ਪੰਜ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਚਲਦੇ ਹਨ: ਦੋਸਤ, ਦੁਸ਼ਮਣ, ਮਧਯਸਥ, ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ, ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਤੂੰ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈਂ।
ਪਞ੍ਚੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸ੍ਯ ਮਰ੍ਤ੍ਯਸ੍ਯ ਛਿਦ੍ਰਂ ਚੇਦੇਕਮਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਮ੍। ਤਤੋऽਸ੍ਯ ਸ੍ਰਵਤਿ ਪ੍ਰਜ੍ਞਾ ਦृਤੇਃ ਪਾਤ੍ਰਾਦਿਵੋਦਕਮ੍
ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਪੰਜ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵੀ ਖਰਾਬ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਸਮਝ-ਬੂਝ ਪਾਣੀ ਵਾਲੇ ਭਾਂਡੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਿਸ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
षਡ੍ਦੋषਾਃ ਪੁਰੁषੇਣੇਹ ਹਾਤਵ੍ਯਾ ਭੂਤਿਮਿਚ੍ਛਤਾ। ਨਿਦ੍ਰਾ ਤਨ੍ਦ੍ਰੀ ਭਯਂ ਕ੍ਰੋਧ ਆਲਸ੍ਯਂ ਦੀਰ੍ਘਸੂਤ੍ਰਤਾ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਤਰੱਕੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਛੇ ਬੁਰਾਈਆਂ ਛੱਡ ਦੇਵੇ: ਨੀਂਦ, ਸੁਸਤਤਾ, ਡਰ, ਗੁੱਸਾ, ਆਲਸ, ਤੇ ਕੰਮ ਟਾਲਣ ਦੀ ਆਦਤ।