ਪਰਾਜਿਤਾਨ੍ਪਾਣ੍ਡਵੇਯਾਂਸ੍ਤੁ ਵਾਚੋ ਰੌਦ੍ਰਾ ਰੂਕ੍ਸ਼ਾ ਭਾषਤੇ ਧਾਰ੍ਤਰਾष੍ਟ੍ਰਃ । ਗਦਾਹਸ੍ਤੋ ਭੀਮਸੇਨੋऽਪ੍ਰਮਤ੍ਤੋ ਦੁਰ੍ਯੋਧਨਂ ਸ੍ਮਾਰਯਿਤਾ ਹਿ ਕਾਲੇ
ਜੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਹਾਰ ਗਏ, ਤਾਂ ਦੁਰਯੋਧਨ ਕਠੋਰ ਤੇ ਕੜੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰੇਗਾ; ਪਰ ਭੀਮ, ਜੋ ਗਦਾ ਲੈ ਕੇ ਸਾਵਧਾਨ ਹੈ, ਸਮੇਂ ਆਉਣ 'ਤੇ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੂੰ ਉਸ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਯਾਦ ਕਰਾਵੇਗਾ।
ਸੁਯੋਧਨੋ ਮਨ੍ਯੁਮਯੋ ਮਹਾਦ੍ਰੁਮਃ ਸ੍ਕਨ੍ਧਃ ਕਰ੍ਣਃ ਸ਼ਕੁਨਿਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸ਼ਾਖਾਃ । ਦੁਃਸ਼ਾਸਨਃ ਪੁष੍ਕਫਲੇ ਸਮृਦ੍ਧੇ ਮੂਲਂ ਰਾਜਾ ਧृਤਰਾष੍ਟ੍ਰੋऽਮਨੀषੀ
ਸੁਯੋਧਨ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਵੱਡਾ ਦਰੱਖਤ ਹੈ; ਕਰਣ ਉਸ ਦੀ ਟਾਹਣੀ ਹੈ, ਤੇ ਸ਼ਕੁਨੀ ਉਸ ਦੀਆਂ ਡਾਢਾਂ ਹਨ; ਦੁਸ਼ਾਸਨ ਉਸ ਦੇ ਫਲ ਹਨ, ਤੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਹੈ।
ਯੁਧਿष੍ਠਿਰੋ ਧਰ੍ਮਮਯੋ ਮਹਾਦ੍ਰੁਮਃ ਸ੍ਕਨ੍ਧੋऽਰ੍ਜੁਨੋ ਭੀਮਸੇਨੋऽਸ੍ਯ ਸ਼ਾਖਾਃ । ਮਾਦ੍ਰੀਪੁਤ੍ਰੌ ਪੁष੍ਪਫਲੇ ਸਮृਦ੍ਧੇ ਮੂਲਂ ਤ੍ਵਹਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਚ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਸ਼੍ਚ
ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਧਰਮ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਵੱਡਾ ਦਰੱਖਤ ਹੈ; ਅਰਜੁਨ ਉਸ ਦੀ ਟਾਹਣੀ ਹੈ, ਭੀਮ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਭਰਾ ਉਸ ਦੀਆਂ ਡਾਢਾਂ ਹਨ; ਮਾਦਰੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਉਸ ਦੇ ਫੁੱਲ ਤੇ ਫਲ ਹਨ; ਮੈਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਸ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਹਾਂ।
ਵਨਂ ਰਾਜਾ ਧृਤਰਾष੍ਟ੍ਰਃ ਸਪੁਤ੍ਰਃ ਸਿਂਹਾ ਵਨੇ ਸਞ੍ਜਯ ਪਾਣ੍ਡਵੇਯਾਃ। ਸਿਂਹਾਭਿਗੁਪ੍ਤਂ ਨ ਵਨਂ ਵਿਨਸ਼੍ਯੇਤ੍ ਸਿਂਹੋ ਨ ਨਸ਼੍ਯੇਤ ਵਨਾਭਿਗੁਪ੍ਤਃ
ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਜੰਗਲ ਹਨ, ਸੰਜਯਾ, ਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਉਸ ਜੰਗਲ ਦੇ ਸਿੰਘ ਹਨ; ਜੇ ਸਿੰਘਾਂ ਨੇ ਜੰਗਲ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਜੰਗਲ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਤੇ ਜੰਗਲ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੋਣ 'ਤੇ ਸਿੰਘ ਵੀ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।
ਨਿਰ੍ਵਨੋ ਵਧ੍ਯਤੇ ਸਿਂਹੋ ਨਿਃਸਿਂਹਂ ਵਧ੍ਯਤੇ ਵਨਮ੍। ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਿਂਹੋ ਵਨਂ ਰਕ੍ਸ਼ੇਦ੍ਵਨਂ ਸਿਂਹਂ ਚ ਪਾਲਯੇਤ੍
ਜਦੋਂ ਸਿੰਘ ਕੋਲ ਜੰਗਲ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਜੰਗਲ ਕੋਲ ਸਿੰਘ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਵੀ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਸਿੰਘ ਜੰਗਲ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ, ਤੇ ਜੰਗਲ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕਰੇ।
ਵਨਂ ਰਾਜਾ ਧृਤਰਾष੍ਟ੍ਰਃ ਵਨੇ ਵ੍ਯਾਘ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਪਾਣ੍ਡਵਾਃ। ਮਾ ਵਨਂ ਛਿਨ੍ਧਿ ਸਵ੍ਯਾਘ੍ਰਂ ਵ੍ਯਾਘ੍ਰਾ ਨੇਸ਼ੁਰ੍ਵਨਂ ਵਿਨਾ
ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਜੰਗਲ ਹੈ, ਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਉਸ ਵਿਚ ਵਾਘ ਹਨ; ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਵਾਘਾਂ ਸਮੇਤ ਨਸ਼ਟ ਨਾ ਕਰ, ਕਿਉਂਕਿ ਵਾਘ ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਜੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ।
ਨਿਰ੍ਵਨੋ ਵਧ੍ਯਤੇ ਵ੍ਯਾਘ੍ਰੋ ਨਿਰ੍ਵ੍ਯਾਘ੍ਰਂ ਛਿਦ੍ਯਤੇ ਵਨਮ੍। ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਵ੍ਯਾਘ੍ਰੋ ਵਨਂ ਰਕ੍ਸ਼ੇਦ੍ਵਯਂ ਵ੍ਯਾਘ੍ਰਂ ਚ ਪਾਲਯੇਤ੍
ਵਾਘ ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜੰਗਲ ਵਾਘਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੱਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਵਾਘ ਜੰਗਲ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ, ਤੇ ਅਸੀਂ ਵਾਘ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕਰੀਏ।
ਲਤਾਧਰ੍ਮਾ ਧਾਰ੍ਤਰਾष੍ਟ੍ਰਾਃ ਸਾਲਾਃ ਸਞ੍ਜਯ ਪਾਣ੍ਡਵਾਃ। ਨ ਲਤਾ ਵਰ੍ਧਤੇ ਜਾਤੁ ਮਹਾਦ੍ਰੁਮਮਨਾਸ਼੍ਰਿਤਾ
ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਲਤਾ ਹਨ, ਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ, ਸੰਜਯਾ, ਵੱਡੇ ਦਰੱਖਤ ਹਨ; ਲਤਾ ਵੱਡੇ ਦਰੱਖਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਵਧਦੀ।
ਸ੍ਥਿਤਾਃ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਿਤੁਂ ਪਾਰ੍ਥਾਃ ਸ੍ਥਿਤਾ ਯੋਦ੍ਧੁਮਰਿਨ੍ਦਮਾਃ। ਯਤ੍ਕृਤ੍ਯਂ ਧृਤਰਾष੍ਟ੍ਰਸ੍ਯ ਤਤ੍ਕਰੋਤੁ ਨਰਾਧਿਪਃ
ਪ੍ਰਿਥਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸੇਵਾ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਨ, ਤੇ ਇਹ ਮਹਾਂਵੀਰ ਲੜਾਈ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਨ; ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਜੋ ਰਾਜਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣਾ ਫਰਜ ਨਿਭਾਏ।
ਸ੍ਥਿਤਾਃ ਸ਼ਮੇ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਃ ਪਾਣ੍ਡਵਾ ਧਰ੍ਮਚਾਰਿਣਃ। ਯੋਧਾਃ ਸਮਰ੍ਥਾਸ੍ਤਦ੍ਵਿਦ੍ਵਨ੍ਨਾਚਕ੍ਸ਼ੀਥਾ ਯਥਾਤਥਮ੍
ਪਾਂਡਵਾਂ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਹਨ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਿਚ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਯੋਧੇ ਸਮਰਥ ਹਨ—ਹੇ ਗਿਆਨਵਾਨ, ਤੂੰ ਸੱਚੀ ਗੱਲ ਹੀ ਦੱਸੀਂ।
ਆਮਨ੍ਤ੍ਰਯੇ ਤ੍ਵਾਂ ਨਰਦੇਵਦੇਵ ਗਚ੍ਛਾਮ੍ਯਹਂ ਪਾਣ੍ਡਵ ਸ੍ਵਸ੍ਤਿ ਤੇऽਸ੍ਤੁ। ਕਚ੍ਚਿਨ੍ਨ ਵਾਚਾ ਵृਜਿਨਂ ਹਿ ਕਿਂਚਿ- ਦੁਚ੍ਚਾਰਿਤਂ ਮੇ ਮਨਸੋऽਭਿषਙ੍ਗਾਤ੍
ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵਿਦਾ ਲੈਣ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਪਾਂਡਵ, ਤੇਰੀ ਚੰਗੀ ਹੋਵੇ। ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਮਨ ਦੀ ਉਲਝਣ ਕਰਕੇ ਕੋਈ ਗਲਤ ਜਾਂ ਅਣਉਚਿਤ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।
ਜਨਾਰ੍ਦਨਂ ਭੀਮਸੇਨਾਰ੍ਜੁਨੌ ਚ ਮਾਦ੍ਰੀਸੁਤੌ ਸਾਤ੍ਯਕਿਂ ਚੇਕਿਤਾਨਮ੍ । ਆਮਨ੍ਤ੍ਰ੍ਯ ਗਚ੍ਛਾਮਿ ਸ਼ਿਵਂ ਸੁਖਂ ਵਃ ਸੌਮ੍ਯੇਨ ਮਾਂ ਪਸ਼੍ਯਤ ਚਕ੍ਸ਼ੁषਾ ਨृਪਾਃ
ਮੈਂ ਜਨਾਰਦਨ, ਭੀਮਸੇਨ, ਅਰਜੁਨ, ਮਾਦਰੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਸਾਤਯਕੀ ਤੇ ਚੇਕਿਤਾਨ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ; ਤੁਹਾਡੀ ਚੰਗੀ ਤੇ ਸੁਖੀ ਹੋਵੇ—ਹੇ ਰਾਜਾ, ਮੈਨੂੰ ਮਿੱਠੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਵੇਖੋ।
ਅਨੁਜ੍ਞਾਤਃ ਸਞ੍ਜਯ ਸ੍ਵਸ੍ਤਿ ਗਚ੍ਛ ਨ ਨਃ ਸ੍ਮਰਸ੍ਯਪ੍ਰਿਯਂ ਜਾਤੁ ਵਿਦ੍ਵਨ੍। ਵਿਦ੍ਮਸ਼੍ਚ ਤ੍ਵਾਂ ਤੇ ਚ ਵਯਂ ਚ ਸਰ੍ਵੇ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਾਨਂ ਮਧ੍ਯਗਤਂ ਸਭਾਸ੍ਥਮ੍
ਸੰਜਯਾ, ਤੈਨੂੰ ਇਜਾਜ਼ਤ ਹੈ—ਚੰਗੀ ਹੋਵੇ। ਤੂੰ ਕਦੇ ਸਾਨੂੰ ਕੋਈ ਨਾਪਸੰਦ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ, ਹੇ ਗਿਆਨਵਾਨ। ਅਸੀਂ ਤੇ ਤੂੰ, ਸਭ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਤੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਵਾਲਾ, ਨਿਰਪੱਖ ਤੇ ਸਭਾ ਵਿਚ ਹਾਜ਼ਰ ਹੈ।
ਆਪ੍ਤੋ ਦੂਤਃ ਸਞ੍ਜਯ ਸੁਪ੍ਰਿਯੋऽਸਿ ਕਲ੍ਯਾਣਵਾਕ੍ ਸ਼ੀਲਵਾਂਸ੍ਤृਪ੍ਤਿਮਾਂਸ਼੍ਚ। ਨ ਮੁਹ੍ਯੇਸ੍ਤ੍ਵਂ ਸਞ੍ਜਯ ਜਾਤੁ ਮਤ੍ਯਾ ਨ ਚ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧ੍ਯੇਰੁਚ੍ਯਮਾਨੋऽਪਿ ਤਤ੍ਤ੍ਵਮ੍
ਸੰਜਯਾ, ਤੂੰ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਦੂਤ ਹੈਂ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰਾ, ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਚੰਗਾ ਚਰਿਤਰ ਤੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟ। ਤੂੰ ਕਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਉਲਝਣ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ, ਤੇ ਗੱਲ ਵਿਰੋਧ ਹੋਣ 'ਤੇ ਵੀ ਕਦੇ ਗੁੱਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
ਨ ਮਰ੍ਮਗਾਂ ਜਾਤੁ ਵਕ੍ਤਾऽਸਿ ਰੂਕ੍ਸ਼ਾਂ ਨੋਪਸ਼੍ਰੁਤਿਂ ਕਟੁਕਾਂ ਨੋਤਿ ਸ਼ੁष੍ਕਾਮ੍। ਧਰ੍ਮਾਰਾਮਾਮਰ੍ਥਵਤੀਮਹਿਂਸ੍ਰਾ- ਮੇਤਾਂ ਵਾਚਂ ਤਵ ਜਾਨੀਮ ਸੂਤ
ਤੂੰ ਕਦੇ ਐਸੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਜੋ ਦਿਲ ਨੂੰ ਚੋਟ ਪਹੁੰਚਾਵੇ, ਨਾ ਕਦੇ ਕਠੋਰ, ਤਿੱਖੀ ਜਾਂ ਸੁੱਕੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ। ਤੇਰੀ ਗੱਲ, ਹੇ ਸੂਤ, ਧਰਮ ਵਾਲੀ, ਅਰਥ ਵਾਲੀ ਤੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ—ਅਸੀਂ ਇਹ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ।
ਤ੍ਵਮੇਵ ਨਃ ਪ੍ਰਿਯਤਮੋऽਸਿ ਦੂਤ ਇਹਾਗਚ੍ਛੇਦ੍ਵਿਦੁਰੋ ਵਾ ਦ੍ਵਿਤੀਯਃ। ਅਭੀਕ੍ਸ਼੍ਣਦृष੍ਟੋऽਸਿ ਪੁਰਾਤਨਸ੍ਤ੍ਵਂ ਧਨਞ੍ਜਯਸ੍ਯਾਤ੍ਮਸਮਃ ਸਖਾऽਸਿ
ਇੱਥੇ ਤੂੰ ਹੀ ਸਾਡਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰਾ ਦੂਤ ਹੈ; ਜੇ ਤੂੰ ਨਾ ਆ ਸਕੇ, ਤਾਂ ਵਿਦੁਰ ਦੂਜਾ ਆਵੇ। ਤੂੰ ਅਕਸਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈਂ, ਪੁਰਾਣਾ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਤੇ ਧਨੰਜਯਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਾਂਗ ਪਿਆਰਾ ਦੋਸਤ ਹੈਂ।
ਇਤੋ ਗਤ੍ਵਾ ਸਞ੍ਜਯ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਮੇਵ ਉਪਾਤਿष੍ਠੇਥਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨ੍ਯੇ ਤਦਰ੍ਹਾਃ। ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਵੀਰ੍ਯਾਸ਼੍ਚਰਣੋਪਪਨ੍ਨਾਃ ਕੁਲੇ ਜਾਤਾਃ ਸਰ੍ਵਧਰ੍ਮਾਪਪਨ੍ਨਾਃ
ਸੰਜਯਾ, ਇਥੋਂ ਤੁਰ ਕੇ ਜਲਦੀ ਜਾ ਕੇ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲ, ਜੋ ਸਤਕਾਰ ਦੇ ਯੋਗ ਹਨ—ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਾਲ-ਚਲਨ ਚੰਗੀ ਹੈ, ਜੋ ਉੱਚ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ ਹਨ ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਗੁਣ ਹਨ।
ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਿਨੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਭਿਕ੍ਸ਼ਵਸ਼੍ਚ ਤਪਸ੍ਵਿਨੋ ਯੇ ਚ ਨਿਤ੍ਯਾ ਵਨੇषੁ । ਅਭਿਵਾਦ੍ਯ ਤਾਨ੍ਮਦ੍ਵਚਨੇਨ ਵृਦ੍ਧਾਂ- ਸ੍ਤਥੈਵ ਤਾਨ੍ਕੁਸ਼ਲਂ ਤਾਤ ਪृਚ੍ਛੇਃ
ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਾਠ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਭਿਖਾਰੀ ਹਨ, ਜੋ ਸਦਾ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ—ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ ਤੇ ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਖੇਰ-ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਵੀ ਪੁੱਛ।
ਪੁਰੋਹਿਤਂ ਧृਤਰਾष੍ਟ੍ਰਸ੍ਯ ਰਾਜ੍ਞ- ਸ੍ਤਥਾਚਾਰ੍ਯਾਨृਤ੍ਵਿਜੋ ਯੇ ਚ ਤਸ੍ਯ। ਤਾਂਸ਼੍ਚੈਵਤ੍ਵਂ ਸਹਿਤਾਨ੍ਵੈ ਯਥਾਵਤ੍ ਸਙ੍ਗਚ੍ਛੇਥਾਃ ਕੁਸ਼ਲੇਨੈਵ ਸੂਤ
ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਰਾਜੇ ਦੇ ਪੁਰੋਹਿਤ, ਉਸਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਤੇ ਯਜਨਾ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪੰਡਿਤ—ਇਹਨਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਮਿਲ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ, ਸੰਜਯਾ।
ਅਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਿਯਾ ਯੇ ਚ ਵਸਨ੍ਤਿ ਵृਦ੍ਧਾ ਮਨਸ੍ਵਿਨਃ ਸ਼ੀਲਬਲੋਪਪਨ੍ਨਾਃ । ਆਸ਼ਂਸਨ੍ਤੋऽਸ੍ਮਾਕਮਨੁਸ੍ਮਰਨ੍ਤੋ ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤਿ ਧਰ੍ਮਮਾਤ੍ਰਾਂ ਚਰਨ੍ਤਃ
ਉਹ ਵੱਡੇ ਉਮਰ ਵਾਲੇ ਜਿਹੜੇ ਇਥੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ, ਪਰ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਵਾਲੇ, ਚੰਗੇ ਗੁਣ ਤੇ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਾਡੀ ਆਸ ਕਰਦੇ ਤੇ ਸਾਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਜਿੰਨੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਹੋ ਸਕੇ ਧਰਮ ਦੀ ਰਾਹ ਤੇ ਚਲਦੇ ਹਨ—
ਤੇषਾਂ ਸਰ੍ਵषਾਂ ਕੁਸ਼ਲਂ ਸ੍ਮ ਪृਚ੍ਛੇਃ
ਉਹਨਾਂ ਸਭ ਦੀ ਖੇਰ-ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਪੁੱਛ।
ਆਚਾਰ੍ਯ ਇष੍ਟੋ ਨਯਗੋ ਵਿਧੇਯੋ ਵੇਦਾਨਭੀਪ੍ਸਨ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯਂ ਚਚਾਰ। ਯੋऽਸ੍ਤ੍ਰਂ ਚਤੁष੍ਪਾਤ੍ਪੁਨਰੇਵ ਚਕ੍ਰੇ ਦ੍ਰੋਣਃ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੋऽਭਿਵਾਦ੍ਯਸ੍ਤ੍ਵਯਾਸੌ
ਉਹ ਅਧਿਆਪਕ ਜੋ ਪਿਆਰੇ ਹਨ, ਰਾਹ ਦੱਸਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਤੇ ਫਰਜ ਦੇ ਪਾਬੰਦ ਹਨ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ ਜੀਵਨ ਜੀਏ, ਜੋ ਚਾਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਫਿਰ ਤੋਂ ਸਿੱਖਿਆ ਲਏ—ਦ੍ਰੋਣ, ਜੋ ਦਇਆਲੂ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ।
ਅਧੀਤਵਿਦ੍ਯਸ਼੍ਚਰਣੋਪਪਨ੍ਨੋ ਯੋऽਸ੍ਤ੍ਰਂ ਚਤੁष੍ਪਾਤ੍ਪੁਨਰੇਵ ਚਕ੍ਰੇ। ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਪੁਤ੍ਰਪ੍ਰਤਿਮਂ ਤਰਸ੍ਵਿਨਂ ਤਮਸ਼੍ਵਤ੍ਥਾਮਾਨਂ ਕੁਸ਼ਲਂ ਸ੍ਮ ਪृਚ੍ਛੇਃ
ਜੋ ਵਿਦਿਆਵਾਨ ਹੈ, ਚੰਗੀ ਚਾਲ-ਚਲਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜੋ ਚਾਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਫਿਰ ਤੋਂ ਸਿੱਖਿਆ ਲਏ, ਜੋ ਗੰਧਰਵ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ ਹੈ—ਅਸ਼ਵਥਾਮਾ ਦੀ ਖੇਰ-ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਪੁੱਛ।
ਸ਼ਾਰਦ੍ਵਤਸ੍ਯਾਵਸਥਂ ਸ੍ਮ ਗਤ੍ਵਾ ਮਹਾਰਥਸ੍ਯਾਤ੍ਮਵਿਦਾਂ ਵਰਸ੍ਯ। ਤ੍ਵਂ ਮਾਮਭੀਕ੍ਸ਼੍ਣਂ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਯਨ੍ਵੈ ਕृਪਸ੍ਯ ਪਾਦੌ ਸਞ੍ਜਯ ਪਾਣਿਨਾ ਸ੍ਪृਸ਼ੇਃ
ਸ਼ਾਰਦਵਤ ਦੇ ਘਰ ਜਾ, ਜੋ ਵੱਡਾ ਰਥੀ ਤੇ ਆਤਮ-ਗਿਆਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ; ਉਥੇ ਮੇਰਾ ਨਾਮ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਲੈ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਪਾ ਦੇ ਪੈਰ ਹੱਥ ਨਾਲ ਛੁਹ, ਸੰਜਯਾ।
ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਸ਼ੌਰ੍ਯਮਾਨृਸ਼ਂਸ੍ਯਂ ਤਪਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਜ੍ਞਾ ਸ਼ੀਲਂ ਸ਼੍ਰੁਤਰੂਪੇ ਧृਤਿਸ਼੍ਚ। ਪਾਦੌ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਕੁਰੁਸਤ੍ਤਮਸ੍ਯ ਭੀष੍ਮਸ੍ਯ ਮਾਂ ਤਤ੍ਰ ਨਿਵੇਦਯੇਥਾਃ
ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ੌਰ, ਦਇਆ, ਤਪ, ਗਿਆਨ, ਚੰਗੀ ਚਾਲ-ਚਲਨ, ਪਾਠ-ਪੁਸਤਕਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਤੇ ਢਿੱਲ ਨਾ ਹੋਣ ਦੀ ਖਾਸੀਅਤ ਹੈ—ਕੁਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਭੀਸ਼ਮ ਦੇ ਪੈਰ ਫੜ ਕੇ, ਉਥੇ ਮੇਰਾ ਸੁਨੇਹਾ ਦੇ।
ਪ੍ਰਜ੍ਞਾਚਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ਯਃ ਪ੍ਰਣੇਤਾ ਕੁਰੂਣਾਂ ਬਹੁਸ਼੍ਰੁਤੋ ਵृਦ੍ਧਸੇਵੀ ਮਨੀषੀ। ਤਸ੍ਮੈ ਰਾਜ੍ਞੇ ਸ੍ਥਵਿਰਾਯਾਭਿਵਾਦ੍ਯ ਆਚਕ੍ਸ਼ੀਥਾਃ ਸਞ੍ਜਯ ਮਾਮਰੋਗਮ੍
ਜਿਸ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਹੀ ਅੱਖ ਹੈ, ਜੋ ਕੁਰਾਂ ਦਾ ਆਗੂ ਹੈ, ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਵਾਲਾ ਹੈ—ਉਸ ਵੱਡੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਸੰਜਯਾ, ਦੱਸ ਦੇ ਕਿ ਮੈਂ ਠੀਕ ਹਾਂ।
ਜ੍ਯੇष੍ਠਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ਧृਤਰਾष੍ਟ੍ਰਸ੍ਯ ਮਨ੍ਦੋ ਮੂਰ੍ਖਃ ਸ਼ਠਃ ਸਞ੍ਜਯ ਪਾਪਸ਼ੀਲਃ। ਯਸ੍ਯਾਪਵਾਦਃ ਪृਥਿਵੀਂ ਯਾਤਿ ਸਰ੍ਵਾਂ ਸੁਯੋਧਨਂ ਕੁਸ਼ਲਂ ਤਾਤ ਪृਚ੍ਛੇਃ
ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ, ਮੰਦੀ ਸੋਚ ਵਾਲਾ, ਮੂਰਖ, ਚਲਾਕ, ਮਾੜੀ ਚਾਲ-ਚਲਨ ਵਾਲਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਬਦਨਾਮੀ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਫੈਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ—ਸੁਯੋਧਨ ਦੀ ਖੇਰ-ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਪੁੱਛ, ਪਿਆਰੇ।
ਭ੍ਰਾਤਾ ਕਨੀਯਾਨਪਿ ਤਸ੍ਯ ਮਨ੍ਦ- ਸ੍ਤਥਾਸ਼ੀਲਃ ਸਞ੍ਜਯ ਸੋਪਿ ਸ਼ਸ਼੍ਵਤ੍। ਮਹੇष੍ਵਾਸਃ ਸ਼ੂਰਤਮਃ ਕੁਰੂਣਾਂ ਦੁਃਸ਼ਾਸਨਃ ਕੁਸ਼ਲਂ ਤਾਤ ਵਾਚ੍ਯਃ
ਉਸਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਵੀ ਮੰਦੀ ਸੋਚ ਤੇ ਐਸਾ ਹੀ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲਾ, ਹਮੇਸ਼ਾ, ਵੱਡਾ ਧਨੁਧਾਰੀ, ਕੁਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ੂਰ—ਦੁਸ਼ਾਸਨ, ਉਸ ਦੀ ਖੇਰ-ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਵੀ ਪੁੱਛ, ਪਿਆਰੇ।
ਯਸ੍ਯ ਕਾਮੋ ਵਰ੍ਤਤੇ ਨਿਤ੍ਯਮੇਵ ਨਾਨ੍ਯਃ ਸ਼ਮਾਦ੍ਭਾਰਤਾਨਾਮਿਤਿ ਸ੍ਮ। ਸ ਬਾਹ੍ਲਿਕਾਨਾਮृषਭੋ ਮਨੀषੀ ਪੁਨਰ੍ਯਥਾ ਮਾऽਭਿਵਦੇਤ੍ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਃ
ਜਿਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਧੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਭਾਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਕੋਈ ਚੁੱਪ ਨਹੀਂ—ਉਹ ਬਾਹਲਿਕਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨਵਾਨ ਆਗੂ ਹੈ; ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਫਿਰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ।
ਭੂਰਿਸ਼੍ਰਵਾਸ੍ਤਾਤ ਨਿਪਾਤਯੋਧੀ ਮਹੇष੍ਵਾਸੋ ਰਥਿਨਾਮੁਤ੍ਤਮੋऽਗ੍ਰ੍ਯਃ । ਗਤ੍ਵਾ ਸ੍ਮ ਤਂ ਮਦ੍ਵਚਨੇਨ ਬ੍ਰੂਯਾਃ ਸ਼ਲ੍ਯਂ ਤਥਾ ਮਦ੍ਵਚਨਾਤ੍ਪ੍ਰਤੀਤਃ
ਭੂਰੀਸ਼ਰਵਾ, ਪਿਆਰੇ, ਮਸ਼ਹੂਰ ਯੋਧਾ, ਵੱਡਾ ਧਨੁਧਾਰੀ, ਰਥੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ—ਉਸ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਮੇਰਾ ਸੁਨੇਹਾ ਦੇ; ਸ਼ਲਯ ਨੂੰ ਵੀ ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ।