ਉਤਾਹੋ ਤ੍ਵਂ ਮਨ੍ਯਸੇ ਸ਼ਾਮ੍ਯਮੇਵ ਰਾਜ੍ਞਾਂ ਯੁਦ੍ਧੇ ਵਰ੍ਤਤੇ ਧਰ੍ਮਤਨ੍ਤ੍ਰਮ੍। ਅਯੁਦ੍ਧੇ ਵਾ ਵਰ੍ਤਤੇ ਧਰ੍ਮਤਨ੍ਤ੍ਰਂ ਤਥੈਵ ਤੇ ਵਾਚਮਿਮਾਂ ਸ਼੍ਰृਣੋਮਿ
ਸ਼ਾਇਦ ਤੂੰ ਸੋਚਦਾ ਹੈਂ ਕਿ ਰਾਜਿਆਂ ਲਈ ਸ਼ਾਂਤੀ ਹੀ ਸੱਚਾ ਧਰਮ ਹੈ, ਤੇ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਹੀ ਧਰਮ ਹੈ; ਮੈਂ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਵੀ ਤੈਥੋਂ ਸੁਣਦਾ ਹਾਂ।
ਚਾਤੁਰ੍ਵਰ੍ਣ੍ਯਸ੍ਯ ਪ੍ਰਥਮਂ ਸਂਵਿਭਾਗ- ਮਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਤ੍ਵਂ ਸਞ੍ਜਯ ਸ੍ਵਂ ਚ ਕਰ੍ਮ। ਨਿਸ਼ਮ੍ਯਾਥੋ ਪਾਣ੍ਡਵਾਨਾਂ ਚ ਕਰ੍ਮ ਪ੍ਰਸ਼ਂਸ ਵਾ ਨਿਨ੍ਦ ਵਾ ਯਾ ਮਤਿਸ੍ਤੇ
ਚਾਰ ਵਰਨਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਵੰਡ ਤੇ ਆਪਣਾ ਕਰਮ, ਸੰਜਯਾ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਚਾਰ ਕੇ, ਫਿਰ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੇ ਕਰਮ ਸੁਣ ਕੇ, ਜੋ ਤੇਰੀ ਸੋਚ ਹੈ, ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਜਾਂ ਨਿੰਦਾ ਕਰ।
ਅਧੀਯੀਤ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਵੈ ਯਜੇਤ ਦਦ੍ਯਾਦੀਯਾਤ੍ਤੀਰ੍ਥਮੁਖ੍ਯਾਨਿ ਚੈਵ। ਅਧ੍ਯਾਪ੍ਰਯੇਦ੍ਯਾਜਯੇਚ੍ਚਾਪਿ ਯਾਜ੍ਯਾਨ੍ ਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਹਾਨ੍ਵਾ ਵਿਹਿਤਾਨ੍ਪ੍ਰਤੀਚ੍ਛੇਤ੍
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨਾ, ਯਗ ਕਰਨਾ, ਦਾਨ ਦੇਣਾ, ਲੈਣਾ, ਤੀਰਥਾਂ 'ਤੇ ਜਾਣਾ, ਪੜ੍ਹਾਉਣਾ, ਯਗ ਕਰਵਾਉਣਾ ਤੇ ਨਿਯਮਤ ਦਾਨ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਧੀਯੀਤ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯੋऽਥੋ ਯਜੇਤ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਧਨਂ ਨ ਤੁ ਯਾਚੇਤ ਕਿਂਚਿਤ੍। ਨ ਯਾਜਯੇਨ੍ਨ ਤੁ ਚਾਧ੍ਯਾਪਯੀਤ ਏਵਂ ਸ੍ਮृਤਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਧਰ੍ਮਃ ਪੁਰਾਣਃ
ਕਸ਼ਤਰੀ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨਾ, ਯਗ ਕਰਨਾ, ਦਾਨ ਦੇਣਾ, ਪਰ ਕੁਝ ਮੰਗਣਾ ਨਹੀਂ; ਉਹ ਯਗ ਕਰਵਾਏ ਨਾ ਪੜ੍ਹਾਏ। ਇਹੀ ਕਸ਼ਤਰੀ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਧਰਮ ਹੈ।
ਤਥਾ ਰਾਜਨ੍ਯੋ ਰਕ੍ਸ਼ਣਂ ਵੈ ਪ੍ਰਜਾਨਾਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਧਰ੍ਮੇਣਾਪ੍ਰਮਤ੍ਤੋऽਥ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ। ਯਜ੍ਞੈਦਿष੍ਟ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵਵੇਦਾਨਧੀਤ੍ਯ ਦਾਰਾਨ੍ਕृਵਾ ਪੁਣ੍ਯਕृਦਾਵਸੇਦ੍ਗृਹਾਨ੍
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਾ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਜਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਧਰਮ ਨਾਲ ਤੇ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਕਰੇ, ਦਾਨ ਦੇਵੇ, ਯਗ ਕਰੇ, ਸਾਰੇ ਵੇਦ ਪੜ੍ਹੇ, ਵਿਆਹ ਕਰੇ ਤੇ ਚੰਗਾ ਕਰਮ ਕਰੇ, ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸੇ।
ਸ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਧਰ੍ਮਮਧੀਤ੍ਯ ਪੁਣ੍ਯਂ ਯਦृਚ੍ਛਯਾ ਵ੍ਰਜਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਮ੍। ਵੈਸ਼੍ਯੋऽਧੀਤ੍ਯ ਕृषਿਗੋਰਕ੍ਸ਼ਪਣ੍ਯੈ- ਰ੍ਵਿਤ੍ਤਂ ਚਿਨ੍ਵਨ੍ਪਾਲਯਨ੍ਨਪ੍ਰਮਤ੍ਤਃ
ਉਹ ਧਰਮਵਾਨ, ਧਰਮ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਪੜ੍ਹ ਕੇ, ਸੁਭਾਵਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵੈਸ਼, ਪੜ੍ਹ ਕੇ, ਖੇਤੀ, ਪਸ਼ੂ-ਪਾਲਣ ਤੇ ਵਪਾਰ ਰਾਹੀਂ ਧਨ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦਾ ਤੇ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਦੇਵਂ ਸ੍ਮृਤਃ ਸ਼ੂਦ੍ਰਧਰ੍ਮਃ ਪੁਰਾਣਃ
ਇਹੀ ਸ਼ੂਦਰ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਧਰਮ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਏਤਾਨ੍ਰਾਜਾ ਪਾਲਯਨ੍ਨਪ੍ਰਮਤ੍ਤੋ ਨਿਯੋਜਯਨ੍ਸਰ੍ਵਵਰ੍ਣਾਨ੍ਸ੍ਵਧਰ੍ਮੇ। ਅਕਾਮਾਤ੍ਮਾ ਸਮਵृਤ੍ਤਿਃ ਪ੍ਰਜਾਸੁ ਨਾਧਾਰ੍ਮਿਕਾਨਨੁਰੁਧ੍ਯੇਤ ਕਾਮਾਤ੍
ਰਾਜਾ, ਇਹਨਾਂ ਸਭ ਦੀ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ, ਹਰ ਵਰਨ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਕਰਮ ਦਿੰਦਾ, ਪ੍ਰਜਾ ਵਿੱਚ ਨਿਰਪੱਖ ਤੇ ਇੱਛਾ ਰਹਿਤ ਰਹੇ, ਤੇ ਕਾਮ ਵੱਸ ਹੋ ਕੇ ਅਧਰਮੀਆਂ ਦਾ ਸਾਥ ਨਾ ਦੇਵੇ।
ਸ਼੍ਰੇਯਾਂਸ੍ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਯਦਿ ਵਿਦ੍ਯੇਤ ਕਸ਼੍ਚਿ- ਦਭਿਜ੍ਞਾਤਃ ਸਰ੍ਵਧਰ੍ਮੋਪਪਨ੍ਨਃ । ਸ ਤਂ ਦ੍ਰष੍ਟੁਮਨੁਸ਼ਿष੍ਯਨ੍ਪ੍ਰਜਾਨਾਂ ਨ ਚੈਤਦ੍ਬੁਧ੍ਯੇਦਿਤਿ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਸਾਧੁਃ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਦਵਾਨ ਤੇ ਸਭ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਾਏ; ਜੇ ਉਹ ਇਹ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਉਸ ਕੰਮ ਲਈ ਯੋਗ ਨਹੀਂ।
ਉਤ੍ਪਾਦਿਤਂ ਵਰ੍ਮ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਂ ਧਨੁਸ਼੍ਚ
ਕਵਚ, ਹਥਿਆਰ ਤੇ ਧਨੁ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ।
ਤਤ੍ਰ ਪੁਣ੍ਯਂ ਦਸ੍ਯੁਵਧੇਨ ਲਭ੍ਯਤੇ ਸੋऽਯਂ ਦੋषਃ ਕੁਰੁਭਿਸ੍ਤੀਵ੍ਰਰੂਪਃ । ਅਧਰ੍ਮਜ੍ਞੈਰ੍ਧਰ੍ਮਮਬੁਧ੍ਯਮਾਨੈਃ ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਭੂਤਃ ਸਞ੍ਜਯ ਸਾਧੁ ਤਨ੍ਨ
ਉਥੇ ਚੋਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਭਾਰੀ ਦੋਸ਼ ਕੁਰੁਆਂ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਜੋ ਧਰਮ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ, ਉਹ ਧਰਮ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਤੋਂ ਅਸਮਰਥ ਹਨ, ਸੰਜਯਾ, ਇਹ ਸਪਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਤੇ ਇਹ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ।
ਤਤ੍ਰ ਰਾਜਾ ਧृਤਰਾष੍ਟ੍ਰਃ ਸਪੁਤ੍ਰੋ ਧਰ੍ਮ੍ਯਂ ਹਰੇਤ੍ਪਾਣ੍ਡਵਾਨਾਮਕਸ੍ਮਾਤ੍। ਨਾਵੇਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤੇ ਰਾਜਧਰ੍ਮਂ ਪੁਰਾਣਂ ਤਦਨ੍ਵਯਾਃ ਕੁਰਵਃ ਸਰ੍ਵ ਏਵ
ਉਥੇ ਰਾਜਾ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਵਸਤੂ ਨੂੰ ਅਣਯਾਇਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਪੁਰਾਣਾ ਰਾਜਧਰਮ ਨਹੀਂ ਦੇਖਦਾ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਕੁਰੁ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਤੇਨੋ ਹਰੇਦ੍ਯਤ੍ਰ ਧਨਂ ਹ੍ਯਦृष੍ਟਃ ਪ੍ਰਸਹ੍ਯ ਵਾ ਯਤ੍ਰ ਹਰੇਤ ਦृष੍ਟਃ । ਉਭੌ ਗਰ੍ਹ੍ਯੌ ਭਵਤਃ ਸਞ੍ਜਯੈਤੌ ਕਿਂ ਵੈ ਪृਥਤ੍ਕਂ ਧृਤਰਾष੍ਟ੍ਰਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰੇ
ਜਿੱਥੇ ਚੋਰ ਚੁੱਪ ਚਾਪ ਧਨ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਜਿੱਥੇ ਜਬਰਦਸਤੀ ਸਾਹਮਣੇ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਹਨ, ਸੰਜਯਾ। ਫਿਰ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਵਿਚ ਕੀ ਫਰਕ ਹੈ?
ਸੋऽਯਂ ਲੋਭਾਨ੍ਮਨ੍ਯਤੇ ਧਰ੍ਮਮੇਤਂ ਯਮਿਚ੍ਛਤਿ ਕ੍ਰੋਧਵਸ਼ਾਨੁਗਾਮੀ। ਭਾਗਃ ਪੁਨਃ ਪਾਣ੍ਡਵਾਨਾਂ ਨਿਵਿष੍ਟ- ਸ੍ਤਂ ਨਃ ਕਸ੍ਮਾਦਾਦਦੀਰਨ੍ਪਰੇ ਵੈ
ਉਹ ਲੋਭ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਇਸ ਨੂੰ ਧਰਮ ਸਮਝਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਦੇ ਵਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਪੱਕਾ ਹੈ—ਫਿਰ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਕਿਉਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ?
ਅਸ੍ਮਿਨ੍ਪਦੇ ਯੁਧ੍ਯਤਾਂ ਨੋ ਵਧੋऽਪਿ ਸ਼੍ਲਾਘ੍ਯਃ ਪਿਤ੍ਰ੍ਯਂ ਪਪਰਾਜ੍ਯਾਦ੍ਵਿਸ਼ਿष੍ਟਮ੍। ਏਤਾਨ੍ਧਰ੍ਮਾਨ੍ਕੌਰਵਾਣਾਂ ਪੁਰਾਣਾ- ਨਾਚਕ੍ਸ਼ੀਥਾਃ ਸਞ੍ਜਯ ਰਾਜਮਧ੍ਯੇ
ਜੇ ਅਸੀਂ ਇਥੇ ਲੜਦੇ ਹੋਏ ਮਾਰੇ ਵੀ ਜਾਵਾਂ, ਤਾਂ ਇਹ ਵਡਿਆਈ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਪਿਤਾ ਦੀ ਰਿਆਸਤ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਰਿਆਸਤ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਸੰਜਯਾ, ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚ ਇਹ ਕੁਰੁਆਂ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਧਰਮ ਬਿਆਨ ਕਰ।
ਏਤੇ ਮਦਾਨ੍ਮृਤ੍ਯੁਵਸ਼ਾਭਿਪਨ੍ਨਾਃ ਸਮਾਨੀਤਾ ਧਾਰ੍ਤਰਾष੍ਟ੍ਰੇਣ ਮੂਢਾਃ। ਇਦਂ ਪੁਨਃ ਕਰ੍ਮ ਪਾਪੀਯ ਏਵ ਸਭਾਮਧ੍ਯੇ ਪਸ਼੍ਯ ਵਤ੍ਤਂ ਕੁਰੂਣਾਮ੍
ਇਹ ਲੋਕ ਅਹੰਕਾਰ ਵਿਚ ਫਸ ਕੇ ਮੌਤ ਦੇ ਵਸ਼ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਤੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਕੰਮ ਹੋਰ ਵੀ ਵਧੇਰੇ ਪਾਪੀ ਹੈ—ਸਭਾ ਵਿਚ ਕੁਰੁਆਂ ਦੀ ਵਿਨਾਸ਼ ਨੂੰ ਵੇਖ।
ਪ੍ਰਿਯਂ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਦ੍ਰੌਪਦੀਂ ਪਾਣ੍ਡਵਾਨਾਂ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨੀਂ ਸ਼ੀਲਵृਤ੍ਤੋਪਪਨ੍ਨਾਮ੍। ਯਦੁਪੈਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤ ਕੁਰਵੋ ਭੀष੍ਮਮੁਖ੍ਯਾਃ ਕਾਮਾਨਿਗੇਨੋਪਰੁਦ੍ਧਾਂ ਵ੍ਰਜਨ੍ਤੀਮ੍
ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ ਦ੍ਰੌਪਦੀ, ਜੋ ਯਸ਼ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਨੂੰ ਕੁਰੁਆਂ ਨੇ, ਭੀਸ਼ਮ ਆਗੂ ਹੋ ਕੇ, ਵੇਖਿਆ ਜਦੋਂ ਉਹ ਕਾਮੀ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਰੋਕੀ ਗਈ ਸੀ।
ਤਾਂ ਚੇਤ੍ਤਦਾ ਤੇ ਸਕੁਮਾਰਵृਦ੍ਧਾ ਅਵਾਰਯਿष੍ਯਨ੍ਕੁਰਵਃ ਸਮੇਤਾਃ । ਮਮ ਪ੍ਰਿਯਂ ਧृਤਰਾष੍ਟ੍ਰੋऽਕਰਿष੍ਯਤ੍ ਪੁਤ੍ਰਾਣਾਂ ਚ ਕृਤਮਸ੍ਯਾਭਵਿष੍ਯਤ੍
ਜੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਕੁਰੁ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੇ ਵੱਡਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਰੋਕ ਲੈਂਦੇ, ਤਾਂ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਮੇਰਾ ਪਿਆਰਾ ਕੰਮ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦਾ ਇਹ ਕੰਮ ਨਾ ਹੁੰਦਾ।
ਦੁਃਸ਼ਾਸਨਃ ਪ੍ਰਤਿਲੋਮ੍ਯਾਨ੍ਨਿਨਾਯ ਸਭਾਮਧ੍ਯੇ ਸ਼੍ਵਸ਼ੁਰਾਣਾਂ ਚ ਕृष੍ਣਾਮ੍। ਸਾ ਤਤ੍ਰ ਨੀਤਾ ਕਰੁਣਂ ਵ੍ਯਪੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਨਾਨ੍ਯਂ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਤੁਰ੍ਨਾਥਮਵਾਪ ਕਿਂਚਿਤ੍
ਦੁਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਸਭਾ ਵਿਚ ਤੇ ਆਪਣੇ ਸਸੁਰਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਘਸੀਟਿਆ। ਉਹ ਉਥੇ ਲਿਆਂਦੀ ਹੋਈ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਵੇਖਦੀ ਰਹੀ, ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂ ਸਹਾਰਾ ਨਾ ਮਿਲਿਆ।
ਕਾਰ੍ਪਣ੍ਯਾਦੇਵ ਸਹਿਤਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਭੂਪਾ ਨਾਸ਼ਕ੍ਨੁਵਨ੍ਪ੍ਰਤਿਵਕ੍ਤੁਂ ਸਭਾਯਾਮ੍। ਏਕਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਤਾ ਧਰ੍ਮ੍ਯਮਰ੍ਥਂ ਬ੍ਰੁਵਾਣੋ ਧਰ੍ਮਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚਾਲ੍ਪਬੁਦ੍ਧਿਮ੍
ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਰਾਜੇ ਸਭਾ ਵਿਚ ਕੁਝ ਵੀ ਉੱਤਰ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕੇ। ਸਿਰਫ ਰਥੀ, ਜੋ ਧਰਮ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ ਧਰਮ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਥੋੜੀ ਸਮਝ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਅਬੁਦ੍ਧ੍ਵਾ ਤ੍ਵਂ ਧਰ੍ਮਮੇਤਂ ਸਭਾਯਾ- ਅਥੇਚ੍ਛਸੇ ਪਾਣ੍ਡਵਸ੍ਯੋਪਦੇष੍ਟੁਮ੍ । ਕृष੍ਣਾ ਤ੍ਵੇਤਤ੍ਕਰ੍ਮ ਚਕਾਰ ਸ਼ੁਦ੍ਧਂ ਸੁਦੁष੍ਕਰਂ ਤਤ੍ਰ ਸਭਾਂ ਸਮੇਤ੍ਯ
ਤੂੰ ਸਭਾ ਵਿਚ ਇਸ ਧਰਮ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਪਾਂਡਵ ਨੂੰ ਸਿਖਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਸਭਾ ਵਿਚ ਆ ਕੇ।
ਯੇਨ ਕृਚ੍ਛ੍ਰਾਤ੍ਪਾਣ੍ਡਵਾਨੁਜ੍ਜਹਾਰ ਤਥਾऽऽਤ੍ਮਾਨਂ ਨੌਰਿਵ ਸਾਗਰੌਘਾਤ੍। ਯਤ੍ਰਾਬ੍ਰਵੀਤ੍ਸੂਤਪੁਤ੍ਰਃ ਸਭਾਯਾਂ ਕृष੍ਣਾਂ ਸ੍ਥਿਤਾਂ ਸ਼੍ਵਸ਼ੁਰਾਣਾਂ ਸਮੀਪੇ
ਜਿਸ ਨਾਲ, ਵੱਡੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਲਹਿਰ ਤੋਂ ਨੌਕ ਵਾਂਗ ਬਚਾਇਆ। ਜਿੱਥੇ ਰਥੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਸਭਾ ਵਿਚ, ਸਸੁਰਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਖੜੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਨ ਤੇ ਗਤਿਰ੍ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਯਾਜ੍ਞਸੇਨਿ ਪ੍ਰਪਦ੍ਯੇਥਾ ਧਾਰ੍ਤਰਾष੍ਟ੍ਰਸ੍ਯ ਵੇਸ਼੍ਮ। ਪਰਾਜਿਤਾਸ੍ਤੇ ਪਤਯੋ ਨ ਸਨ੍ਤਿ ਪਤਿਂ ਚਾਨ੍ਯਂ ਭਾਮਿਨਿ ਤ੍ਵਂ ਵृਣੀष੍ਵ
ਤੇਰੇ ਲਈ ਕੋਈ ਰਾਹ ਨਹੀਂ, ਯਜਨਸੇਨੀ। ਤੈਨੂੰ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਜਾਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਤੇਰੇ ਪਤੀ ਹਾਰ ਗਏ ਹਨ, ਉਹ ਤੇਰਾ ਸਹਾਰਾ ਨਹੀਂ—ਸੋਹਣੀਏ, ਤੂੰ ਹੋਰ ਪਤੀ ਚੁਣ ਲੈ।
ਯੋ ਬੀਭਤ੍ਸੋਰ੍ਹृਦਯੇ ਪ੍ਰੋਤ ਆਸੀ- ਦਸ੍ਥਿ ਛਿਨ੍ਦਨ੍ਮਰ੍ਮਘਾਤੀ ਸੁਘੋਰਃ । ਕਰ੍ਣਾਚ੍ਛਰੋ ਵਾਙ੍ਭਯਸ੍ਤਿਗ੍ਮਤੇਜਾਃ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤੋ ਹृਦਯੇ ਫਾਲ੍ਗੁਨਸ੍ਯ
ਉਹ ਤੀਰ, ਜੋ ਭੀਮਸੇਨ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਵੱਡੀ ਦਰਦ ਤੇ ਹੱਡੀ ਚੀਰ ਕੇ ਲੱਗਾ ਸੀ, ਜਾਂ ਕਰਣ ਦਾ ਤੀਖਾ ਤੇ ਡਰਾਉਣਾ ਤੀਰ, ਫਾਲਗੁਨ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਵੱਸ ਗਿਆ ਸੀ।
ਕृष੍ਣਾਜਿਨਾਨਿ ਪਰਿਧਿਤ੍ਸਮਾਨਾਨ੍ ਦੁਃਸ਼ਾਸਨਃ ਕਟੁਕਾਨ੍ਯਭ੍ਯਭਾषਤ੍। ਏਤੇ ਸਰ੍ਵੇ षਣ੍ਡਤਿਲਾ ਵਿਨष੍ਟਾਃ ਕ੍ਸ਼ਯਂ ਗਤਾ ਨਰਕਂ ਦੀਰ੍ਘਕਾਲਮ੍
ਜਦ ਉਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਜਿਨਾ ਪਹਿਨਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਦੁਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਕਰੜੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਹੀਆਂ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਨਪੁੰਸਕ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਤੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਨਰਕ ਵਿਚ ਰਹਿਣਗੇ।
ਦ੍ਯੂਤੇ ਵਾਕ੍ਯਂ ਗਰ੍ਹ੍ਯਮੇਵਂ ਯਥੋਕ੍ਤਮ੍
ਜੂਏ ਵਿਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਐਸੀਆਂ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ।
ਸ੍ਵਯਂ ਤ੍ਵਹਂ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯੇ ਤਤ੍ਰ ਗਨ੍ਤੁਂ ਸਮਾਧਾਤੁਂ ਕਾਰ੍ਯਮੇਤਦ੍ਵਿਪਨ੍ਨਮ੍ । ` ਜਾਨਾਸਿ ਤ੍ਵਂ ਧਾਰ੍ਤਰਾष੍ਟ੍ਰਸ੍ਯ ਮੋਹਂ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਃ ਪਾਪਵਸ਼ਾਨੁਗਸ੍ਯ
ਮੈਂ ਆਪ ਉਥੇ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਕਿ ਇਹ ਨਾਕਾਮ ਹੋਇਆ ਕੰਮ ਠੀਕ ਕਰ ਸਕਾਂ। ਤੂੰ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਭਟਕਣ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮਾੜੀ ਸੋਚ ਤੇ ਪਾਪ ਦੇ ਵਸ਼ ਹੈ।
ਅਹਾਪਯਿਤ੍ਵਾ ਯਦਿ ਪਾਣ੍ਡਵਾਰ੍ਥਂ ਸ਼ਮਂ ਕੁਰੂਣਾਮਪਿ ਚੇਚ੍ਛਕੇਯਮ੍। ਪੁਣ੍ਯਂ ਚ ਮੇ ਸ੍ਯਾਚ੍ਚਰਿਤਂ ਮਹੋਦਯਂ ਮੁਚ੍ਯੇਰਂਸ਼੍ਚ ਕੁਰਵੋ ਮृਤ੍ਯੁਪਾਸ਼ਾਤ੍
ਜੇ ਮੈਂ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਵਸਤੂ ਵਾਪਸ ਕਰ ਕੇ, ਕੁਰੁਆਂ ਵਿਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਕਰ ਸਕਾਂ, ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਵੱਡਾ ਪਵਿੱਤਰ ਕੰਮ ਹੋਵੇਗਾ, ਤੇ ਕੁਰੁ ਮੌਤ ਦੇ ਫੰਦੇ ਤੋਂ ਛੁਟ ਜਾਣਗੇ।
ਅਪਿ ਮੇ ਵਾਚਂ ਭਾषਮਾਣਸ੍ਯ ਕਾਵ੍ਯਾਂ ਧਰ੍ਮਾਰਾਮਾਮਰ੍ਥਵਤੀਮਹਿਂਸ੍ਰਾਮ੍ । ਅਵੇਕ੍ਸ਼ੇਰਨ੍ਧਾਰ੍ਤਰਾष੍ਟ੍ਰਾਃ ਸਮਕ੍ਸ਼ਂ ਮਾਂ ਚ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਕੁਰਵਃ ਪੂਜਯੇਯੁਃ
ਜੇ ਮੈਂ ਇਥੇ ਧਰਮ ਵਾਲੀ, ਅਰਥ ਵਾਲੀ ਤੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਕਰਾਂ, ਤੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਲੈਣ, ਤਾਂ ਕੁਰੁ ਲੋਕ ਮੇਰੇ ਆਉਣ 'ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਆਦਰ ਦੇਣ।
ਅਤੋऽਨ੍ਯਥਾ ਰਥਿਨਾ ਫਾਲ੍ਗੁਨੇਨ ਭੀਮੇਨ ਚੈਵਾਹਵਦਂਸ਼ਿਤੇਨ। ਬਲੋਤ੍ਸਿਕ੍ਤਾਨ੍ਧਾਰ੍ਤਰਾष੍ਟ੍ਰਾਂਸ਼੍ਚ ਵਿਦ੍ਧਿ ਪ੍ਰਦਹ੍ਯਮਾਨਾਨ੍ਕਰ੍ਮਣਾ ਸ੍ਵੇਨ ਪਾਪਾਨ੍
ਜੇ ਹੋਰ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਸਮਝ ਲਓ ਕਿ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਜੋ ਤਾਕਤ ਦੇ ਨਸ਼ੇ ਵਿਚ ਹਨ, ਅਰਜੁਨ ਤੇ ਭੀਮ, ਜੋ ਲੜਾਈ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਆਪਣੇ ਮੰਦ ਕੰਮਾਂ ਕਰਕੇ ਸੜ ਜਾਣਗੇ।