ਤੇषਾਮਨੀਕਾਨਿ ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਪਾਰ੍ਥੋ ਵਿਕੀਰ੍ਣਯਾਨਧ੍ਵਜਕਾਰ੍ਮੁਕਾਣਿ। ਗਾਣ੍ਡੀਵਧਨ੍ਵਾ ਪ੍ਰਹਸਨ੍ਕੁਰੂਣਾਂ ਸ਼ਙ੍ਖ ਪ੍ਰਦਧ੍ਮੌ ਬਲਵਾਨ੍ਬਲੇਨ
ਪਾਰਥ ਨੇ, ਵੈਰੀਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਟੁੱਟੀ ਹੋਈ, ਝੰਡੇ ਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ ਵੇਖ ਕੇ, ਗਾਂਡੀਵ ਲੈ ਕੇ ਹੱਸਿਆ ਤੇ ਕੁਰੂਆਂ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਸ਼ੰਖ ਵਜਾਈ, ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ।
ਤੇ ਸ਼ਙ੍ਖਸ਼ਬ੍ਦਂ ਤੁਮੁਲਂ ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਧ੍ਵਜਸ੍ਯ ਸ਼ਬ੍ਦਂ ਚ ਤਤੋऽਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ੇ। ਗਾਣ੍ਡੀਵਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਸ੍ਤੇ ਭੀਤਾ ਯਯੁਃ ਸਰ੍ਵਧਨਂ ਵਿਹਾਯ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ੰਖ ਦੀ ਗੂੰਜ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਝੰਡਿਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼, ਅਤੇ ਗਾਂਡੀਵ ਦੀ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਧੁਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਡਰ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਸਾਰਾ ਧਨ ਛੱਡ ਕੇ ਭੱਜ ਗਏ।
ਤਾਨਰ੍ਜੁਨੋ ਦੂਰਤਰਂ ਵਿਭਜ੍ਯ ਧਨਂ ਚ ਸਰ੍ਵਂ ਨਿਖਿਲਂ ਨਿਵਰ੍ਤ੍ਯ । ਆਪृਚ੍ਛ੍ਯ ਤਾਨ੍ਦੂਰਮਨੁਪ੍ਰਯਾਤ੍ਵਾ ਧਨਞ੍ਜਯਸ੍ਤਤ੍ਰ ਕੁਰੂਨ੍ਮਹਾਤ੍ਮਾ। ਗੁਰੂਂਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਾਨਭਿਵਾਦ੍ਯ ਬਾਣੈਰ੍ਨ੍ਯਵਰ੍ਤਤੋਦਗ੍ਰਮਨਾਃ ਸ਼ਰੈਃ ਸਹ
ਅਰਜੁਨ ਨੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰੋਂ ਵੱਖ ਕਰਕੇ, ਸਾਰਾ ਧਨ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰਕੇ, ਧਨੰਜਯ ਨੇ ਕੁਝ ਦੂਰ ਜਾ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਕੁਰੂਆਂ ਤੇ ਆਪਣੇ ਵੱਡਿਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਫਿਰ ਤੇਜ਼ ਮਨ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਤੀਰਾਂ ਸਮੇਤ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ।
ਪਿਤਾਮਹਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਨਵਂ ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਦ੍ਵਾਭ੍ਯਾਂ ਸ਼ਰਾਭ੍ਯਾਮਭਿਵਾਦ੍ਯ ਵੀਰਃ। ਦ੍ਰੋਣਂ ਕृਪਂ ਚੈਵ ਕੁਰੂਂਸ਼੍ਚ ਮਾਨ੍ਯਾਞ੍ਸ਼ਰੈਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਾਨਭਿਵਾਦ੍ਯ ਸਙ੍ਖ੍ਯੇ। ਦੁਰ੍ਯੋਧਨਸ੍ਯੋਤ੍ਤਮਰਤ੍ਨਚਿਤ੍ਰਂ ਚਿਚ੍ਛੇਦ ਪਾਰ੍ਥੋ ਮਕੁਟਂ ਸ਼ਰੌਘੈਃ
ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਨੇ, ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਦੋ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ; ਜੰਗ ਵਿੱਚ, ਡ੍ਰੋਣ, ਕ੍ਰਿਪਾ ਤੇ ਸਾਰੇ ਮਾਣਯੋਗ ਕੁਰੂਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਫਿਰ ਪਾਰਥ ਨੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਬਰਸਾਤ ਨਾਲ ਦੁਰਯੋਧਨ ਦਾ ਸੋਹਣਾ ਰਤਨ-ਜੜਿਆ ਮਕੁਟ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ।
ਅਰਾਜਵਂਸ਼ਸ੍ਯ ਕਿਮਰ੍ਥਮੇਤਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਨ ਧਾਰ੍ਯਂ ਮਕੁਟਂ ਤ੍ਵਯੇਤਿ। ਸਂਪਾਤਿਤਂ ਭੂਮਿਤਲੇ ਸਰਤ੍ਨਂ ਪ੍ਰੀਤਸ੍ਤੁਤੋ ਮਾਤ੍ਸ੍ਯਸੁਤੋ ਬਭੂਵ
''ਤੂੰ ਰਾਜ-ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋ ਕੇ ਇਹ ਮਕੁਟ ਕਿਉਂ ਪਹਿਨਦਾ ਹੈਂ?'' ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਤਨਾਂ ਵਾਲਾ ਮਕੁਟ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਡਿੱਗ ਗਿਆ, ਤੇ ਮਤ्सਯ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਈ।
ਧਨਞ੍ਜਯਂ ਨਾਗਮਿਵ ਪ੍ਰਭਿਨ੍ਨਂ ਵਿਜਿਤ੍ਯ ਸ਼ਤ੍ਰੂਨ੍ਪਰਿਵਰ੍ਤਮਾਨਮ੍। ਗਾਸ੍ਤਾ ਵਿਜਿਤ੍ਯਾਭਿਮੁਖਂ ਪ੍ਰਯਾਨ੍ਤਂ ਨ ਸ਼ਕ੍ਨੁਵਨ੍ਤਃ ਕੁਰਵਃ ਪ੍ਰਯਾਤਾਃ
ਧਨੰਜਯ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਟੁੱਟੇ ਸੱਪ ਵਾਂਗ ਵਾਪਸ ਮੁੜਿਆ, ਤੇ ਗਾਂਵਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਲੈ ਗਿਆ; ਕੁਰੂ, ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਸਕੇ, ਤੇ ਵਾਪਸ ਹੋ ਗਏ।
ਧਨਞ੍ਜਯਂ ਸਿਂਹਮਿਵਾਤ੍ਤਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਂ ਗਾ ਵੈ ਵਿਜਿਤ੍ਯਾਭਿਮੁਖਂ ਪ੍ਰਯਾਨ੍ਤਮ੍ । ਉਦੀਕ੍ਸ਼ਿਤੁਂ ਪਾਰ੍ਥਿਵਾਸ੍ਤੇ ਨ ਸ਼ੇਕੁਰ੍ਯਥੈਵ ਮਧ੍ਯਾਹ੍ਨਗਤਂ ਹਿ ਸੂਰ੍ਯਮ੍
ਧਨੰਜਯ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ, ਗਾਂਵਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ; ਰਾਜੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਦੁਪਹਿਰ ਦੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਤੱਕ ਸਕਦਾ।
ਰਕ੍ਤਾਨਿ ਵਾਸਾਂਸਿ ਚ ਤਾਨਿ ਗृਹ੍ਯ ਰਣੋਤ੍ਕਟੋ ਨਾਗ ਇਵ ਪ੍ਰਭਿਨ੍ਨਃ। ਜਿਤ੍ਵਾ ਚ ਵੈਰਾਟਿਮੁਵਾਚ ਪਾਰ੍ਥਃ ਪ੍ਰਹृष੍ਟਰੂਪੋ ਰਥਿਨਾਂ ਵਰਿष੍ਠਃ
ਉਹ ਲਹੂ ਨਾਲ ਰੰਗੀਆਂ ਕਪੜੀਆਂ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਭੜਕਦਾ ਹੋਇਆ, ਟੁੱਟੇ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ, ਪਾਰਥ ਜੋ ਰਥੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ, ਜਿੱਤ ਕੇ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਮਤ्सਯ ਦੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਆਵਰ੍ਤਯਾਸ਼੍ਵਾਨ੍ਪਸ਼ਵੋ ਜਿਤਾਸ੍ਤੇ ਯਾਤਾਃ ਪਰੇ ਪ੍ਰੈਹਿ ਪੁਰਂ ਪ੍ਰਹृष੍ਟਃ । ਉਦ੍ਧੁष੍ਯਤਾਂ ਤੇ ਵਿਜਯੋऽਦ੍ਯ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਗਾਤ੍ਰਂ ਤੁ ਤੇ ਸੇਵਤੁ ਮਾਲ੍ਯਗਨ੍ਧਃ । ਮਾਤਾ ਤੁ ਤੇ ਨਨ੍ਦਤੁ ਬਾਨ੍ਧਵਾਸ਼੍ਚ ਤ੍ਵਾਮਦ੍ਯ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਮੁਦੀਰ੍ਣਹਰ੍षਮ੍
ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਮੋੜੋ; ਗਾਂਵਾਂ ਜਿੱਤ ਲਈਆਂ ਹਨ ਤੇ ਵੈਰੀ ਭੱਜ ਗਏ ਹਨ। ਤੁਰਕੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ ਜਾਓ, ਅੱਜ ਆਪਣੀ ਜਿੱਤ 'ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਵੋ, ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਮਾਲਾ ਤੇ ਖੁਸ਼ਬੂ ਨਾਲ ਸਜਾਓ। ਤੇਰੀ ਮਾਂ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਅੱਜ ਤੈਨੂੰ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਵੇਖ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਣ।
ਤਤੋ ਵਿਜਿਤ੍ਯ ਸਂਗ੍ਰਾਮੇ ਕੁਰੁਗੋਵृषਭੇਕ੍ਸ਼ਣਃ। ਸਮਾਨਯਾਮਾਸ ਤਦਾ ਵਿਰਾਟਸ੍ਯ ਧਨਂ ਮਹਤ੍
ਫਿਰ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਕੁਰੂਆਂ ਵਿਚੋਂ ਬਲਦ ਵਾਂਗ, ਉਸ ਨੇ ਵਿਰਾਟ ਦਾ ਵੱਡਾ ਧਨ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ।
ਮਤषੁ ਚ ਪ੍ਰਭਗ੍ਨੇषੁ ਧਾਰ੍ਤਰਾष੍ਟ੍ਰੇषੁ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ। ਵਨਾਨ੍ਨਿष੍ਕ੍ਰਮ੍ਯ ਗਹਨਾਦ੍ਬਹਵਃ ਕੁਰੁਸੈਨਿਕਾਃ । ਭਯਾਤ੍ਸਂਤ੍ਰਸ੍ਤਮਨਸਃ ਸਮਾਜਗ੍ਮੁਸ੍ਤਤਸ੍ਤਤਃ
ਜਦੋਂ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮਾਰੇ ਤੇ ਭੱਜ ਗਏ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕੁਰੂ ਸੈਨਿਕ, ਡਰ ਤੇ ਘਬਰਾਹਟ ਨਾਲ, ਘਣੇ ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ, ਇੱਥੇ-ਉੱਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ।
ਮੁਕ੍ਤਕੇਸ਼ਾਃ ਪ੍ਰਦृਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇ ਸ੍ਥਿਤਾਃ ਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲਯਸ੍ਤਦਾ। ਕ੍ਸ਼ੁਤ੍ਪਿਣਸਾਪਰਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਾ ਵਿਦੇਸ਼ਸ੍ਥਾ ਵਿਚੇਤਸਃ । ਊਚੁਃ ਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲਯਃ ਸਰ੍ਵੇ ਪਾਰ੍ਥ ਕਿਂ ਕਰਵਾਮਹੇ
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਾਲ ਖੁਲ੍ਹੇ ਹੋਏ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਖੜੇ, ਭੁੱਖ ਤੇ ਥਕਾਵਟ ਨਾਲ ਥੱਕੇ ਹੋਏ, ਪਰਦੇਸੀ ਤੇ ਮਨ-ਮਗਨ, ਉਹ ਸਭ ਪਾਰਥ ਨੂੰ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, ''ਪਾਰਥ, ਅਸੀਂ ਕੀ ਕਰੀਏ?''
ਪ੍ਰਾਣਾਨਨ੍ਤਰ੍ਮਨੋਯਾਤਾਨ੍ਪ੍ਰਯਾਚਿष੍ਯਾਮਹੇ ਵਯਮ੍। ਵਯਂ ਚਾਰ੍ਜੁਨ ਤੇ ਦਾਸਾ ਹ੍ਯਨੁਰਕ੍ਸ਼੍ਯਾ ਹ੍ਯਨਾਥਕਾਃ
ਸਾਡੀ ਜਾਨ, ਮਨ ਤੇ ਦਿਲ ਤੇਰੇ ਹਵਾਲੇ ਹਨ; ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਨੌਕਰ ਹਾਂ, ਅਰਜੁਨ। ਸਾਨੂੰ ਬਚਾ, ਅਸੀਂ ਬੇਸਹਾਰੇ ਹਾਂ।
ਅਨਾਥਾਨ੍ਦੁਃਖਿਤਾਨ੍ਦੀਨਾਨ੍ਕृਸ਼ਾਨ੍ਵृਦ੍ਧਾਨ੍ਪਰਾਜਿਤਾਨ੍। ਨ੍ਯਸ੍ਤਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਨ੍ਨਿਰਾਸ਼ਾਂਸ਼੍ਚ ਨਾਹਂ ਹਨ੍ਮਿ ਕृਤਾਞ੍ਜਲੀਨ੍
ਜੋ ਬੇਸਹਾਰੇ, ਦੁੱਖੀ, ਗਰੀਬ, ਕਮਜ਼ੋਰ, ਬੁਜ਼ੁਰਗ, ਹਾਰੇ ਹੋਏ, ਹਥਿਆਰ ਰੱਖ ਚੁੱਕੇ, ਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ ਹਨ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਾਰਦਾ।
ਭਵਨ੍ਤੋ ਯਾਨ੍ਤੁ ਵਿਸ੍ਰਬ੍ਧਾ ਨਿਰ੍ਭਯਾ ਅਮृਤਾ ਯਥਾ। ਮਮ ਪਾਦਰਜੋਲਕ੍ਸ਼੍ਮ੍ਯਾ ਜੀਵਨ੍ਤੁ ਸੁਚਿਰਂ ਭੁਵਿ
ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਤੇ ਨਿਰਭੈ ਹੋ ਕੇ ਜਾਓ, ਜਿਵੇਂ ਅਮਰ ਹੋ। ਮੇਰੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਲੰਮਾ ਜੀਵਨ ਪਾਓ।
ਤਸ੍ਯ ਤਾਮਭਯਾਂ ਵਾਚਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਯੋਧਾਃ ਸਮਾਗਤਾਃ । ਆਯੁਃ ਕੀਰ੍ਤਿਯਸ਼ੋਭਿਸ੍ਤੇ ਤਮਾਸ਼ੀਰ੍ਭਿਰਵਰ੍ਧਯਨ੍
ਉਸ ਦੀ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਯੋਧਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤੇ, ਉਸ ਦੀ ਲੰਮੀ ਉਮਰ, ਇਜ਼ਤ ਤੇ ਸ਼ਾਨ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕੀਤੀ।
ਤਤੋ ਨਿਵृਤ੍ਤਾਃ ਕੁਰਵੋ ਯਗ੍ਨਾਸ਼੍ਚ ਦਿਵਮਾਸ੍ਥਿਤਾਃ । ਪ੍ਰਯਾਤਾਃ ਸਰ੍ਵਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਧਨਞ੍ਜਯਮ੍
ਫਿਰ ਕੌਰਵਾਂ ਵਾਪਸ ਹੋ ਗਏ, ਤੇ ਯਜਨ ਦੀਆਂ ਅੱਗਾਂ ਆਸਮਾਨ ਵੱਲ ਚੜ੍ਹ ਗਈਆਂ। ਉੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸਭ ਲੋਕ ਧਨੰਜਯ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਏ।
ਏਵਂ ਦਤ੍ਤਾਭਯਾਸ੍ਤੇਨ ਤਤੋ ਯਾਤਾਃ ਕੁਰੂਨ੍ਪ੍ਰਤਿ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤਤਾ ਦੇ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ, ਤੇ ਉਹ ਕੌਰਵਾਂ ਵੱਲ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ।
ਸ ਕਰ੍ਮ ਕृਤ੍ਵਾ ਪਰਮਾਰ੍ਯਕਰ੍ਮਾ ਨਿਹਤ੍ਯ ਸ਼ਤ੍ਰੂਨ੍ਦ੍ਵਿषਤਾਂ ਨਿਹਨ੍ਤਾ। ਯਾਤੋ ਮਹਾਮੇਘ ਇਵਾਤਪਾਨ੍ਤੇ ਵਿਦ੍ਰਾਵ੍ਯ ਪਾਰ੍ਥਃ ਕੁਰੁਸੈਨ੍ਯਮੇਕਃ
ਉਹ ਉੱਚੀ ਆਦਰਯੋਗ ਕਰਤੂਤ ਕਰਕੇ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਤੇ ਵੈਰੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਭਜਾ ਕੇ, ਪਾਰਥ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਵੱਡਾ ਬੱਦਲ ਗਰਮੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਂ ਮਾਤ੍ਸ੍ਯਪੁਤ੍ਰਂ ਦ੍ਵਿषਤਾਂ ਨਿਹਨ੍ਤਾ ਵਚੋऽਬ੍ਰਵੀਤ੍ਸਂਪਰਿਗृਹ੍ਯ ਰਾਜਨ੍
ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਮਾਤਸਿਆ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਹੀਆਂ, ਹੇ ਰਾਜਾ।
ਪਿਤੁਃ ਸਕਾਸ਼ੇ ਤਵ ਤਾਤ ਸਰ੍ਵੇ ਵਸਨ੍ਤਿ ਪਾਰ੍ਥਾ ਵਿਦਿਤਂ ਤ੍ਵਯੇਤਿ। ਤਾਨ੍ਮਾਸ੍ਮ ਸ਼ਂਸੀਰ੍ਨਗਰਂ ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਭੀਤਃ ਪ੍ਰਣਸ਼੍ਯੇਤ੍ਸ ਚ ਮਤ੍ਸ੍ਯਰਾਜਃ
ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਪਾਰਥ ਸਭ ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਕੋਲ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਤੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਕੇ ਇਹ ਗੱਲ ਨਾ ਦੱਸੀਂ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਮਾਤਸਿਆ ਰਾਜਾ ਡਰ ਕੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
ਮਯਾ ਜਿਤਾ ਸਾ ਧ੍ਵਜਿਨੀ ਕੁਰੂਣਾਂ ਮਯਾ ਹਿ ਗਾਵੋ ਵਿਜਿਤਾ ਦ੍ਵਿषਦ੍ਭ੍ਯਃ । ਏਵਂ ਤੁ ਕਾਮਂ ਨਗਰਂ ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯ ਤ੍ਵਮਾਤ੍ਮਨਾ ਕਰ੍ਮ ਕृਤਂ ਬ੍ਰਵੀਹਿ
ਕੌਰਵਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਮੈਂ ਜਿੱਤਿਆ, ਤੇ ਗਾਂਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮੈਂ ਵੈਰੀਆਂ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਲਿਆ। ਹੁਣ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਤੇ ਇਹ ਕਰਤੂਤ ਆਪਣੀ ਦੱਸ।
ਯਤ੍ਤੇ ਕृਤਂ ਕਰ੍ਮ ਨ ਵਾਰਣੀਯਂ ਤਤ੍ਕਰ੍ਮ ਕਰ੍ਤੁਂ ਮਮ ਨਾਸ੍ਤਿ ਸ਼ਕ੍ਤਿਃ। ਨ ਤ੍ਵਾਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਪਿਤੁਃ ਸਕਾਸ਼ੇ ਯਾਵਨ੍ਨ ਮਾਂ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਸਿ ਸਵ੍ਯਸਾਚਿਨ੍
ਜੋ ਤੂੰ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਰੋਕਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਪਰ ਉਸ ਕਰਤੂਤ ਨੂੰ ਦਾਅਵਾ ਕਰਨ ਦੀ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਤਾਕਤ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਕੋਲ ਤੇਰੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜਦ ਤੱਕ ਤੂੰ ਆਪ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦਾ, ਹੇ ਸਵਿਆਸਾਚੀ।
ਸ ਸ਼ਤ੍ਰੁਸੇਨਾਂ ਤਰਸਾ ਵਿਜਿਤ੍ਯ ਆਚ੍ਛਿਦ੍ਯ ਸਰ੍ਵਂ ਤੁ ਧਨਂ ਕੁਰੂਣਾਮ੍। ਸ਼੍ਮਸ਼ਾਨਮਾਗਮ੍ਯ ਪੁਨਃ ਸ਼ਮੀਂ ਤਾਮਭ੍ਯੇਤ੍ਯ ਤਸ੍ਥੌ ਸ਼ਰਵਿਕ੍ਸ਼ਤਾਙ੍ਗਃ
ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹਰ ਕੇ ਤੇ ਕੌਰਵਾਂ ਦੀ ਸਾਰੀ ਦੌਲਤ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਮੁੜ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਆਇਆ, ਸ਼ਮੀ ਦੇ ਰੁੱਖ ਕੋਲ ਗਿਆ, ਤੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਜਖਮੀ ਹੋ ਕੇ ਉੱਥੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਤਃ ਸ ਵਹ੍ਨਿਪ੍ਰਤਿਮੋ ਮਹਾਕਪਿਃ ਸਹੈਵ ਭੂਤੈਰ੍ਦਿਵਮੁਤ੍ਪਪਾਤ। ਤਥਾ ਚ ਮਾਯਾ ਵਿਹਿਤਾ ਬਭੂਵ ਸਾ ਧ੍ਵਜਂ ਚ ਸਿਂਹਂ ਯੁਯੁਜੇ ਰਥੇ ਪੁਨਃ
ਫਿਰ ਵੱਡਾ ਕਪਿ ਅੱਗ ਵਾਂਗ, ਭੂਤਾਂ ਸਮੇਤ, ਆਸਮਾਨ ਵੱਲ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ। ਮਾਇਆ ਦੇ ਜਾਦੂ ਨਾਲ, ਝੰਡਾ ਤੇ ਸਿੰਘ ਮੁੜ ਰਥ ਨਾਲ ਜੋੜ ਦਿੱਤੇ ਗਏ।
ਨਿਧਾਯ ਤਚ੍ਚਾਯੁਧਮਾਜਿਮਰ੍ਦਨਃ ਕੁਰੂਤ੍ਤਮਾਨਾਮਿषੁਧੀਨ੍ਧ੍ਵਜਾਂਸ੍ਤਥਾ। ਪ੍ਰਾਯਾਤ੍ਸ ਮਾਤ੍ਸ੍ਯੋ ਨਗਰਂ ਪ੍ਰਵੇष੍ਟੁਂ ਕਿਰੀਟਿਨਾ ਸਾਰਥਿਨਾ ਮਹਾਤ੍ਮਾ
ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਕੌਰਵਾਂ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਝੰਡੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਮਾਤਸਿਆ ਦਾ ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਕਿਰੀਟੀ ਵਾਲਾ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਰਥੀ ਬਣ ਕੇ, ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ।
ਪਾਰ੍ਥਸ਼੍ਚ ਕृਤ੍ਵਾ ਪਰਮਾਰ੍ਯਕਰ੍ਮ ਨਿਹਤ੍ਯ ਸ਼ਤ੍ਰੂਨ੍ਦ੍ਵਿषਤਾਂ ਨਿਹਨ੍ਤਾ। ਵਿਧਾਯ ਭੂਯਸ਼੍ਚ ਤਥੈਵ ਵੇषਂ ਜਗ੍ਰਾਹ ਰਸ਼੍ਮੀਨ੍ਪੁਨਰੁਤ੍ਤਰਸ੍ਯ। ਬृਹਨ੍ਨਲਾਰੂਪਮਥੋ ਵਿਧਾਯ ਪ੍ਰਾਯਾਤ੍ਯ ਮਾਤ੍ਸ੍ਯੋ ਨਗਰਂ ਪ੍ਰਵੇष੍ਟੁਮ੍
ਪਾਰਥ ਨੇ ਵੱਡੀ ਆਦਰਯੋਗ ਕਰਤੂਤ ਕਰਕੇ ਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਮੁੜ ਆਪਣਾ ਪੁਰਾਣਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ, ਉੱਤਰ ਤੋਂ ਰਸੀਆਂ ਫੜੀਆਂ, ਤੇ ਬ੍ਰਿਹੰਨਲਾ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਮਾਤਸਿਆ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ।
ਤਤੋ ਨਿਵृਤ੍ਤਾਃ ਕੁਰਵਃ ਪ੍ਰਭਗ੍ਨਾਃ ਸ਼ਮਮਾਸ੍ਥਿਤਾਃ । ਪਰਸ੍ਪਰਮਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯੈਵ ਜਗ੍ਮੁਸ੍ਤੇ ਹृਤਵਾਸਸਃ
ਫਿਰ ਕੌਰਵਾਂ, ਹਾਰ ਕੇ ਤੇ ਆਪਣੇ ਵਸਤ੍ਰ ਗੁਆ ਕੇ, ਵਾਪਸ ਹੋ ਗਏ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਿਚ ਆ ਗਏ। ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਤੱਕਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਏ।
ਪਨ੍ਥਾਨਮੁਪਸਂਗਮ੍ਯ ਫਲ੍ਗੁਨੋ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍। ਰਾਜਪੁਤ੍ਰ ਪ੍ਰਪਦ੍ਯਸ੍ਵ ਧਨਾਨੀਮਾਨਿ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ। ਗੋਕੁਲਾਨਿ ਮਹਾਬਾਹੋ ਵੀਰਗੋਪਾਲਕੈਃ ਸਹ
ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਆ ਕੇ, ਫਲਗੁਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਇਹ ਸਾਰੀ ਦੌਲਤ ਤੇ ਗਾਂਵਾਂ, ਵੱਡੇ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਵਿਰਲੇ ਗੋਪਾਲਾਂ ਸਮੇਤ, ਆਪਣੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਲੈ।'
ਤਤੋऽਪਰਾਹ੍ਣੇ ਯਾਸ੍ਯਾਮੋ ਵਿਰਾਟਨਗਰਂ ਪ੍ਰਤਿ। ਆਸ਼੍ਵਾਸ੍ਯ ਪਾਯਯਿਤ੍ਵਾ ਚ ਪਰਿਪ੍ਲਾਵ੍ਯ ਚ ਵਾਜਿਨਃ
'ਦੁਪਹਿਰ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਵਿਰਾਟ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ ਜਾਵਾਂਗੇ, ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਆਰਾਮ, ਪਾਣੀ ਪਿਲਾ ਕੇ ਤੇ ਤਾਜ਼ਾ ਕਰ ਕੇ।'