ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਤੁ ਸਂਜ੍ਞਾਂ ਪੁਰੁषਪ੍ਰਵੀਰਃ ਪਾਰ੍ਥਂ ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼੍ਯਾਥ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਕਲ੍ਪਮ੍ । ਰਣਾਤ੍ਪ੍ਰਮੁਕ੍ਤਂ ਪੁਰੁषਪ੍ਰਵੀਰਂ ਸ ਧਾਰ੍ਤਰਾष੍ਟ੍ਰਸ੍ਤ੍ਵਰਿਤੋ ਬਭਾषੇ
ਜਦ ਪੁਰਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੇ ਹੋਸ਼ ਪਾ ਲਿਆ, ਪਾਰਥ ਨੂੰ ਮਹਾਂ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਵੇਖ ਕੇ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜਲਦੀ ਬੋਲਿਆ।
ਅਯਂ ਕਥਂਚਿਦ੍ਭਵਤੋ ਵਿਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤਂ ਵੈ ਪ੍ਰਬਧ੍ਨੀਤ ਯਥਾ ਨ ਮੁਚ੍ਯੇਤ੍। ਤਮਬ੍ਰਵੀਚ੍ਛਾਨ੍ਤਨਵਃ ਪ੍ਰਹਸ੍ਯ ਕ੍ਵ ਤੇ ਗਤਾ ਬੁਦ੍ਧਿਰਭੂਤ੍ਕ੍ਕ ਵੀਰ੍ਯਮ੍
ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਤੇਰਾ ਦੁਸ਼ਮਣ ਬਚ ਗਿਆ; ਉਸਨੂੰ ਫੜੋ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਨਿਕਲ ਨਾ ਜਾਵੇ।' ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੱਸ ਕੇ ਕਿਹਾ, 'ਤੇਰੀ ਸਮਝ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਕਿੱਥੇ ਗਈ?'
ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਂ ਪਰਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਯਥਾ ਸ੍ਥਿਤਸ੍ਤ੍ਵਮੁਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਬਾਣਾਂਸ਼੍ਚ ਧਨੁਸ਼੍ਚ ਚਿਤ੍ਰਮ੍ । ਨ ਤ੍ਵੇਵ ਬੀਭਤ੍ਸੁਰਲਂ ਨृਸ਼ਂਸਂ ਕਰ੍ਤੁਂ ਨ ਪਾਪੇऽਸ੍ਯ ਮਨੋ ਨਿਵਿष੍ਟਮ੍
ਤੂੰ ਵੱਡੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪਾ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਤੀਰ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਧਨੁਸ਼ ਛੱਡ ਕੇ ਖੜਾ ਸੀ; ਪਰ ਬੀਭਤਸੁ ਕਦੇ ਵੀ ਨਿਰਦਈ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ, ਉਸਦਾ ਮਨ ਮੰਦਤਾ ਵਲ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਜਹ੍ਯਾਨ੍ਨ ਧਰ੍ਮਂ ਤ੍ਰਿਦਿਵਸ੍ਯ ਹੇਤੋਃ ਸਰ੍ਵੇ ਤੁ ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨ ਹਤਾ ਰਣੇऽਸ੍ਮਿਨ੍। ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਕੁਰੂਨ੍ਯਾਹਿ ਕੁਰੁਪ੍ਰਵੀਰ ਵਿਜਿਤ੍ਯ ਗਾਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਤਿਯਾਤੁ ਪਾਰ੍ਥਃ
ਉਹ ਧਰਮ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਖਾਤਰ ਵੀ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ; ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਕੋਈ ਮਾਰੇ ਨਹੀਂ ਗਏ। ਤੂੰ ਜਲਦੀ ਕੁਰੁਆਂ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰ, ਤੇ ਪਾਰਥ ਗਾਂ ਜਿੱਤ ਕੇ ਵਾਪਸ ਆਵੇ।
ਸਂਮੋਹਨਾਸ੍ਤ੍ਰਪ੍ਰਤਿਮੋਹਿਤਾਃ ਸ੍ਥ ਯੂਯਂ ਨ ਜਾਨੀਥ ਧਨਾਪਹਾਰਮ੍। ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਵਸ੍ਤ੍ਰਾਭਰਣਾਨਿ ਰਾਜਨ੍ਵਿਰਾਟਪੁਤ੍ਰੇਣ ਸਮਾਹृਤਾਨਿ
ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਸੰਮੋਹਨ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ ਭੁੱਲ-ਭੁੱਲੇ ਹੋ ਗਏ ਹੋ, ਤੇ ਧਨ ਦੀ ਚੋਰੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ। ਮੈਂ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਕਪੜੇ ਤੇ ਗਹਣੇ ਵਿਰਾਟ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਇਕੱਠੇ ਕਰ ਲਏ ਹਨ।
ਨृਪੇषੁ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਚ ਮੋਹਿਤੇषੁ ਹਨ੍ਤੁਂ ਯਦੀਚ੍ਛੇਤ੍ਸ ਹਨਿष੍ਯਤੀਤਿ। ਤਦਾ ਤੁ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਤਯਾ ਨृਵੀਰੋ ਨ ਚਾਹਨਦ੍ਵੋ ਬਲਭਿਤ੍ਤਨੂਜਃ
ਜਦ ਰਾਜੇ ਸਭ ਸੰਮੋਹਿਤ ਸਨ, ਜੇ ਉਹ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਤਾਂ ਮਾਰ ਸਕਦਾ ਸੀ; ਪਰ ਧਰਮਵਾਨ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਨੇਕਤਾ ਕਰਕੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਾਰਿਆ।
ਭਾਗ੍ਯੇਨ ਯੁष੍ਮਾਨਵਧੀਨ੍ਨ ਪਾਰ੍ਥਃ ਸਂਧਿਂ ਕੁਰੂਣਾਮਨੁਮਨ੍ਯਮਾਨਃ । ਤਦ੍ਯਾਤ ਯੂਯਂ ਸਹਸੈਨਿਕੈਸ੍ਤੈਰ੍ਹਤਾਵਸ਼ਿष੍ਟੈਰ੍ਗਜਸਾਹ੍ਵਯਂ ਪੁਰੁਮ੍
ਪਾਰਥਾ, ਤਕਦੀਰ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਮਾਰੇ ਨਹੀਂ ਗਏ, ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਕੁਰੂਆਂ ਦੀ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰਾ ਮੰਨ ਲਿਆ ਸੀ। ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਬਚੇ ਹੋਏ ਸੈਨਿਕਾਂ ਸਮੇਤ ਹਸਤਿਨਾਪੁਰ ਵੱਲ ਜਾਓ, ਕਿਉਂਕਿ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਬਚੇ ਹੋਏ ਵੀ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ।
ਦੁਰ੍ਯੋਧਨਸ੍ਤਸ੍ਯ ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਵਾਕ੍ਯਂ ਪਿਤਾਮਹਸ੍ਯਾਤ੍ਮਹਿਤਂ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯ। ਅਤੀਤਕਾਮੋ ਯੁਧਿ ਸੋऽਤ੍ਯਮਰ੍षੀ ਰਾਜਾ ਵਿਨਿਸ਼੍ਵਸ੍ਯ ਬਭੂਵ ਤੂष੍ਣੀਮ੍
ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੇ, ਪਿਤਾਮਾਹ ਦੀ ਆਪਣੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕਹੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਜੰਗ ਦੀ ਇੱਛਾ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਰਾਜਾ ਚੁੱਪ ਰਹਿ ਗਿਆ ਤੇ ਡੂੰਘੀ ਸਾਹ ਲੈਣ ਲੱਗਾ।
ਤਦ੍ਭੀष੍ਮਵਾਕ੍ਯਂ ਹਿ ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਸਰ੍ਵੇ ਧਨਞ੍ਜਯਾਗ੍ਨਿਂ ਚ ਵਿਵਰ੍ਧਮਾਨਮ੍। ਨਿਵਰ੍ਤਨਾਯੈਵ ਮਤਿਂ ਨਿਦਧ੍ਯੁਰ੍ਦੁਰ੍ਯੋਧਨਂ ਤਂ ਪਰਿਰਕ੍ਸ਼ਮਾਣਾਃ
ਭੀਸ਼ਮ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਤੇ ਧਨੰਜਯ ਦੀ ਜੰਗੀ ਅੱਗ ਵਧਦੀ ਦੇਖ ਕੇ, ਸਭ ਨੇ ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਦਾ ਹੀ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।
ਤਾਨ੍ਪ੍ਰਸ੍ਥਿਤਾਨ੍ਪ੍ਰੀਤਮਨਾਃ ਸਮਰ੍ਥੋ ਧਨਞ੍ਜਯਃ ਸਰ੍ਵਕੁਰੁਪ੍ਰਵੀਰਃ । ਆਮਨ੍ਤ੍ਰ੍ਯ ਵੀਰੋऽਨੁਯਯੌ ਮੁਹੂਰ੍ਤਂ ਗਾਣ੍ਡੀਵਘੋषੇਣ ਵਿਨਦ੍ਯ ਲੋਕਮ੍
ਧਨੰਜਯ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਕੁਰੂਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਸੀ, ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਜਾ ਰਹਿਆਂ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦੇ ਕੇ, ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਗਿਆ, ਤੇ ਗਾਂਡੀਵ ਦੀ ਧੁਨ ਨਾਲ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਗੂੰਜਾ ਦਿੱਤਾ।
ਤੇषਾਮਨੀਕਾਨਿ ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਪਾਰ੍ਥੋ ਵਿਕੀਰ੍ਣਯਾਨਧ੍ਵਜਕਾਰ੍ਮੁਕਾਣਿ। ਗਾਣ੍ਡੀਵਧਨ੍ਵਾ ਪ੍ਰਹਸਨ੍ਕੁਰੂਣਾਂ ਸ਼ਙ੍ਖ ਪ੍ਰਦਧ੍ਮੌ ਬਲਵਾਨ੍ਬਲੇਨ
ਪਾਰਥ ਨੇ, ਵੈਰੀਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਟੁੱਟੀ ਹੋਈ, ਝੰਡੇ ਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ ਵੇਖ ਕੇ, ਗਾਂਡੀਵ ਲੈ ਕੇ ਹੱਸਿਆ ਤੇ ਕੁਰੂਆਂ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਸ਼ੰਖ ਵਜਾਈ, ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ।
ਤੇ ਸ਼ਙ੍ਖਸ਼ਬ੍ਦਂ ਤੁਮੁਲਂ ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਧ੍ਵਜਸ੍ਯ ਸ਼ਬ੍ਦਂ ਚ ਤਤੋऽਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ੇ। ਗਾਣ੍ਡੀਵਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਸ੍ਤੇ ਭੀਤਾ ਯਯੁਃ ਸਰ੍ਵਧਨਂ ਵਿਹਾਯ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ੰਖ ਦੀ ਗੂੰਜ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਝੰਡਿਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼, ਅਤੇ ਗਾਂਡੀਵ ਦੀ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਧੁਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਡਰ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਸਾਰਾ ਧਨ ਛੱਡ ਕੇ ਭੱਜ ਗਏ।
ਤਾਨਰ੍ਜੁਨੋ ਦੂਰਤਰਂ ਵਿਭਜ੍ਯ ਧਨਂ ਚ ਸਰ੍ਵਂ ਨਿਖਿਲਂ ਨਿਵਰ੍ਤ੍ਯ । ਆਪृਚ੍ਛ੍ਯ ਤਾਨ੍ਦੂਰਮਨੁਪ੍ਰਯਾਤ੍ਵਾ ਧਨਞ੍ਜਯਸ੍ਤਤ੍ਰ ਕੁਰੂਨ੍ਮਹਾਤ੍ਮਾ। ਗੁਰੂਂਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਾਨਭਿਵਾਦ੍ਯ ਬਾਣੈਰ੍ਨ੍ਯਵਰ੍ਤਤੋਦਗ੍ਰਮਨਾਃ ਸ਼ਰੈਃ ਸਹ
ਅਰਜੁਨ ਨੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰੋਂ ਵੱਖ ਕਰਕੇ, ਸਾਰਾ ਧਨ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰਕੇ, ਧਨੰਜਯ ਨੇ ਕੁਝ ਦੂਰ ਜਾ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਕੁਰੂਆਂ ਤੇ ਆਪਣੇ ਵੱਡਿਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਫਿਰ ਤੇਜ਼ ਮਨ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਤੀਰਾਂ ਸਮੇਤ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ।
ਪਿਤਾਮਹਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਨਵਂ ਮਹਾਤ੍ਮਾ ਦ੍ਵਾਭ੍ਯਾਂ ਸ਼ਰਾਭ੍ਯਾਮਭਿਵਾਦ੍ਯ ਵੀਰਃ। ਦ੍ਰੋਣਂ ਕृਪਂ ਚੈਵ ਕੁਰੂਂਸ਼੍ਚ ਮਾਨ੍ਯਾਞ੍ਸ਼ਰੈਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਾਨਭਿਵਾਦ੍ਯ ਸਙ੍ਖ੍ਯੇ। ਦੁਰ੍ਯੋਧਨਸ੍ਯੋਤ੍ਤਮਰਤ੍ਨਚਿਤ੍ਰਂ ਚਿਚ੍ਛੇਦ ਪਾਰ੍ਥੋ ਮਕੁਟਂ ਸ਼ਰੌਘੈਃ
ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਨੇ, ਸ਼ਾਂਤਨੁ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਦੋ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ; ਜੰਗ ਵਿੱਚ, ਡ੍ਰੋਣ, ਕ੍ਰਿਪਾ ਤੇ ਸਾਰੇ ਮਾਣਯੋਗ ਕੁਰੂਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਫਿਰ ਪਾਰਥ ਨੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਬਰਸਾਤ ਨਾਲ ਦੁਰਯੋਧਨ ਦਾ ਸੋਹਣਾ ਰਤਨ-ਜੜਿਆ ਮਕੁਟ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ।
ਅਰਾਜਵਂਸ਼ਸ੍ਯ ਕਿਮਰ੍ਥਮੇਤਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਨ ਧਾਰ੍ਯਂ ਮਕੁਟਂ ਤ੍ਵਯੇਤਿ। ਸਂਪਾਤਿਤਂ ਭੂਮਿਤਲੇ ਸਰਤ੍ਨਂ ਪ੍ਰੀਤਸ੍ਤੁਤੋ ਮਾਤ੍ਸ੍ਯਸੁਤੋ ਬਭੂਵ
''ਤੂੰ ਰਾਜ-ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋ ਕੇ ਇਹ ਮਕੁਟ ਕਿਉਂ ਪਹਿਨਦਾ ਹੈਂ?'' ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਤਨਾਂ ਵਾਲਾ ਮਕੁਟ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਡਿੱਗ ਗਿਆ, ਤੇ ਮਤ्सਯ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਈ।
ਧਨਞ੍ਜਯਂ ਨਾਗਮਿਵ ਪ੍ਰਭਿਨ੍ਨਂ ਵਿਜਿਤ੍ਯ ਸ਼ਤ੍ਰੂਨ੍ਪਰਿਵਰ੍ਤਮਾਨਮ੍। ਗਾਸ੍ਤਾ ਵਿਜਿਤ੍ਯਾਭਿਮੁਖਂ ਪ੍ਰਯਾਨ੍ਤਂ ਨ ਸ਼ਕ੍ਨੁਵਨ੍ਤਃ ਕੁਰਵਃ ਪ੍ਰਯਾਤਾਃ
ਧਨੰਜਯ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਟੁੱਟੇ ਸੱਪ ਵਾਂਗ ਵਾਪਸ ਮੁੜਿਆ, ਤੇ ਗਾਂਵਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਲੈ ਗਿਆ; ਕੁਰੂ, ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਸਕੇ, ਤੇ ਵਾਪਸ ਹੋ ਗਏ।
ਧਨਞ੍ਜਯਂ ਸਿਂਹਮਿਵਾਤ੍ਤਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਂ ਗਾ ਵੈ ਵਿਜਿਤ੍ਯਾਭਿਮੁਖਂ ਪ੍ਰਯਾਨ੍ਤਮ੍ । ਉਦੀਕ੍ਸ਼ਿਤੁਂ ਪਾਰ੍ਥਿਵਾਸ੍ਤੇ ਨ ਸ਼ੇਕੁਰ੍ਯਥੈਵ ਮਧ੍ਯਾਹ੍ਨਗਤਂ ਹਿ ਸੂਰ੍ਯਮ੍
ਧਨੰਜਯ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ, ਗਾਂਵਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ; ਰਾਜੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਦੁਪਹਿਰ ਦੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਤੱਕ ਸਕਦਾ।
ਰਕ੍ਤਾਨਿ ਵਾਸਾਂਸਿ ਚ ਤਾਨਿ ਗृਹ੍ਯ ਰਣੋਤ੍ਕਟੋ ਨਾਗ ਇਵ ਪ੍ਰਭਿਨ੍ਨਃ। ਜਿਤ੍ਵਾ ਚ ਵੈਰਾਟਿਮੁਵਾਚ ਪਾਰ੍ਥਃ ਪ੍ਰਹृष੍ਟਰੂਪੋ ਰਥਿਨਾਂ ਵਰਿष੍ਠਃ
ਉਹ ਲਹੂ ਨਾਲ ਰੰਗੀਆਂ ਕਪੜੀਆਂ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਭੜਕਦਾ ਹੋਇਆ, ਟੁੱਟੇ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ, ਪਾਰਥ ਜੋ ਰਥੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ, ਜਿੱਤ ਕੇ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਮਤ्सਯ ਦੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਆਵਰ੍ਤਯਾਸ਼੍ਵਾਨ੍ਪਸ਼ਵੋ ਜਿਤਾਸ੍ਤੇ ਯਾਤਾਃ ਪਰੇ ਪ੍ਰੈਹਿ ਪੁਰਂ ਪ੍ਰਹृष੍ਟਃ । ਉਦ੍ਧੁष੍ਯਤਾਂ ਤੇ ਵਿਜਯੋऽਦ੍ਯ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਗਾਤ੍ਰਂ ਤੁ ਤੇ ਸੇਵਤੁ ਮਾਲ੍ਯਗਨ੍ਧਃ । ਮਾਤਾ ਤੁ ਤੇ ਨਨ੍ਦਤੁ ਬਾਨ੍ਧਵਾਸ਼੍ਚ ਤ੍ਵਾਮਦ੍ਯ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਮੁਦੀਰ੍ਣਹਰ੍षਮ੍
ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਮੋੜੋ; ਗਾਂਵਾਂ ਜਿੱਤ ਲਈਆਂ ਹਨ ਤੇ ਵੈਰੀ ਭੱਜ ਗਏ ਹਨ। ਤੁਰਕੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ ਜਾਓ, ਅੱਜ ਆਪਣੀ ਜਿੱਤ 'ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਵੋ, ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਮਾਲਾ ਤੇ ਖੁਸ਼ਬੂ ਨਾਲ ਸਜਾਓ। ਤੇਰੀ ਮਾਂ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਅੱਜ ਤੈਨੂੰ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਵੇਖ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਣ।
ਤਤੋ ਵਿਜਿਤ੍ਯ ਸਂਗ੍ਰਾਮੇ ਕੁਰੁਗੋਵृषਭੇਕ੍ਸ਼ਣਃ। ਸਮਾਨਯਾਮਾਸ ਤਦਾ ਵਿਰਾਟਸ੍ਯ ਧਨਂ ਮਹਤ੍
ਫਿਰ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਕੇ, ਕੁਰੂਆਂ ਵਿਚੋਂ ਬਲਦ ਵਾਂਗ, ਉਸ ਨੇ ਵਿਰਾਟ ਦਾ ਵੱਡਾ ਧਨ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ।
ਮਤषੁ ਚ ਪ੍ਰਭਗ੍ਨੇषੁ ਧਾਰ੍ਤਰਾष੍ਟ੍ਰੇषੁ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ। ਵਨਾਨ੍ਨਿष੍ਕ੍ਰਮ੍ਯ ਗਹਨਾਦ੍ਬਹਵਃ ਕੁਰੁਸੈਨਿਕਾਃ । ਭਯਾਤ੍ਸਂਤ੍ਰਸ੍ਤਮਨਸਃ ਸਮਾਜਗ੍ਮੁਸ੍ਤਤਸ੍ਤਤਃ
ਜਦੋਂ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮਾਰੇ ਤੇ ਭੱਜ ਗਏ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕੁਰੂ ਸੈਨਿਕ, ਡਰ ਤੇ ਘਬਰਾਹਟ ਨਾਲ, ਘਣੇ ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ, ਇੱਥੇ-ਉੱਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ।
ਮੁਕ੍ਤਕੇਸ਼ਾਃ ਪ੍ਰਦृਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇ ਸ੍ਥਿਤਾਃ ਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲਯਸ੍ਤਦਾ। ਕ੍ਸ਼ੁਤ੍ਪਿਣਸਾਪਰਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਾ ਵਿਦੇਸ਼ਸ੍ਥਾ ਵਿਚੇਤਸਃ । ਊਚੁਃ ਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲਯਃ ਸਰ੍ਵੇ ਪਾਰ੍ਥ ਕਿਂ ਕਰਵਾਮਹੇ
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਾਲ ਖੁਲ੍ਹੇ ਹੋਏ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਖੜੇ, ਭੁੱਖ ਤੇ ਥਕਾਵਟ ਨਾਲ ਥੱਕੇ ਹੋਏ, ਪਰਦੇਸੀ ਤੇ ਮਨ-ਮਗਨ, ਉਹ ਸਭ ਪਾਰਥ ਨੂੰ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, ''ਪਾਰਥ, ਅਸੀਂ ਕੀ ਕਰੀਏ?''
ਪ੍ਰਾਣਾਨਨ੍ਤਰ੍ਮਨੋਯਾਤਾਨ੍ਪ੍ਰਯਾਚਿष੍ਯਾਮਹੇ ਵਯਮ੍। ਵਯਂ ਚਾਰ੍ਜੁਨ ਤੇ ਦਾਸਾ ਹ੍ਯਨੁਰਕ੍ਸ਼੍ਯਾ ਹ੍ਯਨਾਥਕਾਃ
ਸਾਡੀ ਜਾਨ, ਮਨ ਤੇ ਦਿਲ ਤੇਰੇ ਹਵਾਲੇ ਹਨ; ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਨੌਕਰ ਹਾਂ, ਅਰਜੁਨ। ਸਾਨੂੰ ਬਚਾ, ਅਸੀਂ ਬੇਸਹਾਰੇ ਹਾਂ।
ਅਨਾਥਾਨ੍ਦੁਃਖਿਤਾਨ੍ਦੀਨਾਨ੍ਕृਸ਼ਾਨ੍ਵृਦ੍ਧਾਨ੍ਪਰਾਜਿਤਾਨ੍। ਨ੍ਯਸ੍ਤਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਨ੍ਨਿਰਾਸ਼ਾਂਸ਼੍ਚ ਨਾਹਂ ਹਨ੍ਮਿ ਕृਤਾਞ੍ਜਲੀਨ੍
ਜੋ ਬੇਸਹਾਰੇ, ਦੁੱਖੀ, ਗਰੀਬ, ਕਮਜ਼ੋਰ, ਬੁਜ਼ੁਰਗ, ਹਾਰੇ ਹੋਏ, ਹਥਿਆਰ ਰੱਖ ਚੁੱਕੇ, ਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ ਹਨ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਾਰਦਾ।
ਭਵਨ੍ਤੋ ਯਾਨ੍ਤੁ ਵਿਸ੍ਰਬ੍ਧਾ ਨਿਰ੍ਭਯਾ ਅਮृਤਾ ਯਥਾ। ਮਮ ਪਾਦਰਜੋਲਕ੍ਸ਼੍ਮ੍ਯਾ ਜੀਵਨ੍ਤੁ ਸੁਚਿਰਂ ਭੁਵਿ
ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਤੇ ਨਿਰਭੈ ਹੋ ਕੇ ਜਾਓ, ਜਿਵੇਂ ਅਮਰ ਹੋ। ਮੇਰੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਲੰਮਾ ਜੀਵਨ ਪਾਓ।
ਤਸ੍ਯ ਤਾਮਭਯਾਂ ਵਾਚਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਯੋਧਾਃ ਸਮਾਗਤਾਃ । ਆਯੁਃ ਕੀਰ੍ਤਿਯਸ਼ੋਭਿਸ੍ਤੇ ਤਮਾਸ਼ੀਰ੍ਭਿਰਵਰ੍ਧਯਨ੍
ਉਸ ਦੀ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਯੋਧਿਆਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤੇ, ਉਸ ਦੀ ਲੰਮੀ ਉਮਰ, ਇਜ਼ਤ ਤੇ ਸ਼ਾਨ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕੀਤੀ।
ਤਤੋ ਨਿਵृਤ੍ਤਾਃ ਕੁਰਵੋ ਯਗ੍ਨਾਸ਼੍ਚ ਦਿਵਮਾਸ੍ਥਿਤਾਃ । ਪ੍ਰਯਾਤਾਃ ਸਰ੍ਵਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਧਨਞ੍ਜਯਮ੍
ਫਿਰ ਕੌਰਵਾਂ ਵਾਪਸ ਹੋ ਗਏ, ਤੇ ਯਜਨ ਦੀਆਂ ਅੱਗਾਂ ਆਸਮਾਨ ਵੱਲ ਚੜ੍ਹ ਗਈਆਂ। ਉੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸਭ ਲੋਕ ਧਨੰਜਯ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਏ।
ਏਵਂ ਦਤ੍ਤਾਭਯਾਸ੍ਤੇਨ ਤਤੋ ਯਾਤਾਃ ਕੁਰੂਨ੍ਪ੍ਰਤਿ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤਤਾ ਦੇ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ, ਤੇ ਉਹ ਕੌਰਵਾਂ ਵੱਲ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ।
ਸ ਕਰ੍ਮ ਕृਤ੍ਵਾ ਪਰਮਾਰ੍ਯਕਰ੍ਮਾ ਨਿਹਤ੍ਯ ਸ਼ਤ੍ਰੂਨ੍ਦ੍ਵਿषਤਾਂ ਨਿਹਨ੍ਤਾ। ਯਾਤੋ ਮਹਾਮੇਘ ਇਵਾਤਪਾਨ੍ਤੇ ਵਿਦ੍ਰਾਵ੍ਯ ਪਾਰ੍ਥਃ ਕੁਰੁਸੈਨ੍ਯਮੇਕਃ
ਉਹ ਉੱਚੀ ਆਦਰਯੋਗ ਕਰਤੂਤ ਕਰਕੇ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਤੇ ਵੈਰੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਭਜਾ ਕੇ, ਪਾਰਥ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਵੱਡਾ ਬੱਦਲ ਗਰਮੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਂ ਮਾਤ੍ਸ੍ਯਪੁਤ੍ਰਂ ਦ੍ਵਿषਤਾਂ ਨਿਹਨ੍ਤਾ ਵਚੋऽਬ੍ਰਵੀਤ੍ਸਂਪਰਿਗृਹ੍ਯ ਰਾਜਨ੍
ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਮਾਤਸਿਆ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਹੀਆਂ, ਹੇ ਰਾਜਾ।